/kb_1937_09_14_nr21100001_0001.djvu

			& 

 


! ?
/0t;;/?\) 
BYD GO S K I Teleroll Admlnrstr.cjl nr 33-52 0 
(J 
Konto P. K. O, Poznań nr 206 382 
I I Wyd.wnlclwo n.leż, do PolskieRo . 
Z_I_lkll Wyd..clI_ . Werazawłe 
Wydawca: Drukami. Pawło.sldeRo. wlUciciei Ed.ard P..ło....', 8ydi08ZCa, ulic. Manzałka Focb. nr. 18. 
IIIHHI/lIHHH/I/lHlUlHIUHIUH/lHHHHIHUIUIHIHIIIHH/lHIII/I/lIIIIIQIUlIHIHUlIII/lHHIIIIIHIIIII/lHHIHUUHHUIHHHU/HHIIIHIHIUlIUlHIU 


'\ 


...,.... ElVOQG&It" 


Telefon Red.kejlllr 10-44 
Red.kcj. przJjmuje od Rodz, 
.... 
Cz/onko.la red.kcJI D.ln" do 
Syndykalu Dzlennlk.ny Pomonkłcb 


. 


" 


Wtorek, 14 wrzdnla 1937 r. 
Rocz.ik XVI - Numer 211 


Chaos polity(zny. 


.. 


HIDlmW! I
JW8t!lltWI 
Ia mant 
mi
ł!
I-RJ
18 


umwalila RIIII Miejska w B,claoszUJ. 


Z kwatery gl6wnel wyszedł komu- 
nikat o dalsz)'m przebiegu łwiczeń 
międzyd)'wizyjnych. Strona czerwona. 
wykorzystujec swe przewagę sił, przy- 
stepiła do działań zaczepnych w ogól- 
nym kierunku na północny wschód. 
Strona niebieska opótniła posuwa- 
nie się przeciwnika i w 
odzinach po- 
południowych stawiła zorganizowany 
opór na południe od szosy Kcynia - 
Szubin. 'V działaniach tych, szcze
ól- 
nie po !!Itronie czerwonej, wzięła udział 
. powatnyml ebr.t8nlamf. Częśl! bomb liczna broń pancerna. 
rzucono '!IV czasie prz8dstawienia między Zacięte walki rozegrały się w rejo- 
publicznośl! z Raleril, czdl! zd z mecha- I nie 
ar
zyna. .. . 
n
zmeDł zeRarowym podstaWiono pod sle- NiebIescy utrzymali SIt do Wleczo- 
dzenia przed rozpoczędem przedstaW18- ra na zajętych w (':iQgu dnia ł;tano- 
nie. Pl'awdopodobnie był to .kt zem!!ty wi5'kacb. I 
jednego ze zwi
k6w, który z dyrekcją Ludnośł wszędzie, gdzie pojawia 
tycb kin ma zatargi. się wojsko. odnosi się do żołnierzy nie- 
zwykle serdecznie. 
W tnlnle walkom przygledała si, 
z bram domów cała ludność, zaś mło- 
dzież wprost z ulicy. Bliższrch f'zcze- 
gółów z przebiegu manewrów podawać 
nam nie wolno. 


Bydgoszcz, 13. 9. I w dniu 15 b. m., Da zakończenie wiel- 
Bydgoszcz codnie przygetowuje si
 . kich manewrów jesiennych, wkroczy 
do powitania Armii Narodowej, która do nasze
Cł miast&. 


Woina na Dalekim Wschodzie. 


"t" 


... ,W,iT- - -...,.-, .oor.r 
-- 
..... 
 IP.I,I_"', ..... ...,. 
,t. '.#
,.'!

;ł.r 4JI!f'
 ł' . ., .. . ;....-...
..A . 
. ".'," 

. . f,.,tr
 !"". 
.;1. 
",:-'i" '. 
.ęjr 
 ... ... . ;: , .. ,'»;. 
. . " "4- J ".
 ..... .
 -. 
." 
'7 

"-_ '. ;

:..;::.:,"
.

 o;: l 
t ,: ' f: 
. . J . .'} 
, R' ...... :i,}& 
....
 . 2. 
.
 . : . . ..: 
l. :¥. . . 
'.;A.Ld:: ' . . , . . '.' . :::' 
 -. 
. 

 -"
 L'<.:
. .
 
7$., :"I;, t .: 'o h ---ł: ,
 ,12 'u, : - '.1 
-<
 s.",.. : · ..,::"':. 
 - .;


- r 
': .
. I . ł:" ,
.- r . 
. .! ';.. .. , 


Z Warszawy donosz, nam: 
Stolica znajduje sit pod makiem 
bojkotu żydów, zorganizowanego 
VI' Warszawie na bardzo wielki skal,. 
świetnie funkcjonuje zwłaszcza bojkot 
na wicy SwiętokrzyskieJ. Tu pikiety 
młodych narodowców czuwały również 
w ub. sobotę. 2ydzi handlowali bo- 
wiem mimo szczególnie uroczystej 10- 
boty. Posterunki policyjne pełniły 
nadal służbę, interweniujl!c tylko 
w wypadkach, gdy naruszony został 
spokój publiczny. Pewnego rannego 
żyda odwieziono do szpitala. 
Po zamknięciu składów księgar- 
skich na ul. Swiętokrzyskiej, patrolu- 
jecy tam przed składami żydowskimi 
pikieciarze zorganizowali pochód, skła- 
dajecy się z około 150 osób i udali si
 
przez Nowy Swiat w kierunku Alei 
Jerozolimskich, wznoszl)C po drodze 
różne okrzyki. 
Rozproszeni przez policj
, pikiecia- 
r7e przedostali si
 małymi grupkami 
na ul. Krucze, gdzie znów zehrali się, 
demonstruj
c i wznosz
c okrzyki anty- 
żydowskie. Policja rozpędziła demon- 
strantów ponownie. 
W kilku stroDach miasta zanotowa- 
no pobicia 2yclów. GńIpy młodych lu- 
dzi przepędzały żydów z Ogrodu Sa- 
f;kiego. Wielu żydów dotkliwie pobito. 
Nieznany sprawca rzucił butelkt 
I nafte do .księgami Jakuba Rabin- 
srtejna. Odłamki rozbitej butelki po- 
kaleczyły kilku klientów. W sesie- 
dnim domu przy ulicy Elektoralnej 
7:ostała rozbita szyba wystawowa 
w księgarni i cz
 telni Henryka Wir- 
gina. 
Pozatem Warszawa zajmuje si
 
plotkarstwem politycznym. Mówi sl
 
nawet, że min. Poniatowski ma szanse 
na premiera. Inni forsuje na to sta- 
nowisko min. sprawiedliwości Grabow- 
skif'go. Tymczasem najwięcej szans 
na fotel premiera ma... obecny premier 
Składkowski!. Oddać zamierza w Inne 
ręce tylko stanowisko ministra spraw 
wewn
trznych. Czuje si
 już bowiem 
hardzo przemęczony i cbciałby trocb
 
wypoczeć. Ucbodzi za dość prawdo- 
podobne, że USUlPi wiceminister spraw 
wewnętrzn
rch Paciorkowski, cieszecy 
się opinie "prawicowca". Był on za 
udzieleniem zezwoleń na 15-sierpniowe 
obchody Stron. Narodowego, co nie 
trafiło do gustu "lewicowo" nastrojo- 
nym czynnikom r:i:edowym. 
Wogóle mówi się, że po nlepowo- 
(heniu próby prawicowej ma na- 
st
pić "zwrot na lewo" ku t. zw. czyn- 
nikom demokratycznym, t. j. lewicy 
legionowej, części Stron. Ludowego 
i p, P. S. Te nowe koncepcje trafiaJ e 
na podatny grunt tak:f;e w rzedzie. 
2e międz
. min. Kościałkowskim i Po- 
niatowskim a P. P. S. !!II) pewnll zwie z - 
ki uczuciowe z dawnycb czasów, to 
stara prawda. Czy jednak dopro- Nowy ,Jork, 13. SI. (Tel. w1.) 
wadze one do rzedów lewicy demo- W 20 kinoteatrach nowojorskich '!IV 
kra tycznej, to inna rzecz. Zarówno dzielnicy Manhllttan I Brom: podrzuoono 
p. Kościałkowski, jak i p. Poniatowski wczoraj wteczonm około codz. 21 bomby 
musze si
 liczyć z wole i życzeniami łzawi"clI f cuchn_c8. Widzowie w pani- 
rlecydujecycb czynników w życiu pań- 
stwa: z Zamkiem I Inspektoratem. C2'nym popłochu rzucili si, ku wyjściu. 
d Kilka 0!!6b upadło i '!IV tłoku !!tratowano 
A. te obecnie, zdaje si
 nie pale si
 
 rz wy jściu. Podnielliono ich p6tniej 
n--dów łewicv demokratycznej, To tez p y 
t;'ch konse
atystów przed rzedem t. 
t». Poniatowskiego jest narazie nl__ , h bo' wI P P S królowi for- I litycznych jest pewne: ie zamiast wy- 
.uasadniony. Zr88zte l
czne are

o- ny
.. K
:;

5'kie
U
 ;':y
'ołało dużo Jaśniać, sytuacja polityczna w.polsce 
wanfa ludowrów po strajku chłopgJ\lm na I t t regach P p S coraz więcej sit zaciemnia,.. NIe 
TÓ- 
. . d' t wrotu Xato- sen ymen u wsze . . . 
nIe za.powla aJ
 ego z . 
...
 Jedno wśród tych niepewności po- . _p to nic dobrego I 
miast przyznanie emerytur'f. z&l!1\U	
			

/kb_1937_09_14_nr21100002_0001.djvu

			Str, 2 


..KURIER BYDGOSKI". wtorflk. dnia 14 1ześnia t937 r. 


Nr. 211, 


)est zbyt lilny, aby opanować go drDgjJ 
dobrowolnego wykupu. Tu musi 
wkroczyć państwo I izby ustawodaw_ 
cle. I wkrocz,... W tym kierunku 
bowiem rozwija się dziś my
l polityCZ- 
na - i kiedyś walne nad żydostwem. 
odnieaie zwycit:stwo... 
Robotnicy narodowi opowiadajjJ 
jeszrze wiele o stosunkarh w fabry- 
kach. Se one wprost niesamowite. 
By uzyskał prace. POlacy zaplsuie sle do i,dowskiego "Bundu". \ Toczy !'\i
 miedzy po 
czególnymi 
zwilp:kami zawodowymi zajadła walka 
IV. Przykre było dla nas również to bra- kie nasune ć nam musz, sit reflek!'\Je? o każde wolne miejsce. Doszło do 
Ok
s budzenia si
 ideologii naro- tanie się z tatałajstwem Ż) dowskim. te robotnik w straszne popadł niewole, ugo. te kafdy ze zwillZków okupuje 
dowej w szerokich warstwach ludo- z ..bundowcami" (socjalistami żydow- że bity jest przez wszystkich i wszę- inn" fabryk
. .Konkurencja między 
wycb, zamie
zkujjJcych Białystok skimi). A trzeba wiedzieć Panu Re- dzie, ie zdradzaj, go tak czerwoni zwiłzkami jest wprost niewiarygodna. 
i okoliCt, naleźy odnieść do lat t933-8ł. daktorowi. że do łydowsklego .,BlUłdu" przywódcy. którym tyle lat słutył, aż Kto sJlnlejszy, kto większY' posiada 
\V tych to latach zacztło w Białostoc- na1eijJ takie Polacy I Cbcec w pew- przejr
ł. i depcz, J
go. g
dno.ć naro- tupet, ten włazi do fabryki i tam się 
kim szumieć narodowo. Nie było to nych fabrykach żydowskich otrzymać dowjJ zydowscy kapltal
ścI. . I d
s
edł usadawia, 'Vted:v posady SjJ tylko dla 
na rękę ówczesnemu wojewodzie, pr
c
, trzel1
 być członkiem organiza- 
esz.cie do przekona.ma. z
 mI.
Jsce członków danej organizacji. GorszjJce 
a obecnemu ministrowi Kościałkow- cYJ zydowskICh. Przykre to, a.1e pra- Jego Jes
 w nar.odo
eJ orgaDlzacJI za- , sCflny I bójki .. oczywiścłe na porzlld- 
Ikiemu, Przeszkadzano tej robocie na I wdziwe niestety1 Takiego upokone- wodoweJ. orgaDlzacJI. która głosi haslo ku dziennym, Nieodzowna jest inter- 
kaidym kroku. Jedynie doprowadzono Dl. Dl, pneływ
my nawet z. .n,- uD.rodowlenl. pn.myslu pollld.go, wencja policji: 
do likwidacji wychodz.cej w Białym- d6w o.nklch, kiedy przemysł bIało- wyrwani. f.bryk I w.nzt.t6w pr.CJ By poło
 kres tym gorsz,cym sce. 
.toku Bazety narodowej. która po 50 stol'ki był w ręku niemieckimI z rok łydowsklch. pneJtc l . Ich pnu nom, wl.u' z.rz..łzllJ. .by pr.co- 
konfiskatach musiała zawiesić swe wy- Słychaje c tych przykrych wynurzeń Nar6d Polski w drodze ustawowego d.wcy wybler.U sobie zwlQZkI z.wo- 
dawoictwo. 
fimo to narodowcy biało- robotników polskich. tych skarg i ża- I wywłaszczenia. Jest to jedyna droga, dow. kt6ryoh odonkowl, m.J, u nł.cb. 
stoccy nie ugięli się. Przetrwali złe 16w na swoich czerwonych ,,opieku- prowad!jJca do unarodowienia prze- pr.OC:w.6. .A. i. f.bryk.nt.ml w Bla- 
czasy i doczekali się pewnej swobody nów" i żydowskich pracodawców. ja- mysłu polskiego, Kapitał żydowski Iymstoku s, wyl,CZD.Ie łydzł, oczywl. 
ruchów. Zmieniły się bo,,"iem pogllldy ki wyb6r Icb p.d. n. zwlQZkI kl..ow.. 
I nastawienie do narodowców nawet P. P, S. I łydowsld ..BlUłd". Co ma 
najbardziej zażartych wrogów nacjo- Pan mi - m - ster slrzela. teraz roblt robotnik poh,ki' Chyba 
naUzmu. umiera
 z głodu! Taki tak! ciężko jest 
L Wielki krok naprzód w białostoc- '.' __"o. .. . ,ł','. " .

 _ <.. W P D olsce rob tk °
n h ik t OW1 ch ' narOd t O
em ń ? k ' l 
..1m 
'ciu narodowym było powołanie I .. 
 n L; . ..t._,.
. ..,. O wszys IC y zmar WIe 1 0- 
do życia narodowego zwiQzku zawodo- " ... .
.. " potów robotnika-narodowca dochodził 
Wt!gCl nPr.ca Polsk.... 'V kilku latach I ' 
.
: jeszcze dalsze: jak np.zan,dzeDle b- 
doszedł do ładnego rozk-witu. posiada' "':",
 . 'J haJu (gmIDy łydowsklej) I r.bIn6.,. 
szereg oddziałów branżowych i wiele ! . 
 .. , .. ,. .by wyn:aoa6 I pr.oy robotnlk6w Po- 
filij, zorganizowanych w zwię.zku okrę- - ." ł.k6w I wich mleJlCe z.trudD14 łyd6w, 
gowym pod prezesurjJ dzielnego dzia- 
 m.lowo opuszoz.J,eyoh wiei I mnieJ- 
lacz. narodowego i robotniczego. zna- . ..» .h' '. 
 Ize mIasteczk.. gdzie bojkot antyse- 
nego nam już p. Serwatki. . . .
 .
, ,
 micki rozrósl si
 do kolosalnych roz- 
_ Nim wstepiliśmy do ..Pracy Pol- "'; 
... miarów. O tych sprawach naplszo 
sklej" - mówijJ mi robotnicy narodo- Jutro. 
wio kt6r)'cb zastaję w ognisku przy ul. l'" , '. 
Pier.ckiflgo 30 _. byliśmy członkami I et ' ' , 
nią.zków klaseW)"ch. Pełno tam było i .. . "' .. .:" ,. ł, . <, 
komuny. Opowiadano nam wiele ::11! 
 . , 
o walce klas, o wyzysku proletariatu. 
buriuazji. a z.chwalano międzynaro- 
dówkę, Bolszewię i kazano Iść ręka 
W' rękę z żydami, . Robiono' z nas bo- 
jówki partyjne. Pn:yw6dCJ' zw1tz1r.owl 
przede wszystldm pamlttaU o sobie. 
Im bylo bardzo dobrze, tylko nam' """.' 
powodziło 51, coraz gonej. W dodat- 
ku Dł. uszło IUłSzym oczom. U ci po- \.' 
gromcy budua.zjl p.ktowall z żydow- 
skimi wlaśdclel.mI f.bryk. CzuUśmy 
Dleraz. łe si, n.s pop1'O$ta spnedaJe. 


Z wedr6wek wakac,jn,ch DO kraju. 


, 


W ia
i[
 waruD
a[
 
ra[Uje ro
DtDi
 
DI!'i... 


,
 :,::" 
.. 


.. -. t:
 . 
r: --ł" '::

:Y' 


". 
, 


. ...... 


'
..' ;: 


2 


>łIIt",' 



 


'" 


"'" . .
 

 
 


'. 


..' .
I 
: f' 


. ..,... ""''. \... +
" 


''>i\ " 


'ł . .ł". 
';"



!"'

'f" . 



"". . 


n
, 


1: 


R6ine wiedomoki. 


Niemieckie mIn1atentwo spr.w w.. 
wDftnDyoJa .wydało zarzecbenie, Ba 
skutek którego termin wnoszenia I'OSZ- 
czeń cywilno.prawnych z tytułu szkód. 
wyrz,dzonych w czasi, przewrotu ha. 
lerowskiego w Nieml'zech uplywa 
z dniem 31 grudnia 1937 r. I 
N. Rutek zarz,dzeDl. r1lJDuńlJdego 
Banku Państw. zostały z dni em 1 sier- 
pnia wycofane z obiegu banknoty. opie- 
waj,ce na 500 lei. .. 


!lARIA IIBIIPEL-GIEBDAW.a. 


Kasi, nasłuchujjJc jak oddycha I chc,c 
zobaczyc5 czy ni' otworzyła oczu. 
Kasia oczy miała otwarte. CienU10 
było, więc nie mógl dostrzec Ich wy- 
I'azu, nie mógł się też dziwić, że me 
jest poznany. 
- Czy pani, boli co! - zapytał 
cichym gło!lem, pełnym troski. 
- Nie. wujasiu... Nic mnie nie boli. 
- oapowiedzlała ledwo dosłyszalnie. 
- Ale okropna jest ta woda z rzeki. 
która mnie zalewa... zalewa.. zalewa... 
- Chryste Panie! - wyszeptał dl) 
siebie Radowicz - ona bredzi... Może 
coli jest z mózgiem... O Boże, Boż.... Co 
robić! Wieić j, do Gniazdowa - da- 
leko od lekarzyT... czy do szpitala z po- 
wrotem.. 
- Do Warszawy! - zdecydował 
raptem w myślach. - Tam wszyatklch 
lekarzy jpj sprowadzo. nie dam um- 
rzeć po raz drugl... Nis po to. nie po 
to j, odnaJazłem. . 
I pojechał w strono Warsz.wy. 


Katarzyna Szpinak 


(32 do Gniazdowa.. W moim aucie można 
będzie wygodnie je ulokować. 
- Ach. to jest wi
c ta piękna sio- _ Stan Jej zdrowia właściwie me 
lItrzenica naszego generała! - wy- staje temu na przeszkodzie... A zacny 
myknłł lekarz. - Nigdy jej nie w.- generał pewno zamartwiłby się, gdy- 
działem, bo się prawie nigdzie nie po- by jej nie miał przy sobie. Podobno 
kazuje; tylko ten i ów dziwy o niej bardzo je kocha. Może rzeczywiście 
opoVtiada' Ale że piękna, to pil;kna pan JjJ zawiezie, je
li już tak chce pan 
neuywijcie... służyć pomoce do końca. 
- Czy mógłbym je zObaczyć? - _ W takim razie me traćmy czasu 
zapytał żywo młody człowiek. _ rzeki Radowicz. 
- Naturalnie... leży wciłŻ nieprzy- _ Drogę pan zna? 
tomna, zaraz jl) przeniesiemy do od- _ Mam szczegółowI) mapę. dojadQ 
dzielnego pokoju. łatwo. 
Młody człowiek wszedł do opatrun- W kilka minut Kasia ulokowana 
kowej sali. gdzie pojrodku na wyso- była możliwie naj wygodniej w aucie 
kim 5tole leżała K!18ia, blada Jak truP. Radowicza I otulona cleplo. 
z zamkniQtymi oczami. Samochód odjechał zwolna. ROZDZIAŁ XI. 
Radowlczowi - on to byl bowiem W sercu młodego człowieka rozpQ- : Kasia otworzyła oczy I wzrok jej 
- zawlrowało w!lzystko w oczach. tała siO teraz burza radoścI. Oto po napotkał przede wlzy.tklm mlodł 
Prz
d nim leż.ła Iza. tylu udrękach. po tylu nłepewno- osobę w bialym fartuchu l takimże 
Całym wysiłkiem woli opanował ściach, nadziejach I zawodach, po czepeczku. siedZic, obok jej lóżka. Po- 
wrażenie i zwrócił si
 do doktora: t) lu bezowocnych poszukiwaniach - patrzała na nie uważnie, a połem 
- Skoro wiadomo już kim jest ta samo przeznaczenie oddało mu J, w spojrzała dokoła, Zobaczyła, że naj. 
pan,j, czy nie uważałby pan liokt6r za rt:ce w chwili. gdy potrzebowała ra- duje siQ w dużym jasnym pokoju; 
moiiiwe pl'7.ewiezienle jej do domu.. tuDku i opieki. wszystko w nim było biale; mebli 
uy stan Jej zdrowia na to pozwaIL.. I w tym samym momencie znowu bardzo niewiele. ObOk oiej na stoliku 
Tam pewno bardzo siQ o ni, ni epoko- przyszedł niepokój. stały w \\azoni'! piękne róże. Chciała 
j,.. Czy to daleko T A Jeśli doktór w Lukowie omylił unieść głowe, ale zabolała silo!e 
- Nie. Do Gniazdowa jest 15 luto' się?... Jeżeli wstrzGS jest poważny. a gdzid w samym środku mózgu I ciQ- 
metrów. A gdzie zdarzył siQ wypadek T nie l
kkiT... Cry nie lepiej byloby lo- tka Ih'ła jak zolowiu, 
- O jakt, sześć kilometrów stl)d. stawić ił w s1pitaluT... j . - Postać w białym fartuchu podnio- 
- A. witc na połowie drogi,.. Ma- Gdy już mln
ł rozbitI) maszynę ge-- ..ła sie 1- pochyliła nad K.slf. 
Jł
a tam z/)lItała? nerała. pilnowanjJ posłusznie przez - Kto pani je$t1 - zapytała wol- 
- Tak. OczywUcie, W rowie. Jeżeli I chłopa, i odjechał od tego miejsca z DO chora 
pała doktół: pozwoli odwioz
 tę pant!) kilometr. zatrzymai sl
 I zajrzał do - Plel
rtL 


Citg dalszy 


- GdzIe ja je...tem T 
- W lecznir). św. Józefa... Jakie 
to szczę
liwie. że odzyskała pani na- 
r
sz('ie przytomność. 
Kaaia starała się skupić m)śll 
i uozumi
ć wszy'Jtko. .le wysiłek 
ten sprawił jej ból w głowie. a pokój 
w oczach zawlrow.ł. Zamknęła po- 
wieki. 
Po chwili otworzyla je znowu. 
- Dl.cz
go tu Jestem' - zapyta- 
la znowu. 
- Miała pani wypadek samorho- 
:łowy... Ale nic 8i
 pani grożnego nie 
ptało..< 
K.lla jak przez mgłę ;t;.cz
ła sobie 
przypomjna
, ż
 gdzieś Jechała... zo- 
baczyła w wyobratni Jakiś wóz I czło- 
,wieka wparlaJecego pod kola samo- 
chodu,.. Ale gdzin to było T... Kiedy!... 
- lak d.wno tu leż
T 
- Czwarty, dzień, Niech pani nie 
wysila pamiQci, nte męczy siQ mówie- 
JJlem .. 
- Kto mnie tu przywiózł7 
- Brat pw. 
Kuia zamrugała powiekami. 
Chciała zrozumieć co do niej mówio- 
no._ laki bratf... Czyj brat T... ZnoWU 
poczuła alIny ból w głowie. 
Po paru minutach powtórzyła py- 
t.ni,: :..J 
- Kto mnte tu przywiózł! 
- Brat pani. Niech pani o nic 
witcej ni, pyta. PrOIZO nic nie mó- 
wI
. lak pani wlt:ceJ ził wróci, wszy- 
stko pani opowiemy. 
Kuia leiala b.ż ruchu. Piel,,- 
nłarc, zdawało .it, ie z&lntła na no- 
wo. 


(
 --., uaał...pl),
		

/kb_1937_09_14_nr21100003_0001.djvu

			..r. 211 


- 


KURIER BYDGOSKI wtorek. dnia 14 września 1937 r. 


Przyjazd Mussoliniego do Niemiec 25 bm. 


Hitler powita dJktatora Wioch osobiłde w Monachium. 
NorylJlberga, 13. 9. (tel. wł.) 
Hitler, który wielokrotnie już prz.... 
mawiał na kongresie partyjnym,. już 
ochrypl. Zabrał jednak jeszcze krótko 
głos, by powitać robotników. Hitler 
.zauważył ironicznie, że prasa zagra.- 
niczna nie' potrzebuje z tego wycię.g&ć 
radosnych wniosków, gdyż głos jego 
nieraz Jeszcze usłyszy. 
ZwracajlJc się do robotników, mó- 
wił Hitler, że nowe poczucie stanu ro- 
bOtnika niemieckiego - to przynależ- 
noŚĆ do niemieckiego narodu. Jeżeli 
stoJę między wami, to dzięki temu, że 
sam byłem żołnierzem. Dawniejsi lu- 
d1.ie pozostawili żydom opiekę nad 

'ami, ci zaś udawali, że się o walj 
troszczlJ. Hitler zakończył zdaniem: 
"Wierzę w jeden ideał - ideał złę.czo- 
neP.'0 n'irodu niemieckiego". 
Wczoraj odbył się J;na arenie w 
LUltpoldbainie apel oddziałów sztur- 
mowych, t;lztafet ochronnych i korpu- 
su lotniczego partii narodowo-socjalI- 
stycznej oraz poświęcenie noWY
h 
sztandarów. O gorlz. 8 rano przybył nil. 
arenę Hitler Po przybyciu udał się 
pned pomnik poległych, a pótniej z 
trybuny przemawiał. 
Hitler m, in. oświadczył, że w 
Niemczech nie ma ływnoścl dla okolo 


Dostoini gołde w GdJni. 
Gdyal.. 13. t. (Tel. wł.) 
\v. aobotl! de Gdyni przybyli szefowie 
sztab6w generalnych Estonit - M. Reek, 
Finlandii - gen. K. Oesch i ł..otwy - gen. 
M. HarUn&llill w towarzystwie lIz;efll. IIzta- 
Ilu głównego gen. Stacbiewicza oraz sze- 
regu wytszych oficer6w. Goście zwiedzili 
urządzenia portu handlowego i wojenne- 
go, ogłądall polskie okręty wojenne. Na- 
stępnie zwiedzili mlallto i okolicę. 



 


Kongres Przeciwalkoholowy otwarto 
w Warszawie. Przybyły delegacje z 20 
paJistw. Kongres powitał imieniem rzą- 
du min. KościałkowskL 
Katastrofa koleiowa wydarzyła się pod 
Wieluniem. W katastrofie jedna ollOba 
została zabita, a cztery ranne. 
W Gołog6raeh pow. zloczoWIIldego, po- 
tar strawił Hi hudynk6w Irospodarczych 
I 6 dtlm6w mieszkalnych, łącznie z pełny- 
m1 tegorocznymi zbiorami. 
W CzamJ'm Lesie w pow. zboroWllklm 
splonęła sterta zbota, naleł:ąc& do Daniela 
Plansteina. W Zagórzu spłonęły zabudo- 
wania Jana Lewickle
o. 
W KaI1kowle pow. radziechoWlldego, 
IIpłon
ł budynek szkolny. Poniewat istnie- 
je podejrzenie podpaleil. władze rozpocz,- 
Iy śledztwo. 
W Gledlarowel w pow. lełalsldm tona 
tamtejszego gospodarza powiła trzy cór- 
ki Cieazą się one wraz z matk
 dobrym 
zdrowiem, budząc w eałej okolicy dute 
Eacif!kawienie. 
W Samborze został otwarty pierwszy 
cbneśMjaf1ski sklep galanteryjny przez 
p. SolJ6tkę z Warszawy. Sklep mieAci si, 
przy gł6wnej ulicy Sambora. 
PaAltwowa Fabryka Zwllpk6w &zeto- 
wyok osiąga rekord w eksporcie nawoz6w 
sztucznych. Magazyny fabryk w Chorzo- 
Wie i Mościcach s
 jut zupełnie puste, 
poniewat w ostatnich okresach wyekspor- 
t:>wano nawet stare zepasy do AustraliI, 
Af
anistanu, Alaieru, Andyj Holender- 
skich oraz wielu innych kraj6w. 
Zarz,d GI6wny Zwlozku Mlodzłeiy 
\Vlel!!!kJeJ ..Wici" został zaproszony na 
Ogńlnopolski Zlot Młodzieży Robotni- 
czeJ w 'Varszawie, organizowany przez 
Wydział Młodzieiy P. P. S. 


"'..:ł.-'V.-w
¥
-'
V.;_-


N VVłtAN 


Jaka będzie pogoda? 


Przewidywany stan pogody na jutro: 
Słabe wiatry p61aocne I p6łDocnOozaeho. 
dDIe. Pochmurno z OpłldamL Temperatu- 
ra bez wIększyclI zmian. 


W"'
W1


;".
JA.,;.,rA
 


8 mn, ludzi. Dlatego Niemcy stanow- I ni
 wyje7dża do Monachium, rdzie 
c:zo domaga6 sł, będę kolonIj. powita Mussoliniego Obaj wodzowie 
BiUer po powrocie z Norymbergi narodowi udadzl) si
 sUJd na tereu 
zabawi w Berlinie do 25 bm. Następ- manewrów nll"miackicb. 


: "v ). 


,. 


. .:
 


,';', ....... 
"
'. . 


:
:.
 


.. . 
.;:: 


......: 


;
. ;: 


.;', 
;: 



'> 


.".: 



 


.(. . . 


;;. 


i . ;;." 


.
.- 



 . 


./. 


_,f 


" 

 
 


: :i
 


( ".::" 
- ,..

o.:"." 


.iJ,i ).r 
\;
/ 


..=:

 
 .l..< 
.1 


.
... :Y, 
.:,. 


',::
 



<,>"....' ..:
: 


;
 


,{ 
If '" 


.,. .
 


.. ." 


:.'Y
. '" *. ". 


..

'.>
 . 


Chwila zaprzysięgania kierowników polity clonych partii hitlerowskiej w Norlf/T,berdlot: 


Str. :I 


.- 


SDrawa 
ini. Doboszrńskiego. 


Krak6w, 13. 9. (Tel. wL) 
Obrona in!. Doboszyilskiełto zawiado- 
miona została przez Sąd Apelacyjny 
o oddaleniu zatalenia, wnlesionelro w 
sprawie pozostawienia w więzieniu int. 
DOboszy1'1sklelr o . 
Zatalenie to wpłynęło po skasowaniu 
wedyktu sądu przysięlrłych. uniewinnia- 
jącego Doboszyńskielro i przeszlo przes: 
dwie instancje. 



" . 


Zjazd O. Z. H. w Poznaniu. 



.-...'. 


Pozna6, 13. 9. (Tel. wł.) 
WczoraJ odbył się w Poznaniu zjazd 
sektora wiejskiego O. Z. N. Przemawial 

elL Galica, podkreślając m. in., te Wiel- 
kopolska w okresie niewoli swą krzepką 
tętyzną wykazała niezachwianą słusznośł; 
prllwdy, te "utracili wolaołli może newet 
nar6d wielkI. ale dali si, złamali I zgaleił 
może tylko nar6d n(kczeIlUłY". Patrio- 
tyzm poznański, to nie słowa. Patriotyzm 
pozlla"l
kl, to czyny, poczucie solidarnoicł 
n'iI'odowej i świadomości pailstwowej. 
Nil czele sektora wiejskiego O. Z. N. 
w Poznaniu stanął pos. Kozubski. 



 
 . 


.' ".'-.' 



 


Konferenda W HJon. 


I Londyn, 13. 9. (Tel. wł.) 
Prasa 10ndy1'1ska na pierwszy plan ".,.- 
suwa odbywające się w Nyon obrady kon- 
fprpncji śr6dzipmnomorskiej. Pisma wy- 
ratają nadzieję, te po wyeliminowaniu 
HosJi Sowieckiej. Wiochy wezmą udział 
w patrolowaniu w6d Morza Śr6dziemnf!go. 


Wybuch maszyn piekielRych w Paryżu. 


, 
Smiert dw6ch polic i ant6w pod grutami. 
"&ryt, 13. 9. (tel. wł.). Straż ogniowa, która przybyła nie- 
P' JMinuj,ce wrażenie wywołała we zwłocznie na miejsce wybuchu, przede 
Francji wiadomość o wybuchu .dwóch w!!!zystk.im przystąpiła do usunięcia 
maszyn piekielnych w samym sercu z ulicy części muru, gruzów i mebli, 
Paryża, na ulicach w pobliżu Placu usiłuj,c wydobyć pogrzeban}"ch pod 
Gwiazdy, w pobliżu Luku Triumfalne- nimi policjantów. 
go, najpiękniejszej dzielnicy stolicy Dochodzenie wstępne u!'.taliło nastę- 
Francji. Lewe skrzydło gmachu przy pujlJce fakty, które poprzedzały eks- 
ulicy Pressbourg ł je",t zburzone. Od plozję: O godz. 18,30 w domu pod nr ł 
ulicy widać zniszczone wnętrz;a poko- na Rue Pressbourg zjawił się członek, 
jów z połamanymi sił, wybuchu me- który wręczył stróżowi małlJ skrzynkę, 
blami. Odłamki szyb okiennych zna- zawierajlJc" jak twierdził, tkaniny. 
leziono na A venue l\Iarceau Ulica Skrzynka ta była adresowana do ba- 
pned domem, w kt6rym nastłplła rona Petiet. 
eksplozJa, lest całkowicie zawalona Stróż przyjlJł skrzynkę i pozostawił 
gruzami zburz . onego domu. Dwal PO- I j, w swym mieszkaniu przy kominku. 
Ilclancl, kt6l'ZJ' w chwili wybuchu Następnie zjadł spokojnie obiad i po- 
znaldowaU 51, na trotnarze prze. do- łożył się na kanapie Nagle nastąpił 
mem, zostaU pognebani pod gruzamL wybuch. Stróż uległ silnemu wstrzlJ- 


Teror ukraiński w Malopolsce. 


Lw6w, 13. 9. (tel. wł.) 
Akcja terorystyczna, prowadzona 
przez Ukraińców na terenie Małopol- 
ski, trwa w dalszym cią.gu. 
Nadeszła wiad'Jmość z Tarnopola, 
że nieznani dotychczas sprawcy pod- 
łożyli pod dom Cecylii Flak pocisk ar- 


matni, napełniony materiałem wybu- 
chowym. Wskutek gwałtownej eks- 
pllJzji wyleciały w domu szyby. 
W tym samym czasie nieznani oso- 
bnicy pOlUożyli ogień pod mieszkanie 
kolonistów polskich Tadeusza Słoj- 
kiego i jego słSiada. 


Wielka afera " Łodzi. 


B. minister rzadu ulcralilslciego - defraudantem. 
L6dł, 13. 9. (Tel. '11'1.) I Dłutsza nieobscnośli Kozieja wydała lifJ 
Cała Uliż wstrząśnięta jest wykryciem podejrzana i do rzełni przybyła komisja 
niebywałej afery w rzeźni miejskiej i 8&- rewizyjna. która wykryła olbrzymią aferę. 
mob6jstwem jej kierownika Gustawa W wyniku rewizji w Irodzinach popo- 
Helda. łudniowych popełnił samobójstwo przez 
Kilka dni "mu wydele«owano specjał- podertnif:cie brzytw
 krtani kierownik 
n'lr komisję do sprawdzenia ksi_« i dowo- rzpżni miejskiej na Bałutach, Gustaw Held 
d6w kasowych I dowod6w kasowych w Hełd cieszył się u swych przełotonych 
rzdni miejskiej na Bałutach. 1I8wlzja jjjk naJlepsz_ opinią, wiedział o naduty- 
miała na c!!lu wykrycie olbrzymich de- ci:.ch popełnionych przez Kozieja, z nie. 
fraudacyj, jakie popełnił w kasie rzpźni ustalonych narazie przyczyn ukrywał je, 
miejskiej Emil Koziej, zastępca gł6wnego motywują!' nieobecność przestępcy cho- 
burhalterB i były minist.er ukraińskiego rpbą. Gdy jednak rlłutsza niPl'lbecność Ko- 
rz
du Petlury w Kijowie. Dzięki pro- ziE'ja wydała się podejrzaną i do rzetni 
tekcjl wysoko postawionycb o
obistoścl przybyla komisja rewizyjna, Held dowie- 
Koziej zawędrował do l.odzi Idostal po- dziawszy się o tym, popełnił samob6j- 
sad, w IiIdzkiej rzeźni miejskiej. stwo. 
Koziej kilka dni temu znikł z l.odzi 


sowi, ale zdołał opuścić swe mieszka- 
nie. Po kilku zdaniach, które mógł 
jeszcze wypowiedzieć, zaniemówił i Die 
może wydobyć z siebie ani słowa.:- t-:; 
Na ulicy Boissiere skrz)'nka z ma- 
teriałami wybuchowymi była prawdo- 
podohnie złożona na schodach, zwa.- 
żywszy, iż w domu tym nie ma stróża. 
Robotnicy, uswaj{Lcy z ulicy ołbrzy- 
mie hloki murów i kamieni, które cał- 
kowicie zasłały jezdnię. 
Zeznania o!'ób, które w chwili wy- 
buchu znaidowały się na ul. Press- 
bourskiej, wzbudzały obawę, iż pod 

ruzami mogły znajdować się dalsze 
ofiary. Obawy te okazały się jednakże 
nieusprawiedliwione. 
Doch'Jdzenia ustaliły. iż obie bom- 
by posiadały ten sam mechamzm. na- 
stawiony na tę samlJ gorl1inę. Sfabry- 
kowane być musiały w laboratorium 
technicznym. 
Policfa "odkreśla z naciskiem. te 
material wJ'buchowy, zawarty w tych 
bomba('h o opromnel sile wybllehowe', 
'e
t nżywanJ' za granicami FranclL 
Z tegoby wynikało, iż o 7.am!l.chv 
bombowe posądza się komuni!'tów. 
pracujlJcy{'h za pienilJdze Sowietów. 


- 


Deleg ::(ja BrdgoszłZ' 
w W
rszawie. 


Wanzaw.. 13. 9. (Tel. wł.) 
W Warszawie bawiła delegacja Byd- 
gcszczy z posłem Siodą i wiceprezydentem 
Bydgoszczy Spikowskim. Delelracja ta czy- 
niła starania o ustalenie siedziby Sądu 
.-\Delacyjnego pomorskielro w Bydlroszczy. 
Jak jut donosiliśmy - BydlrollzCZ stawia 
do dY!lpozycji ministentwa pałacyk.po 
dawuej regencji. 


Zagranica. 


Stan zdrowia lIassaryb polr0rszył si,. 
B, prezydent Czechosłowacji traci siły. 
Ma równie! obulltronne zapalenie płuc. 
Goraczka około łO st. Prezydent Ben_z 
powrócił do Pragi z urlopu. 


Do wltzl.em w Rybnik. przyll,.1o 
- 20 więtniów krakow!!!kieh.
		

/kb_1937_09_14_nr21100004_0001.djvu

			Str ł 


..:KURIER BYDGOSI\I", wtorek, dnia 1ł wr
Ńnia 1937 r. 


Nr. 211. 


. 
Zebrak odrzuca spadek po sInie 


Do mieszkajjJcego w Rzymie żebra- 
ka Giglio nadeszł& wiadomość, że jego 
Iyn, który zmarł przed kilkoma tygo- 
dniami w południowej Amer;rce, po- 
zofotawil mu wielki majjJtek. Ku zdu- 
mieniu władz odpowiedział Giglio na 
zawiadomienie. że nie przyjmuje "pad- 
ku i woli do końca tycia utrzymywać 
si
 z żehraniny Decyzję swe objaśnił 
opowiadaniem o swojem życiu, które- 
go kljJtwjJ b
'ł jego jedyny syn. 
Przed 30 laty był Giglio cenionym 
kupcem i r'
2rorzjJdlał znacznym ma- 
jjJtkiem, Dopiero rozmaite nieczyste 

flrawkl i lekkomyślne spekula
Je 
:?O-Ietnip!!,o s}'na doprowadziły go do 
ruiny. r.iglio m'J"iał sprzedać skła,'. 
a pozostałł gOłówkjJ zapłacIć długi. 
Syn jego wywędrował dopiero wów- 
aas. gdy ojciec brł w skrajnej n
.lzy 
I nawet nie zawiadomił go o celu emi- 
ITacjl, ani nie troszczył się o to, z cze- 
go ojciec będzie żył. 
Przez 30 lat nie wiedział wogóle nie- 
Izczęśliwy ojciec, gdzie się jego 6yn 
znajduje i jak mu się powodzi. Teraz 


Jubileusz c,ganów. 


U progu jesieni odb)'ła się w sta- 
rym mieście słowackim w Koszycach 
piękna uroczystość cygańska. Z naj- 
dalszych okolic przybyły tabory cygań- 
I!Ikie, przywożjJc około 900 rodzin cy- 
gańskich. Zgromadzona ludn,..ść ob- 
chodziła 500-lecie pierwszych wypraw 
eygańskich z Indii do Europy. Dzięki 
żytzliwojci rolników i władz miejskich 
urocZystości cygańskie odbyły się przy 
.tołach biesiadnych, zastawionych su- 
to jadłem i napojami. Cvganie, zado- 
woleni z serdecznego przyjęcia, zade- 
monstrowali liczne folklorystyczne 
atrakcje. Na zakończenie odbył ,.ię 
w salach miejskich oraz na rynku 
wielki bal, w któr)-m brali liczny 
udział gospodarze słowaccy. 


dopiero zaskoczyła go wiadomość 
o jego śmeirci i o pozostawionym przez 
niego majjJtku. Rozgoryczenie starca 
jest tak wielkie, że postanowił nie przy- 
jjJć od wyrodnego syna nawet po je&,o 
śmierci ani jednego lira. 


Tajemnicze samobójstwo ślusarzas 


Miasteczko jugosłowiatlskie Peter- 
ward8in przeżyło w tych dniach wstrZ'ł 
sajjJc, tragedit So-letnlego ślusarza 
Meisnera. Meisner od więlu lat pra- 
cował na.d skonstruowaniem perpe- 
tuum mobile - wiecznej maszyny. 


Niezw,kl, widok. 




\ 
i . 
 


.
 


'.'. "t 1 " 
'1 ";.. 


-... 



.6
 


.
' 
, 


kt6raby nazwisko Jego utrwaliła w hl. 
storii techniki współczesnej. 
Mimo szeregu eksperymentów 
I wielu bezsennych nocy, jakie spędził 
ślusarz nad swoimi wynalazkami, ma. 
szyna nie została skonstruowana. 
Wzory, jakie zaczerpnłł konstruktor 
z osobliwego wynalazku Leonarda dl}, 
Vinci, również nie wiele pomogły mu 
w przyspieszeniu jego zamierzeń. Czu- 
J,c sit rozgoryczony i pogrQ.Żony 
w najczarniejszej rozpaczy, zamknjJł 
sit w swym warsztacie ślusarskim 
uruchomił poeiadane wynalazki, któr
 
połl)czył przewodami elektrycznymi ze 
swym ciałem, Po kilku dniach, kiedy 
włamano się do warsztatu 'Iusarza. 
znaleziono martwe zwłoki, pogrQ.Żone 
prtdem elektrycmym. 


"PrzJwileie u listonosza 
amefJkańskiego. 


Mała mieJscowoś
 Casley, położona 
pod Buffalo, zasłynęła ostatnio w Sta- 
nach Zjednoczonych z niezwykle ory- 
ginalnych i dowcipnych listonoszy. 
W miejscowo!8cl tej urzędowało dwóch 
listonoszy, John I lack, którzy przed 
dostarczeniem depeszy uważali za swój 
obowiQzek zaznajomić siO z jej treści,- 
Ilekroć w telegramach umieszczone 
były formułki w rodzaju "przesyłam 
pocałunki" i t. d, tylekr
 dowcipni 
listonosze przekazywali je bezpośre- 
dnio adresatkom. Na tym tle docho- 
dziło niejednokrotnie do nieporozu- 
mień, lecz II biegiem czasu urocze 
Amerykanki przywykły do tego rodza- 
ju dodatków do korespondencji tele- 
graficznej. Dopiero w pierwszych 
dniach wrze
nla, kiedy do Caaley wy- 
jechal inspektor pocztowy ce16m skon. 
trolowania ruchu w miejscowym urzł- 
dzie, słodki przywilej listonoszy raz 
na zawsze zniesiono. 


-\
 
.
 
 . ", '
:
: "<, 
\. . '

 ".",.>:,' 
! .\". 
 ,
,) ,.> 
\.' ' 
':"" 
... :t\'. ", . 
l' ..
;.

. 
. \., }
. ,,' 
 .
 
\\" 
.t-" . 


.,. 


ł' 
, 
I 
 
i". 11; 



' 


. 
. 


,,\ . 

.. , 
'\ \
 
. . :'\
 '''. 


'. 


; . 


11 


-: ł 
"'o 



 


" f > 
" . . " ,
 
. . r :' '
_ . 



 ;
,
:. 


.. 


'r' ... 
, 11 .. 


" 


.(.-... 



)
i 
,.:., 
I 


-.:"'. ... 


\, 


.. 
\
 \ 
\, '" 
.c, 
;\ .
, 



 
.. 


',
 


Tak niezwykle wygląrlały wczoraj wleczo rem ulice Norymbergi podCZW8 prz"manzu 
oddziałów z pochodniami przed kanclerzem Hitlerem. 


KURJEREK dla DZIECI 
Już wraca-a... 


Wzdłut cienistej alei, między rzędami 
bWych ławek, przechadza się siwowiosy 
ltarus.:ek. 
Widoeznie czeka na kogoś... bo co krok 
wodzi nielpokojnym spojrzeniem wokoło. 
Wkr6tce nadbiega rozgorączkowany 
dzie;;i
cioletni może chlopczyk. 
Je«o ja5no-blond włoskI wiją si, nie- 
Ifornie na ruchliwej gł6wce... Jego oczka 
lśni" wszystkimI błyskami szafiru._ 
Ledwo przypadł do ramienia staruszka, 
jut prawi zdyszany, jut opowiada po- 
śpiesznie _ 
- Och, dziadziu! Jeszcze mi dotąd 
lerce walii.. Tak sif.: zdyszaem! Ale mu- 
lialem obejrzet wszystko I Wlz)stko co 
tylko się dalo! 
I opowiadał, jakie to słupy (1Owkopy- 
wali przy jezdniach! Jakie bramy trium- 
falne stoją! A ile ich!!/. A jakie napisy!!! 
A ten ruch!!! Och, te gromady ludzi.. 
A wojskowi jak grzyby po deszczu na uli- 
cach rosną, at niewiadomo gdzie pierwej 
I'atrzeć trza!!! 
Przysiedli na ławce przed fontanną 
Cbłopiec m6w dziadka Z& rękaw targa. 
- DzIadziu!... Myślisz!... O czym! 
A kiedy dziadek odpowiedziet chce, to 
Ghłopczyk usta mi rączk" zatyka l woła: 
- Nie m6w mi!H To ja ci powiem, 
e aym my
Iisz ty... 
Staru!lzek patrzy pytaJI\co, a rhłopiec 

rzypomJna i wypytuje czy pamięta jak 
to zawsze opowiadał jemu. Jędrko";, 
O lwoim włunym dziadku, co w prawdzi- 
wym polskim wojsku białym ułanem byL 
I jak to &en dzisiejszy dziadzio siwy, 
kiedy jeszcze chłopaczkiem małym był. 
Jiasłuchae Ilę nie mógł opowiadail tych. 
A po tym.. Katdego zmierzcbu, w cI- 
d1utkbn alkierzyku zrywała się od Spła- 
kaDych serc 
kna pieML... 
Tak WII
ey do tamtej wolności tęsknl- 
!L.. Bo prucie, wtedy, Niemiec tu panem 
byłl 
- Ty teraz, pewno o tamtym, pra- 
ibla4kow1m polskim wojsku ZIJmyślilłś 
"ę, dz1a4zi'11 
DEiadek p-a.tay rzewnie na wnuka i jut 
1D6.w. od DOJP& pr.awlf zaczyna o tym, JakĄ 


to od chłopięcych lat, za wojskiem polskim, 
tęsknotę w sercu miał i poświęceń nosił. 
Cbociat i morzem był i po r6tnych 
krajach się zadość natułał, to zawsze mu 
Jedno rzewne pytanie przeszywało myśl: 
Czy ja tet w tyciu jeszcze wolnej ojczY7.ny 
doczł'kam i polskie wojska obacza! 
Doczekał bG sam at pod Zbąszyniem 
przelewał S\\oją krew za upragDl'lną wol- 
ność tę! 
Och... jakte to on, powstaniec wielko- 
polski Niemca z macierzy gnał!!: 
Oj, ani głód! Ani chłód! Ani niewy- 
gody nie ugasiły pragnienia wolności tej!.. 
Szli,.. sZli... i szli... 
Słucha Jędrek, a ukradkiem patrzy ku 
twarzy dziadunia, bo wie, te za. chwilę 
zalśnią na białych wąsach przejrzyste pe- 
rełki łez._ 


. 
Ale on, Jędrek, płakać nie będziel Nie 
w)'pada... Ale mu zaWSze coś kcło serca 
zaszmera tak, te sam nawet nie wIs kit!dy 
mu tet płakać się cbce. 
Teraz woła radośnie: 
- Dziadziul Ty wytęskniłeś przeciet 
wszystko I Za POlskę przelewałeś krew. 
ojcz)'zna wolna jest, a teraz znów w Byd- 
goszczy naszego wojlka taką chmarę Z()- 
baczysz! Prawdziwego polskiego wojska, 
takiego, w jakim słutył ten biały ulan, 
dziadzio tw6j! 
Staruszek siedzi wsparły na luce 
i z boku na bok bieluAk" głow" kIwa, 
a s7.epcze: 
- O jej... jej... jej... At mi li, zdaje, 
te mote to jaki sen... :te mi się łni tylko 
ta wolna ziemia n!l.8za, ale przecie wielka 
S7rama na piersi jest, a w koścIach lwy 
bóL,. 
I ftawędziIiby tak nie wiadomo jak 
długo, gdyby nie odgłos tr"b, stukot pud- 
k6w, a potem tupot dziesiątek, setek, m.)te 
tysif.:cy n6g! 
l
szczel I jeszcze wojsko I Naclv;aj" 
przy dtwiękach orklestryl Jak szeroka 
rozedrgana fala płyną, płyną I płyną... 
Dziadek i wnuk zerwali się z ławki. 


Wesole zamiatanie w NOrJmberdze. 


.-r 
.. 


. 


 


"'"" 


--/ 



 I 


. 


. \ 



 
 :". 


", 


-?!" "i 


......s,.: 


'11+- 


.- . 



 


, ..:; 


.11
 _, .""'f 



 
... . 


It ..
 . 
.i 
$ 
'" 
'.' 
 -<- 
: 
eJ , 


't t 
., 
I; 


: ,. 


,- , 


.' 
,-'¥ " 



 
J" 


.. 
, . 


.
 I . 


... ł-.
' J '.. 


-:ł'
 


,'!!", 


'1, 

 


, 
. 


,.
 
f_
 . 

. ,
;
 
'\. i 


"'.. 
.. 


'.
 
:: 


f... n 


...... 


-:;;t 


.' 
":.0. 0 . 



;"'''';' 


Norymberski Klub \Vrotkarek urządził wMołą imprezę: zamiatanie na wrotkach. 
Wyścig wygrywała ta panienka, która pie rwsza dobisgła do mety, nie odrywaj
 
m10tłl' od zieml. 


Dąt_ alej" między szpalerem cienistych 
drzew. 
Jut widać uli
 
Jf.:drek ciągnie dziadka za sobą. Staru- 
szek wyciąga słabe nogi I zdaje mu fiie, 
te tet ma tylko dziesięć lat. Spieszy. Te! 
chciałby Jak najblitej ltan"ć i patnet. 
- Ale co to będzie w tę środ,,, OJ, 
dziadziu, ja chyba nie doczekam julL. 
- _ Tak, dziA dopiero ponIedzialek - do- 
daje dziadzio. 
W teJ chwili orkiestra odezwała iie 
znów. 
Z oddali nl8lle sle echo: 
_ "Jeazcze Polska nie zginęła, p6k1 m, 
tyjemy...... 
- Słyszysz dziadziu' 
Staruszek kiwa białą gławą... kiwa... 
- P6k1 my tyjemy, dziadziu! Rozu' 
miesz' Myli! I ty tełl I ty.. wldzl
Z.. 
doczeka1ejL A pojutrze. tu, w Bydgou 
czy. . . . . , . . . . . , . . . . , 
Mtlri4 Boruftio1Da. 


- 


!lJajAa. 


- .
 


W wielkim borze co za rzek" 
rołnle sobie beD daleko. 
stała chatka, chatka mała 
stara habcla ." niej mieazkał.. 
Przędła habcla nItki hiałe 
jedne dute, drugie małe 
A w jeaienl gdy słoneczko 
I'rzechodzilo przed chateczką 
to wolało wneete6 jut 
zł6ł wrzeciono, habciu zł6ł. 
A wieczorem IIzumlał lu 
l do okna babci 'piewal 
ClU Jut IlemI, 'IV hlały płuzet. 
odziać csu jut odziae drzewL 
Kiedy wreazcle twardy rrudzień 
I enu ci,tkiego II, obudził. 
babcia Elote swe wrzeciono 
odłotyła na kominie, 
otworzyła wlelk" Ikrzynle 
I wyjęła płatkI białe, 
Jedne dute, druaie małe. 
1 e aniołkom na fartullzkl, 
na kołderki. na poduszki, 
a t, reeztł wiatr nIesie 
hen wyaoko al do nlebs 
dla aniołków by poci"" 
w drobniusieńkie gwiazdki AniłgU. 
Siedzi babcia w eiemnym boru 
i pracuje Ile mote. 
A wIatr nieale bIałe płatki 
nu Awlał całY. s mał.j .....
		

/kb_1937_09_14_nr21100005_0001.djvu

			Wtorek. dnia 14 wrzełnia 1937 r. 


KURJER SPORTOWY 


. ł I 'I 


...... lir'" 


, I I 


'
' lo 


- 


23 i 29 minucie dwa przeboje jego 
broni w ostatnim momencie bramkara 
duński. 
Ostatnie minuty gry uplywaje Dez 
cyfrowego rezultatu. Obie drużyny' 
staraj/) się pOdwyższyć wynik, jednak- 
że doskonała gra formacji obronnyell 
nie pozwala na to i mecz kończy si, 
zwycięstwem Polaków w stosunku 3:1. 
Przechodzec do oceny gry, należy 
podkreślić doskoDal, gr, gości, którzy 
z!l.demoDstrowaU WYloki poziom pil- 
karski, wzorowaDY Da Dajlepszych aD- 
glelskicb wzorach. Zaimponowali 
świetne technik" wybieganiem na po- 
zycJę, szybkim zdobywaniem terenu. 
Świetny, szybki atak był bardzo nie- 
bezpieczny pod bramk
 Gdyby lepiej 
strzelali, wynik meczu byłby niew,t- 
pliwie wyiszy. Wyróżniła się prawa 
strona ataku ze świetnym SoebirIdem 
i Mathil'senem, Bramkarz wysokiej 
klasy url1tował drużyn
 od wi
kBzej 
klęski. 
W po1&klel druiyDi. Da aczyly III'J 
wwóll si, wWmowakl, w ataku był 
OD motorem wszysUdcb akolL Do 
przerwy dzielnie sekundował mu Król, 
który jednak po przerwi. grał znacz- 
nie gorzej. W obroDl. iwletny Szcze- 
paDiak przyczynił al, walll.1e do a",- 
SPRAWNO$C) PLYWACKA clphva. Gałecki słabszy do przerwy. 
młodzieiy mlelskloh Izk61 Aredalch. w drugiej połowie rozegrał siO zupeł
 
W ub. wtorek odbyły się w pływalni nie. Bracia Piecowie naog6ł ni. na pe- 
wojSkowej w Bydgoszczy proby sprawno- I ziomie, Kotlarczyk słaby - po przer- 
Aci pływackiej uczni6w miejskich szk6ł wie do pomocy musiał iść mu Matyao\. 
średnich. . Pawłowski rozegrał się w drugiej po- 
Do proby I
ęła. t. zw. k.ategona dru- łowIe, 8tanowi
c dodatnił pozycj, VII 
g:,-> . a ,,?ęc u
nl0W?e ł:nłodsl, Dobre wy- ataku Matyas również lepszy przy 
nlkl oi!lągIlęh UCZniOWIe: . 6ł _I 
Kęcki, Pęcikiewicz, Schwarz, SmuI, koncu. J[nyk naoa .....peWl1y. w 
Stachowiak. Bednarz, Zimniewicz, Korde- pIerwszef połowie deD.rwował graczy 
cki, Cił'
lewicz. Heinrlch, Zander, Ziętak, I widzów DlepewDym cbwytem. Po 
D
f!W!, Derkowski, Benoit, Suśka. przuwle ara łeple'. Z pomocy u&jl.p- 
BZY N,tz. 
Sędzia Birlem b. dobry i obiektyw- 
ny. Gra dżentelmeńska. Drużyna duń- 
..ka zostawiła b. dodatnie wrażenie. . 
Sofia, t2. 9. 
Drugi garnitur Polski uzyskał w 
dniu dzisiejszym w spotkaniu z Buł- 
garie W}"nik remisowy 3:3 (t:2). 
Ciężki teren i duży upał dał si
 po- 
rzedme we znaki obu zespołom, tak że 
w drugiei połowie gra była chaotyczn łl 
i obie drużyny opadły z sił. 
W pierwszej części więcej z gry ma 
Bułgaria, która już w 3-ej min. uzy- 
skuJe bramk
 ze strzału Bobka. 
Utrata pUDktu Dla sp8Uyła Pola. 
ków, któl'ZJ' przeprowadzal' dokla4n. 
ataki I w 7-el mlD. Korba.. gral,CJ' Da 
prawym skrzydle, z daleldego strzału 
zdobywa wyróWD.uJ,ct bramk, dla 
Daszych barw. 
W 20 min. Bulgarzy uzyskuj/) dru- 
ge bramkę, a po przerwie trzeci
 W 
25 min. Korba!!, a trzy minuty p6tnłej 
Kisieliński, uzyskuj, dwie bramki dla 
naazej repre%entacji. 


Palac, zwrdeiaia Duńcz,ków 3:1 (2:1) 


I Polacy piłkarze walczyli wczoraj 
na dwócb frontach. W Warszawie z 
Duiu:zykaml. a w Sofii z Bułgarami. 
Dwutrontowy występ naazych piłka- 
ny zakończył siO zupełnym sukce- 
sem. W Wan;zawi. Polska wygrała 3:1 
.(2:1). a w Bułgarii zremisowała 3:3. 
Oto relacje z tych mecz6w: 
Wara.wa. 12. 9. 
Grzmot oklasków 20.000 publiczno- 
ści przywitał wbiegajłcł na stadion 
JedE!Daitkl;} duńsko. Za chwilę wszy- 
scy wstaj, z miejsc. Orkiestra gra na- 
rodowy hymn duński. Entuzjazm 
wzrasta do zenitu, gdy za cbwill;} po- 
Jawiaj". SIę na boisku czerwone ko- 
szulki reprezentacji Polski. Orkiestra 
gra Mazurka. Dtbrowskiego. 
Mecz zakotlczył siO zwyclestwem 
Polaków w !!Itosunku 3:1 (2il). Druży- 
na polska odniosła sukces zupełni. 

łużony - będłc zespołem lepszym 
i bardziej bojowym. Klasę dla sienłe 
stanowili najlepszy gracz na boisku 
:Wilimowski oraz niezawodny Szcze- 
paniu na obronie. 
Drużyny wystlłpiły w nastOpujt- 
cych składach: 
PolIka: Krzyk, Szczepanlak, G!I.- 
łedu, Kotlarczyk II, Nytz, Piec II, 
Piee I, Matyas, Pawłowski, Wilimow- 
ski. Kr6l. 
DIUUB: E. Sorensen, Nielsen, Ban- 
sen, Lundgaard, A. Sorenaen, J ensen, 
Soeblrk, Mathiesen, K. ADdersen, 
Irensen, K. Hansen. . 
Po gwizdku sęddego Birlema 
Duńczycy przypuszczaj/) z miejsca 
ostry atak, który w drugiej minucie 
omal ni. kończy się dla nas tragicz- 
nie. Krzyk otrzymuje lekki strzał, wy- 
puszcza piłkO z rtk i w ostatniej mi- 
nucie wybija je z pod nóg nadbiega- 
jtcemu Iverse
owi. Za chwilę ostry 
strzał Wilimowskiego broni Sórensen 
.na korner. Z kolei nB.&t
puj/) ataki 
druŻyny polskiej. W fi minucie Krzyk 
ponownie wypuszcza piłkę z rtk, lecz 
nap&I;tnik duński nie trafia do bram- 
kl. 
W 6 minucie gry Krzyk wybiega do 
piłki i mija si
 I ni/). Ostry strzał Ma- 
tbiesena ofiarnie broni Szczepaniak, 
a drugi strzał GałeckI Easłanla wła..- 
nym ciałem. 
W 11 mInuci. Polska zdobJ'W'a 
plennq hramk.. Pada ODa po solo- 
wym prz.bolu WWmowaldeao, który 
myU elał.m wybl.aal,eego S6renaena 
I niskim strzałem po ziemi umieszcza 
pUk, w siatce. 
Momentalnie po rozpocz
eiu gry ze 
srodka boiska, Duńczrcy przedzieraJ e 
'&ię pod bramkę polsk, prawił stroUIł 
ataku Arodek napadu Andersen pltk- 
Dym górnym strzał.m zdobywa punkt 
dla DaDIL Gra zaostrza się teraz z ka- 
id/) chwilI), nie wykraczajQ.C jednak 
. ani razu poza dozwolone normy. Obie 
druzyny graj/) fair. tak, że sodzla ani 
razu nie przerywa gry z powodu fau- 
'Iów. 
W Ił I 17 minucie dwie DleudolD. 
pusdy KRyka mów o mało ni. pnr- 
noaz, bramek pneclwD1kowL Gra 
przechodzi powoli na stronę duński 
W a. minucie pada dla Polski dnaaa 
bramka. Po strzale Wilimowskiego, 
piłkO odbija bramkarz, trafia ona z 
kolei do Króla, który z kilkunastu me- 
trów ostrym strzałem w lewy róg zdo- 
bywa gola. Publiczno
ć wita go n!esł
- 
chan, wrzaw, rado6l:i. RozlegaJ' Sit 
okrzyki doppinguj/)ce graczy polskich 
do dalszego wysiłku Wysiłki graczy 
ni. odno!'ze jednak pozytywnego skut- 
ku I gwIzdek przerywa grę przy stanie 
2:1 dia Polski. 
Po przerwie zaznacza sit rom1,ca 


, 
1 


W Bułgarii remis 3: 3. 


przewaga drużyny polskiej. W tym I Bramkarz Sorensen nie może utrzy- 
okre&ie gry wspaniałe zagrania WilI- mać piłki w rokach I odbija j, w po- 
mowskiego wywołuj/) powszechny leo Nadblegal,CJ' Pieo I przytomDI. 
aplauz. Ślpak odzyskał sw, dawniej- lokule plik, walate.. Wynik 3:1 41a 
sz, fonne I w .potkanlu . Dan1t byl Polaki załamul. Duńczyk6". Poczy- 
bezwzgltdDl. DalłeplZ'fm lP'aczem Da naj/) grać teraz bez wiary w zwyc!ęst- 
bolak.... wo. Drużyna polska natomiast gra co- 
W ł i 7 minucie naSŁtPuj/) dwa raz lepiej. 
przeboje Pawłowskiego I Króla. Strzał W 16 minucie ostry strzał Anderse- 
Pawłowskiego trafia jednak w poprze- na broni Krzyk na korner, którego 
czkę, a WYbieg Króla likwiduje obroń- Duńczycy jednak nie wykorzystuj.. 
ca wybijaj/)c plłk
 na róg. Za cbwil
 główk
 Pawłowskiego bro" 
NI.ustann. ataki Połaków przyno- ni Sorensen. Nast
puj/) dwa korner)" 
u, w Ił minucie trzec" bramk, atrze- dla Danii, Za chwilO Wilimowski ini- 
IoD' przez Pi.ca. W minucie tej nasto- "juje szereg ataków, w których wyka- 
puje ostry strzał WiIimowskiego. zuje niesłycbany talent napastnika. W 


IRaUgUracja 
sezonu kregllrsklego. 
VI dniu 2 hm. nutąpllo uroczyste 
otwarcie lezonu kr,glanklego. 
Licznie lebranl członkowie poszczegól- 
nych klubów kręglarskich wysłuchaU re- 
feratów prezesa p. Petrykowskiego oraz 
kapitana lportowego p. Wincentego Le- 
wandowakiego. Nast,pnie prezes wręczył 
d)"JIlomy lportowe NiejakIego Komitetu 
W. F. I P. W. zwycięskim klubom I po- 
szczeg6lnym członkom z kulania o mi- 
atrzostwo miasta BydgMzety. ł 
Po uroczystości otwarcia przystąpiono 
do kulania o premie. Udział w kulaniu 
był liczny. 
W wyniku kulania zdobyli nagrody 
następujący kręglarze: 1) p. Graczkowski 
(Kreglomrt) ł8 pkt, Z) p. Pawłowa)[ł (Kl. 
Dzien.) ł7 pkt. 3) p. Gertig (Policja) 47 pkt, 
4) p. 2mudzlńskl (B. K. K.) 47 pkt, 
) p. 
Nowak Tad.(Kręglorzut) 47 pkt, fi) p. SłA- 
bleWllki (Policja) 47 pkt, 7) p. Chudy (Zło- 
ty Rzut) 47 pkt, 8) p. Sporny (B. K. K.) 
ł6 pkt, 9) p. lanlcki (K. P. W.) ł6 pkt, 
10) p. Kaja Florian (Kręglonut) ł6 pkt, 
t1
 p. Nowak Stefan (Polonia) ł6 pkt, 12) 
p. Llss J6zef (Złoty Rzut) ł8 pkt. 


KOMtrNJJ[A'r AS'rORD. 
POI'EąWlZY od 7 bm. treningi odbywają 
się w sali gimnutycznej gimnazjum hu- 
manlstynnegtJ przy Rybim Rynku od go- 
dziny 19--21 w dnlacb: wtorki I czwartki 
dla zaawansowanych bokserow, w Arody 
i piątki dla nowicjullY. W środy I piąt- 
ki IJdbywa li. r6wniet kurs boksepskl dla 
nowowatwująe7ch bokserow, chcących 
brać udział w pierwszym kroku bokser- 
skim, który odbędzie lie I kotlcem lilto- 
pada br. Treningi bokserskie jak I row- 
niet kul'l prowadzi trener klubu ,p. Stę- 
pniak, b. mi!!!trz Polski z Warty pozna'6- 
sklej. Zapisy nowych członk6w przyl
 
muje kierownictwo sekcji bokserskiej. 
Kierownictwo apetaje do wszystkich bo- 


kNr6w Astorii, gremiaJnie brać udział w 
treningach jak r6wnl8t prosi wszystkich 
młodycb aympatyk6w o wzięcie udziału 
w kunie. 


Tenis. 
- Poreika ,JtllrzelOWllklel w finale o 
mistrzostwo U. S. A.. z Cbilijk_ Lizaną 
ł:6, 2:11. 


-- 
p..
 - - -.s 
-
,' 


! 

:;..
 .-- 
..: .
- "w. 
 
 ''':P 

 ,'........t.......-, 
". 
 _.A 
'. "" I 
 
 ,;, 
., 
 
. 
..
.
... 


 t 
:
,__ 
-.-
 
 
. ",. 
Podezaa .awod6. pływackich. 
_ Włdnie teraz cbcesz przestać 
pływać'? To przecież absurd. Za fi mi- 
nut jut będziesz przed publiczności/) 
witany entuzjastycznie jako zwycięzca. 
_ 'Włdnie dlatego. Strój kepieJo- 
wy mi pękłl 


..... 


Pomorze lepsze od ligowca. 
WarszawlaRlra ""ORalNI. BJdlOSZtzr 3:0. 
z okujt pI
&lłoIeda Pom. O. z. P. I Jacbimka. VI piątej minucie ZI6łkowakl Pomorzs.nie starają się utrzYtl1ać "'''J'nik, 
N. odbyło sie w Bydgoszczy lpo\kanie IPcm.) 
nebija si.. mija Knioł, I 
czy1\- a WBl'IEawianka nie mote zdobyć ,i
 
ut 
pilkankie reprezentacji Pomorza. I ligo- s
ego l ko

jąc z dezorientacji Ja- nR osłAtni. finiszowy ZI1"W. 
... Wanzawl&Dk
 Przed rozpocz,ciem chtmka lokuje plikę w siatce. Prowatize- W 42 minuele Wienelewski (Pom.. 'Wy- 
meczu rołcl powitał prez_ Kochali,ki, nie d<.>daje Pomonanom bodtc.a. 
ra t.:>- pracowuje z bocznego podania dOlikon!lłą 
wręczając Im pamIątkowy proporzec. CI"! Sle pnewatn1e Da połoWIe W 
z"": sytuację dla Kamlń!!kiAgo, który zdobywa 
Warszawianka przyleehała w nut,- Wianki. Cebula][, Smoczek, Śwł",c\l
kl trzecią bramkę i ustala wynik dnia 
pującym Ikładlie: lachlmek; Nowic
1 dwoj,,
' I troj", W,yt&- a l&U ują jgdn?k W&r5zawianka grała 
łabo I jedynie 
i 10k'l; Sochan, Cebulak I SroczyflJkl; -:szystkle ataki. Tempo gry jNt b. sZJb- znakomit.a w tym dniu obrona bramkarza 
Pirych, Knloła, Smoczek, awięl'ickt I Ide. W:fl minuele z zamieszania bram- Jachimka uchronUa ligowców od wiekszej 
Krawczyk. kowo!go wychodzi jedenutka dla Pt\mo- poratki, Trzy struły, pnepu.z
zone przez 
Repr. Pomorza: WyclyMki; Kubalcznk na. Strzela bramk
 Pomona Wy/"zy'ń- Jacbimka były nie do obrony. Z drutyny 
i Wiencbowski; Lubawy, Stock i Woliil ski Strzał był meuchronny, POIIJ(.rz. stołecznej wyr6tnlali siC Święci
ki. Smo- 
ski; Kowalskt, Kimmel, Zi6łkowaki, Ka" pJ'('wadz1 2:0. Stosunek ten nie zJQi..nia czek i Cebulak. 
mifl!lki i WlerzelewskL się do przerwy. W reprezentacji Pomorza dobry był 
Od początku Iytuaej, opanowują go. Po prz
ie pnez kilka mln\J
 War- atak i pomoc. Słaba natomiuł obronL 
M j k ' l k ł d ch dobrze szawinnka przejmuje inicjatywę. :oJlf! tr1I'a I . 
spodarze. a ą I a a ny , to jcdnak długo. Pomorze prznpr,,,vr.dla . Wu1z6w około 3..000. Sędzia zbyt dro- 
wypracowanych podjazdów pod bramkO. klika ładn y cb , j ednak niewyk'''\'''''II
.ch bl&zgowy p. tmudzlilski 
gdzie jednak napotykają Da Inakomitą w 
tym dniu interwencj. bramkarza IOłcł Z&Jl'aA. Gra traci na tempie. Wid8A'....
		

/kb_1937_09_14_nr21100006_0001.djvu

			Str 6 


"KCRIER BYDGOSKI", wtorek, dnia Ił września 1937 r. 


Nr. 211. 


JłI lit 


R 'O ".." . I( 
Bydgoszcz, poniedziałek 13 wrzdnl a 
Poaledzł.łek: Eugenii P. 
Wtorek: Podwytszenie Krzy ta św. 
SłoAc.: \\8chód 5,28 
zachód 18,23 
Długość dnia 12 godz. 55 min. 
Księżyc.: wschód 14,02 
zachód 22,10 


Kalendaruk bislor,an, 


13 wrzesal. 171ł r. Stanisław August Po. 
niatowski zaprzysięga w \Varszawie 
..pacta conventa", 


Dpur RlKn, aplek 
Od 13. 9. - 19. 9. 1937 r. 
.Apteka pod Aniołem, Gda:i'l.ska 65, tel. 8385. 

eJI;. prZJ Placa Teatralnym. u. Marsz. 
Facha 10, telefon 1962. 
ApI_a I'.rlllinrtcza. Orła 8. tel 3136. 



towl. aatUDko..e, Pomorska nr. 16, 
telefon 2815 i 2616. 
Btrai Pojana.. Pomorska 16, tel. 06. 
K........rl .t Główny P. p, (gmach woje- 
4 w6dzki), J agiellońska 5, telefon 2700. 
- WJ.taw. dar6w: Wyczółkowskiego, 
.......cU'1 I )[fenkiego otwarta w b. Inter- 
nacie Kresowym, ul. Pierackiego (dojazd 
&ramwajem linii B. 


J 
Komunikat I 
Kancelarii Tealru Miejskieg . 


Dzili. w poniedziałek oraz we wtorek 
I Arodę w dalszym ciągu na repertuarze 
pnebojowa komedia węgierska "lIaUeiL- 
Ilwo" Vaszary'ego, kt6ra na sobotniej pre- 
mierze doznala wręcz entuzjastycznego 
puyjęcla. Komedia ta porusza ciekawy 
i zawsze aktualny problem rozlutnienia 
..t
.);'i domowego ogniska i obfituje w sce- 
ny pełne prawdy tyciowej. W głównych 
rulach występują pp.: Halina Doree 
(Heli a}. i dyr. Stoma (Alfred). 
Występ Orkiestry K.merałael Berllń- 
skiel.FllharmoaU w Bydgoszczy, Na tour- 
nł'e koncertowE: zjetdta do Polski Orkle- 
Itr. KameraJa. Berlliisklel FllharmoaU, 
składająca się z 25 wybitnych muzyk6w 
I!łynnpj "Filharmonii Berlińskiej". Orkie- 
strę kamł'ralnl\ stworzył dyrektor Filhar- 
monii Berlińskiej H.Ds voa Bead.. pod 
którego kierownictwem orkiestsra kame- 
ralna odegra arcyd7;ieła literatury klasy- 
"znej. Jako solista wystąpi Winfrled 
WoU (fIJrtepian). Występ sł)"Imej orkie- 
stry, który odbędzie się w czwartek, dnia 
16 bm. o godz. 20 w Teatrze Miejskim, 
wzbud:ri wielkie zainteresowanie sfer kul- 
turalnych naszego miasta i okolicy. Bile- 
ty Jut nabywac motna w kasie teatru. 
W pełnych probach pod retyserią dyr. 
Nuny Młodziejowskiej-Szczurkiewiczowej 
doskonała komedia Bus-Fekete'go pL 
",J.D" - ostatni sukces teatru wiedeń- 
skiego. Premiera w nadchodz_cą sobotę, 
dnia 18 bm. 


Pól miliona dzieci w szkolach powszechnych 
GarSł zajmujących cyfr z statystYki szkolnej. - 



 


\V ostatnim numerze Dziennika 
Urzędowego Kuratorium Okr. Szkol- 
nego Poznańskiego p. wizytator dr_ 
Jabłczyński ogłosił dane statystyczne, 
odnoszłce sit do szkolnictwa powsze- 
chnego w Poznańskim I na Pomonu. 
Ponieważ fakty i cyfry ogłoszone za- 


inter
sować winny poza gronem fa- 
chowców również naj szersze grono 
społeczeństwa. poSwięcamy im miej- 
sca również na łamach naszego pisma. 
\Vedług danych Kuratorium w dn. 
l paździemika 1936 r. uczęszczało do 
szkół powszechnych dwóch zachod- 


"-'t. 


nich województw '99.112 dzieci, Naj- 
większy przyrost dziecI w wieku 
szkolnym wykazuJ!) obwody morsKi, 
poznański, toruński I bydgoski, a więc 
ośrodki przemysłowo-handlowe. We- 
dług danych Głównego Urzędu Stat)- 
stycznego UCl
zcza do szkół 99,5% 
dzieci w wieku obowljJzku szkolnego 
w Poznańskim, 98,5 % dzieci na Pomo- 
rzu. Zaledwie drobny odsetek dzieci 
pozostaje poza szkoł
 
Większość szkół, bo aż 77,8%, to 
szkoly najnlż$zego stopnia organiza- 
cyjnego, tj. szkoły o Jednym lub dw6ch 
nauczycielach. Stosunkowo mało jest 
I szkół wyżej zorganizowanych, tj. szkÓł 
Ul stopnia, bo zaledwo 11,7%. O ile 
pod względem realizacji powszechne- 
go nau.:zania stan na ziemiach zacho- 
dnich uchodzić może za zadowalajjJc.v, 
o tyle nie zadowala stopień organiza- 
cyjny naszych szkół powszechnych, 
uposledzaljJcy przede wbzystkim wieś. 
StOImy poniżej przeciętnej w Polsce. 
Mamy bowiem w Polsce 70% szkół 
powszechny':h I stopnia,' Ił% szkół 
III stopnia. 
Powi,kszyła 51, w ostatnich latach 
Ilość Izb lekcyjnych. Izb szkolnych 
było w okręgu poznańsko-pomorskim 
w r. 1935 - 8,ł21, w roku 1936 - 8.ł6S. 
Dzieki wydatnej pomoc)' Towarzy..t- 
wa Popierania Budowy Publicznych 
Szkół Powszechnych I samorz
dów te- 
rytorialn)ch pl'zybyło w ostatnich pię- 
ciu latach 70 nowych izb. W roku 1937 
oddaao znowu szereg nowych izb do 
użytku. Przecl,żenie szUI fest Jednak 
dotychc:za.. jeszcze bardzo wielkie. 
Przec.i,lnle pn:ypada na jedno Izb, 
lekcyJ n, 58 dzieci, PrzeclQŻenie szUł 
pogarsza fakt, że wiele Izb szkolnych 
'nie posiada wlaśclwych wymlar6w. 
mamy np. na ziemiach zachodnich U. 
Izb 8zkoluych o 30 m' powierzchni, 
59'l izł> o powierzl.'hni 30--40 m'. Stan 
ten jfgt r;iezauowaJajjJcy i z punktu 
w'dz
llla higl
ny musi budzić obawy 
o zdrowie dzieci. 
Zaopatuenie szkól w naszych wu- 
Je
6dztwach nie fest Idealne. Wprost 
uWierzyć trurJuo, by 88% szkół po- 
wszechny,
h nie po
iadało mapy fiz)- 
cznej Polski, 71"S szkół globusu, a 1,;5 
proc. szkół mapy Europy Z Jakimi 
trudm,ściami dy.taktycznyml musi się 
borykać nauczyciel w tych szkołao;h, 
a jak fragmentaryczna mu
i być wie- 
dza, którą. d2ie.:k.) w nich zdobywa! 
Tow. Popi'3rania Budowy Publ. Szk"ł 
Powsz. w miarę swych możliwości 
"tara się pomóc tym najbiedniejsf.!'m 
s
koł('lm_ Przesłało ono w r, 1936 szko- 
łom 346 kompletów obrazów do nauki 
przyr<.dy, 
eografii i historii oraz 40 
kom(:'letów narzędzi do nauki zajęć 
praktycznych 
Widzimy więc, że w t. zw. Pobce A 
odcll'ek oświatowy nie moie zadowa- 
lać, że fest tu feszcze duto do zrobl..,- 
nla. 


......'."'r" 


DJPlomaci umieia dbał o sobie. 


;;;. -"¥ .:; 


 


'"""'
 .-.;:. 


. ",_. 



ł 



::'.. 
 . 


; 'f. \..r -:;

. .", 
r , .
. 


......: 


& ... .1 
;:."-. 
C . . .. 1. .' j,;. 
o.;;!i . 
,;\\i n 


. 


,
: '. 
'
p " :r,,
; : 
. . 



 
f .- 
A 


-"""1 . ;" 
.. 1'1"., 
'" 


.
 


'... 



.
 /" ;\- 
;..,
... 
:
 / 


.. 



, 
,/ił 
. ,:1 


,. 
...,....
" 
. 
ł 


::v "'.
 


'"', 


".< .
. 


. .('
 .' 



 2;:< I . 


;, 
"'"... .. 


..
- "- 
.
.
 \, 
). 
ł.. "ft ¥ 
l{ " i 
JJ'J 
l, 


.
. 
l 


>c 


.... " 


., 


II 


. \.._ :'i: 


. 
. . 

T l
 


.... ' 


I 
L 

! 


.'.....jf.'.. 


. '. 
 


..j. .... 
....:. :::- 
.. "- 
'''... 
,
.' 

'A>. . 



;
 ....'" 


ł-' ".(
i
.: 


:I' 

 
4 


'1 


... 


_........
_. 



 


\V Xyon pod Genewą odby\\a się kOllfcrell';ja śródziemnomorska w weobecnośd 
\Vłoch i Kiemiec. Konferencja ma na celu wr&mocnienie belzpieczeńetwa na lIIIOImJ 

ród.ziemnym. hk uczy doświadc.zenie inI1).ch podOOnych konfe.-encji, dJ<-pI)maoł 
J'IWledzą uroczo poł()wną miejsoolwość i... nic nie uchwalą. Na zdjęciu piękny zamek, 
);.tóry wyezruka.no 9Obi1!, jako miejsce obred. 
- . 


Iluminacja Bydgoszczy 
I 
z okazii przyjazdu Marszalka Polski Edwarda Smiglego-Rrdza. 


Polski Biały Krzy t w Bydgoszczy wy- tówkami, dając tym samym wyraz swego 
dał własnym nakładem na cele oświato- zrIJzumienia dla watności duchowego do- 
we w wojsku za zezwoleniem Minister- zbrojenia Polski. 
stwa Spraw 'Vojskowych poczt6wki oraz Poczt6wki w cenie 15 gr, powiększenia 
po
iększenia portretu w formie gabine- w cenie 50 gr nabywać motna w księgar- 
towej Dostojnego Protektora Polskiego niach p. Gieryna, Braci Batańskich, oraz 
Białego Krzy ta Pana Marszałka Polski w składzie papieru F-ma R. \Vesołowska, 
Edwarda 
migłego - Rydza. Polski Biały przez kolporterow. Polskiego 
iałego 
Krzyż zwraca się do obywatelstwa miasta Krzy ta, którzy odwiedzać będ" mIeszka- 
Bydgoszczy z gorącym apelem, at£:by dnia I nja, ,?raz w sekretariac
e polskiego. Białe- 
15 bm., w dniu tak uroczystym dla nasze- go Krzy ta, ul. Słowackiego 3, pOkóJ 5, od 
go miasta okna mieszkail oraz wystawy godziny 10 do 1ł- 
sklepowe udekorował powytszymi pocz- Pobkl BI.ły Krzyj w Bydgoszczy. 


- N. podst.wIe _yskanycb wytycz- 
l2:J'1:h od Komitetu organizacyjnego przy- 
witania wojsk w Bydgoszczy, donosimy, 
t
 w czasie defilady wojsk, dla Oficerów 
\\.. P. 88., o ile będ" w mundurze, zare- 
zerwowane lIą miejsca Biedzące na linii 
ul. Gdańskił'j od finny Braci Batańskich 
do firmy Berendt. Uprasza się o zaj<,;de 
miejsc przed godz. 8. Zarząd Zw. Ofie. 
W. P. SS., Koło Bydgoszcz. 
- Uw... Bokolll Cplem powitania 
M:\r!!załka Polski, prosimy Wl!zystkich 
druh6w o przybycie w mundurach uro- 
czystych jutro, ",-torek, o godz. 20,15 do 
Sokolni, ul. Toruńska. 




ólnOlol

B WnlBWB RB
ioWB W BJ

O
lUY. 
Z zebrania Komitetu Organizacyjnego 


W czasie od 30 paidziernika do 1ł listo- 
pada odbędzie się w Bydgoszczy Og6ino- 
polska \Vystawa Radiowa, w której wezm" 
udział wszystkie czołowe firmy krajowe 
i zaltl'aniczne tej branty oraz szereg insty- 
tucyj z Muzeum Przemysłu i Techniki, 
pocztą, lotnictwem i wOjskiem na czele. 
\V ub. sobotę w sali posiedzeil Zarządu 
Miejskiego odbyło się zebranie Komitetu 
Organizacyjnego Wystawy, na które pny- 
byli z Rozgłośni Pomorskiej w Torur.iu 
pp. d1JT. Nowakow,ki i in:. Milobed:oki. 
Przewodniczący zebrania p. pre:Ołldent 
Rarcisze'.D,ki podkreślił wielkie cele radio- 
fonii, a mającą się odbyć w B)'dgoIl7CZY 


GLOSY CZTTELNIKÓW. 


Szanował naleir cudze mienie. 


Byłem w tramwaju świadkiem takiego 
wydarzenia. Do wozu motorowego wsiad- 
ła jaka" dość starannie ubrana pani z dwo 
ma małymi chłopcami w wieku od 3-5 
lat. Nip. zwatając na to, te ławki w wozie 
były czyste. starannie W}-tarte, owa pani 
obu chłopc6w postawiła z n6tkami na 
ławce. W dniu tym padał właśnie dellzcz. 
DZieci miały brudne buty i ubrudziły 
lawkę, Na zwroconą przez konduktora 
U\' ag'1. pani ta oburzyła się i bynajmniej 


nie zdjęła chłopc6w z ławki. Zrobiła to 
dopiero na skutek oburzenia jadących w 
wozie pasater6w. 
Fakt ten jest godny potępienia Lawki 
nie S" do tego, aby po nich deptały dzieci 
Z brudnymi butami. Niszczy to mienie 
IIpołeczne I narata podrotnych na zbru- 
dzenie i zniszczenie ubrania. 
Obecnie, gdy zblita się jesień, a z nią 
rohlcha i błoto na ulicach, pamięta" o tym 
winni rodzice. W. P. 


wystawę radiową nazwał impre7ą o cha- 
Jakterze społecznym celem popularyzacji 
n.diofonii. 
Z regulaminem Wystawy zapoznał ze- 
branych p. in:. lIfilobed:oki. Dyrl'ktorl'm 
wystawy wybrano p. wicepre:Ołldenta Na- 
wrowskiego, kt6ry lltaje r6wniet na czele 
Komitetu Organizacyjnego, w skład kt.6re- 
go weszli obecni na posiedzeniu. Wice- 
preZł'sem Komitetu został p. i,,:. Milo- 
bed:ki, sekretarzem p. referendflr:o Rod, 
referentem techniczno-budowlanym p. inf.. 
Orlicz, referentem bezpieczeństwa p. ko- 
mendant Wozignój, referentem komuni- 
kacji i informacji p. red. Rzdniacki. Po- 
niewat WYlltawa odbędzie się na ryzyko 
finansoWjll miasta, władzom miejskim 
przy
ługuje kontrola finansowa. Zarząd 
Miejski do kontroli tej wydeleguje 3 urzę- 
dnik6w, zaś komitet deleguje ze swego ra- 
mienia pp. in:. Klimczaka i inf.. LecMw- 
'kiego, Komisja sędziowaka, w skład któ- 
rej weszli m. in. pp. inf.. O,trow,ki, inf.. 
Dziurztłftski oraz in:. Jeliń,ki (ostatni z To- 
runia), będzie uzuppłniona przez kooptacjt:. 
\Vogńle Komitet dobierze sobie jeszcze 
w miarę potrzeby, dalszych współpracow- 
nik6w. 
Komitet ustali listę osób, do których 
zwr6ri się z prośbą o przyjęcie godności 
członka Komitetu Honorowego. 
Xa cele wystawy otwarty będzie kredyt 
'" K. K. O. miasta Bydgoszczy. Zgloszenia 
wystawców przYJmowane będą do 15 paf- 
dzipmika. . Likwidacja agend musi nl18tą- 
pić do 31 grudiua b. r. 


..
 


Ludwik Bandura. 


Drugi wiecz6r autorski 
bydgoszczanina. 


.W rocznicę swojego pierwszego wieczo- 
ru autorskiego, młody autor bydgoszcza- 
mn Wł.dysław W.a przedstawi dnia 17 
bm. o gOdz. 20 w auli Gimnazjum Koper- 
nika sw6j całoroczny dorobek tw6rczy: 
prelekcję o tyciu kulturalnym Bydgosz- 
czy, szkic historyczny literacki o Piotrze 
Chojnowski, szkic z teorii literatury 
"Czym jest nowela", nowelę, fragment 
dramatu psychologicznego "Jestem czło- 
wiekiem", humoreake "Śpiewający dzien- 
nikarz" i wiersze. W wieczorze wsp6ł. 
udział przyjęli pani HaJina Doree, pan 
St(':an Drewicz - artyści Teatru Miej- 
liki ego, kótrzy wraz z autorem pracuj lir 
nad formą. Część dochodu przeznacza si, 
na Sokolnfę w Bydgoszczy. Bilety WIItę- 
pu w przedsprzedaty po 1,50 zł dla doro- 
lIłYł'h oraz 0,20 zł dla młodziety szkolnej 
S" do nabycła w firmach: Bracia Mateccy 
(Stary Rynek), Księgarnia Bydgoska Gle- 
ryna (Plac Teatralny), oraz w Barwie 
Gdnmka 27. Wieczór Władysława Wana 
będzie niewątpliwie jedną z większycb 
atrakcji kulturalnych, rozpoczynaj"cych 
tegoroczny sezon zimowy.
		

/kb_1937_09_14_nr21100007_0001.djvu

			Nr. 211 
- 


hU
IER BYDGOSKI wtorek. dnia 14 wrzełnia 1937 r. 


Str. 7 


Trasa defilady armii. 
WOltatnim "Oredo\\.niku W. F. i P. 
w:' zamieszczona' zOstała mapka, przed- 
stawiająca tras, defilady wojskowej w 
dniu 15 bm. 
\Vojsko wkroczy do miastsa z sześciu 
kierunk6w. 
Pierwsza grupa wkrocz'y ulicami: 
Graawaldzk., Naklebklł I 8zub16skll- Od- 
działy te od ul. Kordeckiego jut przema- 
szerują wsp61ną trasą przez Marszałka 
FGcha i ul. Gdańską. Polski Biały Krzy t zawiadamia, te nie 
Druga grupa wkroczy do miasta ul. rezerwale ładaych bilet6w dla przedata- 
J:ulawlkllo KarpackIl I Toru6skll- Te od- w1cieU władz, urzędów I organizacyj na 
dzialy od Zbotowego Rynku p6jdą wsp61- trybuny na Korowod regionalny na 

ą trasą przez Bernardyńską, Jagiellońską Brdzie. Bardzo mała ilość biletów na try- 
l Gdal'lską. buny pe,zostawiona po u\\'zględnieniu 
Defilada zorganizowana bf:dzie w na- I 
etflPujący spoaób: Rano wszystkie oddzia- 

y znajd" Się. w granicach Bydgoszczy 15 " 30 ftn D d . t - 
I od godz. D-tej zaczną kolejno defilować. .V' .V wi law na WIS aWIe. 
Rozpocznie defiladę lnowroclaw. \V tym 
czasie, gdy jedni będą defilowali, inni roz- 
łotą się na ulicach biwakiem. 
Nie wątpimy, te spoleczeństwo bydgo- 
skie. tllk zawsze serd('czne dla armii 
umili tolmerzom długie gotfziny czeka
 
nia. Kilka papieros6w, owoc, butelkę pi- 

a. ,":ędliny - wszystko to z radością 
prz)TJmu! strudzony tołnierz. 
Ze swycb skromnych funduszy Polski 
Biały Krzy t urucbamia dwa samochody, 
które będą rozwoziły poczęstunek i papie- 
roFY dla czekających oddział6w. Jesteśmy 
przo!konani, te Ipołecze61two bydgoskie 
do tych blalokrzyektch dar6w hol nie do. 


azpaleru kluby lportowe ł organizacje W. 
F. i p. W. 
Kluby Iportowe ltoją od Placu Po- 
znańskiego do ul. M. Focha. Szpaler na 
ul M. Focha, Jaglelloi1skiej i Bemardyi1- 
skiej do Zbotowego Rynku tworzą orga- 
nizacje W. F. i P. W. 


Poliki Biały Krzył !Jw! nadzłelllo te ..- 
tazlazm, laklm Ipołecze6atwo wltae b.. 
dzle powracalIlce _ 6wlcze6 oddzłely wy- 
zuł al, r6wn1oł w oflamoicl, kt6ra za- 
pewni łołalenom daleko alęllalllclI mol- 
a".!' zdobyola wiedzy. 
2'głoszenla piaemne na patronł}.v prz)j 
ml;
(' sekretariat Polskiego Bia''''p Kr:.y- 
tl\ - 'II. 
łowackiego 3, pok6j 5 nd ,'.,,1s. 
10--14. Nazwiska patronów ogloszone b.,- 
dą w prasie. 


łoiy oCli od alebiL 
C
lem utrzymania porządku, Miejski 
KomItet W. F. wyznaczył do tworzenia 


Korowód regionalny na Brdzie. 


.

""""
".,""" 


W zwłęzkn z powitaniem ArmU I .... 
wł' wof'lkow, w Bydgoszczy kasy 
Banku Gosp. Itrafow
go czynne b
d
 
15 bm. od godz. 8 do 11. 


mIeJsc dla zamiejscowych przedstawicieli 
włę.dz orldana będzie do przedsprzedaty 
w Kolekturze Loterii Państwowej 
rtzanny, ul. Gdatlska oraz w Firmie Fran- 
boli, Plac Teatralny w poniedziałek po 
południu. 



""'
"""""""
 


Ograniczenie ruchu ko!owego 
w dniu 15. 9. 1937 r. 
Starostwo Grodzkie podaje do publicz- 
lIej willdomości, te w związku z defiladą 
wOjska w dniu 15 bm, zamknięte zt>staną 
w tym dniu od godz. 7-15 dla ruchu ko- 
łowego następujące ulice: 
1) 1.)1. Szubińska (od koszar ułańskich). 
2) Plac Poznański, 3) Kordeckif'go, 4) Mar- 
szalka Focha, 5) Gdańska, fi) 
lIkielska,. 
7) Św. Trójc\', 
) Grunwaldzka lod mllłego 
Dworca), 9) Toruńska, 10) Zhotowy Rynek, 
11) B('rnardyńska, 12) .Iajljell"ńska (od 
Fzpitala wojskow('jlo w kierunku Gdań- 
skiej), 1S) Karpacka, 14) Kuiawska, 15)' 
Alł'je Mickipwicza, 16\ Plac Weyssenhoffa, 
I li; Niemcewicza, 18) Chodkiewicza. 19) 
Rr. Pierackiego, 20) ZamojFkiego, 21) 
I 
więtojańska, 22) Hł'tmań!'ka. 23) tół- 
klrWsklejlo, 24\ Rycerska, 
Poza tym ul. Dworcowa w dniu 15 bm. 
od gu.uz. 
,30-9 i orl 14.S
15,SO 


" 


... ;

." 


"":-::. 


,. 


. .
 ., :<0'0 ",."
. 


+. ' 


. 
 ... 


-
 '" 


l .
;,. 
.f,; f'
"""'" ,... '-"fi' 
'#.'" , ..3 
-.... ... 

¥ ", 
""" 
.' 
...- 


'V
 


f 


..... ." 

 , 
 ' : ł :' 
"' '-
 t$
 
,J. 
 ' 
> 
 
,.... 
:', 
--:r
: 
\ . '>. ..' . ,. , ... .' 
TOJA,U. 
TJQr
LQĘ;S,ĘNJREJt
.. 
J:::.ń 
V

;V' 
II' ' 
, 


,. 


" - 


'
'" .,.: 0 .' O ",. . 
o. . 



 

. 


.j;. 

 


- Na powltaaie wolik wracających 
z manewrow, Polski Czerwony Krzy t 
urządza dancing w lIali malinowej hotelu 
"Pod Orłem" w czwartek, rlnia 16 wrze- 
śnia o godz. 21-ej. Ze względu na wznio- 
sły cel, prosimy społeczeństwo o popar- 
cie tej imprezy, z kt6rej doch6d przezna- 
cza lię na IIzkolenle drutyn. n1518 
- Pobki Blely Krzył zawiadamia, te 
llzy,;kał zezwolenie od kilku właścicieli 
mIeszkań przy ul. Herm Frankego na 
wypotyczenie okien w czasie korowodu na 
Brdzie. Bilety na miejsca w oknach mo- 
tna naby
 tylko w sekretariacie P. B. K. 
ul Słowackif'go 3, t>d godz. 10 dt> 16, 
- PrzU1lnltoie targ6w. W związku 
z odbye si, mającym w dniu 15 przywi- 
taniem armii w Bydgoszczy przelotono 
targi na wtorek, dnia 14 bm., kt6re mia- 
były lIię odbyć w dniu 15 bm. 
- Uchylono zarzlldzenle Prezydenta 
Miasta Bydgoszczy, dotyczące kontumacji 
ps6w na terenie miasta Bydgoszczy. 


.........--=' 


Pny wejściu 'la \\)'sta\\ę śWlalOwą w Pa rytli znajduje ai.ę specjalny zegar, kt6ry 
wskazuje ilość 
przł'danych dotychcz&1' kart WI'tępu. Obecnie na zegarze widnieje 
cyfra 15.030.000. 


Niemiecka arogancja 
slusznie ukarana. 
w 
zubinie podczas rekwiz)'cyj kwa- 
IlIr dla ofi<'er6w wojsk pol
kich, odm6wil 
udziel..nia kwat..r Inazwisko nic nie mó- 
wi: miejsl'owy dentysta Nh.miflc p. J. 
Czarnecki, który po wyjetdzie p, Kllcz- 
marka jefot jedynym d('ntystą w Szubinie. 
Czarnerki postawil się wobE-c urzędni- 
ka mipjskiego llrogancko, oświadczając 
wr
cz, te tadnego tołniel'za do dofuu nie 
"puści, a na 
-et posunąl się tak daleko
 
t
 podarł nakaz rekwizycyjny rzucajĄc 
go pod nogi urz
rlnika, 
Za to miejska ""ładza administraqjn3 
ukarała Czarneckirjlo I!"rzywną 50 zł. a p<)- 
wiatowa władza admin, grz}'wn/\ 100 71. 
Równocześnie sprawą zaintel'psowal 
się p. Prokurator. 


In s Yiucia Patronów 
PoczaU.owei 
zkoły ŻOlnlersklej. 


dr, organizowania instytucji Patroa6w Po, 
cząlkowel S4!:koły :l:ołnienkiel. Patron - 
osoba tub inst
-tucja, która "płaciła 1110 
zł rocznie obejmuje patronat nad jedną 
kl'lI;;ą początkowllj szkoły tołnił'rskiej (dla 
t(1/merzy - analfabetów) w formacji 
przez 
iebie wybranej. Formacja wojsko- 
w,& zaprasza patrona na mzrlawnictwo 
świauł'ctw w szkole tołni('rskiej oraz 
przesyła patronom dyplom z wyszczegól- 
nifniem nazwisk uczniów - tołnierzy. 


\V prozumieniu z panep:1 komł'ndantem 
garnizolll.j gen Grzmot - Skotnic.kim prz}'- 
stęouje Polski Biały Krzy t w BydgoS!;czy 


Dla osób pracujących umysłowo, neura- 
ateników oraz cierpiących kObiet, s'lJklanka 
naiUralne-j w,'d:y gOr2Jkie-j Franclszka- 
J6zefa, zatyta na czc
 rano j86t do.."kona- 
łym, szybko i przyjemnie dzmta.ją.cym śro- 
dki('m QCZ}sroującym toląde.k. i jelita.. 


...." 



 


BaczlTołf NarOdowcy. 
w Arodę. 15 bm. o godz. 7,SO rano w Re. 
aurSIlI Kupieckiej zbiórka wszystkich na- 
rodowo myAI"cych Polaków. Stąd wy- 
manz na uJ. Gdańską. 
StroDIIlctwo NarodowL 


Ankieta na t"emat metod pracy w urzędach. 


Agencja .,lsi\JI"a." d?oosi: .'
., I cyr:oC>znie polskim" Jest 1-waneg.'J obipgu pII1pierr>\\es;;o 
powQlana wstala specjalna loomi€ja. Oby nil. tj, w admilJ'1;t'łtr
j! pru.<:!J..
eJ , i środ:ki pJ"7ł"<'iwdz;oabm ill r:"1,!,i!'
ł{)..
1I po- 
w8ltele, uaatwi
jący spra.wy w u.r
,3ICh, W PO!l9Ce na:rzeka'Jl"8 na b\lJI'(Jtkraqę w I:rMnloM\\'
m ..Gazety Adm''111"lraC)1 IIn- 
uska.rtają s:ę. ił: praca w urzęd
h n!llpO- aiiminist.racji słyszy sil: pow_cbnie. 
 lde-ff: 

rM podwtadnY'l'h Ilrz
'!1i1ków II. 
h"ka na truduości, D8.,jl"tOOa jest 11kmnymł c.zym zarzuty te- dotyczą :!J8J'ówn
 ad:m1:1l!- rz
 
'o

'Z'kk'h I !II>8ro!ł"W. v..
("
o- 
niel'M uc:iątlilwymi formalnościami. J!l)M- &tracji mądJIIWj, sa.InOO"Zt!,dowej i tn91y- dz
(" z ra1lo
ni4l, ił uM'ędn;.cy ci. 
yklłJąc 
wy długo zalel!'a1ą. 9hwem te pracuje 
 tur}'j t.elkich,. 
.aok ubempj
ia 
e.. !Ii
 
n;'" z t)'TI1 Jm"h!('mł"m, hf:dą 
billrokretycznde". w 7Jlym lEgO słowa mIS- czne, prz
S'I
biiO'f'SItWa pans'wowe I sa- mogl
 \\"'!'Ik:t1l3Ć tródlła zła OrR:l 
rod.kl jp-go 

e-n.iu Zjawisko U1uędJO\\'1I1cia ,.bi1.1J'\\"dl"!11. it w odni
cmit1 do 
7.a.l!'a.dni.
nh zm'.al,..,.
nia mp.fod b;rurokra,.. 
tY'
m
'o("h '" Ilrzędo\\;t>m F:r.&o 
r)k
 koJlI C'ł>Y"\'81'eli majR 
\..ooy do .na.- 
rz"kani.a n& 

j>IIł& f()('l"f)!lj!i;;ll)'kę, na 
prze
'Ip..kanje Slpraw w urzędacb itIp.. tą u.- 
rzędnicy w t
-ch u'l'Zęda.ch pr8.cują
y ",'Sku- 
tek tf'oju samej formaJi5t}"k1 uginają R:ię 
pl'd br-ze-mieTli('!D pracy t)8>piero\Wj, k.'6rej 
Tlie Qą w !'IIAnae podołać a która z.ał>ip.ra 
im 
ypf>ek 01A1S, uniemotJi.willją.c czy tA) 
udział w pNlCY !OpOłe<"mł'j ozy 7)Rj
('ie 
 
pra.rą I\lIukoWlI, 
To teł og'Ioerone przez ..Ga.ze{
 AdTlJt. 
Dipfr
jiM )(tpov.iedrLi 1l'I'Z
nh6w na roe. 
pls-aną ankie:
 stanowią ma
eTiał nie- 
zmiernie c:iEdtawy t 
'I;ka=WY nJ.&r1U w 
lIpo86b bardax) trIIfny dTogI ł 6rod1d EIDie 
rzające do odci
io& unodów od robot,- 
.. pll')) i('Jrow
j". 
Ty'le ,.lEoKra" . Spole.ozeństwu trudno 

zie UW!ffZ':\.... lJe aD1deta \\-yda n&lp1'8.W- 
d
 j
 owx>&. 


Parostatki do BrdJujłcia. 


We wtorek, 14 bm. i czwart.ek, 16 bm., 
odchodz" parostatki Lloydu Bydgoskiego 
do BrdyujAcia o godz. 10. Powrot do Byd. 
goszczy o godz. 13. Dla posiadaczy kart 
uczestnictwa L. P. T. 50 proc. znitki. 


Waine dla fotograf6w! 


Komenda Powiatowa i Miasta P. P. w 
Bydgoszczy zwraca uwagę fotografom tak 
zawodowym jak i amatorom, te fotogra- 
fc,wanie wojska podczas przemarszu aie 
lezt Złlsadaiczo zabronione, lecz nie mote 
liQ odbywać z miejsc przeszkadzających 
przemarszowi, to jest z jezdni. \\,'szyscy 
ci, ktony w zamiarze fotografowania zsj- 
da z cbodnika na jezrlniQ, zostaną pocią- 
gnięci do Odpowiedzialności kamo-admi- 
l1istraeyjneJ. Na ulicy Gtfańskiej od Pla- 
cu TeatralnelJo do ulicy KI'&5ińskiego fo- 
tngrafom, rtie mającym IIpecjaln8go po- 
zwolenia od władz wojskowych, fotogra- 
fowae nie wolno. 


Żyd bydgoski liY naród polski 



wiadkowie tej oburzajjJcej i kary- 
godnej żydowskiej bezczelności pp.: 
,Jan ltlatecJd (Jagielloń
ka 52 m. 7) 
i Dymitr Byczek (Łokietka 19 m. 8) 
zameldowali o tym policjantowi, który 
zrda wylegitymował. NiewQtpliwłe 
spotka go odpowiednia kara za to, ie 
odważył się zelżyć publicznie nar6d 
polski. Wypadek ten, po karygodnych 
wvczvnach ird6w: Fentana, EJelDfelda 
I '(J,iIb\sklego Jest jeszcze jednym do- 
wodem, jakim elementem SI) żydzi 
i jak zachowuj G się w Bydgos
czy. 
W zwię.zku z oburzajjJcrro postęp- 
kiem Rudnera zwracamy się z prośbo. 
by pan z dzieckiem, oraz dwie panie. 
które r6wnież brły świadkami zajścia, 
zechcieli poda.ć swe nazwi!'ka w I ko- 
misariarie policji, celf'm skompletowa- 
nin materiału obcięzaję.cego. 


W ubiegł, sobotę młodzież narodo- 
wa. na bydgoskich ..Nalewkach" prze- 
prowadzała legalną. akcjo informacyj- 
nQ- Posterunki, ustawione przed ży- 
dowskimi składami. informowały 
zwłaszcza przyjezdnych rolnik6w, 
o t
'm, kt6ry skład jest tydowskł. 
W czasie tej akcji pOlicja zatrzy- 
mała do wylegitymowania kilka os6b. 
Gdy r!etnik p. Stefan Taszeckl (Grun- Nigdzie nie doszło do zakłócenia apo- 
waldzlta 187) wr6cil p6tnym wieczorem koju publicznego. 
do domu, spostrzegł ku awemu wielkiemu !)'dzi, którzy prawie wcale nie tar- 
przerateniu, te w czasie jego nieobecno- gowali, pienili się ze złośd. Jeden 
śc! lJI'aaowaU w mieszkaniu złodzieje, Z kup('ów ż}-dowskich - WoU Bnuer, 
których łupem stały się 1,500. zł w gotów- Dluga ł9, pod wpływem tego gniewu, 
ce, weksle na 3.000 zł i Ust hIpoteczny na obrzucił miodzlei ateklem ordł'nam,ch 
2.000 Zł. Ustalono, te .slutąca, 
dajl\c się wyzwisk, a nawet poaun,1 
i, do tego, 
Da IpOcz}'npk. z8po
mała z

k:łąc' ok,:o: ie puhllcznle zelżyl nar6d polski, krzy- 
przez klt>r(' dnstllli IIlę zlodzleJe I oblo\\lh I ł D l I od iwiił" 
si, kat ym łupem. POlicj& wszczęła cząc, e.... o aoy gOrll a, fi' 
ene
cznen dochodzenia. "Nar6d polski fest malo Inteligentny. 


Wielka kradzież. 


}
		

/kb_1937_09_14_nr21100008_0001.djvu

			Str. 8 
- 


., 


.,IH:rRIEJI BYDGOSKI". wtorek, dnia 1ł września 1937 r 


Nr. 211. 



 .--/YI

. 
 _ 
r1r=y ' r
 
7 7
 . 
 . ::;'
 -:-: -;: 4
 


 
/ "- '
 --X J "'- 
 ---
 
 

 

 -'
 :: 
.. . Ii - . 
 r A W - ..,A - .,. '.. ,.' - I ...... - - W
J'J. - 
1 :.. , . . , , ' 
 . . . .. . ., 
7' ..-- 
.: "--iII .-",,- 
."'!'.,,, -...:... " ,
, .', .t
 :.- 
 .

(:;:. I.:'"":'"', 1".1 ........ 

_ ."ff .- 
": ł. ...._ _ -_
_,-:--;,- .
.: _

 

 - -- . _;
 
. _ ----.
 
 .......:i( ,.m- . 
.
 

 ,;..;....:. ---= -
- 
_' / ł, 
 " __ '" 
 _- -' . 
 . . .' 
 ------::.- - - " . 
 . - 
 

... ,.:\: \ii' r, _ --=.:- _ .
' Po _. -" - " ,-- ' 
 - ,_ .....

 . , .... -.-' \lit ' 
, .'" .' 
" "j'(.'. 
.1 ..,. _ 
'.......
" :.., , ...... 
,;; 

 
 ,
 -===-=- _.:...' -.
 - a _ - ,.... - 
ł.j.,'

_
-'
;.,.

" .. 
.) -.. 
 

.., 
 'II: [I) .

II 
 


.
\t .;.

- 


, Franciszf'k ROIDanowski, który nab,'- 
ozaaal - . wając l1rzlJdzenia do hotelu od Mal- 
gorzaty Winiar7.owej. wręcz
 ł jej jako 
zapłatę 1000 rubli carskich w złocip., 
co jest niedozwolonlJ transakcj
, po- 
oieważ przekracza ona przepisy o 
obrocie złotem, \V rezultacie dowie- 
dzialy się o tem organa kontroli skar- 
ł'owej i Romanowski wraz z \Vinia- 
rzową. zar.iedli oa ławie oskarżonych. 
Po przeprowadzemu przewodu ::.ą.dQdczas awantur) domowej w miesz- 
kanIU Jo!n.ego "-rollskio!go przy ul. 
}.fazcelego )loUego 6, Posterunkowy 
został tam zablt}. przez \Vrońskiego 
,,}'strzałem z rewolweru. \Vroński 

biegł, zabierajlJc ze sobl) rewolwer 
Szczegóły zbrodni sI) następujlJce: 
PolIcję zawezwano do mieszkania DQ- 
browskiego, gdzie Wrońsk i (mieszkaj
- 
cy jako sublokator) wszczQł groźnlJ 
awanturę z żonę.. 
Śp. posterunkowy Franciszek Piil- 
czak udał się do mieszkania Wroń- 
skich w towarzystwie swego koleg;, 
mundurowego policjanta, i p. Dl)brow- 
tiki ego. Po otwarciu drzwi mieszkania, 
było to krótko przed godz. 3 w noc}", 
śp. post. Pińczak stojlJc na korytarzu, 
oddzIelaJlJc)"m mieszkanie pp. Dą.bro- 
wsk ich od pokoju zajmowanego prze:t 
Wrońskich, wezwał Wrońskiego d\J 
otwarcia mieszkania. Drzwi pokoju 
Wrońsk ich zamknięte b)'ły na kłucz. 
W pewnej chwili Wroński uchylił 
drzwi swego pokoju i wycilJgnlJwszy 
rękę strzelił z automatycznego pisto- 
letu do śp. Pińczaka. Strzał był śmier- 
telny, tp:dyż śp. Pińczak ugodzony w 
serce padł na korytarzu i W) zionQ.l 
na t} cbmiast ducha. 
Po daniu strzału \\'roński zamknlJł 
drzWI pokoJu na klucz i wyskoczył z 

 okna parterowego mieszkania na po- 
d\\órze, a następnie zbiegł przez ogro- 
dy i ukr) ł się, zabierajlJc ze soblJ re- 
wol\'oer. 


!kznań 


- 00. Bernardyni buduj, klasztor 
w ,Jarocinie. 00, Franciszkanie obser- 
wanci (Bernard)'fli), majlJcy SWIj. cen- 
tralę w Panewnikach, i pozatym sze- 
reg klasztorów w Wielkopolsce (Osie- 
czua, Pakość, Kobylin) przystlJpili do 
budowy nowej siedziby klasztornej w 
Jal"ocinit'. gdzie zakupili t1
 ha zie- 
mi, i JUŻ od r. 193ł pracujlJ nad wznie- 
!lieniem seminarium, klasztoru i ko- 
ścioła. Prace te zaczęli przede wszy- 

tkim od urz
dzenia własnej cegielni, 
która wyprodukowała do
d milion 
cegieł. Dzięki temu w roku bieqcym 
stanęło pod dach lewe skrzydło semi- 
narium, którego wykończenie przewi- 
dziane jest na najbliższe miesi
ce. O 
rozmiarach podjętych prac najlepiej 
świadczy li
zba 180 robotników za- 
trudnionych na budowie, w cegielni 
I betoniarni. Nowe seminarium w Ja- 
rocinie ma pomieścić do 200 młodzień- 
c6w pragnłrych poświęcić się pracy 
mi;!yjn
j. (K8p) 



 


SkazanJ' za krzywopnyd....... 
Przed sądem okręgowym w Gnietnie na 
aesji wyjazdowej w Mogilnie at&J1ął wł&- 
dllrz lllĄj. M1
('.z... J6zef Lewandowski. Akt 
€>akartenia Z8J'Zucał podsądnemu, te '!IV 
J'rocesie cywilnym Kotecki c/a Rogowski 
dopuścił eiQ krzywoprzysięstwa. Za czyn 
tell Lewandowski skazany został Da 3 
miesiące aresztu z zawieszeniem wyko- 
nania kary na 2 lata. 


- 
- Szkoła dla wlttniów - .naU.... 
Uw. Staraniem Tow. Opieki nad 191"- 
2ziiami ,.P!łtronl1t" we Wrześni, ndbyło 
"i
 oneędaj w koloni rolnej w Targo- 
weJ Górze otwarcie szkoły dla więt- 
ni6w-.naUabetów. 


Na miejsce wypadku wezwano pO- I wieziono do zakładu medycyny slJdo- 
gotowi e ratunkowe, którego lekar,; wej. 
<;;twierdził skon śp. Franciszka Pińcza- Zabójcę już ujęto. Przyznał się on 
ka. Zwłoki tragicznie zmarłego prze- do winy. 


Praca w laboratoriach tabrvk IParatów radiowJch. 


.., 


,',
'.;
>. ','" 


li; 
. łI(
' 
.
 



.t
 \.". 
 ->.
 

} --, 


.: 

 


t 


...., "",' 
rjl:"t:
" 
. 
I :'.

f
,J.. 
ł.: '
'. l 
 



i- 
,. 

. . 
..f 


.} 


(,.
. 


l.. 
.
. ...: J-.- '"" 
. t :t!l",'-' 
...-
" 
'p; 
< 


" 


)I 


f 


\',,< 


_,o 
-t ,
 


..\""" 


...., 
o;' 


,'::::. :::,;,..... 


(.-
' . 
.ił . 


. l 
'i . 
. 
 
:.
 "', 


.,;;;. 


,. 
- .' 
, 


...,': 




. 


\}1 


" 


")-.-.... 


.. "'\o :. .., 'd 
4. 


..
y--. 


, 
-- -,.. - 


.-
bryki aparatów radiowych przYSl4pily do pracy nad konstrukcją nowych mo- 
deli. Nasza ilustracja przedstawia techni kc>w pracujących w łaboratoriach Tele- 
funken nad 8tworzeniem ulepszonych aparatów. 



 


Wzmożona akt)'WDoit Nlemc6w aa 
pogranicza. Na l.erenie T
"& 
tejsi 
Nie.mcy rozwi.nęli ostatnio tYIWą d.Zialal- 
ność agitacyjno - organiuw:yjną. Prawie 
\\ każdym tygOOniu odbywają zebrania, & 
w n.ekŁórych tygodniach nawet po dWl& 
i więcej. Na wszys,&'ie zebrania przy- 
jetdta z Gdańska jeden z hitlerowców D& 
motocyklu. 


Uwjniu 


_ Niem.,. szukaJ, pr.cy w Polsce. 
Granicę pOlo;;ko-niemieckl) w okoli- 
cy Doręgowic, pow chejnicki, prze- 
kroczyło 2 ob\'wateli niemieckich, kt6- 
rzv oświadcz
li, że chcieli w Polsce 
oh-z;mat' prac." jakiej nie mogli zna- 
leić w Nit'mcrech. (ag) 


gdzie w dniu 8 bm, odbyła się koro- 
nacJa cudownej gotyckiej z pierwszej 
połow)' piętnastego wieku figmy Mat- 
ki Boskiej - znajdował się wielkich 
rozmiarów obraz, malowany na desce 
temałyk
 zwi
zallY z historilJ i kul- 
tem Madonny Swarzewskiej. Obraz ten 
pochodzl}cy z siedemnastego wieku, 
posiada cechy prymitywu ludo\Veg
 
i należy do naj cenniejszych tego ro., 
dzaju zabytków u nas. Wobec złeg'J 
stanu zachowania. obraz oddany zo- 
stał do pracowni konserwatorskiej 
prof. Rutkowskiego na Zamku Kró- 
lewskim w \Varszawie, gdzie odna- 
wiany jest na koszt Państwa. Po od- 
restaurowaniu obraz wróci do kościo- 
ła w Swarzewie, (Dp) 


5dgn./a 
. 


Ciekaw. rozpr.wa dewizowa. 

 S!łd Okr
go
y w Gdyni rozpatry
ał 
mezwykl
 ciekawił sprawę z oskarze- 
_ Odnowienie cennego z.bytku. W I nia kontroJi !!Ikarbowej. Przed slJdem 
kMciele parafialnym w Swarzewie, stanlJł właści.
iel "Hotelu Morskiego" 


'-;' 


Brzytwa odcial sobie glowe. 
Zamotny rolnik złodzieiem. 


dochodzeniR- W wyniku przeprowa- 
dzonej rewizji znaleziono 
w
nie zako- 
pane w chlf'wle rolnika 'Ruchalskiego 
w Gościeszynie, Na wi.domości ty_ 
odkrycia rolD1k _ ob.wy przed kar, 
schwycU z. brzytw, I s'rumem ci.. 
ciem odcłQł sobie glow, od tułowia. 

p. Ruchaiski był ogólnie poważa- 
nvm rolnikiem, posiadal "_morgowe 
zahitego, 33-1etnil) Apoloni
 Wolkow
 gO!lpod.n'wo I 9.108 zł w got6wc L 
która utrzymywała bliżilze stosunki Nikt nie PI'zypuszczał, że w zamoinym 
miłosne z TabakI). rolniku rtrzemit' pospolity złodziej. W 
Jak się obecnie dowi?1dujemy, PO czasie rp.v.i7.:ji znaleziono większlJ iloŚć 
kilkudniowych przef;łuch:waniach 'l'a- kurczaków, pochodzlJcych równie? I 
bak. przyznal si, do morderstwa, kradzieży. Jako w!'póll"!!ka tych kra- 
wskazując r6wnle:t:, gdrle ukryl rewol- ł dzieży ujęto niej. Runłewlcza, k'6reg o 
wer - narzodzIe zbrodni. (L) osadzo:1o w włf%leDlll, 


JIc;I-o. (ul. wl.) ł d.j Ba szkode Stepczyńskie«o w Ocho- 
W -łl&ko)aeJ wiosce GMcieazyn dzv dokonano kradzi
ży 
wiń Zaw1a- 
zdarzył "i
 tr
CZfty wypadek. Oneg- domiona o włamaniu policja wszczęła 


WJkrJto morderce W Mierzewie 


GDlezno. Donosiliśmy o taiemnl- 
cz)-m mordeJ'!!!twie, dokonanym na 
o'Jobie ł6-letniego rolnika 
p. AnŁ.'J- 
niego Wolka z Mierzewa pod GnlH;- 
nt'm. Na polecf'nie sędziego śledc7.eg.J 
p Węc1t'wicza areflztowano kilka 
osob, m. in. U-letnielto I!yn& l!łI!iada 
zabitego, Mich.ła Tabake, orAZ żono
		

/kb_1937_09_14_nr21100009_0001.djvu

			N
. 211. 


..KUIUER BYDGOSKI". wtorek, dnia 1ł wrzdn.i& t937 r. 



 


(Ba ea pa...teL..l.J
 - - - Lcł dzid -'- g menl a. · 
T B "'"'ł I 1«1007 1'-' en JOl lUlI UA61 5U .. '031 9:!H2 91101 
11111519' 111_ 1I
 115131 
. 11 . E L 11 L O T E R I I toll 12341 '" 101 1142 111 13497 642 6 1516 I 4.5J 96047 128 154 209 429 JO 17 &J4 17190 
400IIII 3411 421 S211 49 SlSI SIS 410M 249 458 1 ' 154 l1li 752 " 1167 ,,, 9S 154006 ,O 2118 U406' 134 4" 579 135142 :U6
 

 

 ! :::9r
7:S;
 
 4łI1 1590 111 171 911 U 
IQ 1103 714 1170 97 11M M 42019 283 

 4e2 4'Z7 '4' 764 159 847 155107 J2 242 )86 1 137001 ,,, 532 677 799 138052 3IS '2
 I 
" 723 III 
1 " 908 74 43001 221 3
 :;N 471, 41 341 544 511 757 62 114 116 852 1.56034 714 139085 Ul , 317 4 u 100091 13' 321 "0 101OS5 UJ 219 to 
111!! l,. 7M 11M IDO 4COI!! 9!i 309 U 479 
7
 110 22J 454 ,O 153S 73S 107 99 15700' 42 140303 7IIJ 141122 41
7 1'li 1119 142J&J 337 455 1191 102309 -'01 721 ., 10336'1 67 
In 132 , LSD32 71 INI MI n 1!
2 41111 42 1 ' 113 205 62 426 n, 601 55 711 929 1_ 143067 225 512 941 144046 , 597 11211 77 104318 105"4 170 1015040 "1 
4751511 79 l1li 688 772 10 48009 153 3::'1 444 70 194 211 U 53 362 75 94 41S 41 545 158 904 72 145034 299 621 1
365OOU:7 67 1418 158 632 175 lon" 26' 452 624 S20 

 II::, 78 49134 21!1 " J25 501 6)1 51 

 U 39 4 1270119 lO 
4JII 1514 na 111 IlOO 116013 UO , 91 244 932 5254 401 527 814 17 15104 -'O, 81 '96 Zł 1000 Da n-4'Y: 7T7I !1828 l... 18023 24550 61' BS2 902 19J435 42 569 16 SIJ 681 5181 
,,, '74 719 884 17 9700' 135 79 332 5114 816 7361 537 U7 Il1O 1011 407 "71 571 31010 38G3 61775 71331 1DI!ł 71751 906111 1940" SM 51.!J 9S1 



tr. 9 


-=- 


Terminow 


dostawa :1 


Pocztówki 
Listowniki 
Koperty 
Faktury 
M
moranda 
Etykiety 
Ulotki 
Formularze 
Przebitki 
Cyrkularze 
ł\fisze 
Prospekty 
Okólniki 
Sprawozdania 
ł\kcje 
Kupony 
Broszury , 
Marki kontroln J 
Kartoteki 
Ksił::gi handlow 
Katalogi I 
Klisze obrazkowe f 
Cenniki 
Kalendarze 
Książki 
Tygodniki 
Czasopisma 
Bilety tremwajowe. 
Bilety autobus. 
Bilety kinowe 
Bloki kasowe , 
Korespondencja 
prywatna 


Drukarnia 
Pawłowskiego 
w Bydgoszczy 


, 
aL !łanzallla rec" l8"i 
n.przeci.. ocI...chu. I 


t 
I 


11 lat pracy Bydg. Kons. ł1uzycznegos 


Otwierajl)c nowy rok szkolny, MIeJ- 
skie Konserwatorium Muzyczne w Byd- 
goszczy rozpoczQło Jedenasty rok swe- 
go latnlenla. 
Celem uczelni jest nie tylko kształ- 
cenie muzyków zawodowych, lecz rów- 
niei miłośników muzyki, traktujjJcych 
poważnie studia muzyczne. 
UJmujłc tak szeroko swe zadania 


wychowawcze, pragn,10 konserwato- 
rium umuzyka1n1ć naJszenzG afery 
spoleczeństwa polskiego przez wzbu- 
dzanie zrozumienia dla rodzimej kul- 
tury muzycznej I pltkna m1lZJ'ca1ego 
w wszelkich Jego przcJawaob. Zapo- 
cZjJtkowuje c działalność w skromnych 
rozmiarach, konserwatorium z każdym 
rokiem tężało, nabierało rozmachu 


obszerne Iprawozd&Die I tych dwóch 
meczów). 
Lublin - Kie10e III. 
GIERUTTO lUSTRZElI DZIESIJ;CIOBOro 
.w ł..odzi odbyły .iQ zawody lekkoaU.. 
tyczne o mistrzostwo Poliki w dzieslQcio- 
boju. Mistrzem został Gierutto, zdobywa- 
jąc 6630 pkt. przed Hankem 6118 pkt. 
i Dyk" 5367 pkt. Gierutto mial Dl. in. nA- 
stępujące wyniki: 100 m. - 11,6; skok 
wdal - 6,29, (Hanke - 7,21); rzut kul.. - 
15,02; skok wzwyt - 1.69; 400 In. - 54,9. 
W1ZLB:IB ZAWODY W KATOWlCJACJIL 
.w Katowicach odbyły si, znwody lek- 
kOIłUetyczne z udziałem zawodników za- 
granicznych (Węgry, Austria I Niemcy). 
Noji (czas 15,16) pokonał Węgra Kalena 
w biegu na 5,000 m. Kelen. jak wiadomo, 
WYNIJ[I BOKSEBSKIE. pokonał naszego biegacza na miltrzo- 
polo.la _ Ok.me 1:1. I!twacb Anglii w Londynie. Kocot rzutem 
$ll\lk _ Pond 1:1. I ł5 83 - ustalił nowy rekord w rzucie mło- 
Bełtyk _ Gl'Jf w. o. 1':1. (w Ipotkanm tem. W biegu n
 800 Dl. 
ucha
ki w 
towarzYllkim 9:'7). czasie 2 min. zwyclętył Austnaka Elsber- 
1'Ie.. _ Astoria liiI. (JutrO AJnWeimy pra. 


Ze sportu 


- -łłtrzOlhro Polsld w biegu mara- 
to
ktm zdobył Przybyło w ouie 2:37:02. 


WYNIKI PILJ[ARSKIE. 
Polska - DlU1Ia 3:1 (ali). 
Polska - Bułgaria 311. 
Pomorze - Warszawlauka 3:1. 
L6di - Plotrk6w 5:1 (3:1). 
$11ISk - LłJ1Z1I 7:2 (3:1). 
I:rak6w - WilIIo 3:1 (III). 
Ol'J'f (ToraIl) - lIararia (Plook) ZII (III), 
Uedaala - Puuu8a Z:L 


uruchomiało coraz to nowe klasy 
działy. 
W trosce o gruntowne umuzykalnie- 
nie swych wychowanków konserwato- 
rium kładzie IZczególny nacisk na 
organizowanie zespoIn mUZYCI&Dych 
o charakterze kameralnym, orkiestro- 
wym i chóralnym, wychodzjJc ze 
5!łusznego założenia, że ten sposób 
uprawiania muzyki przedstawia ze 
społeczno-wychowawczego punktu wi- 
dzenai najwiQkszł I Daj trwalsze wa.... 
tość. 
Konserwatorium posiada własnl) 
orkiestrQ symfoniczne, zespoły instru- 
mentalne i chóralne. Akcje jak naj- 
szerszego umuzykalnienia społeczeń- 
.twa spelnia Miejskie Konserwatorium 
przez urzedzanie bU]llatnych "'IICIZO- 
r6w m1lZ}'CZDych .Colleglum MusIcum". 
po
wtęconych poważnej muzyce, zwła- 
,zeza kamerałnej; poprzedzanej objal8- 
nłajeCł prelekcjo- 
Imprezy te, cfeszłce się wielkim po- 
wodzeniem, gromadzi stale wielu słu- 
chaczów. Zespół kameralny ..ColIe- 
lłum MusIcum" WYlt,pował również 
przed mikrofonem bydgoskiego .tudia 
radiowego, wykonuJłc arcydzieła daw- 
nej muzyki. 
Dziś. Miejskie Konserwatorium Mu- 
zyczne w Bydgoszczy, pozostajłee pod 
dyrekcjjJ p. Ireny JahnkoweJ, 
tało się 
ośrodkiem zdrowej kultury muzycznej 
mla!lta i elear 110 .taIe wzrastaJ,cym 
uznanie. oraz poparciem oałego kul- 
turalnego spoleozdstwa I czynnlk6w 
państwowych I .amon,lłowych. 


Porady prawne 
(Bez odpow!ed2'.iIl1.'lOAd redakcyj').j. Z "- 
pytaniami zwraca
 nalety si, do Redakcji 
T. W. Bydgoszcz. 
Pytaale: Z dniem 31 marca 1934 r. zo- 
lltało zawil!szone zaopatrzenie pieni,tne 
dla inwalidów wojennych ponitej 25" 
zdnlno'ci do zarobkowaniL Jestem inwa- 
Udllr I armn prullklsJ wojny Awiatowej 
I powytsze rozporządzenie Prezydenta 
R. P. dotyczy r6wniet mnie. Pob1erałem 
1ft" zaopatrzenia Inwalidzkiego. 
Czy iIItnleje punkt prawny uZYllkania 
dalllzego zaopatrzenia Inwalidzkiego, a to 
dlatego, łe w roku 1920 zostałem powoła- 
ny w szeregi armii polsklejf Orzecz
nle 
Koml8ji Inwalidzkiej opiewa na Ikr6cenle 
lewego uda o 2 cm. Mimo to pełniłem: 
słut:bę polową jako piechur. Obecnie Je- 
litem etatowym pracownikiem kolejo- 
wym. Czy mam prawo do dallzego za- 
opatrzenia pieniętnegof lak w dllnym: 
wypadku postąpi
f 
OdpowłecUl Słuly prawo łal!ki P. Pre- 
zydenta RzUt!'j. Uwałam)', te nil! mote 
Pan Iłczy
 nA to, te kanet>larła P. Prez. 
załatwi sprawę przychylnie, skoro Pan 
ma etat. 


Odpowiedzi redakcji 
Paa KulJllłen Ilum.... Keklo. 
POdajemy tądllny adres: Sp6łka Zaku- 
pu I Sprzedaty, Sp6łdz. II o. u. przy cechu 
netnicko wcdlinlankim, Byd,l»zoz, 
ul. Ja(iello68ka 52, tel. 11167. 

 - --- 
 
Redllkwr odpowte4
1.&lny: 
lł-IIIaw Kaplrewalll w 
 I 


-'''-",
		

/kb_1937_09_14_nr21100010_0001.djvu

			Str tO 


..Kt.11UER BYDGOSKI", wtorek, d.Dla tł wrze
nia 1937 1'. 


TEATR, REWJE 
I KINA 


KoloDI.lk. z mieszko na ruchliwej ulicy meak.nIe czteropokojowe oddam. Po- 
od zaraz tanio. Podg6rna 6. d260S znndska 11, szklamia. dł046 
Ford sportowy. OlItel'O()8()bowy. d3. 


W TEATRZE MnUSKIM: 
Poniedziałek: "II.UeAstwo". 
\\'torek: "M.łie6atwo". 
ŚI"Oda: "II.lie6stwo". 
Czwartek Występ Orkle.try K.mer.łDsl 
BerUAskiel FllharmoDIL 
Piłjlf>J,: Z powodD pr6by geDeralDel przed 
Itll1ll'leDle z.wleszoae. 
Sobota: "JaD". 
I'\i"dziela. godz. 16: ..M.łzwtwo". 
Niedziela, !rudz. 20: .,J.D". 


L.mpy elektryczne utywane, w większej . ZUKA PRACY 
Hl/lici poszukuję. Radioodbiomik Philipps. . 
ł-lampowy korzystnie sprzedam. Zglosz. 
Księgarnia Masłowski Solec Kujawski IDteUgeDtaa panienka szuka posady w le- 


KINA BYDGOSKIE GRAJĄ.
 
Apollo: ,Yałteństw) z pozoru", 
KrI.tal: .,Doroika.rz nr. 1S". 
llarJ'Sirika: ,Cza.rny hrabia", 


d2606 pszym domu. lub dwone. Zna dobrze pra 
- c, biurową. Z!!,loszenia do Kuriera Bydgo 
Sprzed.m 2 morgi ogrodu handJIowego, ob).k 91dego pod 5865. 
2 morgi ziem. QoM1ej z budynkami ppo- N.uczycłelk. ięzyki francuski I niemie.cki 
darCZ)7Ili. Zgł06Zenioa do Kuriera Bydgo- 
skiego pod 6006. obydwa z dobrą konwel'8acjl\, muzyką, 
szukujp posady. Do8konaJe referencje, ru 
BAr, wyszynk. cenu-alna ulica, k)I'Zystnie tYDa długoletnia. Oferty do Kuriera Byd 
na sprzedat. Zgłoszemll do Kuri
a Byd- goskiego pod f>896. 
pkiego pod 6059 POSzukDlę pracy osoba la.t średnich. ref 
Fiat 501 po generaInym remoncie 1Iprze.. rencje dobre, ozy9toŚć i eamodzielne gOlto- 
dam okuyjnie, Nowe opony. Zgło.enie. wanie. Oterty do Kuriera Bydł:. pod 5861. 
do Kuriera Bydg06kieg) pod 6062. Baehalter - biIa.nsiso(a, d)"Plomowany 
Sprzedam z powodu zmiany interesów 6ł- solwent W, S R, referend.a.rz Izby Sk'8l1"OO- 
\\'ej. rewident ksiąg handlowych, posiada- 
morgowe o wy90kiej kukune goepod&l"9two jący kilkuletn4\ proktykę podatkow", ch 
rolne, Ziemia p8reD.D&-bu.raozana, budyn- zmie-nić posadę na prywa.tną w dutym 
ki w dobrym stanie, kryte dacbó",-'"" przy przedsiębiors, wie. Zgłoszen;oa do Kuri 
!!'ZOSie. nadaje się do podzialu. Cena 64.000 ByodgoElkiegu pod 6032. 
zlotych. ZgIoereDia do Kuriera BYd&'oskie- 
go pod 6071. OgrodDIk, W6Z8Cb9tronnie wykształcony w 
_'ODm Z/llwodJzie, z ki,lkulehrlą prlliktyką 
Sklep s.potywClZY z mieszkaniem. baordzo zagrB.nicŁ:lą pkazyjnie pokój męski, 8YPilllJDię w dziertawy młyna. Zgł08wni& do Kuriera 
doskonalym stanie. Ot-ł'ty do Kuriel'& By
1de8o pod 5894. 
Bydgo6ikiego pod 6ffi7. 
K... ..Nationa.l" kupię Z&!1IoZ. Oferty. po- MATRYMONJALNE 
daniem numeru kasy i ceny do Kuri
 
Bydgoskie8'O pod 5891. OZEtłKI 
Kupi, utywa.ne auto cięt.&rowe 2 lu 3-ton.. 
nowe. ZgkJezeoi& do Kuriera BydfollJmeeo o".to ..aJazcz"illwlze 
pod 6037. po6redUczy dirobae ogłOK&nie w "Kurierze 
Dobermana półrocmeso kupię a.*Irogo. BydJ'Olldm" . WIIirJalke. dyskrecja za.pew- 
Oferty do Kuriera 8ycf&oeldeło po4 5171. mo-. 
ClemnobloD'''' lat 25, posiada 12.000, po- 
MIEIZKAt-IIA IzukuJe panny. Oferty do Kuriera Bydgo- 
IIdł!J'o pM "łOł8". dł048 
I POKOJE Kawaler. posiadający 
morgowe gospo- 
darstwo re e za znać annę w celu 


RUCH 
TOW ARZYITW 


K.tollckle stow, Kobiet, oddziel "B.D- 
.eł I KoaI.kcl.... Zebranie plenarne 13 
bm. o gOzien_ por. 7.1' Mu- 
zyka (pl);1y). a,. Aud. dla szkół. U,t5 
.-\ud dla szkół. U,D \{uzyka (płytyl. U,57 
Czas I hejnał- 12.'3 Dzien. pał 12,15 
Skrzrnka roln. 12,25 Koncert Orkiestry 
FilI). Warsz. 
15,6 Wiad. gosp. 11," Aud. dla dzieci 
lł&1 H'ych. 11,21 Muzyka (I'fyty; 1'''5 
W największ)'1I1 parku Polski - fel;ł'ton. 
17,. Koncert solistów. 17,51 Pogad. tury"t. 
l'" Przegl akt. finans_-gospod. 18,1' 
Program na jutro. 11,15 Z oper jazzowych 
(I'łyty). 11,51 Pogad. akt. II,. "Niezawo- 
dny środek" - skecz. 11,15 Koncert ka- 
mcralny- 11,50 Wiad. sporl 21," 
Iuzyka 
taneczna. Zl,41 Reportai. 2I,ł5 Drien. 
...iecz. 21'- .,Don Carlos" - opera Giu- 
aepp
 Verdi'e
 (akty I i 10. 
ROZGLOśNIA I'ORU19SKA. 
(Poz. programem og6lnopolllklm). 
U,łI Muzyka (płyty). 12,15 Pogad. 
roln. 13,11 Orkiestry i śpiewacy (płyty). 
15," Melodia za melodią (płyty)_ 15,41 
Wiad. z Pomorza. 11,1' Koncert Orkiestry 
Salonowej 18,ł1 Program. 18,ł5 Wiad. 
Itporl 23,11 Tańce I piosenki 


OGCOI%EMIA 


DROBNE 


SPRZEDAŻ 


Zakła. fryzjerski, w centrum miasta, do- 
brze zaprowadzony z powodu wyjazdu na 
aprzedat. Zgłoszenia do Kuriera Bydgo- 
akiego pod .,2602". d2602 


rY.
y



yyy.y...
..yyy...y. 


Glos Narodu 


Polski nleuletny 
dziennik katolicki 


RedakcJa! Rdmlnlstracjl ł-pokojowe komfortowe mieazkanie od 1. 
Krek6w, ul. jw. Krzy!. 11, TeL 101
 Il.!3-44 J X. wolne. Plac Weyslenhoffa 7 m. 9. Oglą- 
............................ ...... ................
... dat od 15--17. d2601 


p gm 
matrymonialnym 
kiem. Zgłoszenia 
go pod ,,łOO". 


po p 
z odpowiednim mająt- 
do Kuriera Bydgoskie- 
d2607 


. Nr. tU. 


IU6ra odlewni. kapule 
ula[
etny rnOlil
l 
Adres uprasza 
Ekspedycl. Karier. BydgOSkiego. 


Xt6r. z pań, poślubi fryzjera 3O-letniego 
blunet, średni wzrost, na stałej posadzie' 
po- NIeduty maj_tek wymagany. Oferty d
 
- Kuriera Bydg. pod "Fryzjsr". d2000 
P.aD. lat 28, mają.ca posadę. kamienicę 
wartości 40.000 zł poślubi człowieka na 
e- sta.nOlW'iSku, akademiJClkie wykam&łe 


Illod. eleganoka ziemianka z braku lawa- 
era rzystwa poślubi młodego. inteligentnego 
8OHdnp!ro pana, Zgłoszenia do Kurier
 
Bydgoskiell'O pod 6001. . 
FryzJer przystojny, bez nałogów, WIMci. 
ciel komfortowego, dobrze prosperują.cego 
za.kładu oteni się z panną do 1st 35. Zglo- 
szenLa do Kuriera Bydgioskiego pod 6000. 


K.waler lat 30, pozna pannę tadną i inte- 
I;ge-ntną Posag wymagany do 10.000 d. 
Oferty Kurier Bydg. pod 5833. 


ROZMAITE 


,JasDowldz Lewando zna.ny z trafnych prze- 
paw-iedni w Polsce i z&g1Tanicą - przyjmu- 
je od złotego. Mostowa S m. 
. dMJ13 
Szukam w śr6dmi
ciu pokoju z fortepia- 
nem lub pianinem w d>ocym s:anie, na 
1 daJieil w tygodniu dla udzielania lekcji. 
Stale mie8zlkam poze By
. Zgłosze. 
nia do Admin. Kuri
ra Bydgoskiego pod 
nr, 
. d2563 


Gwlazdk. trójramienna w k6łeczkul Go- 
dzma b)"ła nieodpowiednia. Oczekuję 
wiadomości. Kurier Bydgoski pod "Blon- 
dynka". . d2605 
a--.LIII zl na I hipotek., warlaU łO,OOO. 
Oferty Kurier Bydg. pod "łOU". dł
 


Z. potyczenie 500 zł na pięć mi_łCY od- 
daj" bezpłatnie ładny pok6j na pI.
 m.. 
si
. zwrot gotówki pewny. Z,lo8ienia tle 
Kumr& Bydgoskiego pod 07. 
ROlnicy, s2IUlkam mniej!le6j UW!d&y,y, ..a 

.OOO gotówk-. resztę m>l' lPIacić, Zgł&- 
szenioa do Kurief'B. BydBo8k;
 po4 1061 
Piekarnia d
 wydzienawienia lub 8Jlnecla.. 
ni.a. Zgł, proszę natychmiast wezw
ć 
lekarza do tony mojej. Skaleczyłem sobie 
bowiem palec. 


P ed łata w naszej adminiltraoJi, w agenturaob mlejlcowych I ZI1JDiej- 
rz l D lICOWYCh, urzędach poc
towych przez 1i8lon08
y ł mielięcz- 
cie 1,95 zł_ W IaZ1e wypadków apoYodowllnyclI ail" WYŻlze" przeazk6d w aakładzie. 
st:rlljków, lub ł- p. wydawnictwo nie odpoW1ada Ja dOltarczeme pilma, a abonenci 
nie mają prawa do ool!zkodo'łIVsma, - - - RękopilÓw redakcja nie zwraca. 


" 


Ogłoszen " la l mim miejsca w szerokości 65 mI w na l-szeJ strOnIe lWł\l: 
1 mIm mieJsca wIzerokości 611 mim na stronie 8.iej 60 gr; 
na auonie II-e) i dall!zycb nieparzystycb 40 gr, 1 mIm miejsCA w IzerokoAcl 65 m/!D 
na Itronle 2. 4, 6.ej i dalRzych parzystych 20 gr; Drobne ogłoszenia za wyru Iq gr. 
Ogłoszenia nil ten sam dzień przyjmuje lię tylko do godziny 10 przed połudmem.