Słowo Pomorskie 1925.05.10 R.5 nr 109

(Jllslal 16 siron. 
- 


Konlo tzekowe P. K. o. Poznan 200695. 
' . ' . 1 
. . 
 
to . ...... I 
:.; : J · 
. 
 " ..: 
 
, . .'-;".... 
: : \; J 
.' , 
, , 
- , 


.,. , . 
,: . 

 
. : .. 
'. - 
. . 
. . 
, 
. 
, 
" . 


. 
. 
. . 
. ". 
, -.. 
.. 
. 
. 
. 
. 
. 


. 
j 
. " 
. . 
. r . 
, . 
.... .f' 


. 
. 
. 
. 
. 
,
 


. 


,. , 
. . 
. . 

 ,: 
'. . 


, 
, 
.. 
. 
. 


. 
". 

. 


. 
. 
, 


., 

 
. 

 
. 
. 


:',{ 

: 


.. 
, 
. 


. : 


" 


. 


"\. 
...,..
 


Dziennik 


Gazeta TorUliska. 


ABONAJD:NT 
miesleczny w eoped. 
wo zl
 w agencjacb w T 
zl.. w agencrjaeh poza Toruniem 2.20 zl pnez oru
u 215 
odnosz, 2:36 zl., przez roznoslcieli w T
runiu r.
 zI jut :. 
za Torumem 2.40 zI
 pod opask" w Polsce 2,30 zL N
 
b- 
s
ne W. M. Gdai1ska 2.30 zl.. zagranicQ 6,00 zl., do Fran- 
CJl 15 frankOw. Prenumerata kwartaJna w eksp d 600 l 
w agencjach w Toruniu 6,41) zl., poza Torunie
 6 00 z
 
przez pocztQ 7.08 zl W razie wypadkOw spowodowan ''- 
wytsz". prze.zkOd w zakl 1 strajkOw itp, wydawniclwD s
le 
odpowlada za 
ostarcz, plsma. a abonenci nie maj" rawa 
domagae slQ Dledo.larczon. numer6w luti odszkodo
&Dia. 
TelefoD)': 57. 300, 888. 


OGLOSZENIA 
(wiersl mllimetrowy) oa sir. 7-lamowej - 15 gr. rekiamy 
za tekBtem redakcyjn. na str. UamuweJ - 60 gr. reklamy 
'" tekAcie-5O gr
 oa l.azeJ str. -70 gr. Za ogloszenia 
skomplikowane I z zastnet, miejsca 20% nadwytkL Oglo- 
.zenia drobne: wiersz napisowy - 20 gr., kaMe nastepne 
910wo-l0 gr. Dla p09zukuj"eych praey 5070 znitkl. Ruch 
low. 20 gr. wlenz redakc" komunikaly 30 gr. wienz re- 
dak
 Oglos7.enia zagran. 100," nadwytkl. Z Gdai1ska we- 
dlug taryfy kraj. Ogl. do 5 d. Iyl ko za got6wkQ. Celem unl- 

i

ia oledokl. uprasza .ie ogl. telef, nie nadawnt, z wy- 
IlIlklem nagl. v.ypadk6w, Za terminowy druk nle rdpow. 
AdJ:es: Toruil.. at. tw. Katarzyuy '" 


Nr. 109. 


ToruD, niedziela dnia 10 maja 1925. 



 Uzdrowi . 
 I zayrodo.we przygotow
nie. S
dzimy bo- oburza na kaidy, najmnieJszy objaw 
" Wle
, ze pewn
 bra
 w tym wzglf.:dzie krytyki 
szkolnlctwo I moma uzu
elmc USlln
 prac/). . Nie przeezymy, ie s pol e e z e b s t- 
. . Wsp
mmec natomlast muslmy 0 w 0 dzisiejsze takze jest powodem wie- 
wartosclac
 moralnych. lu niedomagan szkolnych. Wojns po- 
(?roces toruliskll bomby w WIlnie. -. W okresle pailstw m?narchicznych zostawila slady spustoszenia w iyciu 
Trzy dzlal)' zagadnleil.. - Program)'. - 1 despotyc
n:ch . nauc
yclelstwo wyste- rodzinnem i w sercach mlodzie:iy. Trze- 
Naucz)'clelstwo. - Spoleczeil.stwo. - powal,o w IIDlemu maJestatu .pam
.j
ce- ba sie z t
m liczyc i trzeba to w pracy 
KonlecznoA
 zgod)' I porozumlenla). go krola lub «:esarza, d
mag
J
c Slf.: po- 'lw2rl
druc. ZwiekszJJna pohudliwoM i 
. '" , sluchu dla mego, pomewaz panuj
cy dra:iliwose nie moze bye czynnikiem do 
. Przed kIlk.u tygodm.aml op
Ja .pu- byl niejako uo
obieniem panstwa. Byla datnim dla utrzymania r6wnowagi i 
bllcma sledzIla przeble
 to
sl?ego to pewna dWOlstoM pOmIf.:dzy ludem a spokoju. Drgawki rewolucyjne nie przy 
procesu szkoln
go, 
taraJ
c sle we
rzec monarch
 i jego urzf.:damL czyniaj
 sif.: takze do zaszczepienia W 
p
za zaslonf.: t
Je
mc urzedowrch 1 po- W Polsce republikanskiej niema juz szkolnictwie ladu,. zgody, harmonji i 
Wlkl
nych WIescl. Jeszcze me pr.ze:- majestatu tronu. Nar6d sam sobie jest wyrozumienia. 
brzmlalo. echo wyroku 
do,,:ego, a JUZ panem i wladc/). Miedzy urzf.:dnikami a Na podstawie tych kr6tkich wywo- 
r«;zlegl .sle hu
 wys.trzaI6w. 1 .bomb w spoleczeilstwem powinna istniec jedno- d{)w dochodzimy do wniosku nast
pu- 
gll
nazJu
 y.'lleilsklem. W lZble 
zkol: rodna zgodnosc i harmonja. Dzisiaj bo- jQcego: Wiele przyczyn zlozylo sie na 
ueJ w Wllme padly trupy uczm6w I wiem urzedy wszystkie istniej
 z woll to, ze pomiedzy szkol
 a spoleczeilst- 
profesor6w. i dla narodu, a nie z woli i dla monar- wem istnieje \\ielka rozbie:inose, a mo- drog, komprombu nle obylob)' .., .... 
Powaine umysly zatrwozyly sif.: te- chy. ze nawet i przepase. Brak zaufania, po- konlecznMcl :uezygnowanla . jed)'D)'ch 
'!Ii wydarzeniami. Swiadcz
 one 0 tem, Niestety! Miejsce monarchy zajela rozumienia i wzajemnej zyczllwosci za- pcdslaw gwarane)" zapewnlon)'ch IDa 
ze szkolnictwo polskie znajduje sie w l"z
stokroe partja, a nawet koterja. Wi- miast silJ zmniejszac-raczej slf.: wzma- przez trttktat 110kolowy. Nastr6j zaj po 
jakiejs dusznej i ciezkiej atmosferze, z dae to i pomiedzy nauczycielstwem. ga. tamtej slrome Renu naza'utn po wy.. 
ktorej mz po raz wystrzela blyskawica, Rozp(.litykowanie, zaciekle walki par- Czy moma sie temu bezczynnle przy- bone Bindenburga nle mote Ich uspo. 
oswietlajQca groine polozenie. Gdzie tyjne, zwalczanie wlasnych przelozo- patrywae? sobl6 do dawan1a dowod6w tolerancJ' 
8zukac przyczyny takiego stanu? nych (slynna uchwala pewnego odlamu S
dzimy,:ie wszyscy powainie w wczorajszemu nleprzyJaclelowt, kt61:JJ 
Rzecz jasna, ie przyczyna zlego tkwi n
uczycielst
a prze
iw b. ministrowi pr
yszlosc patrz
c
 oby
atele powinn
 nle rozbrGU sit nawet moralnle 
w ludziach, poniewai ludzie 
 tw6r- Mikla
z

skl
mu!), Jawns propaganda dl}
Yc .do te.gC!, azeby sle te stosunkl NOTA BIUANDA. 
cami szkoly. Moznaby jednak podzieli
 bezreh
Jnoscl, mIedzynarodowych .ha- 
mleroly. MlnIsterstwo, wladze szkolne 
rozpatrywanie ujemnych objaw6w na sel, r6znych system6w moralnosCl - 1 spoleczeilstwo musq dojse do uzgod- Paryi, 8. 5. (pAT.) 
trzy dzialy: 1) programy szkolne, 2) na- czyz to nie s
 zastraszajl}ce objawy.' nienia 
g.ll}d
w na. szkolnictwo .1. do W sprawie majl}cych ntebawem rOI- 
uczycielstwo 3) rodzice i mlodzie:i _ Czy one nie wnosz
 do 8zkoly czynro- uzdroWlema Jego roedomagata, ]ezeli poczQ.e si
 rokowail, dotycz
cych pat- 
czyli spolecz
bstwo. kow rozkladu i rozluinlenia'l nie chcemy wywolac nowych proces6w tu bezpleczenstwa, ..Journal" stwier- 
P I k' k 1 . Gdzie niegdzie - jakby dla upBmi
t- i nowych zamach6w i wybuch6w bomb dza, je nota fr8Dcaska. awzgl,dnlaJoe 
o s Ie p 
 0 g! a 
 y . IiIZ 0 ne ';lie nienia minionej przeszloki _ naucz)'- w 8zkole. . .. . IIIDsme podeJrzea!a FrancJi . Jej soJu- 
wyro
ly org
cz?Ie z ZYCI:J. narodu I z cielstwo samo ro
ci sobie prawo do nie- Sprawa to domosla! Nalezy do JeJ szn1k6w wschodnich, b,d%fe apelowala 
dosWladczema Wlek6w. S
 one t,,:orem tykalnosci i despotyzmu! Chce rozka- rozwi
zania przyst
pi
 J: poczuciem do debreJ woU AngIJI. Niemiec. .JrieU 
teoretycznym, wyrozumowanym I wy- zywac nie tylko mlodzie:iy, ale calemu najwil;!kszej odpowiedzialno
ci przed Niemcy rezygnaJo rzeczywl&cle ze.O 
kombInowan
 
Ia 
alego pailstyra bez spoleczeilstwu samo za
 gniewa sil;! inarodem i pailstwem. St. S. 10 udowodnf.t 10, pneprowadza,oc bto. 
wzgledu na rozmce I odrf.:bnOSCI tery- , Ine rozbrojen1e. .Jezell Anglja ehc. 
torjalne, a zarazem bez wzgledu na wo- mle6 prawdzlwo gwaraucj, w Ie) spra- 
jenne spustoszenia umyslowe. I dzieje Z pOWOdU katastro l y P Od wIe, to poWinna poplerai: t, kwest:l. 
sif.: tak, :ie cil}gnie silJ niema! za uszy zbro'neml zobowifzanlamf. albowiem 
mlodziez polskI} ku niebotycznym, St ogardem sam trttktat nle mote da6 bazpleczea. 
przez wyobrainil;! stworzonym progra- ar. stw.. lecz malerJalne gwarancJe po.. 
!nom szkolnym. lie przy takiem pod- szanowaD1a trttktat6w. 
ci

ania w g6rIJ Pf.:ka dusz mlodych - Nlestuszne pretens)e nlemletkle. - Naboteftstwo antypolskle. Paryi,8. 5. (A W.) 
kt6z to zli
z
? G d ails k, 8. 5. (pAT.) cji kolejowej w Gdailsku, lub za po- Wedlug pogJ08ek BrJa.nd m& za.miu 
A. przeclez s
kola p0'Yill
a wyras.ta
 Dyrekcja kolejowa w Kr6lewcu wy- srednictwem dyrekcji kolejowej w Kr6- odpowied1;le
 sa.modzlelnie ua notfJ nie- 
z .pma narodu I podnosl
 sle orgamcz- razila gotowosc podJe cia posrednictwa lewcu. (Do powyiszego dodae nale:iy, mieckQ. w sprawle bezpieczeflstwa. Nota 
me w. g6rl;!. C
a bo",,?-em celowos
 omi dzy rodzinami oflar i poszkodo- :ie w my
1 przepis6w kolejowych, ko- zost.a.n.ie na kilka dnl przcdtem ZlLkomu- 
szkolmctwa zdl}za w klerunku dobra p e. w katastrofie kolejowej pod lej odpowiada tylko za wypadki spo- nikowana rzQ.dowi angielskierou. Briand 
IUdnosc
, a nie w kiernnku eksp
rr
en 



:rdem a polskiemi wladzami wodowane z jej winy. Przyp. P. A. T.). uwaZ& sytullA:je obecnQ. U zbyt skompU- 
t6w r6znych 
eoretyk6w. DZlsleJsze kOlejlwemi. Odno
ny komunikat oglo- K r 6 I e w I e c, 8. 5. (A W.) kowanq., aby moe na dluiej zwlekae z 04- 
P
ogramy . szkolne s
 podobne do oblo- swn w prasie tutejszej oswiadcza, :ie Dnle 10 bm. we wuystkich kotclo. powiedzli- 
kow, rozpletych w g6rze ponad sp.ole- w 
Sl ukladu 0 tranzytowym ruch
 lach kr6lewleckich odby
 sit maj, la. paryi,8. 5, (A. W.) 
czeil
twem. Ludno
e pa
rzy n
 me z niemieckim przez terytorjum Polski, lobne naboteastwa za dasZ8 ollar ka. KonferencJa rady ambasadOl'6w ce)em 
. POdzl
e
 lub . z .me
owlerzam
m, 
 polska ponosi odpowiedzialnosc .za lastrolv pod Slarogardem. Naboleil.- ust&1enia odpowiedd na note Niemiec w 
mlodzlez musl sle meraz wycI
g.ae I wszystkie wynikle st
d szkody, a W1eC stwa organizu'o zwitzkl D8cjonallsty. sprav.ie rozbrojen1a odb
dzie si
 WI 
wY
lu:ia
, ja
 rozpalony .drnt, azeby takie odpo\\iedzialnosc cywilno-praw- czne. kt6re naslvpnle zwoluj, wielkl wtorek. 
dosl
gn
e pozlOmu, przeplsanego pro- n
 Polski zarz
d kolejowy musi za- wiec ullcZD)' pod golem nlebem, Na 
gramem. te
 udzieli
 odszkodowania niemiec- wlecu majo b)'
 wygloszone przem6. 
Konieczna tu jest rewizja i przysto- kiemu towarzystwu kolei panst
o- wlenla anlypolskie I acbwalone rezola- 
sowanie wyg6rowanych pomy
l
w do wych za szkody materjalne oraz ofla- cje. w kt6rych ludnoA
 Pras Wscbod. 
rzec
Ywistego zycia. Na
et naJwleksze rom katastrofy, kt6re - wedlug nleh domaga
 sl, bVdzie wolnego I bez. 
za
lary buduje sie koleJno o
 p
dstaw brzrnienia komunikatu _ zgl
s
ac ma- plecmego polQczenla IQdowego z Rze- 
a 
e od... szczyt6w. Szkolmct
 0 pol- j
 pretensje wprost do polskleJ dyrek- szQ nlemleckQ. 
Skle musi silJ liczy
 z przeszloScl
, 
 nB: 



Z




o
f.jny i z odrebnosclaml Dokota rozbrojenia Niemiec. 
A n a u c z y c i e 1 s two? .Nie b
- 
dziemy do niego przykladali mIa
y naJ- Nlemty nle rozbroill sit: nawet moralnle. - Watne !y.lko gwa- 

yzszej. W Polsce nie mamy J.eszcze rantle mater)alne. _ ezy FrantJa postilPI samodzlelnle. - PO- 
Jednolitego i narodowo wyroblon
go . d . Rad y Ambasador6w. 
stanu nauczycielskiego. -. Przewazna sle zenle 
czeM dzisiejszego nauczyclelst
a 
y- . 8 5 (pAT.) nae w terminie okreslonym, ani tez, by 
Cl:lOwala sif.: i pracow.ala w. ClemmCr Par y z:. . is
e: Popelnionoby wiel- by}a w mOZnooci uczynienia tego, je:i
- 
lli
,,:oli, wskutek tego me pos
ada .sw t O J - k' b
:
P
st
lajeC jui obecnie sclslY Ii ten termin bedzie niez
yt dale
l. 
skleJ, polskiej, pelnowartoSclO
eJ ra- t I '. 
wakuacji strefy koloilskiej pod Sprawa Kolonji tak, jak Jest obecme 
dycji szkolnej. Wszyscy prawle nau- ermm :ie mo 
 istnie
 powa:ine ra- postawlona, nie moie by
 zdecydo
=;t- 
czyciele musz
 zmieniae programy, me P?zore:u, . t
j ewakuacji z ewaku- na, jak dopiero w dniu, .l1'dy komls]a, 
to
y, prz
 i:wyczajenia, I!- zara
e
. r,?z-, cJe, po a
clz


a Ruhry, przewidzia.n
 na kontrolna stwierdzi, ie :Sl
mcy rzeczY-1 
wm

 te drobne ulamkl polskosCl, Ja- I aCJ
, z g 
 I' nosci od lojalnpgo wy- wiscie sie rozbroUy zp;od
le z zalcce- \ 
kie pielegnowali w dawnych szkolach I 15. ".111: w Zit ez Niemcy planu Dav.esa niami traktatu wersalsklego. Od sa- 
zaborczych, w wielkie drzewo nhrodo:! pelme:l: p
z
kiadu londynskiego. :Sie mych l\iemi
c wiec zaleiy, by c;kupa- 
Wego ducha, kt6ry po'\\'inien w ealeJ I na 
 s aw
e warancyj by Rze!'za, kt6- cja pierwszej !st.-efy byla zakoncr:on'l 
s\Vojej pot
dze zapanowa
 \V przybyt- mad?




za
 nie wyk
nala swoich zo- lub zostala nadal utrzymanQ. NIeo91t- \ 
k
Ch. szkolnych. Nie roztrze
amy PYLa- , f ro B. ? Y . dobrowolni e miala je wyko- dJ1e wkrocz
. spn:ymSer&ei1c6w Da 
Ill&, ile os6b 
sr6d nauczYClelstwa ma wllp:an 


Cena 15 grosq. 


, ' 
. 


. . 
. 
 
. . , 

 . , 
... . , 
.. , 
. . '1 , . 
. 
 , I 

 " . 
.1 '. .. 


. ..... 
..: , 
.. 
'. 


'. 


.. 


Rok V. 


I 
 
A'

 
( ., 

k 



 
 I 
N

 

,-
 


W
"'1IflIII 
Zt.r50 
'"NItl1t
 

: 
'. ( 


.,,9 
ZJ 
rl
 
\1 
 i 

. 
- 


.". 
. 
Ui.s.sN 

M4JI 
Da1ZtAT.'
_':. "
_
 J 


Gdzie 


3631 



 


ta.i:' Dlnica? 
- -- 


Towarzy.hro Akcyjne HSDdlu Kaw, 
w Bremie wycUu,:a z kswy koiein, 
nie zm't-nisjl(c W niczem jel SDUlku. 
Jest to sarno dIa siebie zadzi'llt'lsjlJce, 
bo ksMy wic, ie tytuli bez nikotyny 
a wino bez alkobolu IIle smskujl\- A 
jednsk Kawa Hag. z kt6rej wycilli' 
nililo kofein
, Bmakuje bajscznie, . 
kat.dym razie tak samo jsk IIsjlep.Z8 
i nsjdrotsza kawa z kofelnl\- W jskl 
spos6b jest motliwem w1
nie 
koreiny, znsjdui'tcej sil;! r690 nomiernie 
11' calern zisrnku, bez zmian1 .maku' 
Arornatyczny zapach i ,"mak ziarnks 
kawy rozwijs ail; dopiero przy palelliu, 
Wyclftga SIQ korein
 nie z 1'
lonego, 
leez t}'lko z surc\t'cgo ziarma, kt6re 
jeBleze DIe poSl8da t.adnego aromatu. 
'fo jest cal, tajemnic'1, 




IJ

 
'" JII'le
Ii2 d
 naby[ia. 
-- ....--- 


 - -
>>>
Z Sejmu. 
DaleZft 4yskue'a Dad bUdtetem 
MiDisterstwa Skarbu. wyrazone w nlch odpoWiadaly nawet 
G d - k \V a r s z a w a, 8. 5. (Pat). rzeczywisto
cl to jednak w
tpliw
 jest 
ans · Izba przyst
pila do dalszych roz- rzecZll. ezy ze stanoWiska Interesow 
KONIECZNOAC POROZUMIENIA Z praw nad budzetem Mlnlsterstwa Sk r pabstw
 jest wskazanem podawat je 
POLSJlt., bu. Pos. Jar 0 e z y bs k I (Chrz. N a w formle elaborat6w, majQ.cych stem- 
G d absk, 8. 5. (PAT.) , uwaia, ie bogactwo naturalne n ar.) pel l?ogJ
d6w koml8jl s
mowej. Wy- 
-' \V czaste dYs
uejl W VOlksta gu go 
raju nie jest dostatecznie W Y Z y s.:: raZaJQ.e na3t
pnte przekonante iZ ton 
euail
k1m nad budzetem administrac.i ne 1 dJatl'go wplywy paostwa p
zem

ent
 i prac spraw
zdawey 
= 6 e c J t PO.sel nlemiecko-liberalny Luck 
ajQ. 
edYni
 na pod
tkach. Reafu;:
 we odzwl.er
ledla nastroj6w i poglQ.- 
. d .. e1
 do senatu z kategorycznem budzl'tu "'1
C b
dZle Przedew t d6w kOml8jl bUdtetowej, m6wea o&- 
;: 
mem na
i
zania pertraktaeji z k!eru zaleiala od pracy I jej wz:y
 - 
a
ezYI, is analizuj
c ci
ikQ. niewQ.t_ 
ZU
;
i
lsk1m . c
lem podj
cia poro- rua w calero spoleczeostwle. 
rod

: phwle. sytuacje gospodarczQ. Polski 
waeh w IstDleJQ.C)'eh jeszeze spra- nato musl dostarezyf Pail8two pos. Michalski Die wskazal Istotnyeh 
czyrh S
O
YCh, eel
yc!I i gospodar_ tant kredyt. przez pr
yczyn tego Btanu. SluchajQ.c 1 ezy- 
8i
 dog urdr PO
oz,!-m1enle to przyczynl P. wiceminister skarbu K I a r n !s.JQ.c jego wywody, mozna pomY8le
 
eka OW1ema gOspodarki Gdan- nawiQzuj,c do wezorajszego p e J' ze I?r
yczyny zla tkwi
 jedYnie w nle
 
. BUDt:ET GDA
Sv, 
e.nia. relerenta I?os.. M1chaISki
;
mu: umJeJ
tno
ci Polski zorgantzowania 
G d a Ii s k, !s. 5. (A W. ) ou. 1\.aza, z
 pr z em6":leme . to, jak S p 'ra- swego 
YCla. Czy jeBt tak istotnte? _ 
W sejmie d n k' . \'iOZdaDla komisYJne nle m zapytuJe m6wca. Czy moina pu
ci
 
dalszYm c1 :u a s 1m odby'1vaJe SI
 w chli.rakteru osobistego lee ogQ. 
lef 
 nIepami-:c 10 lat, Jakie Polska prze- 
cjali
ci POd
zas d:
:;
tr
,
ze!o\1:. 
o- Odzw!erciedlac pogl
dy kOlll
sEo;:g
:. zrl
 
 
asie 
ojD:Y 1 okupacji'l Prze. 
. m.
 Jlu'Jt.yk.Qwaij 
?
 udze- towe). Praee te majl}. charakter b : 
lezdl 
 . o

k.i wl?Jna trwala 0 2% ro- 
J wI or. P687D1i8t¥cUlL {idlb
 prze s1
ukf u. UZeJ Illz dla lnnych PaDstw. Czy 
. , moma bYIQ InYBl
 g .Dormalnej Dd- 


Str. r. ganizaeje urzedu eelnego proponujlc Targom PomaiIllklm. NawlQ.zujQoC do budowie Polski w. czasie inflacji? Rio 
S wy polsk le zmienic jo i urz
dzic na zasadach pol- sl6w minJstra przemyslu I handlu p. Kie- mogl przypuszczac, ie w r. IOU l j 
pra - · !kiej ustawy celnej. Uchwalono zredu- dronla, ze na Targach Poznalisklcb Pol- w roku eanaejl Ikarbu spotka na; kl
 
WlLEltlKICB kowaf sledem etat6w wyiszych i 229 ska pokau.la, ezego Moina dokonac nawet ska nieurodzaju l' Czy POllka, maj
ca 
POGJlZEB orlAR . urzednik6w nliszych w celnictwie j 32 w czaeie przesIJen1a gOspodarczego, autor 75% ludnosci rolniczej mogla w tYIIl 
Wars za w a, 
. 5. (Tel wi.) wyzszych I niiszyeh urz
dnik6w poez- artykuJu o
wladcza, :ie katdy bezstronny roku nieurodzaju odbudowae 8WOje 
\¥uoraj ct.lbyl 511} w Wilnle pogrzeh towycl1. obserwator mUlt przyz:nae racj\j ministro- goepodarBtwo? Okre8.1nflacyjny znisz,. 
2 uczni6w l..awrynowlcza j Ob.r
pal- GLOS PRASY 0 'l'AROACB POZNU. Wi polKiemu, kt6ry weale Die przesadzil. czyl _doszcz
tnie te resztki oS.zt:dno. 
skiego. 0 11 g. poc.howano uczma L.a- SKICH. W dal!!zym clQ8U autor artykulu podkre
- liei jakie jeBzcze pozo8taly nam po \VOJ. 
g6rskiego ",yzn
.n!a_ pra",oslawneg? GdaiIsk, 8. 5. (Pat.) la liczny udzial firm zagranlcznych, azwla rue. Dzi6 g16wnQ. trosk
 musi bye 0(\- 
.\rrbimandryta FIlIp w swem przemo- ..DanzIger Neueste Na.chriehten" zamie szcza. firm nJemieekieh w tegorocznym budowa kapitalu poleklego, ktora jed- 

il'niu wskazal n!l boha.ters.two zm
r- szczaJQ. dziA obszerny 
kul, POn1
eoD7 Targu PoznatIskim. nsk mogla si
 sta
 aktualIlQ. doplero z 
Jl'go, k.t6ry SWl'mJ .pierS)
ml zaslamal chwil\\ sanacjl skarbu. Kto mlal stycz. 
g}
 

e



i:f; :U

:

a


IQZ;
: P Prezydent Rzpllte :1 W Krakow - Ie no
c z cudzoziemcamI, kt6rzy co pe. 
grzrb prof. Janko" 
kIego i uez. Do- . J \ . wien CZ8S przyjeidiali do nas, Musial 
manskiego. ' stwierdzl
, ie ludzle c1 zgodnle wyra- 
'SCItT WILE*SIUE1II K r a k 6 w, 8. 5. (Pat). salwa armatnia zapowIedziala przy- iall opInj
, ie Polska Z roku na rOk 
PO ZA.. . Dzi
 0 godz. 8 ranG I!rzybyl do Kra- jazd pocJOgu p. Prezydenta. P. Prezy- posuwa sle naprz6d. My saml musimy 
Waruawa,8. 5. (pat). kowa p. Prezydent Rzplitej StanIslaw dent RzpUtej wysiadl z wagonu w to- wlerzye w to. Dalej m6wea danemicy_ 
Satychmiast po "iadomoscJ 0 Wojciechowski na uroczysto
ciJ z"'iQ.- warzystwie wojewody krakowskiego trowemi W)'kazuje, ie pesymiZlIl re. 
przedwc
orajszym "ypad

. w gim- zane z wr
ezeniem piQtemu pulko",j na przyj
cie p. Prezrdenta do Trzebini. ferenta jest nieusprawiedllwiony. 
nazjum 1m. LeIeweJa 
 
'lIme. 
ostal sapero\V 8ztandaru, ofiarowanego p. KowaUkowskiego, kt6ry wyjeeha} Sprawozdawca _ generalny pos. 
"ydele
Owany z raml

a :\hmster- przez przemy.lowcQw zag1ebia kra- p, Prez
?ent prze,
edl przed frontem Z d z i e c how. k I (ZLN), wyraiajec 
etwa \\. .R.t.O. 
. do \\lIna :w:'zytator kowskiego, dlJbrowskiego I G. $1Q.Ska. kompanJI honoroweJ 20 p. p., poczem przekonanie,_ ie pos. Michalski 8\Voje 
p. 
rwii18k1. Blerze on udZlal w 81e- lti"a dworeu kOlejowym, bogato przy- zostal powitany przez przedstawicieli uwagi 0 cbarakterze spomym wypo.. 
dzt"le przeprowadzanem przez wla- hran)'m zieleniQ. i flagami 0 barwach wladz, genralicjl, duchowie1'1stwa wiedzlal jako swoje poglQ.dy o80blste 
dze . Izkoln
. , a nadto reprezentowac na.rodowych zebrali sle na po",itanie oraz czlonk6w komitetu f!ztandarowe- 05 w iadcza, it komisja budietowa zda
 
b
dzl
 p. m1ll1stra wyznao reL 
a P?- p. Prezydenta prezydjum mia!lta, F{o. Z dworea kolejowego udal sle p. je Bobic srrawe z powagi zagadmen 
grzeble og6In)-m
 kt6ry 
db
d
le 
le przedstawiciele ",Iadz, komitet sztan- Prezydent w
r6d szpaleMl Ueznle ze- zwiQzanyeh zopanowaniem kryzysu go 
na koszt .plli1!!t"
. 
a. 11 umwe- prof. darowy w kompleeie, rektorowIe unt- branej pubUezno
c1 do g
achu woje. spodarezego, oraz uwaia przeprcwa_ 
Jankowekie
o, ktory zgm
l na p08te- wersytetu i akademjt g6rniezej wraz w6dztwa, gdzie epozyl 
niadanle u P dzenie reformy walutowej za dOniolly 
runku, pelru

 swe ObO
V1e!kl .peda- z gronem profesor6w, przed8tawieiele wojewody KowaUkowsklego. \V 
nla- etap na drodze osiQ.gniecia gOlpodar- 
Bo
czne doz) "P: Czerwinski w1enlec duchowieostwa, inspektor armjl gen. daniu wzl
11 udrlal przybyl1 W1'az z p. ezego rozkwitu RzpUtej. 
w lmlenlu p. .hnla
ra wyznai1 reI. ° Szeptyeki, komendant O. K. gen. Ku- Prezydentem p. minister spraw wojsk. Pos. So c h a (Piast) przemawia 
post(!pach w p
eproViad
an
eh. badau Hoeki oraz delegaci ofieer6w pulk6w, gen. Siko1'5ki, gen. Haller oraz 4Wita przec1wko zbytn1emu obc1Q.ienlu BIer 
MiDlsterst 0 Je!t CodZ1enllle in!0rmo- stacjonowanych w Krakowie. 0 godz. 8 p. Prezydenta. najubozsz¥ch. ' 
wane przez delegata teJefonJczDle. Pos. G lib 1 il ski (ZLN) oSw1adcu, 
WIOBENNY J[lZRMAsz W WAR- H - _ ie niema przyezy do pellymlzmu. 
'\ SZAWI:G. Umo w a Fran cll Z ISZ p anl::l 
ycie gospodareze u na& tetni. Faktem 
Warnawa, 8. 5. (Pat.) .. - 1"1- jest, te powstaji nowe przedsl
bior- 
WCZOl'&j dokonano tu otworcia w1el- WSP{)LDZIALA
UB WOISKOWB W duje wep6lno akcj-: rze,d6w obu pai1.stw w 6twa 1 to nawet w taklch mieJscowo- 
kieJ wntawy: \\"i08eIlJlY Kiermuz Arty- MAROKKU. Marokku. 
clach, po kt6rychby slO nawet !ego 
.tremy, zorganizowanej Z inicjatywy proto ,,New York Herald" powlada, Ze fakt nie spodziewano. PowetajQ fabrykl I fa- 
Burakowsklego celem poparcia przemrtilu Lon d y n, 8. 5. (tel wI.) przymterza FraneJl z Hiszpanjj) przeciw bryezki, kt6re jako
ciQ. swoich wyro- 
artntrczuego i arChit.ektury. Na samej Prasa angielska zl1Jmuje 5i
 dosy
 oJ;l- Riflerom interesuje nil' trIko Fr8ncj
, Jecz b6w mO
Q konkurowa
 z zagranlCQ. ().. 
wYiltawie 1lrUchomione Iii Wal'!ztaty kili- szernle ukladem, zawartym pomi-:dzy wszystkJe mOC8J'ltwa, kt6rych lntereey fi. kazuje si
, ze naBze spoleczeilstwo Jest 
m6w j ruthy. Wystawa. trwae b
dzle do Francj!) 8 HiszpanjQ.. l'klad ten przewt- DansOWO 8l-:gaj, Amerykl P6 ln ocnej. iywotne. Mamy ludzi zdolnych, pel- 
dn. 1. t.Urwca. '-, - nyeh lnicjatywy 1 przedel
biorczoAci I 
'I' &D GI PCZN 
. ... K t I h choelai w budteele nlekt6re etfry oka' 
Pozn:b , 8. 5. ( A W A .) nSaIE. on ro a andlu broni i)_ t
 sie moze nierealnemi, Ipolecze6. 
stwo da 30ble jako
 rade, byleby sle 
nar



e

r
 z:

:
r

 


3Z
 DELEGAT POLS
 PRZEWODI'U_ tQ poparU delegac1 Japonji.l Wlo
h. wezyscy do tego przyczynili I pamieta- 
dniem WUasta i doehodzi do 20,006 0- CZ4
YII W 
ZNE.J KCMISJL P.ropozycJa ta wywolala zanlepokoJe- li, ie obywatele maj
 nie tylko praw&, 
s6b dziennie. Przewaiaj
ca wiQkszoM Komis]a tecbniczna dla spraw wo). me w
r6d panstw neutralnych, U8pO- ale 1 obo\\1izkI wzgl
dem pai1stw& I 
zwiedzaj
cych nalety do sfer handlo. skowyeh, ma!yna.rskich i 10tI:liczyeh sobiony.ch po
ojowo. .FraD:cja. pod- wz

e
os
:

. ( Piast ) dowod'" ie 
wyeh i przemyslowych, - przy Lldze Na.rod6w obrala dzlsiaj trzymuJe daleJ punkt wldzewa, ze kon .... 
. VC C swym przewodnicz
cym delegata Pol. lerencja musl w Iwyeh rozwaianIacb wekutek la!laejl najwiQcej ucierpfal0 
Z ZENII: .RI:YMON2'A W PA. ski gen. S05nkon'skiego. obejmowac wBzyetlde kategorje bront droh?e rolwctwo, p?za te
 zaA zaprze- 
RyjU. KONTAXT POLSKI Z RUMVN"4 I Delegat Japonjj admIral Kio-Kawa, cza Jakoby ehlop DIe chela! pI8c1
 po- 
Paryi, 8.5. (PAT.) PA*S'I'WAIU BAI.TYCKIEID zBbieraj,c glos w przedwstepnej dy- datk6w. . . 
:WydaWC4 "Champion" wydal ban- G e Dew a, 8. 5. (PAT.) . .kusji Dad k1aeyfikacJ
 materjalu wo- Po krotkle
 przem6wienl
 pos. 
Jtlet na cze

 baw1,eego obeen1e w P:l- Dele
acja polska na konferenc. w jennego. o
wiadczyl, te zastrzega Bobie ks. 
lkowa ';1k.onczoIUI dyskue)Q nad 

 IWladY!!la
 Reymonta. W han- sprawie handlu bronia utrz mu e JO _ 
rawo wypowiedzenia 8i
 co do calo- bUd
etem Mmlst
rstwa S
arbu. 
kiecle 
zl
lo udz1al bardzo Hczne gro- ely konts.kt z delegaej'; rumJ'nek j I 

_ sci tej .prawy zaletnie od tego, jaki ,y Nast
pne pos1edzenie J
tro 0 BO
 
no wybltnyeh osobIatoScl ze gwiata Ii- legacjami pai1stw baltYckich W
 d' stem kontroli bedzie przyj
ty
 suro- 10.30 rano. Na Por
Qdku dZl
nnym roz 
teracklego. wczorajszyru odbyly sle wst
pne r
lz
 wy, ezy lagodDiejszy. prawy nad budzetem MlIllstentw& 
FRANCJ'" - POLSCE, mowy .w sprawie SP?
ob6w WBp61nej PBZECIW OAZOM ftUJ40Ylt I BAK. Przemyslu j Handlu. 
Par)' t, 8. 5. (PAT.) taktyk1 na kOnferencJI oraz w sprawle T:ElUOM. 
Do ambasady polskiej wplywBJ 11. ewentual
ych poprawek do tekstu Gen.e
a, 8.5. (Pat.) 
czne zgloszenia podpisu do ;: konweneJI. KOIDJS'Ja og61na zaj
la siQ wnioskielD 
przedstawieieli tunYSlowo
ci fr:.nc

 ANGLJA CRCE WY"4rKU. 
eryka
sk1m w eprawie WOjny chemicz- 
kleJ do przedstawic1eI1 umyslowosc1 G e new a, 8. 5. (Pat). neJ. Wmosek ten proJektuJe za.kaz et!!- 
POlsklej zloionego ambasadoroWi Chla- r-ia wezorajszem poufnem POBledze- portu wszelkleh ga.z6w trujecych, lub tet 
p?Wsklemu w ubIeglQ. nledziel
 z oka- niu komisji wojskowej, odbytem pod Pl
6w podobnych, przeznaez
)Dych do 
zJI n&rodowego sw:i
ta polskiego przez przewodnietwem gen. Sosnkowskie 0 dzialail wOjennych. 
pozye)a. amery. 
delegat6w akademji francuskiej i in- wywolala sensacj
 propoZYcja dIg ka
eka zOlita1a uzupelmona. przez propo- 
stytutu. 1I0se nowych zgloszeil prze- ta angielskiego, by Okr-:ty wo. ee egai z
cJC 
Ieke w Iipr.a.w1e. w?jny bakterjolo- 
kra.cza w ehw11i obecnej liczbQ 100. samoloty "Taz zc stanem uz
ro


i glCzneJ.. Delegaci Japonlk.i i t1fl'e
ki pod- 
POUR MIASTA. zostaly wylQ.czone z pod obrad k
 a trzymal.l wnl
.ek 8dIlerykanski. pC! 
iW a r BE a w a 8 5 (Tel wi ) rencji 0 handlu bronl
 Pro p nf
- kr6tkt!J dyek

l p
eka
o go do oprs.- 
Wczora ] . spl ' I .. '. k . -::-_"::--" , . oZycJC eowanla kom16U wOJSkoweJ. 
. on
 0 po W1(' szoj cz
. 
ICl mia.ateezko Klewan na. WOlyniu. Z 
ca
ego 8r6d!Dieg
ia zostal tyIko 1 ko- 
ACl61. Powewaz pozar powstal w tar. 
ta.k.ach, gdzie 1stalo duzo drzewa na 
bu
ow
 domk6w dla straty granlcz- 
n k e l ) i urz
nik6w, zamaeh nie jest ""Y- 
UCzony. 


!LOWO_POMORSKIE -nledzlela, dill. to maJ. 1.2:. J- _ 



r. 109. 



 


Wyrok w procesle 
studentdw-bandytdw 
w Bydgoszczy. 
Akademlo,. Buab11 pnawodl1 mallltaIJ 
WJbllchowe dla d,..ersant6w w 11110- 
polsce WlOhodDJeJ. 
B y d g 0 IZ C z, 9. 5. (Tel. wl.). 
W ub. czwartek I plQ.tek 8 b. m. prz eQ 
IzbQ. karn, tutejszego SlJdu okrCg(1Wego 
toczyla sI
 rozprawa przeciwko dwom !tu 
dentom bandytom, kt6rr
h prz)1rzymaD
 
w roku 192i na. dworeu' bydgosk.i.m, Idyl 
w wlezlonyeh ze so'bl) w 3 walizkach wle- 
tl1 materjaly wybucbowe, przeznaczone 
.. dla Malopolski Wsehodniej. Oskarienl. 0- 
baj Rusirli, Bulewicz Antoni lat 21 or&Z 
Groilskl J6zef lat 22, sluehacz unlwenY- 
tetu, akazani zostal1 na 12 lat c1
!klego 
wtczIenia oraz utrat\j praw obywatelsldch 
na lat 10 1 ponlesien1e koszt6w post
po- 
wania. Prokurator wni6el na 8 1st wI
zle- 
nla. Rozprawie przewodniczyl dyr. DlelD- 
eder i s
dzia Dzlerzyilskl oskarial proktr. 
rator Metelski, obrona 
ajdowala siQ VI 
r
kach mec. Muraeha, MikolaJa oral su- 
che\11cza. 


- 


I 


Kronika telegraflczna. 
NIEMCY W W ALCE PRZECIW fIUN. 
CUZCM W IlARODU1 
Paryz, 8. 5. (PAT.) 's 
Dzienniki stwierdzajl), 1i opeT&CJ 
w Marokku dalekle sfj jeszcze od za- 
kooezenIa, zwlaszcza na odcinku dro: 
kowym. Obeenie jednak ofensywa '\'1 
dul Krima jest juz zalamana. "p

 

arislen" uwata., ie taktyka rlsze!l 
Jest malo zbliZon
 do taktyId kraJ
W' 
e6w i nie byloby zadziwiajl)ce, gdJ bJ 
pogr6d nich znalazlo si
 paru B,wj1.ntur, 
ni.k6
 nlemieckic.a..
>>>
Nr 109. 


-- 


S. .i_ 
00'3; -t.... 
- 
 


. 


" 


1!1.0WO POMORSKIE nJedzfela dDie 10 , 
· me a 1925 r. 


. 


Fordso:I\. 


Trzydzieki pl
t lat pracowal Henr Y 'k ford nad wyk . 
traktoru kt
 b 6 1 .... onanlem 
, ry y m g uyt z korzygcl
 utywany w rolnic:twle. 

t:kI 
 
estr
dzonej pracy I zastosowantu slynnych obecnie na 
y Wlat ord
wsldch metod, po dokonanlu niezIiczonych 
pr
b, ud
lo mu Sl
 wreszcie stworzyt traktor, kt6ry wydajno- 
ki4 awe) pra.cy dowl
dl
 ie j
t najlepazym iltniej4cym 'rod. 
Idem poc14gowym. 
R6wnlet jako silnik do na.p
du wszelldego rodzaju ma.szyn rol- 
nlczych. oQzal II
 traktor fordlOn na.jtaf\szem I najpewn1ejlzem 
tr6dlem 511'1. 
zt
rocyl1ndrowy 11ln1k jego 0 mocy pelnych 20 KM. 
pracU)e mezawodnie w katdych okoliczno!ciach. 
Dzt..ki t k 
.. pros ocie onstrukcji traktor fordson nie wyma"a do 
Iwej obslugi wykwalifikowanego mechanlka. ., 


PRZEDSTAWICIELE NA POLSK
 i W. M. CiDANSK: 
TORU
 WARSZAWA POZ"A
 
Centrale Samoch
d
w i Akc:elorj6w "Elibor" Sp. Ake;. HandL Przemysl. ..Elibor" Sp. Ake;. Handl Przem. 
M. Hartwaa I 5-.Ira LJ Borkowski t. J. Borkowski 
POZ"A
 LODZ LODZ 
J. Zaa6rlki .. A. Tataraki "Elibor" Sp. Akc:. Hanell. Przemyst Sp6Ika dla Spr:r:eduy 
t.. J. liorkowslli Samochod6w 


KATOWICE 
..Elibor" Sp. Me Handl. Przemyst 
t.. J. Bor.!roww 


KATOWICE 
Dr. Errk Sydow 


LWOW KRAKOW 
,.Eshape" Sp. Handl. Ludwik Hubicki 
Pnemysl. Z. O. P. 


KIELCE LUBLIn 
Bracia Z. AS. Przyeodzcy Lubelskl Syndybt Rolniczy Sp. Ake;. 


BYDGOSZCZ 
Wytw6rnia motor, Jezeln. "Stadie" 


OSTROW (Wielkop.) WIL"O 
Kielman i WenUel W. Malinowski 
Dom Przem..HanclL 
Sp. z O. O. 


sosnOWIEC RADOM 
To.. Przem.-HandL ..O"kard" int W. Keenel 
Sp. . Ogr. Odp. Biuro Techn, - Handlowe 


GDAfiSK 
,,Elibor" Sp- Mc Hand!. Przemys1. 
1:.. J. Borkowski 


CiDA
SK 
yon Alvensleben II. Thiel G. It\. b. H. 
I 


, 


JAN XARNO\vSKI. 
[zersk i okolica w 13. 
i 14-tem stuler:iu. 
(CiQg dalszy). 
Niekt6rzy wywodz
 wyraz Wda od 
..Woda", twierdzQ.c, ze daWDlej (0- 
kOlo XI. w1eku) &kcent spoczywal 
na ostatDiej zglo8te, wskutek czego 
nastQ.pil zanik samogloskl ..0" w plerw- 
Bl
J zglosce. 
Caly szereg nazw I pustkowi jest zg6- 
ry zrozumlaly, jak np. Mokre, Gorki, Za- 
le8le, Zabno, Czarnowo, Czamisz, Legno, 

80wo, Cysewla, Czersk oznscza osad.;: le- 
ZiCt nad strugQ. CzarnQ., Jub CzemieQ.. 'f\! 
nazwe nosi jesz.cze dzis Czenka-Struga- 
4g pochodzl od If;ga-IQ.ki. leszeze dzis 
taki I.;:g wrzyna sie a% do grodka waf. 
B.;:d.Zmirowice nazywaly si.;: pierwotnlb 

1e
c1wo", doplero od czasu jak krzy- 
zaey nadali foJwark ten nlejaklemu Po- 
lnorzaninowl, BandremirOlWi i jego po- 
tOmkom (r_ 1362), przybrala osada ta dz1- 
liejszQ. nazw.;: B
dimirowice, to maczy 
osada potomkow albo Judzl Bandremlra. 
Malaehyn, da\vn'lej Maleehyn pochddzl 
od nazwlska kaszubskiego Malek, oms- 
cza ona zatem osadl; nalez,!CQ. do Ma1ka 
(Malocha) Miedzno o'znacza osadl;, leiicl) 
Ila granicy. czy na ..miedzy", Gl6wczewlce 
OIadl; potomk6w, albo ludd Gl6wca. Z pe- 
wnego dokumentu krzyZackiego wlemy, 
, P. Dobrzyckl Slavia Occidental1s II. 
ze pierwotny dziedzic Glowcze"ic nazy- 

al sie ..Glowc". Od niego pachod%a dzl- 


slejsi Gl6wczewscy. Nazwe ..Swome- 
gacie" wywodzi od Jflecionych (sfornych) 
ogroblen (gaci). Trzebufl oznacza miejsce 
wykarczowane-wytrzebione. Wiele nosi w 
dokumentach krzYZack.ich nazwe ..Velym" 
a za cza.s6w polsJdch mlalo takze nazwe 
Wielufl". Nie ulega wlltpllwo
ci, ze I re- 
;zte nazwisk topograficznych da sil; w 
przyszlogci zapomoCli par6wnan z naz\\ a- 
mi luZyckiemi, alba polabskiemi wy
lu- 
maczyt, skora nauka odno
ny materjal 
opanuje. 
Na poezQ.tku 14-go wieku istnialy w 0- 
koJicy Czerska jm dowodnie nastl;pujQ.ce 
osady: Czersk, Mokre, Odry, Miedzno, 
Cysewle, Karsin, Wiele, Przytornia, G6rki, 
KJirzkOwy, Maleehyn, OssO'Wo, Leg, Be dz - 
mirowice, Nieiurowa i Karczmy w 
gbQ.- 
dzie I Rytlu. Wszystkie Inne wsie na polu- 
dnie Czerska w borach leqce: Struga, 
Klaskowa, Morna, Ostrowtte, Kurcze, Lo- 
siny, 1aty, Lukowo, Szyndorf, Szynwald, 
Twaroinica - I na p6lnoc Czerska: Cis, 
Lubna, Lublanka, Kamlonka I Przyjafn, 
dalej Slennica i Klodnia powstaly ma- 
cznle p6intej, bo doplero za _czas6
 
olskl 
przewainle w 17-tem stulecm. . NBJprz6d 
byly one niepcn;orneml pustkoWlaml I do- 
piero w 19-tem stulec1u nnw1nt:IY sl.;: na 
wsle, 
It 
Ziemia Zaborska, a z nil) Czenk i oko- 
Ilea wystl;pujl) na wid
wnil;. li.Ziej6w do- 
piero za rzQ.d6w ostatnlch k.slQ.ZQ.t pom

- 
skich, 
mil;tO'pelka i MestwlDa II-go. Nle 
wiadomo CZf pierwotnie zlemia ta nale- 
tala pod' wzgll;dem 8dministracyjnym do 


"YTYCH 
J. Klein 


(3640 
P. 10. 


. 


.. 


grodu w $wieeiu, albo w Szczytnie. Do- 
plero Z3 Mestwina II-go zostal ze zieml Tu 
cholskiej i zieml Zabarskiej utworzony 
o80bny obw6d administracyjny, t%\\'. ka- 
szte:d.nja Racillska, z grodem w RaciQ.Zu, 
jako olirodkiem (ca 1293). RaeiQz jm ad 
dawna jako gr6d w tej okolicy OOgrywal 
wainl) roll;. 0 nim podaje nam hlstorja 
pewien bardzo tragiczny wypadek. Bylo to 
w roku 1256, kiedy ksiQ.
 pomorski $wiQ- 
topelk prowadLil ze SQ.siedDQ. Wlelkopol- 
skI) zadetQ. walke 0 gr6d pograniczny 
Naklo nad NoteciQ.. Wreszele Swtetopelk 
Naklo zdobyl. \Vtenczas Wielkopolanie 
urzl)dzili na ipnym punkcie wypad na Po 
morze, przeszli przez Krajne I dotarU ai 
da grodu Raciii. Gr6d otoezyli 1 dokola 
Diego przyloiyli ogien, aby zaloge postra- 
chem zmusi
 do poddania sle. Zaloga fe- 
dnakowoz bronila sil; ml;znie 1 jakc1 meio- 
wte, kt6rzy ks1l;dowt swemu przyrzekli 
wierno

, podda
 grodu nle ebelell, p6kl 
gwaltowny plomlen nle objQ.l calego grC#- 
du z ludimi w nlm zebranymi. Gdy Wlel- 
kopolanle widzleli, ie Pomorzan juz roz- 
pacz ogarnl;la, rzuclli sie W ogle6 I kogo, 
kto m6gl, mezez)-zn niewlasty lub dziecf, 
zablerali w niewole. Miedzy niml zoetal 
takze wzlety do nlewoli kasztelan grodu 
"Sokol", takie wojski i ehorQzy. }1iente 
ludzl w CZI;
d sle spalilcr, ezego za!l ogien 
nie poiarl, to zabrsll Wlelkopolanie. - 
Wiefe sle tam doroslych ludzi i dzieci spa 
lito i wiele dobytku, albO'Wiem z obawy 
przea Polanami pomorzanie bardzo licz- 
nie siQ tam z rodzinaml i chudobQ. lIehro- 
Dill. - Tak opisuja zdobycie I spalenie 


8tr." 


Z 
si
g narodu. 
NleD8wlS6 I klamstwo. 
Przekonani jestdmy, ie wszelkie 
nuza oskarienia sif;! wzajemne. praw- 
dziwe ezy falszywe, pocbodzl zawsze z 
cZYltego trodla. z cbf;!ci sluienia spra- 
wie ojczystej i sprawie 'wolnoAcl; ale 
zlycb ch\\ ytamy siO broni, wOjujQ.C me- 
Daw1
cil osobisti, klamst\\ em j po- 
twa.rz
 Jest to etara taktyka rutyni- 
st6w polityeznyeh, zazyla, nie nie war- 
ta. Iluz to ludzi karmi i piel
gnuje 
w sobie nienawi

, jako dragi przy- 
miot, jako dow6d moey cbarakteru, 
i 1\-yrabia jad jato bron strasznl- Bll!d 
to fatalny, bo niennwi

 osobista toczy 
powoli dusze i rozciei1cza zdoJnoaci, 
naksztalt raka trwajlccgo. Iadu udzie- 
Lila natura stworzeniolD czoJgajQcym 
8ie. Najsilniejsze nie majQ go. !\arody 
wielkie w czasacb potegi slynf;!ly z; chA- 
rakteru lagodncgo i niemAciwego. 
Znikczemnione Wlochy w epoce upsd- 
ku, byly stolicQ da\\ nyeh nienawUci 
i prywatnej zemsty. Poszla w pogar- 
de i obrzydzenie dyplomatyka stara. Ze 
klamstwem zyla. 
lajQi patrjoc!, lu- 
dzie nowi, naslsdo\\'a
 tf; rutyne'l W 
gotujQcym sl
 nowym porz.Qd.ku Kuro- 
py naj!!itrsszniejsza bt(lzie dyplomaty- 
ka narodu, kt6ry jl na prawdzie Clsa- 
dzi: oszuka stare gabinety jak prosty 
czlowiek pospolicie najlat\\iej zwalczy 
oszust6w poczciwoscil- 
W czssie l'ewolucjl (w r. 1831) dano 
pi
kny przyklad w biuletynacb wojen- 
nycb. Europa czytala je z zupelnl wia.- 
rl), powiekszala nawet zawsze nasze 
r;wyciostwa. Moilla m6wit, zeAmy re- 
habiIJtowali styl wojenny. kt6ry byl 
pow8zechnie \\'zorem klamstwa. 
Adam Mickiewicz, 


OBIEG 1I0NET SREBRNYCB. 
30 kwietni& r. b. obleg monet arebr- 
nych wynosil 'I) 062 205 zl., w cum 2-zlo- 
t6wek warUlgci 25,5 milj. d. t l-zlot6wek 
14,5 milj. zl. Poza tern mennlea posiadala 
zapas monet srebrn,ych w sumle 6,5 mili. 
d. Og61ny obieg Monet srt!brnych w mla- 
re naplywmi& zam6wlonych tran.port6w 
zwil;kszony »edzie do 126 milJ. zl. Ustawa 
przewiduje obieg srebra w ilokl 8 Ill. na 
Jednego mjeszk
ca. 
W miar
 z;wi.;:k.szani& obfogu arebra 
zmniejsza 511; ilofic! bilet6w zdawkowyeh: 
wycofano wskutek zniszczeni!l. bUet6w zd& 
wkowych l-zlotowyeh na sume 10,1 milJ. 
Q zI. I 2-zlotowych na sum
 1.9 milj. 


CENY NAWOZ6W SZTUCZNYCH. 
BieIKe-DIaIa, 7. 5. S61 po1aaowa 12 
pratent 15, zutle Thomua 16,5 procellt 11, 
ka1nit 10 tonn 126, l!uperfot91at mlneralny 
16/17 procent 12 za 100 kg.. saletra chillj- 
ska 15 procent oryg. 10, siarczan amonu 21 
procent 31, wapno rolnlcze w brylach 10 
\onn loco waplennik 330, w&pno rolnicze 
muw 10 toon loco wapiennik 65_ 


RaclQ.Za kronikarz Wlelkopolski. 
Po dlugoletnich krwawych wojnach 
granicznych mi
dzy Polanami 1 Pmnorza- 
nami n:\stipila wreszcie za Mestwina 11- 
go deflnitywna zgoda 1 Mestwin II zaplsal 
jeszcze za iycia (r. 1282) cale Pomorze 
Gdailskie swemu slostrzelicowt Przemy- 
slawowi, ksi\:clowi Wil'lkopolski. Aieby 
jeszcze bJiiej zacidnit w\:zly miedzy ry- 
eerstwem obu krain o'bdarzyl Mestwln 
kiJku wybitnych Wielkopolan majQ.tkaml 
ksl,!zecemi na Pomorzu. I tak darowal ka- 
liskiemu wojewodzle Mikolajowi najprzM 
Star
-Kiszew.;: z liczncml jez.foraml, a po- 
tem jeszcze Picchowlce (r. 1290), leiQ.ce na 
p6lnocnej gran1cy Zleml Zaborskiej, nte- 
daleko zachodn1ego ramlenia wielkiego 
wdzydzkiego jeziora. Z Plechowlcami da- 
rowal mu takie Lubnie, majl)tek co do 
ziemi wartoAciowy, granlcz,!cy z poludnla 
z Piech1Wicaml z\\anemi w6wczas takze 
Domimowa Dombrowa. 
Jeszcze lnne lilady dzialalnosci ksiecia. 
}lestwiDa na zieml Zaborsklej przekamla 
nam historja. 1eszcze przed rokiem 1272 
osadzil Mestwin II w puszezy Sworzyn- 
skiej t. j. w dzisiej8zych Swornegaclach 
augustynjan6w I nast\:pn. Ich hojnie obd& 
rzyl akolicznQ. ziem1Q, boraml I jezloraml. 
Zakonniey tutaj osiadJi byli wedlug zda- 
nia kll. Kujota pochodzenla alowiansklego 
faIt to z podanych nazwisk wynika. Z ugo 
napoz6r drobnego faktu wlda
 wielq 
przezOTDoAt ksiecla Mel!twina, kt6ry jut 
w6wczas umiaJ ocenic znsc7:enie narodo- 
wosci zakonu dla swego kraju. 
(CiIg dalsz)' naat.Q.pi.)
>>>
SLOWO POMORSKIE 


lIIed:dela, dill. to ma'. t825 r. 


lIP. A 
. Rozd zw'ek w ruchu 
spoldzie'Czym- Pomorza. 
w tyrh dniaeh ukazala sl
. "Odezwa d
 
. wa pomorskiego" podplsana przez. 
rolm
:skje Tow, Rolnicze, Pom. IWI! Rol: 

om Centro Towarzystwo Gosp?darcze I 
n CZf, k . S towarzyszenie Rolmczo-Han- 
romors Ie , 
dl e Odezwa ta dotyez)" utworzema. n
 
ow. . ku rewizyjnego dla sp61dzlelm 
,,-ego zW1
Z , . 
Inlezyeh na Pomorzu i stresze
 sle \\ 


tepuj
eelD zdaniu, kt6re eytuJemy do- 
downie: _ , 
"Poniewaz miedzy pom
rskleml orga- 
nizaejami rolniczemi a dZJalaJ
ee.mi, na 
terenie Pomorza zwi
ua
i re\
I.ZYJ!1': 
m1 okazaly sie rozbieznoscl, umemozlJ- 
wiaj
ee koniel'zn
 "".sp
lpract:, a sarno- 
dzielny Zwi
zek rewlZYJny dla Pomorza 
powstac moZe do
ier
 po. zrzeszenlu sl
 
wI
kszej ilo
ei spol
lelm, do. ezasu. az 
to nie nasttpi, sluzyc bedzle naszym 
ezlonkom w dziedzinie sp6ldzielczej au- 
tonomiczny Oddzial Krakowsklego Zwl,- 
Ika Rew1zyJDego Sp6ldzieiDI RoIDi- 
czych". 
o jakich tu lJlowa zwil}Zkach i 0 jakich 
pomorskich organizacjaeh rolniczych? 0- 
dezwa Die m6wi tego wyraznie I aby spra- 
Wl! zrozumlet naleiy zaczerpnQ.c informa- 
cyj u tego Zwi
ku rewizyjnego, do kt6re- 
go obeenle sp6ldzielnie rolnicze Pomorza 
nalez
 tj. do Zwi
ku Sp61ek Zarobkowyrh 
w Poznaniu. Patronat ZwiQ.zku wydal d! 
sJ.'61dzielnl komunikat, kt6ry Sp'8We t: 
tlumaez)" szrzeg610wo. Chodzi wit'c 0 ZwiQ. 
Eek Sp61ek Zarobkowych w Poznaniu a ak- 
cja wszczeta przez wymienione wyiej or- 
ganizaeje zmierza do utworzenia nowego 
zwltzku rewizyjnego, wzglednle do zjedno- 
ezenia sp6ldzlelnl naleiQ.c)'ch do poznan- 
skiego zwi
ku W krakowskim zwiQ.Zku, 
Inicjatywa wyszla od Pomorskiego Stow. 
Rolnlczo-Handlowego, zalotonego w r. 1921 
utworzonego przewatnle przez ludzi Awie- 
, to na Pomorze przyb)'lych, kt6rzy nie zna- 
I,c naleiycie tutejszych Bank6w Ludo- 
W)'Ch i ..Rolnik6w" oraz odrebnyeh warun- znalezc plotkarzy, k t 6rzy zawsze s
 !?,o- 
k6w praey mmierzyl1 przeszczeplc na Po- towi przysi':Kac na wszystko, ale mla- 
morze znane BOble z innyeh dzlelnic a zwla no jeszcze daleko wa:i:niejszego 
wiad- 
szcm IstniejQ.Ce W b. Kongres6wee ..Syndy- ka na kt6rym sit; mjll.lo opiera.c cale 
katy Rolnicze". PoniewaZ "Syndyka.ty" te oskar:i:enie. Byl to 12-letni nicpon Mar- 

 sp6lkami ake)"jneml i hie posiadajQ. will. cel Bussigny nieuk W szkole, pocho- 
!lnego Zwi4zku rewiZYjnego, przeto Stowa- dzenia nieznanego, wychow
rwany 
rzyszenle w r. 1922 zg'osilo sl
 do ZwiQ.Zku przez part; iyj
c
 w' dzikiem malieo- 
poznailskiego; zosta.o ODO przyjete pomi- Btwie dajQ.cQ. najgorszy przyklad mal 
mo, ie ze Btrony ,,RoJn.ik6w" otrzymYWal COM. On to wlasnie twjerdziJ, ze wi- 
Patronat zaia/enia ie Pom. Stow. RoJniczo- dzial Dydyn(! w krytycznej chwili w 
Handl. n1eprzyjainie odnosi sle do nieh. miejscu zbrodni. 
Patronat zastrzegl sobie jednak, :ie stosu- Najbrzydsz
 ro]
, odegra1a w calej 
'lek ten zmleni sie, :ie opieka nad ruchem I!;':-:' ,"ie zandarmerja, kt6ra za kazdQ. 
wsp6ldzieJczym na. Pomorzu pozostanie na- ceftt chciala wydusie z Dyd)'DY przy- 
lal przy Patronaele. znanie si(! do winy 
Aby przyciQ.gl1
c Pom. Stow. Roln.- Jednak to wszystko bylo mozna 
Handl. do wsp6lpracy ze ZwiQ.zkiem prze- jeszcze przyjQ.c, i pozostac przy zwy- 
uowadzono wybOr czlonka zarZidu tegoi czajnej skardze za zn
ca.nie si(! nad 
!ltowarzyszenia p. HUlewicza do ZarzQ.du wi,:zniami, ale teraz dochodzi rzecz 
Oddzialu Sp6ldzielni Rolniczo-Hand/owych nieslychana, najwi
ksza gazeta nan- 
przy Patronacie. cyllska niby bezpartyjna ..Est Republi- 
Pomimo to Pom. Stow. R.-H. nie usta- cain" oglosila w num. 5. 4. tak ohvd- 
walo w ewej ateji wymierzonej przeci
 ny artykul, :ie poruszyl wszystkich' do 
Zwitzkowi, aZ ostateeznie zglosilo swe wy- gl
bi. Nie tylko przez)'wal Polak6w 
st
pienle i przy pomocy organizacyj, kt6re w najordynarniejszy spos6b od bandy- 
raczej powinny byly zachowac stanowisko t6w i zb6j6w, ale nawolywal poprostu 
neutralne, jak Izha. ROlnicza 1 P. T. R. na- bez ogr6dek ludno
c do samosQdu. 
woluje obecnie sp6ldzlelnie pomorskie do Cala polska opinja we Francji zaw- 
przY'Q.ezenia si
 do krakowskiego Zwi
ku rzala, konsulat polski w Strassburgu 
rewlzyjnego sp6ldzlelni rolnlczyeh. jak zawsze stan
l w obronie imienia 
Akeja ta napotyka jednak nil. op6r ze polski ego, Stow. Student6w Polak6w 
strony sp6ldzielni pomorskich, haslo od- w Nancy r6wniei wyslalo list otwarty 
"czenia si
 od ..Poznania" nie z)"Skuje do Est Republicain. ZYe'ie Polskie w 
zwolennik6w. Jako przyklad przytaczamy Parrzu takie ostro Bi
 "\\YPOwiedzialo 
wyjQ.tki z llstu kB. prob. Hessego z Szem- w.tej spr8;wie. Est Republicain natych- 
bruka, W)-st08owanego do Zarz
u P. T, R. mlast zml(!kl. Tymczasem sprawa zo- 
w Torunlu: stala wY
wietlona. 
..Z odpo\\ iedzi Zal"ZQ.du G16wnego Le
arz kt6ry zbadal zwloki o
wiad- 
Pom. Tow. Rolniczego w ..Slowle Po- czyl z
 

rderst
vo zostalo popelnione 
morskiem" z dnia 5 kwietnia rb. nil. ar- rychleJ nlZ uwazano przedtem, tny 
tyku' ZWiQ.zku Pozn. K61ek Rolniezych ., , 
pt, "Pomorskie Towarzystwo Rolnieze 
przeeiw Bankom Ludowym" moina wy- 
wnioskowac, iZ Zarz
d GI6wny P. T. R. 
jest przekonania, jakoby WSZ) scy czlon- 
kov.le P. T. R. b)'1i jRk najbardziej za- 
dowoleni i usZczesUwieni z dzialalnO!lci 
I wyst,:p6w Gl6wnego Zarz,du. wzgl. 
Drrekeji P. T. R. wobee naszych Spol- 
dlielnl, tj. "Bank6w Ludowych i ROlni- 
k6w", rIa Pomorzu, a tylko nlepowolanl 
lu.
z
e ,7- Pozn&nskiego" m
e
 nam po- 
kOJ I owe blogie zadowolenie. 
Ot6i bYDajmniej tak nie jest. BBnki 


dowe bowiem ": przewa:inej, a "Roln!- 
kl wrl
znie zalozone !IQ. przez rolnictwo 
pomors
ie. IniejatyWa zaloienia wyszla 
W).IQ.ezm
 z Pomona" a pnewainle z K6- 
lek Rolmezych od naJwi
cej uSwiadomio- 
nych ich czlonk6w. Instytueje te s
 wiec 
naszym d

bki
m w'asnym, do kt6rego 
Palronat --

ldZ1elnl w Poznaniu \\ ydat- 
n, pomoc
 sie pnyczynll 
WyBt\:puJ.c przeciw D
8Z:m Sp6ldziei 


niom GI6wny ZarzQ.d wzgl.. Dyrekeja .P. 
T. R W)'stt:puje r6wnoczesnle przeclw 
maeznej cz
ci czlonk6w naszych K6lek 
Rolniczych Iinny lem samem rozgoryc
 
nie wir6d roWetwa pomorskiego. Czyz 
potrzeba nato dowod6w? . 
Wszakiei jui bezposredmo przed za- 
loieniem Pom. T. R. nieehec SWQ. do Ban- 
k6w Ludowych w niedyskretny spos6b u- 
jawniono na zebraniu delega
6w K61ek 
Rolnicz)'ch I Zjedn. I'rodueentow ROlnyeh 
w GrudziQ.dzu u stolu prezydjalnego nie- 
slusznym zarzutem, ii Banki Ludowe do- 
tyehczas, a w szczeg61
o
ci podczas 
oj- 
ny i po wojnie dla rolmctwa pOJ?orsklego 
Zadn
 nie byly pomocQ.; , a dopIero Po
. 
Tow. Roln, tej skuteezneJ pomocy rolme- 
twu ma udzieUc, Wiadomem jest, ii Ban: 
ki Ludowe kapitalami sweml w ca 7a 
proe., a w niekt6ryeh okolieach do gO 


za sil";Q. wla
nie rolnictwo, miano- 
proc. -. . k . t
n- 
. . e dla malego raiD! a q naJPrzys .... 
Wlel . ." to . mo np 
., Tru dno poW1edZle" z 8& . 
meJsze. T .. 
o Pomorskim Banku Roln. w orumu I 
o innych bankach, od kt6rych slczeg61nie 
malemu rolnikowi trudno uzyska
 kre- 
dyt6w, . . . Z y 
Nasuwa sie rzeczywlI
ele .pyt
me, c 
\\"Iloszenie fermentu w d
l('.dzm
 s
61- 
d . Inl ' - a \Viee w te wlasme dZledzmt;, 
zle . d . ' 
kt6ra slusznie uchodzda I ueho ZI za naJ- 
ehlubniejszy dorobek e a leg 
 b
'lego 
zaboru pruskiego, tak Poznansklego Jak 1 
Porn or?:" - jest rzecZQ. koniecznQ.. Czy 
ze- 
ez) wiscie 0 ile zaehodzl
a potrzeba zmlan 
metod dzialania lub wl
kszego . uwzgl.ed- 
niania I-utrzeb pomorskieh, me 
ozno. 
b)'lo o
t:gn

 tego na gruncie 
Wl;p:

? 
Czy nie wehodzj} tu w grQ racreJ amblc)e 
I animozje osobiste' 


.. '. "r
"" 


. ".,,," .........\ 


. ....... ....:. 


r- . .....,.. 


Nieslusznie pos
dzony. 
TragedJa robotnika po'skiego we Franc)'. - Posildzony 0 
a- 
mordowanle dziec:ka. - Org,nlz
cle polskle protestuJea przeclw 
nagance antYPo'sklej w prasle. . Mordercil Swladek cbwl- 
niaJeacy niewlnnego Po'aka. 
Nan c y w kwietniu. godziny mogly wprowa
zic zupehrie 
(Od wlasn£go kore
pondenta,) nowy kieru!1e
 
 
ra
le n.
j
la



 
Juz kilkakrotnie wspominalem w 
Iady n6K me y y ynaJm I 
Slowie Pom." 0 zyciu kolonji polskkj pana Dydyny. ... a'- 
;,. Dunbasle. W poczf!tku k",ietnia :.J
e- Wszys!ko zacz
lo }!l
 ZlI!lenJae n, J_ 
i
cego roku wstrz
snt;la cal
 wioskll wi
ksze. Jednak . za
meszame wpro
a 
straszliwa wiadomo
c. Zamordowano dzila Wlad.omosc ze do t T
r
er
t i _ 
w Dunhasle trzylelni/) dziewczynk(! przyznal Sl(! 6w dwunas 0 e nJ z e 
Renee Marchal. ciak.. 1 'i 
Podejrzenie rzucono naturalnie nR- Naturalme rado
c w
r6d, 
o on] 
tychmiast, jak zwykle, na dw6ch nie- polskiej b.yla r6
na przygn
b.enJu kt
 
mog
cych si
 bronle Polak6w p. Siwca re _ ust
pllo. \\ ybralem 81
 natych z 
oraz p. Dydyn(!. Pierwszego puszczo- m.ast do Dunb
le, wr8;z z Jednym 
no, bo m6g1 sit; wykazac alibi, drugie- koleg6w, by po
l
szye blednego. nasz
- 
go zas umieszczono w areszcie 
led- go rod aka. Trafll1
my go w t
\'; arzys _ 
czym. S\\iadk6w nader obci
zaj
cych wie dw6ch rod.ak6w na U
ICY, jeno 
znaleziono zaraz_ N
e trudno bowiem spojrzec na n
ego natychm!ast czlo- 
wiek zobaczyl lIe si
 ten bledak na- 
cierpial moralnie i fizycznie. . 
Odpo"\\iedzial nam. z pro
totQ. 1 
b 6- 
lem cale swoje przeJscla:]ak SIt; to 
nad nim zn(!cano, jak zandarmerja z 
najwi
ksz
 trudno
ci
 jedynie, zdola- 
la go obronic przed w
ciekl()
ci
 tIu: 
m6w, jak wreszcie zadne zaklinnn
a I 
zadne zapewnianie 0 swej nieuinnosci 
Die nie pomoglo; wtedy pomedzial 
\\idzialem caly m6j ratunek w Bogu. 
Z tej wlasn.ie pobozno
ci najwi
cej 
sif wy
miewal korespondent Est Re- 
publicain. To okazalo najlepiej, jak 
niezdolny jest pierwszy lepszy mason 
lub 2yd poznac dusz
 naszego robotni- 
ka. 
Nie wiem doprawdy, co temu panu 
Polacy zawinili, a przedewszystkiem 
pan Dydyna, bo st.!irano si
 wycil!lm
c 
nawet z najlepszych stron p. Dydyny 
najgorsze wnioski. Tak naprzyklad 
nie podoba si(!. korespondentowi Est 
Republicain, ie p. Dydyna zyl skrom- 
nie i oszcz
dnie a oszcz
dzone pieniQ.- 
dze posylal ionie \1.0 Polski. Nawet po- 
staral 3i(! zrobic z p. Dydyny juz z wy- 
glQ.du takiego zbrodniarza, ze mozna 
by nim dzieci straszyc, zdziwilem si
 
wtedy, gdy ujrzalem przed sob
 praw- 
dziwego poczciwego naszego robotnika 
z tak lagodnym wyrazem twarzy, ie 
trudno bylo 0 po('zciwsz
 mint;. 
Dzi(!kujemy tylko Bogu, ze udalo 
sit; ocalie go i :ie choc raz zdolaliSmy 
odebrac mal
 sat y s fa k c j t;. Mo- 
ze ta nauczka przyda sl(! troch(! Fran- 
cuzom, spodziewajmy si
, ze na przy- 
szlo
c b
d
 nns mnlej latwo oskarzae, 
niz dotychczas. 


M. Niklewski. 


'- 
 


PI
kna Helena II I zaledwie na wodewile a jedyn
 operet 
" . kt; ukryto wstydliwie pod na.zw
 wo- 
Operetka w 3 aktacb; slowa Mellhaca' dewilu. 
I Balevyego. 
u
ka J. Offenbacba.1 Dzisiaj jest wprost naodwr6t; gdziel 
- Na
ra
dt; memll y m, obo\\i
zkiem tam wodewile czy operetki, nasz. ze- 
Je
t plsame sprawozdan z przedsta- sp61 wystawia tylko ..operety" i 
"".:
eil ope.retkowych. w na
zYm teatrze. ..opery". 
N.le nalezy do prZYJemnosci powtarza- Uraczono nas ..Pi
knQ. HelenQ." 
me 
ws.ze tyC
 
a
Ych. UWag. C6,;; Offenbacha; oczywiscie Die opert'tkQ. a 
zroblc, kiedy z JakleJ bQdz strony popa ..operQ.... Opera buffa _ glosi afisz. 
trzec !la te 
peretkow
 W!silki, zawsze Gdzie Rzym, gdzie Krym'l Od kiedyz 
do tel 
ameJ 
ochOdz
 Sl
 konkluzji:' to Offenbacha zaUcza sit; do buffoni- 
prete!1 s ]e . duz
 - sll operetkowych st6w wloskich? No ale mniejsza z tern. 
p
awle ze mema - przygotowanie chociaz poc6z majQ.c 2 i % glosu I po- 
meudol!le. CZ)'DiWBZY spustoszenie w partyturze 
Te slly wo
alne kt6r
rni dysponqje operetki wolac glo
no: to opera! 
nasz !eatr . mOJem . zdanlern zaledwie Parodjowano az do obrzydzenia ca 
mogl)
y SIt; odwazyc na skromn.iutki lo
ci: Motocykl I w6zek dzieci.;c 
wodeWll; dla por6w
ania wystarczy osly, cYlindry, l'akierki, slomiane k:
 
zes P 6l o ot ec ,nt zestawlC z przeszlorocz_ , pelusze z pi6rkiem, balony Kalamaj_ 
ny
. ez .ogatszy byl W6wczas ze- skiego, ..Iorgnon" zegarki na r(!kach i 
sI?o
 czy. to 
,Plewaczy. c
y chocby tylko Dogach, szczudla, radjo, parasolki ko- 
"splewaJ
cy a przeClez odwaiono si
 stjumy k
pielowe, walizki j inne 
ten- 


Nr. 109. 
-- 
sylja. Pokaz zeoskich i m.;skich (z\Vla. 
szcza m(!
kich) 
ago
ci, dzie
iQtki "alt. 
tualnych dOWClp6w (ostatnt, f1ajnow. 
szy to wylowiony z morza kontrakt na 
prowadzenie opery, operetki i dramaln 
w Toruniu i Bydgoszczy POdPisany 
przez dyr. Bendt;). 
Cab
 operetkt; tak przeladow.a.no ak 
tualnosciami, ze ginie .w . tem wszyst. 
kit'm frywolna, ale o. llez dyskretniej. 
sza satyra autor6w bbretta. 0 parodjj 
jak
 zawiera sama muzyka Offenba_ 
cha nie naleialoby nawet wS]JOmi_ 
nac; wsr6d tej powodzi aktualno8ci 
walczyk Parysa, czy kadrylowy final 
drugiego aktu wydaje si
 jakims ana. 
chronizmem i sluchacz z niecierpJj. 
wo{jci
 wyczekuje daremnie stokY-oe 
odpowiedniejszych rytm6w shjmmy 
czy one-stepa. Slowem calose to Die 
operetka Offenbacha - Meilbaca i Ha- 
.levy' ego a ..opera buffa" tOruilskiego 
\\'yro
u. 
Czy zastanawiac si(! jeszcze nad 
tem, kto jej nadaje ten ton, czy \\-inns 
tt'mu rezyserja, czy vis major - brak 
odpowiednich sil? Zapewne i jedno j 
driIgie; Offenbach ma lez sf oj sly
 
kt6ry trzeba wyczue a gdy si,: z Ore- 
stesa, jak to uczynil p. Rdzawicz, robj 
kabaretow£go imitatora glosOw kobie- 
cych natr
tnie wysu\Vaj

ego si
 zaw- 
sze i wsz
dzie na pierwszy plan - no 
to... trudno! "FatalnoM m6wi Pi
kna 
Helusia. 
Ch6ry - zawsze te same to zn. 
marne glosowo i niewycwiczone, nie. 
zgrane, dyletanckie, gOOne amator. 
skiej sceny. Mozna bylo tolf'rowac 10 
przy pierwszej i drugiej operetce ale 
przeciez obecnie idzie juz piQta ezy 
sz6sta wi
c samego ubran.ia (czy roze. 
brania) si(! w k
pielowy kostjum Die 
moina uwaiae, za dostateczne przygo- 
towan.ie ch6ru. 
WyrZQ.dziibym jednak krzywde ze- 
spolowi gdybym n.ie wspomnial, ie 
\Vsr6d licznych r61 bylo kilka zagra. 
nych zupelnie udatni
 jak M
nela
 
(p. Jejde), czy Kalchas (p. I1cewlcz), ze 
p. Zdzitowiecki g6rowal glosowo nad 
innymi choc zdarzaj
 mu sil} wy!role- 
jenia (kostjum w akcie 3_ wybrany b, 
niefortunniel) Ale zdarzyly si
 one na- 
wet samej "Pi
knej Helenie" (p. Ole- 
ckiej) choe byla to glosowo bezsprzeu 
nie kreacja najlepsza. Orkiest
e 
o 
Offenbacha jeszcze dalt'ko, rezyser)1 
niedbala. Wystawa zasluguje na uz. 
nanie. 
Publicznosc na pierwsze i dr
gie 
przedstawienie nie dopisala i przy)mo- 
'wala sztuk(! chlodno_ A no, nie za\\'s
e 
za\\'odowi klakierzy mog
 byc na \\1- 
downi a pubIiczno
c nie wie wte
y, 
o 
z tem fantem pocZQ.c_ Rozlegnie Sl
 kii. 
ka wstydliwycb oklasko\V i slucbiic
e 
opuszczaj
 teatr, rozmy
lajQc smetllle 
o wylowionem przez Kalchasa. doku- 
mencie, 0 Przyszlym sezonie, D1eu
?I: 
nych przedstawieniach "operowych I 
operetowych. A. R 


- 


Stan zaslew6w w kwietnlu. 
G16wny Ul"ZQ.d St&tystycmy na podslA
 
wie sprawolJdan korespondent6w rolnyc 
POdaje do wiadomosci co nas41puje: 
Kwiecief1 pod wzgl(!dem te
pera!
 
byl naog61 na terenle calej Polski 
oSc 
_ 
dnostajny i WZgI4}dnie cieply, gd)z Sre 9' 
nia temperatura wahala si
 okolo 8 
o zej 
i wykazyWala odchykmia od powYzs. 
normy od p61 do p6ltora stopnia. POmI: 
mo to ilos
 ciepla potrzebna dla ro

 
dzonej jut dos
 wegetaeji byJa m m "0- 
eo szczeg61nie dalo sit; odczuc w polu
_ 
wych cze
clsch kraJu. Co sil! tyczy 0 'e 
d6w, to i pod t)'1ll wzgl4}dem k!"iecl eil 
i 
byl weale sprzyjajllcy dla rolwctwa. g
l- 
wystarczajQ.CQ. ilosc opad6w wykaz&!Y , 
ko p6lnoene cze
ci Polski, w res:: 
: 
kraju oPady w tyro czasle byly nl o
oc. 
teczne i d06l
galy zaledwic 50 do 80 P 
nOrmalnej ich ilo
cl. . b I 
Opr6cz rejon6w P6lnocno-wsehodIDl
lDe 
p6lnocno-zachodnich niezbyt PO
Yjed- 
warunkl atmoslerycme nle odblly S!I! inJ 
nak ujem:nie na stanie zasiew6w. OZl.m mi: 
kt6ra w por6wnaniu z pop
w.eml calcj 
slQ.C8.ml nle ulegla pogorszenu
 1 VT 5 0- 
Polsce w Btopnlu kwallfikaeYJIWm ( Sre- 
ZJlscza I!tan W)'borny, , - dobry, 3:: zly) 
dni lub przeciettIy, 2 - IIlA.Iy, 1 os6b: 
Przedstawia sit; w nastepuJ
e
 :p j
_ 
pszeniea ozima - 3,4, ;;yto -. " _ 
mien - 3,4, rzepak _ 3,4, konICz.)"J13 
3,3. , sl
 \If 
N aog61 zasiewy przcd!lL&w1aJ
 - 0. 
ca.lej Polsce jedn.ost&jn.ie i 
?-"...J1.JJC
>>>
=-
 t09. S

!O 
OM
R

!
 _ niedzlela, dnfa 10 ma,. 1925 r. Su. B. 
V Tar g Poznanski g? Polski zachodniej. D
ial ma8Z
"Il rol- i

a
em jest jak n-;'js
is

jsze - 
I
eze- j
k
j ;: h
i('k orjE'ntaC'ji Mhus(('rstwa -- : 
· · 

c
c
 stale w,zr
stal 
 w rb. Goszedl me ,!silowail obu dyrekcyj w kierunku tym dzlale. 
Z,azcl delegat6w Izb Przemyslowo-Han_ od 
 mnych J,uz r?z
lar6
! zarowno 
spolnego dzlalania dla roz
oju obu W d)TekcJa.ch St zapasy lIiekt6ryeh 
dloWYcb. - NlepozQ
ani ..goscie". _ 
Ci i 

l
dem 110l
Cl, J
 rozno
odno- lmprez. . W tym celu Targi \\ schojnie materjal6w, kt6re k.ilkakrotnie pnewyz. 
wystawa. IDwentana opasowego. _ czesn
 unku e
sI?o
atow. 
le Jedno- u
t
owily w l'oznaniu 8tale pI'zedstn- szajt roczne upotrzebowaonie, mimo to 
Tranlakc'e na Targach. - Niemieclde z c zal

ora,z sl
me
 dawal Sl
 zauwa- \HCl
lstwo, 
olecaj
c je dyr. Z. JJ\rocho ZW'-upuje siQ nowy towar. Nadm1a.r jed- 
m8SZyny rolnicze. - Wsp61praca z Tar. y anic t
J d
led.zm,: przez f
rmy za- w.sklemu, ktory ma zn zauanie na-\;4:ra nych i t,ych samych mat..rjal6w powtarza 
gaml Wschodnieml. - Zebrania I zjaz- 
ie 


' t
. 
llemleckie. Targt poprze- n

 tego kon,taktu i s
oordJllo\',anie ak- 6i
 we wsz)'stkich dyrekcjach tak, ie n&- 
d,. GoAcle zagraniczni. bur a Y JUZ ml.ls
 maszyn z Mag
e- CJ.I z d
rekcJ
 poznansk
. Pa"i1on Tar suwa si
 prtypuszc.:en1e, ze mU8
 byt 
.. '. g ., z Man
c!J.e
m
, 
tc., ale pod flr- gow \\ schodnich zysknl og"o"'m
 popu specjalne wpl)'wy przy zakupach. Nle- 
Prz
 okazJl Tar
, odby
 Sl
 w dmu m
 przedstaWlcle
l mleJscowych. W rb., larnose pomi
dzy przemyslowc.lilll i ku pokoj
 okolicmoscii jest takte wykaz 
.I bm. zJazd delegatow polsklCh Izb Prze Ob_ok 
ych ostatmch, caly szereg nie- piectwem wystawiajQccm si
 na obec- wartosci ml!terJal6W z r. 1m. W lutym 
myslo
o-Hand.lowych z calej P
lski, co m
eckl
h z niew.ielkQ. domieszk
 i.n- nych Targach, skutkicm cze
 zanoto- warto

 okre$lono no. d. 228 miljon6w, I 
rozumlef nalezy tylko w gramcach b. nyc
 ft
 zagramcznych (lokomoblle wano jui szereg zgloszeiJ. na Targi koncem pazdziernika _ no. 20' miljonOw. 
zabor6w pruskiego i austrjackiego, anglels
le, separatory szwedzkie, etc.) Lwowskie. TJ'Zeba .i
 zap)"tac, sklld powsto.la ta rOz- 
gdyz, jak wiadom.o, w b. z
bo
ze rosyj- w,:shlPll pod wlasnem
 mian.ami, wska ZP. Stockholmu przyjechal r6wniei nlca 2' miljon6wY Trudno prz}"pu
cl
, s- 
skim podobnych 
st.ytucYJ ;Iue 
ylo, a zUJ
c na .
gromne mebe.zpleczeilstwo p
zed5tawiciel t.rg6w szwedzkich, ja- by rewizja cen mogla obn1zy
 wa.rto
f za,. 
pod.rz
dem polskl!D)e
ZCze lch me zor- zbyt daleklego 
.puszczema tego. prze- 
le 
b
d
 si
 w czerwcu r. b" propap"U- pas6w az 0 tak w
sok
 kwo
. PJ"ZYPWI'Z- 
ganlZO wano . Na zJezdzle tym utworzo- myslu do PolskI. Teraz, w ChWlh na- JQ.c lde
 nawi
zania pomi
dzy przrmy- crem, Ze ogromne zapasy drzewa w dy- 
110 Z"1
z.ek I.zb Prze.m.-Hand
. celem u- rl.ld trakta
owych z Niemc!lmi i wobec sle
 i handlfm polskim kontab.tu przez rekcji radomslUej i wileil
kiej muslaly u- 
7godmema lch dZlalalnoscl. Agend
 mesl
ehame szeroko proJektowanych udZlal w targach szwcdzkich. Zdaniem ]ec miszcwniu, leEtc od k.ilku 1st na skla.- 
ZwiQzku powierzono Izbie poznailskiej. swob0!l 
la przemyslu niemieckiego, przedsta\\-ieiela stockholm skiego zar6- dzie i La strata IDaterjslna obciiZa gl6w- 
Zainteresowanie Targami jest nao- prz
wl
uJQ
ych. na
et moinosf osied- \\no handel wywozowy, jak i wv.
ozl)wy nie r6imice warto
ci D1otorjaI6w. Trub8, 
g61 ,?grom,!e. Mniejsz
 jest frek
encja lama Sl
 memH:ckle
 fab
yk
nt6w. u jest ,pomi
dzy SzwecjQ. i Polsk
 moili- &
y !llinist"rst\\o Ko
ei t
 !lpraw
 wyAwte- 
codzlenna 1 wskutek tego dla lalka te- nas, tego rodzaJU obJaw, J8kl notuJe- wy 1 v.skazany w calym szeregu pro- Uilo i ,';nn}ch pocI:
gn
lo do odpowi
 
ren targowy przedstawia si
 czasami my na tym pierwszym, mi
dz)"Ilarodo- dukt6w. dzia]nofci. 
pusto nawet. Ale dyrekcji 0 to wlasnie wy
 Targu Poznnilskim, powinien byf Z okazji Targ6w odbyl !!i
 szereg ze- Kntecmo!5 reform. 
chodzilo gdy naznaczala 4 zl. za wst
p, groznem "memento", ostrzegaj(lcem brail i zjazd6w, 0 kt6rych spE'cja!nie na- Go
pN!ar;;'a z:I.]Jasn.mi materjal6w nle 
gdyz w ten spos6b pozbyla si
 balastu przed ost
tecznem stlumieniem polskie piszcmy ob
zerniej. Xarazie notujemy je6t w popQ.llku i reforma. jej jest konl&- 

wiedzai
cych, czyli "gosci". lnteresan- g? r?zwoJu przemys
o
eg
 
 .zawojo- ie w dn. 4 maja odb}'1 sie zJazd delega- czna. Setki miljon6'l\, kt.ke corocznle 
ci zas, ponabywali karty na caly czas "ama terenu 
rze
 na
grozmeJszy dla t6w Izb Prz{'m
'!olo\\'o-IIandlowych z ca- wstawiamy do budietu na zakupno mate- 
trwania Targ6w, a jesli na. kr6tszy ter- nas przemysl memleckl.. lej P(,lski, nn kt6rym uchwalono zalo- rja!6w, mu s 74 b
c otoczone levsz
 opiek
 
min przyjeidiaj
, to wol
 sami zapla- 
ader interesuj
cym jest pomie
z- iye z\\i
zek tych Izb. J(st ich t)'lko 9 niZ dot}"chcza.s, \V plcI"\\6zym 
e mu- 
cif za ka.Zdorazowy wst
p wit:cej, byle ezony w hali maszyn jak gdyby gabi- i to z w).I
C'zeniE'm b. zaboru rosyjskie- si bye kont.rola oddzlelona ad zakup6w 1 
tylko nie pl
taly im si
 pod nogami te net umeblowany w typie biurowym, nie go, gJzie instytucje podobne nie istniej
 .I!dmlnl.5t.r:;cji mo.terjal6w I powierzona 
masy dzieci i wBzelkiego rodzaju nie- obejmuj
cy iadnych eksponat6w, ude- dotychcza.s. Agend
 Zwi
zku na rok \\ydziolom finan80wYm. Trudmo bowiem 
potrzebnych widz6w. PublicznoM jed- korowany pi
knemi dywanami, oraz pierwszy. poruczo'!o Izbie Poznailskiej: p:'Zypuscie, abY goqpodarka byla dobra. 
nak nie chce tego zrozumiee i, pomimo akwarelami znakomitego artysty mala- 
 W dm
ch 5, 6 .1 7 b. m. odb)'wal Sl
 jozeU ton co zakupujc I admlnistruje, r6- 
nawo}ywan prasy, pomimo uprzedze- rza, lwowianina p. Adama Batyckiego z)azd ZWl
zku 
h
t, na kt6rym odczy wnOczesnie sam si
 konlroluje, jak to siQ 
nia 0 tem zg6ry clj.lego spoleczeilstwa, i afiszami, pomyslu Skoczylasa, obwie- tano. sze
eg nader clek.aw¥c
 r.e
erat6w obecnie dzieje. . 
organizuje np. wycieczki szkolne na szczaj
cemi, ie we wrzesniu rb_ odb
d
 z d
ledZlDY gospodarkl mleJskl('J, urzQ.- Po\\y:i.ej IJOdRnc kryt.ycZllo uwagl, kt6- 
czas Targ6w, w przekonaniu, ze to wi a- si
 Targi \Vschodnie we Lwowie. Stoi- dzen no
vocze
nych,.etc. . re byly przedmio(cDI rozpraw }{omls}i 
snie najodpowiedniejsza ch\"ila dla sko to niejednemu micszkailco\\i Po- O

edzah Targl Po
naf1
kle przed- Bud:i.etowej, nle wyczerpUJQ. natw:alme 
zwiedzenia Poznania. Kilka takich wy- znania moze si
 wydawae konkurencj
 st
\
lCl
le I?rasr ,zagramcz
e!, fran
u- obrazu calej gospodarki kolcl polsklCh. 
cieczek zauwaiylismy, przyczem dawa- wytwarzanQ przez targi lwowskie poz- S
l
J, memleck
eJ, s.z
edzkleJ etc. Ro
 Brak planu Da przyul066. 
Iy si
 slyszec utyskiwania na "zdzier- nailskim. Tymczasem wprost przeciw- mez przybrlo 1 WCIIJ-
 przybywa mno- Brnk oficjalnego sprawozdania z ad- 
8twO" na tlok, etc. Byloby poi
danem, nie. 
onjUl:kt,!ry .targo
ve ulozyly si
 stwo rozmalt,:ch wycleczek przemyslow minislrn!:ji kolei odczuwo. i ralllteresowa- 
aby kuratorja szkolne rozeslaly cyrku- w takl spo
?b, ze me m
ze byf.mo"y 0 C6W'T kupc6
 1 t. d: ." ne ogromnem przedlllt;'biOt'St.weDI paIil_ 
larz wprost wzbraniaj
cy szkolom konkurencJl, a tylko 0 Jak na)dalsze
 Na cz.esc przybylycb na otwarCle ml- stwowem spoleczeilstwo, a ta.kze 1 llama 
przybywania do Poznania i Lwowa w skoord)"Ilowaniu pracy obu dyrekcyJ. nistr6w 1 delegat6w, Izba Przemysl,?wo- administracia pot.rzebuje obrazu swojej 
czasie Targ6w, 'gdyi jest tylko strata obu miast, organizuj
cych 
 siebie tar- Handlo
a 
yadla w B!lzarze w 
m
.4. dzlalal,
osci, aby wytworzyc soble JOOno- 
czasu kt6ry w innych chv.ilach daleko gi 0 charakterze calklem r6znym, a do- b..
. wlelkl raut z udz
al
m na)wy ;t- Ii
 linjt;' post
powania. Dzisiaj idzie !Ii" 
lepiej'mozna wyzyskaf i naprawd
 mia pelniailJ-cym si
 wzaje
n
e. 0 ile Po- meJszych prze
stawicleli sfer UI'Z
. 
 poomacku i od wypauku do wypadku. 
sta te zwiedzif, znan jest bram
, naosclez otwart
 !lla 
ych, spoleczens
wa, prasy, przeI?Ys . Planu na prtyszlo';c opartego na przesz- 
.' handlu wwozowego 0 tyle Lw6w Jest 1 handlu. W dmu za
 6 b. m. w Zlotl!) 1 Diema zu Inie Dochod%l do tego 
W dn. 
 m!lJ
 zamkm
to ot

::
t: punktem, na kt6ry
 najdogodniei daje sali magistratu, zarz
d miasta w)'
l!-l ;;s
inlsterstw:enie 
 iadnrch da.nYCh 
dn.3 tegoz IDleSlQea v.:ystaw
 . si
 zorganizowaf eksport zar6wno pro- raut na cze
f przybylych przedstawlclf koszt;ch eksploatacjl i nlgdy nLe mote 
rza opasoweg,?, z
rgam
:
an:t::az;;
r
 dukt6w przemyslu polskiego, jakotez li ZwiQzku Miast. . . 
rze"id
iet jak zlIo'!tosowat swojq. poUty- 

ku z Targaml. \\ ystav. , . . t ch kt6re przywozone z zagranicy w \V dnJu 6 bm. przybylI do POZnaDlI1 k -f,' -h !!Idlo", do samowystar- 
" nam obraz niezwykle wysoklego stanu 
Jsc
 mog
 j po'winny znaletf dla ;ie- ministrowie pelnomocni kilJm pl1iJstw f 1
.OV.
)
warzat to niepewno
 po- 
h
dowli w. Wielkopol
ce, f






;
 bie skladnice tranzytowe i rep
rtycrjne. zaB:'anicznych z Warszawy, oraz konsu :

:'a
ia, zmusz& do nlebezplecmej 0- 
IDlala. 
ye l.nawet ,!oslla ty ro a- Ze wzgl
du wi
c na ten, wzaJemme do 10Wle z Gdal'1ska. 8ZczednoSci, a nawet tworzy fikcyjny bud- 
polskleJ. Nlestety Jednak, 
zy 
 : s pelniaj
cy si
 charakter obu tnrg6w, po WI. Dw. tat kolel 
ganda byla zbyt slaba, czy.mne Ja Ie Plany organlzacyjne zmlf'Tllajq. lliQ eo 
przyczyny podzialaly, dose, ze tylko r
a I . .. t chwila twOl"Z¥ 1()iebe1;pleczne prowizo- 
wie wyl
cznie Wielko1?olska nades b al
 Hasze k o e J e P ans wowe. rja i 
prowadzajQ.C !a.m
t w organlzacji. 
swe okazy. Powodzeme wys
awy y Per&onel niepewny jutra jest coraz bar- 
o
omne i wszystkie wystaWlone szt
- Przem6wlenle pOSe Tad. Tabaczynskiego (Zw. LN.). relerenta dziej mezadowolony I obojet,ieje d1& za,. 
kl rozprzedano, b
dt na chowame, ko mis j i bud!et.. 0 bud!ecle Mmlsterstwa Kolel. wodu. Ostatnie posunl
1a p. mlni!ltra 
b
dt na rzez. 
wiadcZi 0 tym zam
c1e admlni!!tracyj- 
Pierwsze transakcje na s
ochodY, (Dokol'1czenie). nym. Z wielkim nakladem reklamy wy_ 
zalatwione niemal bezp,?sredmo po ot- Oospodaru cieplDa. pracowslOO plan przemienlenia. kolel pol_ 
warciu Targ6w, rozbudzlly 0B:'0mne n
 Sprawy OIObowe. Dotychczasowa gospod.ark& cieplna skich na przedsl
biorstwo 0 charakterze 
dzieje, przynajmniej co !o. me
t6ryc Wydatki osobowe w preliminanU bud- spotkala si
 w Komisj[ z ostrQ. krytykq. 1 prywatno-prawnym. Nie m6wiQ.C juz 0 
branz. Dalsze dwa dni mD1e
 O.Wlele ru- tetowym no. r. 1925 wynoszQ. 58% wydat- preliminow8JlQ. kwo!.4: na pallwo dla pa- tem, jak wyglQda.1 projekt odpowiedn1eJ 
chliwe znq
 chmur
 pesymlZmu .po: k6w ekSP]
atacji, Budz.et. czesk
lowac

 rowoz6w obnizyla Komisja 0 10,283,00() z1. ustawy pod wzgl
dem prawnym - tIl.k 
wlokly obhcza wystawc6w, kt6rzy Jed "ykazuje :6%, francusk.
 55,5./. Por6 Na obnizk
 t
 wpl)m
la nie tylko zniZk!" bardzo sples
lo si
 Ministentwo ze zr&- 
nak w dniu trzecim i cz
artym. Tar- nanie to nie jest r6wnolDlerne, boo por6w- cen w
gla, ale t.aki;e usta10na pn.ez Koml- fllizowaniem go, ze prawle w ostatnlm 
gOw odzyskali w znacz':!eJ CZ

Cl hu- nanie liczby personelu na pewnl) Jednost- sj
 zniZka normy zuzycia. KomlsJa wy- dniu wygsSniQCia. pe1nomocnictw, udzie- 
mor, gdyi "ruszylo si
" 1 ,!a calym sze- kPc pracy kolei wypada dla nas bar

 szla z tego zalozenia, ze w r. 1924 przy wy- lonych pn.ez Sejm psmu premjerowi 00- 
regu masz)"Il zawisly naplsy "sprz
da- niekorzystnie. Personel
 mamy 
 
.. sokiej cente, za.oszc
no no. kredyt.a.ch powiOOnia ustawa zosta.!a podpl!lana pn:ez 
ne". Najwi
cej jednak motocykle
k
, 
 i redukcja jest zupe!rue us
ra
edhwlog no. pa.1iwo okolo 20,000,000 zl. i z.e no
:" pana Prezydenta 
zypospoUtej. Pod 
dalszym ci
gu samochody (pr
ev.azDle na. BudZet na r.. 192? p
Jmu]e 19
4,
0 paliwa w r. 1924 wykazwe pewne zmmel- ustawQ. t
 widnleje takze OOpowiOOzlalny 
w tym dziale duze obroty zrobll amer
- personelu, a poDle
az dnl& 1 I. 
925 
 szenle, kt6re przy dobrej gospodarce, nad- pod pis i pana ministra kolel, 
kailski "Ford"), potem maszyny ro
m- w sluZbie kolejoweJ 199,596 ]Udzl, dla
o zorze i pouczeniu personelu mote bye do- ro;ikt nie m6g1 i nie moZe nawet przy- 
cze, obrabiarki metalOw.. 
tc. Natomu
s
 mU8i bye zreduko,,:anych .8,173 funkC J : prowadzone do wzor6w przedwOjennyc
. pu
ci
, nby taka wama przemiSDII. admi- 
o wiele slabiej w dziedzlDle meblarskleJ narjusz6w. ROOuk
Ja po
l
 bye pne Wysoka suma preJiminowano. w 
1IiL- nistracyjna. mogla nie bye zasadnlczym 
konfekcyjnej i r6znorodnych ,
owar6
, prowadzona w naJl
godmeJs
 spos6b w dym bud:i.ccie na z.akupno w
gla pow
nna. programem p. minlstra, 0 kt6rQ. wal
zyt 
t. z. "kr6tkich". \\' gala!lt
rJl np., me drod.re emer,rtowama "7s

ch pra.c: 8klonl
 Minlsterstwo Kolei do POSWI
Ce- b
dzie do ostateczn
l ro;iestety, opmJa 
ma sposobu ustalie naraz.le za?nego po
 wnik6w, przez 
padkl 
lDlercl, lub wy mda najw1
kszej uwagi gosp()d
ce depl- byla w bl
dzie. 
. mlm8t.
r pod wplywaml 
gl
du, gdyz w jednych, me dZl
lach J

 s
pienie ze s1uZby. n
j. Ostatni rok W)kazal peWlen pos!.4:P pollt,yczneml naJPlerw me 
ow1Ld.zn j
j 
ale stoiskach tego saJ71ego 
Zlalu .sI?a Brak pragmstyk1 8I11Zbow
J
 ,ta.k pod wzgl
em unormowania za.kup6w w :i.ycie, a nast
pn.le na Komlsjl Komunl- 
tykamy si
 z jak najlepS
eml nadZleJ .: Bardzo ujemnQ. stroIll) admIDlStra.c!1 i odbioru w
]a, jak fez pod wzgI
dem ka.cyjnej osv.iadczyl najplerw przez U8ta 
mi, - w innych ze straszbwym I?esrm.le kolei jest brak ustawowego okres]enlI1 uregulowania gospodarkl cieplnej. Praca swego representanta, a potem 
 o80bl- 
zmem. Przyczyn
 jest tu nav.l
zleDl raw i obowiQ.zk6w persOlllJe]u przez wy- ust.awaC Die powinna, be rezultaty fej scie, te zgadza si
 na zawieszcme Ulltawy. 
przez szereg firm (zwlaszcza zy.dow- 
 nie pragmatyki !I'luZboW
. Tlumac
 pracy mogQ. pJ'Z)-nies
 obfite OwOCC. Drugi analogiczny wypodek powt6rzyl 
skich), ods
dnej tandety" kt6ra l}le do n
 Ministerstwa, ze nie przedk 1ada SeJ- Smary I msterjal.,. si
 z projekt.e
 Min
sterstwa 0 organiz.a.- 
sklep6w jako tako szanuJ
c
ch .SI
, ale mowi pragmatyki sluzbOwej do ustawoda- To same odnost ' si" do g 06podarki sma.- cji S'1u:i.by samtarne) dlo. pr":C0wnik()
 
nie zawsze nawet do stragan oW Jarmar- twle ....w"Dla z powodu Dieu- "........ nieetat.owych, kt6ry po kr6tkleJ dyskus)1 
d . wczego za. ,....., .' Za rami. Komisja obnii;yla teIIl wyda"';"" .0 . .. mJnlstra 
cznych si
 nadaje na sprze az.. z ol1nienia projeoktOw . re ZWlQ.zk&I
Il. - . 1 roz.ycla W KOmIS)1 
stal przez p. . VfY,f»o _ 
Dzial masz)"Il, zwlaszcza r')Ir!l
lych, ;odowemi, jest zupelme bl
dne. M1Dl
te.
 545,100 z1. 1 takz.e staWl a normy lany. Doda)my do. !.ego stano
ko 
in1 
przedstawia si
 w rzeczy sameJ lmpo- kolei moZe i powinien zasi

Q.e OPlllJl na go

n:r
 :
:
:t
at.er
aI6W 
E'I!t sterstwa w 
p
awle pragmatykl sl
zbo- 
nuj
co. Pod tym wzgl
dem zreszt
, pOi Z\\iQ.Zk6w Zawodowych, ale me potrzebu- jOOnem z najwai.niejszych zadan admllll- wej, to przYJdZlem.y 
o przek.?nan
ia
 
ZOail jeszcze za czasow zaborczych. sta. ragmatyk.i z niemi uzgadnio.,e. p:s-w- stracji koIei. Wykazy zall}cz.o!l
. do d
o- !lfin.istentwo Ko]el idzle po Un)l OIIJS 
wysoko i jego maszyny znane, byly 1 roz )e 
 wyrazicie]em opinii jest Se!
 1 on wanego sprawoz.dania Koml
ll 
udzeto- !5zego opdMl .b
Z .w!t
cznego planu no. 
chodzily si
 szeroko po caleJ po
sce. a ny ad' projekty rz
u z 
 OPlllJl}, kt6- wej wykazujl}, ze k
eje poSladS)
 nad- dh1ZsZl) me!.4: 1 ze )ezeh t.echnlczna IItrona. 
nawet byly wywozone do czysto 
lemle- 
. 
la edstawicielem. Sejm takze mU- miar uwiezionego k.pitalu w 

sa.ch przedsi
bion;twa wykMUje pewne pos
 
ckich prowincyj. Przed wojn
 f1
y z r
J ::e kzpo
rednie zapat.rywa
a rz
u meterja16w w wysok05Ci 128 
J
6W. py, dzi
ki zdolnosciom !achowym cal
 
tnnych dzielnic Polski nie .mlalY zad- Sl s rawie pragmatyki sluZbowe), gdyz. 
 KWota t.a nleo p rocentowana i m , ezuzytko- s:zeregu dzielnych ludzl ze w
8tJUch 
nych szans do eksportowama tu swych w p. ;m razie nie m6glby okreSli.e k I 0- trzech b. zabor6w, to slui:ba orga.mzacyjna 
fabrykat6w zato od pierwszeg o targ:u przecm-n y .. unku do ministra kolei. Koml- wana obci
Za 
ospodarkz
nfe


k 

Q._ ad.m1'Distra:yjna i handlQWo - taryfowa 
w r. 1921 spotvkamy JUZ i warszaw
kle 
eg: 


towa uznala przedloi:enIe prag- pr6cz tego kaPI
 Ite: kradziez mater]&- wymagaji silnej r
 1 zd«ydowanej re- 
i mal,?poiskie . eksponaty, zafsz
 Je
: 
:aty
i 
IuZb£1\vej za. spr&W
 bardzo .,a. f
:V P
ta

: e cWi takie obru brak.11 fOl'1D7. 
nak plerwszeilstwo przypada 0 lni ° zn In 1 })ezWZglQdnie konieczDl). . 
niowi. jako o
rodkowf rucbu ro cze- -
>>>
ILOWO POMORSJUE nledzlel a, dill. 11 ..,. 1825 r. 
. (
ospodarelym), obejmuJ,cym okl'l'!B od 1 
d I 1928 r do 30 Ul!tOlpada 1m r. 
gru 12 n : J:I _ i,800,OOO mk, 0 ile chodd 0 
d h6d oslQgnl(!ty w roku operacyjnym 
1 r:...-mJ. """muj
 okm. .. , 
"tycznia 1924 do 31 grudm& 19:U r. 

 Platnlcy prowadZ,cy prawldlowe kale- 
I handlowe mogl) doch6d ustalany w 

larkach polsklch przerachowa
 na zlote 
w s os6b podany W par. 3--6 powolanego 
roZ£otrZidzenla Min. Skarbu I dnla 9 mar- 
ca 1925 r. 
Do olJlJezenla przY1adaJ
ego podatku 
sluiy nast(!pujQca skala: 


PI'ZY d.ochodlle ponad 200,000 d poda- 
tek wynMii M,OOO zl I opr6c.r: teiO 2000 J:I 
od kazdy('h pelnYC:h 8000 zl ponAd 200,000 
zlot)"ch, 
Do podatku doliczl/, I;I
 JX)nat1to, 0 lie 
chodzl 0 dochOdy 
6b flzYCznyeh I spM- 
k6w nieobjttych: 
ponad 200000 zI do 300000 zt 1,5 % 
.. 300000.... 400000 '. 2,5.. 
.. 400000.... .500000.. 4 .. 
.. 500000.... 600000.. 5,5.. 
.. tiOOOoo.... 800000.. 7 .. 
.. 800000.... 1100000.. 9 .. 
.. 1100000.... 1500000.. 11 .. 
.. 1500000.... 2000000.. 13 .. 
.. 2000000.. . 15 
od calego POdlegajQcego }Jodatkowi d
- 
chodu 


t' 
L ad za odpowienlem \\'iYleg1tymowa.- 
- ZAPAjNICZE I BOKSERSK. zaw 
.., 
UWQ:
srRZOSNO '1'ORUNIA. nlem. Pro@T8.IIl przewiduje: 
sobotQ 9 bm. 0 gociz. 17-ej sta- 3) 0 godz. 7-mej rozpocz(!eie 8trZelanla 
DsJ.IaJ 91' s Baltyk" odb
dQ. slQ zav;ody t" p nego po S strzaly pr6bne 1 5 kwa.I1f1- 
ra nJem K. ." . 1 t two To- ws" 
'cz. 1 bokserskle 0 m.. nos kacyjnnych. . 
;:
D1 1925/26. w maleJ sali ..Parku Po ukonczeniu strzelBlD.1a w8tt:pnego 

r.. r:.... Tytulu mistrr;6w zeszl?ror;z- przystepuje s1
 do strzelo.nia. konkursowe- 
WlktorJ . 1 , ".,,
. Felchnerowskl KI. po 5 strzal6w 0 nagrodv 
n f ch bron c "Y'" .... k . b mistrz go . . . I n 1 ' 1 
. . klej wagi i LetiluS I . poczem odbc:dzie sl
 dJa .,.c u naJ ep- 
=r
 

gi. (eny wstepu minimalne: od szych st.rzelc6w koiIcowe strzela
ie 
 1. 'C:::I 
0,50 do 2 zl. sttzale 0 mistrz.ostwo Okr
g. IV. dueln. .
] 
-ZELECKIE W TORUNIU Pom. S 
 
ZAWODY Su. SOKOL" 
) Za\\ody rozdziela tiie 11& 2 kategorje: J)-a 
DLA row. OIMN. " a) dla bylych wojskawych, 
Okr" IV. Dzleln. Porn. l.w, Sok. w Polsce. b) dla niewojskowych. 1 
1) \\' myill uchwal! O. W. 
V. 
 ?d

 5) Poz;yeja: dla a.) dowolna bez .podp6r- 2 
lit aiO IN niedziele dDla 10. 
aJa \ 
 _ k1 odlegloA
 150 mtr., dla b) l
 lJez 8 
-woo, etneleckie na stnelrucy Bo. 0 podp6rk1 od1eglo
6 100 mtr.. , 
-" 0 k 6) Prz) ' b "-rv- Tarez do strzelanJ.a. w1ltep. " 
....
 . . dm . 10' P rz y stane 
". .. 
(Bydgoskle ,p
e.. le"e1e i kwaJif. 10. p1erst., 0 nustczostwo ta.rcz 6 
tramwaju "CegJelma .) m sUwska ora.z ka.ra.bln mam. 98. 7 
2) Za.wodnlcy: udzlal w za.wola.ch 
re. y 7) StrzelanJe odb
zie sle bez W7g1edu 8 
leckich brat mogQ. tylko czlonkowle ow. d 9 
giron. "sok61" Okr
g IV. dzieln..Pom. zg
o na pogo Ne
eze
n. Olm;g IV. dzleln. POm. 10 
r 
D;I
i'ng

POdar[zy. ] Ii 
Podatek do[ho dow y Aci obci/lzajeeyeh nadto karze pozbawie- 

 
nla wolnosc1 od 1 roku. - 19 
na rok podatkowy 1925. Nlezaletnie od !I
tenla zeznanla, plat- 20 
OBWIESZCZENIE. niey obO'wiQzani do !\kladan1a zeznatl, 

 
Podaje si
 do publicznej wladomoliei, ber; wezwania ze strony wladzy wymlaI'O- 23 
co naettpuje: wej winni 6
 saml obliczyc w spos6b wska 24 
I. zany pod III ninlejszego obwieszczenla, 25 
Tetmin do skladania zeznaiI 0 docho- oraz wplnci
 pned uplywem term1nu, W) 26 
dzil do wymiaru podatku dochadowego znaczonego do skladania zemail, bez ()- 27 
nr. rok podatkowy 192;) uplywa. zar6
o sobnego wezwania, do kas skarboW)"Ch 28 
die os6b fizyczn}-ch i IIpadkow wakuJQ.- "prost, wzgl
t1n1e za po
rednictwem 29 
Cfch, jakotei dla OB6b prawnych Pocztowej Itasy Oszczedno
cI pO'lowe po- !sO 
I GlIllm a1-IID mala 1US r. datku, przypadajl)eego od wykazanego \V 31 
Powytszy termin nie o'bowi
uje jed- zeznantu dochodu, a dO'W6d uskutecznie- 82 
nakowoi olob, kt6ryeh gl6wny doeh6d nla zaplaty W oryginale lub tez w odpisle, 83- 
plfnll: podplsantm przel platnlka, dO'lQczyc do 3
 
1. I nieruchom05cl gruntowej. nie prze zeznania. 35 
kraczajl)ceJ 80 ha, Osoby, kt6re w terminie wyznaezonym 36 
2. . pnedsl
biorl!\wl ha
lowego, Q- do skladania zeznaD. zezn&nia tlie dozl), 37 
ptacajQc.gd J:a.adnic:zy podatek przemy- obowiQzane 51) pod rygorem egzekUCji ui- 38 
IIlowy -wedlug IV I V kategorJi \VEz(!dzi. $c1
 D_oJoW(! podat.ln1,._ wymierzlJInego za 89 
I wedlug III kat e 80rJI w mJel
cowo
c1ach poprzedni rok podatkowy 19Z.. 40 
lJI I IV kll.y. III. 41 
S I zakladu pnemyslowego .Iub war- Doch6d obliczony w markaeh pol- 42 
sztatu rzemie
lniczego, \\'olnego od r;asad- iikich, I lilui;tct za pod.tawe wymiaru 48 
nlezego potlatku przemy.lowego, lub 0- pO'datku na r. 1925, przerachowuje si(: w 44 
ptacaltcego t
n podatek wedl\l8 VIII h. mrsl rozpon:Q.dzenla Mlnlstra Skarbu z (6 
tlgorjl pl'ted
i
blor
tw przemy
loWYch, dnia 9 marea 1925 r., (Dz. U. R. P. Nr. 28, 46 
, t: dom6w mlel!Zkalnych, skladaJ
- poz. 200) na zlote, wedlug przeciotnej War- 47 
eych Ill' najwyiel z 4 1zb. to
ci zlotego: 48 
OlOby te obowfQzane 
 do skladanla 1. 1 zl = 28i,OOO tnk, 0 He chomi 0 49 
Ilmail tflko wtedy, gdy IY!.rzymajQ. 0
6- coch6d osi
gni
ty w rO'ku operacYJnym 50 
bne wezwa.nle wladzy pot1atkowej, a '" (gospodal'czym), obejmujQeym okres od 1 51 
tak1m razie termJn do skladanla zeznail lutego 1923 r. do 1 atycmia 192' r.; 62 
o dochodzie dla tego rodzaju platn1k6w 2. 1 zl = 433,000 mk, 0 Ue Chodzl 0 63 
uplywa w 30 t1n1u, liCZie od dnla nast
p. dO'Ch6d osil,lgnl
ty w roku operacyjnym 54 
nego po d
zentu }Inez wladze poda.t- (gospodarczrm), obejmujQcym okrel! od 00 
tow, wezwanla do doten1a zeznanla. 1 marea 1923 r. do 29 lutego .924 r.; 56 
Zeznanla nalezy Bkladaf 0 wsz)'stkich 3. 1 zl = 5B2,ooo mk, 0 lie Chodd" 57 
dochodach z wyjQtkiem dochod6w I upo.. dO'Ch6d osil)gni\)ty w roku operacyjnym 58 
Qateil slutbowych, emel'}iur I wyD.agro- (go
pOd8rczym), obejmujl)cym okres ad 59 
dlen la najemnl) pracQ. 1 k" letnia 1923 do 81 marca 1921 r . 60 
Pneplsane do skladanla zeznaiI fol'- 4. 1 zI :::: 731,000 mk. 0 lie Ch
dZi (; 61 
muIane wydajQ. bezplatnie wla
c1we wla- doch6d ol!il,lgni
ty w roku operacyjnyb. 62 
cize podatlr.owe. (gospodarczym), obejmuj,cym okres od 63 
Wypelnione formularze zeznaiJ nalezy 1 maja 1923 r, do 30 kwietnla 1924 r. 64 
!kladal! do tych wladz podatkoW)'ch I. In- 5. 1 zl :::: 881,000 mk, 0 Ue chod!t to 60 
stancjl, w kt6ryeh okr\)gu oll
y podlega- dOCh6d oelQgnJety W ro'ku operacyjnyn.. li6 
i,el podatkowi mialy miejsce zamleszka- (gospOdarczym), obejmUjQcym okres oct 67 
n1a w dnlu 15 grudnia 192i r. Skladanle 1 czerwca 1923 do 31 maja 1921 r. 68 
Hltlan moze bye! r6wniez uskuteczmanlll 6. 1 zl =: 1,030,000 mk ,0 lie choliz1 tJ 69 
naleiycle oplaeonym Ifstern polecon)'nJ docMd o
ll}gnit:ty w rO'ku operacYjnYDJ 70 
btlPo....dnfo pod adresem wlaSCiwej wla- (!!'Ospodarczym), ObejmujQcym okres Od 71 
dl1 POldatkowej. ] Upca 1923 r. do SO CICI'wea 1924 r. 72 
W razle niezloi:enia zeznanla W powy!- 7. 1 zt ="= 1,180,000 mk, 0 lie chodd 0 73 
aym terminie, Wyrnlar POdatku bed:de \1- doch6d O!IQgni
ty w rdku OprracylnYIll 
I'ku
ecznlony nl podl'taWie rnaterja16w, (gospodarczym), obejrnlljQenn okres' ot1 
jakieml v;ladzll. rolporzQdza, platnlcy za
, 1 !'ierpnla 1!J23 r. 110 31 HlIca 1924 r,; 
ttOny W przepisan)'lll tennlnle nle zlOZ4 8...1 II = 1,330,000 rnk, 0 ilo ChOdzl l' 
lema.nla ukaranl bt'd
 gnywn, do 100 II. doch6d olll,gniety w rokll O!'crncvjnym 
Kto Piladomle w celu UCh)'lenfa 61(1 'gospodarczym), obejmujQCytll ok,:es oll 
ad uef.aW(1weJ powlnnoilc1 podatkowej o. 1 wrzeAnia 1923 r. do 31 I!lerpn;a 1924 r 
lOb)' Wlasnej lub liner; !ieble zastepowa,- 9. 1 II = 1,670,000 mt, 0 lie ChOd;1 0 
nil, Iloi)' nieprawddwe zeznlin.le kt6re docMt1 
1
niQty w roku Oprrllevjnym 
PTZ)'ttyni
 ele mote do udaremni
n1a
. Igospodarczym), obejmujQl"ym ok;es od 
mlaru lub U!zel:uplenla ustawowo nalet
. 1 pa:fdz1ernlka 1923 r, do 30" rze' I 
cego &Iv PGdatku, n1eu.letrIfe Od Obcnvft". 1m r. . n a 


 d:Plat :;'inojc1 POd8.tkowej, 0 Ite 10. 1 Itl :::: 1,610,000 mI{. 0 II,.. Chodd 0 
W1z:c
j ust a iruroWlza \V mfAl PtJ- doch6d osIQf!ni
ty w roltll l"perllcvjn:m 
planl trIe ad awy kamej, ulegnte karztJ (go
podarcaym), obejmujQc)'m ok
s Cd 
ptO
tn 
 .!.dndkrotnej do dWudz1e- 1 lIstopada 1923 r. do 31 patllzlcrnlka 1921 
eJ U
UJ" nleWymtl!fZonego, 11- rolm 
:Z=:g 
 n araionego na ledno Ii, 1 21 ;:: 1,730,000 mk. 0 lie chodJ:1 C1 
'\ a. " ra.zia okdltemo. I doch6d osIQgn1
ty w lOku Operacyjnym 


Kronlka sportowa. 


Podatek docbo- 
dOW7 W zlot7ch 
. 


poned 1500 do 1.560 
1.lS50 " 1600 
,. 1 600 " 1,700 
" 1.700 " 1.800 
.. 1.800 " 1.900 
.. 1.900 " 2.000 
.. 2.000 " 2.100 
" 2,100 " 2,200 
" 2.200 .. 2.400 
.. 2 400 " 2600 
" 2.600 " 2.800 
.. 2 800 .. 3.000 
.. 8 000 " 3.200 
.. B,200 " IUOO 
.. 
.. 3 400 .. 3600 
" 3.600 " 3.800 
" 8.800 II 4.000 
" 4.000 " 40400 
" 4.'00 ., 4.800 
.. 4.800 " 5.200 
" 6 200 " 15.600 
.. 6.6JO " 6000 
" 6.000 " 6.600 
.. 6.600 .. 7200 
.. 7.200 " 7.800 
" 7.800 .. 8.400 
" 8,(00 " R200 
" 9.200 " 10000 
.. 10,000 .. 11.000 
.. 11.000 .. 12,000 
" 12.000 .. 13.000 
.. 13.000 .. 14.000 
.. 14.000 .. . 15000 
.. 15.000 .. 16.000 
.. 16000 " 17.000 
.. 17.000 " 18000 
.. 18 000 " 19.000 
.. 19000 " 20.000 
" 20.000 .. 22,000 
.. 22000 .. 24000 
.. 24,000 " 26.000 
.. 26.000 .. 28,000 
" 28000 " 80.000 
" 30.000 .. 32 000 
.. 32.000 .. B4.000 
.. 34.000 .. a6.WO 
" 36.000 " 88.000 
.. 88.000 .. '0.000 
," 40.000 " 44000 
" 44000 .. 48 000 
.. 48.000 " 02.000 
.. 02 UOO " 56.000 
.. MOOO" 60000 
" 60.000 " 6
 000 
" 6otOOO .. 68.000 
II 68.0(,0.. 72.000 
" 72 000 t, 76.000 
.. 76.000 .. 80,000 
.. 80.000 " sa.ooo 
'" 88.000 " (l6000 
.. 96.000 .. 104 UOO 
.. 104.000 " 112,000 
.. 112.000 .. 120.000 
.. 120.000 .. 128000 
.. 128.000 .. 136 000 
.. 136000 .. 144 000 
.. 1(4.000 " 152 000 
.. 102.000 .. 160.000 
.. 160000 .. 168 000 
.. 168.000 .. 176.000 
" 176000 .. 184.000 
-0', 184.000 .. 1920UO 
.. 192.000 " 200.000 
.. 


. 


Nr. 109. 


pooatek nalety jednak wymlerza
 ., 
ten I!pol6b, aby z dochodu WYilzego Ito. 
pnla po potrl,lcenlu podatku nle 
zOltalo 
nlgdy mniej, nit lostaje z najwyzszego del 
hodu bezpo
redn1o nifszego stopnla po 
:otrQ.eeniU podatku, na ten stopleil P1'%)'. 
padajQcego. 
o 118 Z dochordu, ustalonego do wymla. 
ru podatku po potrQ.cenfu ,przypadaj/lcel 
kwoty podatkowej pozOlStaJe mnlej, nit 
wynos! najwyz
 doch6d wOlny ad po.. 
datku, naleiy podatek wymlerzy6 I pobn
 
tylko w WYl!ok
1 nedwytkl dochadu po.. 
nad tQ najnlisZf granlc
. 
Do podatku prlypadajlJ.Cego wedlug 
.ill ii podanej powytej skall dollcza I!te ponadto 
.! 
 dadatek komunalny, kt6ry wynos1 P1'l}' 

 .s dOlChod:t1e: e 

 N ponad 1 500 zl do 24000 zt 4 
o J do. 

 24000.. ,. 88000.. 4,.5.. chod\! 
31 :: 88000........ 5 .. podat. 
5S Pre%es Izby Skarbowej 
37 Obrzud. 
41 
46 
fO 
64 
fi9 
67 
7fi 
84 
93 
10! 
112 
122 
183 
144 
162 
182 
20
 
224 
246 
283 
324 
366 
411 
469 
li30 
605 
684 
767 
854 
945 
1040 
1.156 
1.278 
1.406 
1.640 
1.760 
1.992 
2236 
2,492 
2760 
3.040 
3.366 
3.708 
4.066 
4440 
=060 
5.712 
6396 
7.112 
7.860 
8.704 
9.M8 
10012 
11476 
12.480 
14.168 
15 936 
17888 
19.936 
22 080 
24.320 
26.656 
29.088 
81.616 
34400 
37.296 
40.304 
43.424 
46.656 
50 OOU 


GIELDA POZNANSKA. 
:I dnla 8 maja 1m r. 
.0' dolarow. lIety Po:&n. Ziem.tw. - KredytowCQo 
2.M - u jeden dolar) 

 lI.ty zbo!. P Oln, Ziem. Kredyta .....00 
B

k Prlemy.lowc6w I-II em. . . 7.00 
B.nk ZwillZku Sp ZlIr. I-
 em. . '.00-8.00 
I'ol&ki BanK Hanell., POlnan I-IX. - 4.00 
POI. Bk. Ziemian I-V em.. . . 300 
Arkona I-V em. - . . . 220 
Ce"trala Sk6r I V em. . . .-180 
ner.leld . Vlktorius I-JlI. . . 4.25 
Iskr. I-IV em. . . - - UJ 
LubaR fabr. pr.. ziemn. . . -115.00 
Dr. Roman May I-V em.. . -2800 
"lIplernill Bydgoslcz I-IV - - o(),30 
POln. Sp, Drzewna 1- VII em.. -. . 0,54 
ZJed", Browary Orod..sk!e I-IV... . 1.50 
POZNAIiIBKA GIELDA ZBOiOW£. 
Poznah, IS. 5. 1925 r. 
WaruDelu Handel bun. Ir. lit. &at ladUllk. 
was. do.taw. laral 1& 100 q. W Ilot,c:b. 
tyto . - . 31.00-32.00 I/. 
Pelenic:. . . . 35,50 37 "J .. 
J
czmie'" b,ow . - 211.50-3150 .. 
Owies .. - 117.50-2050 . 
Mllka tytn. 65 proc. wI. work. 42.50-4450 .. 
.. ., 70 .. .. .. 39.()()-.tI.OO.. 
Mllka psz. 65 proc wi. work. 54.00-57.1X1.. 
Oapa iytni.. - - 23,
5 . 
Ospa pszenna. - - 21.00 _ . 
Groch polny. .. .. 
Wyka .. - 23 00-25.00 .. 
Seradela - - - 13.00-15.50 . 
t.ubin niebieski- . . 11.00-10.50.. 
Koniczyna czerw - . - .. 
Konlczyn. 8IWedllca - _ - . 
KonlClyna w luskach . . - . 
Ziemniakl labr. . . . -4.30. 
Ziemniakl jadalne . . -5.20.. 
Peluszka - . . 22.00-24.00 .. 
ratarkll - . _ 2
.ou-20.00 .. 
Groch Victoria . . . _ .. 
Lubin t6/ty . . _ 11.50-1150 . 
Koniczyna i6lfll _ _ _ .. 
Koniczyna biala . . 40.00 --4\1.00: 
Corczyca __ 
Usposoblenle, spokoj"e' 
GIELDA W ARSZA WSItA 
I dni. B maja 11125 r. 
tranz. sprzed. 


Walutl' 
Dewizy I 
Belgla 
Holandla 
Nowy Jork 
Londyn 
Paryz 
Pr8ll11 
SZwajca"'a 
Wiedefl 
Wlochy 
Pot. ... 
Pot. koleJ. 
Poi. dol. 
Pot. konw. 


l1upno 


28.27'/s 
209.00 
518'/. 
2.5.22 
27.17'/. 
1.'1.42", 
100.55 
73.111 
111.40 
71-70-!f% 
9()-89-1IU"_ 0 
59-58% 
-50'10 
TendencJ'I: nielednolit.. 
AkcjeJ w zlotyclt. 
Bank Dya;hontowy _ 
Bank Handlow)' . 
B.nk ilia Handlu I Prlemyslu- 
Hank Zac:hOdni . . 
M.nk Zjedn. Ziom. PoL _ 
Bank Zw. :Sp. Z.rObk.. . 
Spiess _. 
Elektrycznoja! _ _ 
CZo:stocice _ . 
Ooslawice _ . . 
W. T. Fabr Cuhru 
Warll. T. Kop. WUla- IV. em. 
Nobel _ . . . 
Ostrd
 Z.klad. . . 
Rudlhl. . . . 
St.rachowice. . . 
Uh
 - . _ . 
Zielen.twshi _ . _ 
Zawiercie _ . _ 
tyrarll6w .. . _ 
Borkowski _ _ . 
H.berbutch _ 
Lombard . 


2UI 
2011.50 
517 
25.15 
i7.U 
15.39 
100.30 
73.00 
21.30 


28.34 
2011.50 
5.20 
2528 
27,2.'1 
15.46 
100110 
73.31 
21.4;0 


. UO

 
, : :too 
: '.&3-1.65 
. . -SJO 
8.SO-UO....a.6! 
._2.10 
: _ 2.20 
. . _1.75 
. . -1841 
. 2.80--290 
_ _2.4:1-240 
2.09-2.05-
.07 
..5,75-5.60 -
.:: 
. -1.45- 
!I.52 -2,5
: 

 
- _10,75 
15 00-14 50-14,7' 
'. _UO-8,t5 
_ -1.40 
6.00 
,35 


: . : _1.30-1 
rendtncla nlelednollta. 


Z 'l'AROU NA KONIE I BYDLO 
W '1'ORU"iIU. 
W t1niu 7 bm. sprowadlono konJ na 
targ okolo 600 sztuk przewdnJe materJal 
Po
lednl; naJlepsza' para konl zo.tal a 
sPrzedana za. 1300 d. Natomlast bydlO', 
kt6rego okolo 1:\0 sztuk pr:typrowadzo no , 
bYlo drogte. Za dC1brt krowQ mleczn, Plol 
na bylO' do '00 d osi
gnQ.
. _ Targ
wl.ko 
na b)"dlo i konle jest nle wystarczaJI)%: 
trallliakcJe dokonuje .JQ poza agto 
niehl naczem magistrat tracl.
>>>
SLOWO POMORSJUE - nJedzle1a.. 4da I' .al. I1Z5 r 
Szczepienie ospY w powiecie toruiiskim. 
Su:uplenie w powiecie na rok 1925 jakotet lekarz . . 
odbedzie sle podtug niiej odbitych plan6w: nie
f. OWl pow. t.elegraficzme do- 
. Takowe za

rajll spls miej
, jako i 5. Z iednego domu. WI kt6rym wypadek 
la1Juny Iz.czeplema, oraz. szcz:ep
rua po- c
r
b pOwyiszych zasz:edl. nie powinny 
JIOwpe elzlecl szkolnych I og
dzm lZcz:e- dzieCJ do publicznego tenninu bye pny- 
pionelt. . '. prow
dzone. taksamo nie po....inni doro
1i 

er:n
y 
 tllk obhczone, ze zwlob z. taklcn dom6w do publiC1: ne a o szczepie- 
tychze me Jelt d?zw?lona, bo przez to IU
 przychoazie. Szczepienie oraz ogl
- 
caty rozklad by uCierpud. dzmy ?s6b z takich dom6w musZ4 osobno 
Zwracam 
to uWIIg
 wladzom miej- ?a
tll
le.. Tllksamo trzeba post
pOWIlt, je- 
sc:owym, ateby Sle z plllnem tym zaznajo- zela w Jakim domu wybuchnie chorobll ospy. 
mily, biorllc na siebie calli odpowiedzil!l- 6. Do szczepienia naldy wybrae jllsne, 
no46 za to, by rodzice lub opiekuno- ogrz
walne od
owiednio wielkie i nalezycie 
wie na wyznaczon4 godzin/; punktual- WVwl
trzone ublkacje, kt6re 0 ile moznoAci, 
!lie dzieci do 6zcz:epienia stawili. Lbty oddzlelll poczekalni/; od pokoju, w kt6rym 
uczepien WYSY'a si/; wladzom miejscowym odb
a si
 szczepienie. Przy chlodnem 
celem powiadomienia odno
nych os6b. Li. powletrzu naleiy pokoje ognae. 
sty ponownego szczepienia naleiy pp. nau- 7. Dzieci i osoby powinny bye wykll- 
Qyeielom w
czye. Wladze miejscowe po_ pane I czysto ubrane. 
winny 1'0elzicom, rodzicom przybrllnym i 8. Jeteli zachodzi wypadek, Ze pewne 
opiekunom interesowllnym oznajmie, te d.decko, kt.6re si/; znajduje na li
cie szcze- 
pod/ug UStllWY sejmowej z dnla 19 VII. ple1i, bylo IUZ szezepione, natenczas naleiy 
1919 podleglli'l uchyll1j
cy si/; od pnymu- ?dno
nemu Iekarzowi zwr6cie nil to uw"g
 
IOwego szczepienia ochronnego przeciw I pr:zedloiyc mu 
wiadectwo szczepienia, 
OIpie bne pienit::tnej i woln
ciowej II tak Silmo trzeba Iekal'lOwi dae do wiado- 
mianowicie do 200 d. lub 14 dni llres
tu mo
ci mianowicie zaznllczye w li
cie szcze- 
na mocy kt6rej w roku bieillcym bezwlI- pie1i pod "uwagll''', kt6re dzieci umady, z
- 
runkowo karac b/;d
. chorowaly, rodzll) choroby, 'Oraz kt6re Sl
 
Do tego dO/l1czam nast/;pujllce szcze- wyprowadzily i dokla:1nie podae dokl1d. 
861y : Zesz/
g
 roku zda.rzylo s!/;, .ie wie
kll 
1. pp. Burmistrzowie, Sohysi i Prze- cz:
 mleCl do szczepl
nl
 Sl
 me sta
I'a. 
toteni obszar6w dworskich powinni w ter- Rodzlny 
dno
nyc
 dZle
1 podawlI!y )a
o 
mlnie sz:czepienia olobiicie si
 Itawic, pow6
 ze dZle1i I godzma szczeple1i me 
lub v Iwe miejsce przystae zast
pc
 byty 1m znllne. 
Osoby i d:zieci szkolne z miejscowo
ci Wz
am pneto wladz
 miejscowe, ale- 
I czon ch do I ' e ' '. by rodzlcom wzgl. rodZlcom przybranym, 
pny II Y m Isea szczeplerull po. , k . . 
winny b e pd. I d oraz ople unom nil czas 0 termmle szcze- 
mie J .seo y . 
:k frzewo 

cego d a zy pieJ\ i ogl
dzin dely wledomo!c, by takowi 
. ..el. II ,uszc::zeple wpro
a zone. pnez podpis mogli wiadomo
c terminu 
Nlezastosowul;acycn &I/; do tegoz rozpo- .. 
. d Co D . 
rqdzenia pp. pr:zelotonych OOno
nych gmin szc
eplemll po "'Ia czy 
 tego m
ze 
I ob 6 d k' h ' 6' . slw:yc nlldeslany egzemplllrz hsty szczepleft 
szar 
 wors. IC . pocll1,gam r wlUez pierwszego i ponownego (do kt6ryeh zapi- 
do .s
owe) . od.PQw
edzlalno
CI 
 
y
1 .po- sana dzieci arodzone .. roka 1924, 1913 
wY.Ie) wymlemone) ustawy seJmlkoweJ z i 1918). Podpis moze'bye umieszczony w 
dnia 19 VII. 1919 r.. . . rubryce .,Uwagi". Dla dzieci, kt6re nie- 
2. Przy. 5zCZeple
\I
h po....t6
ych I uniewinnione do 5zczepienia si/; nie sta- 
pny 
Ql
mach powmm nauczYClele bye 
iq, b
dzie opr6cz ukarania winnych, w 
oheenl. jesieni osobno nowy termin szczepienia 
3. Wladze miejscowe powinny dostar- zarz
elzony i to nil koszt odno
nej gminy. 
elyc lekarzowi sil pomocniczych do zlllll- Listy szezepien nlllei;y zllchowlle. 
twienia apraw pi
miennych, r6wnlez zape- Wtadzom mlejscowym polecllm, aieby 
wnil! spok6j i pOfZ4dek w czasie ucze- w swych obwodacn osobom doroslvm oraz 
pienia. pn:ybyszom z Rosji zwr6cily uWIIR
 na 
4. Jeieli w pewnej miejscowo
cl wy- be 7 -Iatne szczepienie, a uczeg6Jnie tym 
buchnl1 choroby zakaine jllk szkarlatyna, oso m, u kt6rych szczepienie Jub szcze- 
iarnice (odra) krztusiec, tyfus plllmisty. pienit "Ionowne wcaJe lub. tylko "!aly.
- 
zapillenie 1'6zy w w
kszych rozmiarach, nioslo skut
k, by. korzysUlIi z 
lId
J;aceJ Sl/; 
nalaiy Izczepienia zaniechae. sposobno
cl pubbcznego sZC1:eplema calem 
Pny odno!nych wypadkach nalety Mm oebrony od choroby ospy. 
Plan szc:ze p ienia osp y w L obwodzie Ilekarz pow. Dr. Stanislawski) 


Nt. 109. 


MiejscowoK i szkoly 


Dzieit 
I aomina 
szczepienia 


Dzie1i 
i gomina 
ogl
dzin 


Miejscow04l 
szczepienia 
i ogl
dzln 


Po w t6rne 6zczeplenie Podg6n 


14 5. 0 gOdz. 1 22 5. 0 godz. 
12 w pol. 12 w pol. 
14 5. 0 godz. 22 5. 0 godz. 
2 po pot. 2 po pot. 
155.0 godz. 23 5:0 godz. 
12 w pot. 12 w pol. 


Szkotll Stawki 


Hotel Centralny 


Pierwaze azczepienie Piaski i Podg6rz 


" 


Pierwsze i powt6rne szczepienie Brzoza, 
Czemiewice, Rudak i Stawki 


Pierwsze szczepienie Rogowo, Rog6wko 15 5. 0 Qodz. 22 5. 0 godz. 
I Lipniczki, 12 w pol. 12 w pol. 
PO w t6me szczepienie Rogowo i Roa6wko 
- 


MiejscowoU: I 5Zkoly 


1Sti'. 7. 


Dzieii 
I godzina 
nczeplenta 


DzI_ 
I QOdzlna 
OS!I
dzin 


Mieiscowoit 
nczepienia 
i o..
 


Pi
sze szczepienle SiemoJ\ wi
 i dam. 
Glerkowo i Oto..ice, g 5. 0 godz. 16.s. 0 QOd&. Szkolll Siemoft 
Powt6rne szczep. szk61 Siemo1i i Gierkowo 1 po pol. 1 po pol. 
Pierwsze szczepienie Rz
czkowo Borek 
Cichoradz t Skludzewo, ' , g 
. 0 lOch. 165. 0 goeIz. Szkota Rzeczkowo 
P_o
.

ep.5zko'yRz
kowoiSkludzewc 2 1 /. po pol. 2 1 j. po pol. 
Pierwsze szczepienie 
iyn tl1iynek, S/o- 
P mowo, Bierzglowo wid i zamek, 9 
. 0 ROdz. 165.0 godz. Szkota t,iyn 
OWl6rne szczepienie szk61 8ienglowo 4 po pot. 4 po pol. 
wie
 i zamek 
Pierwsze szcLepienie 8iskupice, wid 
I dom. Br..chnowo i D
bin y, 11 C 0 .. odz 1 8 C 0 ff od z 
P "'" "'. .. . "'... . Slkolll Bisku p ice 
owt6rne szczepienie szk6t 8iskupice, 1 po pot. 1 po pol. 
Brllchnowo i Dtbiny 
Pierwsze szczepienie Przeczno, Lublanka, 
Wybcz I Wybczyk, 11 5. 0 Qodz. 18.s. 0 Qodz. oberta Lubillnka 
Powt6rne szczepienie szk61 Lubillnkll, 2 1 ;s po pol, 'JIlt po pol. p. Winlerski . 
Przeczno I 
'ybcz 
Pierwsze szczepienie 8wierczyny, Piina, 
Leszcz, Swierczynki, R6zankowo, Ko. 11 5. 0 godz. 18 5. 0 Qodz:. Szkola Swierzynki 
wr6zek i Piwnice, 4 po pol. 4 po pol. 
Powt. szczep. szk6t $wierczynki I PiVna 
Pierwsze szczepienie Toponysko, Stanl- 
SIIlWki, Kami"niec i Czarnowo, 125.0 110m. 15 5. 0 gadz. oberta Toporzy.ko 
Powt6rne szczepienie szk61 C:zarnowo 1 po pol. 1 po pol 7-l p. Tews 
i Toporzysko 
Pierwsze szczep. Wielka i Ma'a Zlawie& 
Powt6rne szczep. szkoly WlelKII Zlawid 
Pierwsze szczepienie P/;dzewo, Gutowo, 
Zaro
le Cienkie i Szerokie, 12 5. 0 Qodz. 19 5. 0 godz. obeda P edzewQ 
Powt6rne szczepienie szk61 P
dzewo, 3'/. po pol. 3 1 /1 po pol. p. Zmiendak 
Gutowo i ZlIro:!ile Cienkie 
Plan szczepienill w IV. obwodzie (Jehrz Dr. Dekowski CheIJT:t"a. 
Pierwsze szczepienie Pluskowt;sy, 11 5. 0 gOdz' 1 18 5 0 godz. S kola Obre bu 
Powt6rne szczepienie szkoly Obrt;b 11 przea pol. 11 przed pol. z 
Pierwsze szczep. Mirakowo, i Kielbasin, 11 5. 0 godz. 18 5. 0 Qodz. Szkolll Grodno 
Powt6rne szczepienie sZkoly Grodno 12 w pol. . 12 w pot. _ 
Pierwsze szczep, Zeillno, Diwierzno, Li- 
znowo, Witkowo,Dziemiony iZaj",czkowo 125.0 aodz. 195.0 Rodz. Szkota Zelino 
Powt6rne szczep. szk61 Zelano, Dtwierzno, 11 przed pol. 11 pned pol. 
Liznowo, Dziemion, i laillczkowo 
Pierwsze szczepienie Skqpe, Blelczyny, 125.0 ..odz. 195.0 ..odz. Sk 
Chrapice i NowlI Chelmta, .. 1" ot Szkola 'I"e 
Powt6rne szczep. szk61 Skllpe I Blelczyny 1 po pol. po p . 


Pierwsze szc:zepienie PIlPOWO Biskupie 
I dom. Staw, folgowo i Kucborek, 
Powt6rne szczepienie szk61 PIlPOWO Bis- 
kupie I Staw. 


Pierwsze szczepienie Koftczewice wie
 I 
dom., Warszewiee, Nawra i Boguslawki, 
Powt6rne szczepienie szk61 KoJ\czewlce 
i Nawra. 


Plerwsze szczepienie Che/mia, Archidja- 
konkll i koIonjll NowlI-Chelmza. 


Powt6rne szczepienie szk61 w Chelmt)'. 


Plan szczepienia ospy w V. 


Rubinkowo i Katarzynka. 


Ztotorja i Kaszczorek, Kompllnino i No- 
wllwie
. 


125.0 Qodz. 195.0 Qodz. oberill Wielka 
21/
 po pol. 2 1 /, po pol. 
 p. Oborol 


13 5. 0 Qodz. 20 5. 0 aod&. Szkola Papowo 
11 przed pot. 11 pned pol. Biskupie 
13 5. 0 Qodz. 20 5. 0 Qodz. Szkolo Koncze. 
jlll po pot. 1 1 /. po pol. wice 
155 0 godz. 22 5. 0 Qodz. Salll illmnutyki 
8 ranD 8 rano aimnazjum mesic. 
16 b. 0 aodz 23 5. 0 Qodl. Salll Qimnutyki 
8 rano 8 ranD If imnazjum mt;sk. 


obwodzie (lekllrz pow. Dr. Stanislawski). 
11 5. 0 godz. 1
 5. 0 godz. Szko/II na Jak6b. 
12 w pot. 12 w pol. skiem przedmie&ciu 


11 5. 0 Qodz. 18 5. 0 QOOz. 
1 po pol. 1 po pot. 
U D. 0 godz. 185.0 a odz . 
2 1 j. po poL 2 1 . po pol. 
11 5. 0 aodz. 185.0 Qodz. 
4 po pot. 4 po pol. 
125.0 aodz. 195.0 Qodz. 
1'2 w pol. 12 w pol. 


ao
ciniec Krauze 
w ZlotOt'jl 
goAciniec Brocka 
w Grllbowcu 


Urabowiec, Smolnik i Silno. 
Obszllr dworski Dybowo, Kozib6r, Mata 15 5. 0 godz. 23 5. 0 aodz. Go
clnlec Kozib6r 
Nieszawk" Nieszllwkll i W. Nieszllwka 2 po pol. 2 po pol. 'Wrzosy, Barbllrki I Oleic. 
Pi . N 165.0 ..adz. 255.0 godz. GoSciniec Piecze- - 
'erwne I powt6rne sz:c:zepieme owa.. I nia P . Duszyftski Grzywna, Grzywna Bisk., Grzywnll Szla- 
arabia, Popioly, Pieczenia i Brzeczkll 12 w pol. 12 w pO. checb, Browinll, Brllchn6wko I Kuez- 
nC C od wely. , 
Pierwsze I powt6rne szczepienie Odo- 16 5. 0 goclz. 
 "'. 0 Q z. Szkola OtJoczyn 
czyn, Odoczynek 1 Kllrczemkll 2 pO pol. 2 po pol. Ostaszewo, Kowr6z, Wytrembowice, Slaw- 
, . I I obwodzie (lekllrz Dr. Haszke Gr-:;bocin). kowo, T ylice i Zengwirt. 
Pilln szczep,enlll ospy w . 


Szkola Wrzosy 


oberia Wemer 
w Grzywnie 


12 5. 0 godz. 19 5. 0 aodz. Szkola Ostllszewo 
1 1 / 2 po pol. 1 1 '2 po pot. 
125.0 godz. 195.0 Qodz. Szkota t.ysomice 
3 po pot. 3 po pol. 
13 5. 0 godz. 20 5, 0 a odz . Szkola Przyslek 
12 w pol. 12 w pol. 
13 5. 0 godz. 20 5. 0 a odz . obeda tal .ie BoUt 
1 1 /. 00 pol. 1 1 / 2 po pol, 
- 13 5. 0 gom. 20 o. 0 godz. ober1a Czarnebloto 
_ 3 po pol. I 3 po pol. 
Torun, dnla 29 kwietnill 1925 r. 


t..ysomice, lllkrzewko i Lulkowo. 


S:zkotll Rogowo 
Rozgarty, przysiek i Stary T orufl. 
Smolno i G6rsk. 


MIASTO NA DNIE MOBZA. 
Donosz
 z Lond)"Du. te w pobl
Zu 
- Tunisu odkryto na dnle mona rUlny 
23 5. 0 godz. Szkota Lubicz zatopionego miasta. Pewien nurek 
- Wielkie i swi-:te uczucie przynoBl 
3 1 /2 po pol. rabski znalazl podczas pracy n
 d
,: z SObR BzczE,:scie, ale zarazcm i c1.erpie- 
morza kilka przedmiot6w 0 Wle.lkleJ . :
 . . . . 
2..5 5. 0 QOelz. oberia G

ocin wartosci arcbeologicznej. .Za'Ylado- me, 1 w tem tkwl Jeg' wlelkoM. 
er- 
1 po pot. p Felski mienl 0 tem odkryciu, udall BIE.: na pienie bowiem jest owobQ. naszeJ du 
miejsce czlonkow!e. in8.tytUt
 ar:heol
 sZY. rOZ8zerza horyzonty sycia i iwia 
25 5. c1 goth. obert. Papowo- Tor. gicZ? d e
o 
 T ta.m unlSle 
n1
W




l,d
 Uem bozem rozjaAnia Berca, w kt6r
 
pol n Ge ppe rt zna] uJ
 SIE.: na . H. 
 rd 
'.3 po. r . dobrze zachowane ulice zaginlonego WB
pU]e. -_ e8.\U., 


Pierwsze szczepienie Turzno, folsong, 
Gostkowo i Gron6wko, 
Po w t6rne szczep. szk61 Turzno iGostkowo 
Pierwsze szczepienie Kamlonka, Kllmionld 
i Morczyny, . 
Powt6rne szczepienie wie
 Kam l !nka 
Pierwsze szczepienie Mlynlec, Bnednko, 
Jedwllbno i Gronowo, 
PO w t6rne .zczep. szk61 M/yniec i Gronowo 


155.0 Qodz. 225.0 godz. 
2 1 /. w pol. 21/. po pol. 


Szkola Tunno 


1 C C eIz 22 5. 0 lodz. NI
ciniec Kllmion- 
"'oJ.og o . .. ..- Hb h 
5 po pol. 5 po poL ka 35 p. IIr art 


165.0 Qodz. 23 5.0 goelz. 
1 po pol. 1 po poL 


Szkola Mlyniec 


Pierwsze szczepienie Lubicz i 
ielllwy, 
Po w t6rne szczepienie !lzk6/ Lublcz 


165.0 godz. 
',31/. po pol. 


Pierwsze szczepienie Gr-:;bocin, . 
Powt6rne szczeplenie szkoty Gr/;bocm 
PI
rwsze szczepienie PIlPOWO- T 
skie \ 
I Koniczynkll, 
Powt6r.szczep. szkoly Papowo-Toruflskie 


185.0 godz. 
1 po pol. 


18 5. ollodz. 
J po pol. 


, 


. 


Czamebloto i Cegielnik. 


przedruk z Or
downika Un-:;dowego. 


, 


miasta. Nazwy odkrytego mlasta w 
starozytnosci nie zdolano jednak do- 
t
d ustalif.
>>>
Sfr !. 
- 


BLOWO POIIORSKIB Dletlzlela, dllla t. ma'a t825 r. 


roja , 6mdziadlD: 
a ,idiflicu ZI. TIL 217. 
l GRUDlI4DlA. 


Nr. 109. 
-=-=
 


Z GRUDZIr\DZA I 


CHELMZY. 


filja w OIelmtJ 
 
al TlrUsk.]I. T.L II. 


o Pferwsza Pomorska Wyslawa. W 
,iQlek 8 bm. na zaproszenie Dyrekcji \\'y- 
stawy 
-.\'iedzili przedstawiciele prasy 
plac WYI :lwowy, Szczeg6.owy opis pJacu 
i nnpocz
tych prac podamy 'III' nast. nu
, 
l'iarazie ogmniczymy 8i
 do stwierdzema 
laklu, ii roOOly prowadzone s
 intensJ:w
 
nie i energicznie, a ju:i dzis, - choclaz 
zaledwfe kilka pawiJon6w jest wyko1l- 
czonycb, calost przedstawia si
 imponuj
- 
eo, - 
o Z TeatrD Miejsldego. Prawdziw
 
niespodziank
 zgotowano we czwartek nie 
licznym teatromanom, zd
:iaj
cym na 3- 
de przedstawienie ..Ksiedza Marka" do 
naszego tealru: sala teatru zamkni
ta, na 
drzw:lach lakmliczny napis: "Przedstawie- 
nie siQ nie odb'i'dzie - z powodu uroczy- 
stoki strzeleckich". Trudno z.rozumiet, 
istotnie, co wsp6lnego maj
 uroczystoSei 
strzeleckie - z przedstawieniem 'III' Te- 
8tne Miejskim? Fakt powy:iszy, jako jas- 
krawy przyklad lekcewatenia publiczno- 
Sei - zanotowat naleiy, zapewne, na 
karb dyrekcji teatru. Zwolennicy teatru 
maj
 sluszne pmwo domagania siQ wy_ 
jaAnienia. 
o ZellranJe mieslpu Tow. Opiekl 
Dad Dzi8l!mi odbylo sie we czwartek 7-go 
bm. w lokalu Sekretarjatu Zw. Lud.-Nar_ 
Zebranie zagaiJa jako przewO'dnicz
ca p. 
Kunertowa. 'Omawiano sprawe wysJania 
biednyeh dzieei do Gdyni na ezas letnich 
wakaeYj. Na koszt Tow, wyslanyc)1 b
 
dzie pi'i'cioro dz1eci, dalszych dwoje na 
koezt w'lIBny. Nastepnie dyskutowano 
sprawy urqdzenia "Pikniku staropalskie- 


go" na rzecz Towanystw&. Ustalono 
termin pikniku na dzien 23 bm_ Program 
zapowiada sfQ bardzo interesujQCo. Pik- 
nik odbedzie siQ prawdopodobnie 'III' sa- 
lach h
elu \Varszawskiego. BIi:isze szcze- 
gory i program podamy w swoim czasie. 
o SlowarzyszenJe KaloL Mlodzieiy 
ienskiej obchodzi 'III' niedziel
 uroczystoM 
poswi
cenia sztandaru. Program uroczy- 
stO'Sci przedstawia siQ nastepujQ.co: 0 12ej 
w poiudnie zbi6rka 'III' szkole wydzialowej 
przy ul. Trynkowej. Nastepnie poch6d 
do koAciola farnego na naboienstwo, po- 
czem odb
dzie si
 pO'Swi
cenie sztandaru. 
Po uroczystosci - posiedzenie w salach 
Tivoli. Od 4-ej po pol. w ogrodzie Tivoli 
konet'rt, kola szcz
scia i in. urozmaicenia. 
o godz, 8-ej wiecz. wieezornica 'III' salaeh 
Tivoli, 
o Z poUcJL W tych dniach przytrzy- 
mata tut. policja osobliwego podr6znika: 
12-letnl St, Petel z Df.:biny (Malopolskal 
yJJiegl z dmnu, udaj
c B1Q w podr6z po 
Polsce - i kieruj
c siQ ku Gdanskowl. 
Mlody wl6cz
ga wl1zyl W ciQgu tygodnia 
zwiedrit Warszawe, skQd statkiem przy- 
byl do Torunia. Po zwiedzeniu grodu Ko- 
pernika udal si
 do Grudzil;ldza, sk
d za- 
mierzal wyruszy
 do Gdanska. Tu jednak 
kres podr6:iy polmyl posternnkowy poll- 
eji; chlopca 08adzono w komisarjacie, a 
do stro!lkanych niewQtpliwie rodzic6w 
wyslano telegram. 
o Dyrekcla Pierwszel PomorskleJ Wy- 
slaW)' prO'Stuje wczorajsz
 notatk\!, u- 
mieszczon
 'III' ..Slowie Pomorskiem" - 0 
przyjeidzie do Torunia d)Tektora W)'sta- 
wy. P. dyr. Saryusz-Bielski ani w ponie- 
dzialek, ani w najblizszych dniach ilo 


TOIrUDia si
 nie wyblera, wzmianka zas 
polegala na niaScislych informacjach Wy- 
dzialu Cech6w w Toruniu. 
o LicytacJa. W poniedzialek 11 bm, 
o 11 ranD odbedzie sie w domu przy 
Tuszewskiej Grobli 36 przymusowa licy- 
tacja szaly ogniotrwalej I lokomobili z 
mlO'CarniQ.. 
o Kino ,,Apollo" wyl'iwletla po cenach 
znacznie zni:ionych dramat pt. ,,20na, kt6 
rej nie zna wlasny mQ.z" oraz jako nad- 
program komedja ,,Ferdek i Merdek". 
Z CHE
MtY. 
00 Porzodek naboieDatw w Diedzfe1" 
o 6.30 msza 8'111'., 0 7 msza Aw. z kaza.n.iem, 
o 9 nabo:ieilstwo gimnazjalne, 0 9.45 nabo- 
teil!Jtwo dla dzieci szk61 powszechnych, 0 
10.30 suma z kazaniem, 0 3 nieszpory i na- 
bor.enstwo majowe. 
00 Pos1edzen1e Bady mleJlk1aJ odbf;- 
dzie si
 'III' ponied7.ialek 11. bm. 1925 r. po- 
poiudniu 0 6-ej 'III' ratuszu, pok6j Dr. 9. 
Po
ek obrad: 1) Wprowadzenie 
czlonk6w magistcatu pp. I.ukomskiego, 
Lesniewicza 1 Komunsk.1ego 'III' ponowny 
1.U'ZQ.d w mysl dekretu p. 'MIjewody po- 
morskiego z dnia 18. kWietnia hr. 2) Spra 
wozdanie kasowe za kwlecien 1925. 3) 
Statut w sprawie czyszczenia ulic. 
) Przy 
j
cie do wiadomoSci wydzieriawienia pla- 
cowego na. tut. Rynku. Nast
pnie odbq- 
dzie sif.: posiedzenie tajni!. 
00 WlzytaCJa lZkoly wydzialoweJ. W 
d'Diu 6 maja odbyla sie wizytacja miejsco- 
wej szkoly wydzialowej. Brali udzial 0- 
procz wladzy szkolnej, Raila szkolna. miej 
scows, czlonkowie magistratu, Rady miej 
skiej i liczne grono rodzic6w. Wizytacjf.: 


Herzfeld It Vietorius Tow. Ake. w Grudziadzu 

 
poszukuje zaraz na stanowisko 
sekretarza ZarZCldu 
sil
 mlod
 z wy
szem wyksztalceniem, 
o ile moi:no
ci ze studjami prawniczemi 
ekslJedienta 
z ukonczon
 nauk'} i praktyk4 w braniy !elaznej oraz Ogl-:dziny lekarskie: 
. Iv. k · w pilltek, dnia 22 maja 1925 r. pocz
wszy od 
s.enOa.,. pisl I godziny 8 ranG w tym samym lo
aIu.. 
. 
. . k J k . '. . k . b) Powt6rne szczeplenle: 
ze. zn
J0!TI0 clq Jt;zy q po 
 Ie,go I mem
ec lego i stenogra- u dzieci szkolnych urodzonych w roku 1918 
fuJ

eJ blegl
 po po!sku I. memlecku. Spleszne oferty z zalq- i 1913 r. w sobott:, dnia 16 maja rb. p ocz 14 ws zy 
czemem, ZyCIOrySU I. odpIs6w 
wiadectw oraz z podaniem od godziny 8 rano w wyiej wymienion. lokalu. 
wymagan up
asza su; 
kladac pod powizej podany adres. Ogl-:dziny lekarskle: 
Oferty meuwzgJt;dmone pozostanq bez odpowiedzi. w .sobott:. dnia23 maja rb. pOj;Z
wszy od go- 
dzmy 8 ranG w tym samym Idkalu. 
Osobne zapozwy z oznaczeniem, no. kt6r14 
godzin
 rodzice lub opiekunowie dostawit ma- 

'e

e

o

. :i:.r
1z:t
Jll 

:
d


::
:' 
 
 PUJI ' eraJ ' [I ' e J 
 rlemJI "'-""I"V'\ 1 

I

I 
 ' 
Rodzicom i opiekunom dzieci podlegajll- 
cych szczepieniu, zwracamy uwag
 na to, ie 
podlug Ustawy Sejmowej z dnia 19 lipca 1919 
roku Sll wyznaczone dla uchylajllcych si
 od 
 
p!Zymus
wego szc:zel?ienia ochronnego prze- 
CIW osple kary plem
ine i wolno
ciowe, a 
mianowicie 200 zlotych lub 14 dni aresztu. 
Wspomniane dzieci powinny bye czysto wy- ftJesl ' lo n 
 . I lI ad el rl I 
kllpane i schludnie ubrane. 
 
 
 II 
JeZeli w jakiej rodzlnie wybuchnll choroby Sa!u
rces I 
 n Portwein W m n [ n
 
zak
e jak szkarla1fna, zarznlca (odry), WeDlerskle U Ii lalaga . U U 
k
tuslce, tyfus plamlsty, zapalenie r6zy w 'ermouf
 

,..;
-;.

 
 EIIa,e!UIIWM, 
:
[Uldl dCS':lI2 ! 
wypadkach natychmiast doni
. i 
« R6wnoczdnie zwracamy uwagq osobom G t k i 
doroslym oraz przybyszom z Rosji na bez- 
 a.u n i powy:isze znacznie przewy. 
platne szczepienie, a szczeg61nie tym osobom sza)14 d dobroci wskutek cia i trans' 
u kt6rych szczepienie lub szczepienie ponown
 portu rogie wino. zagraniczne. - - 
wcale lub tylko maly odniosly skutek, by ko- 
 Sprzeda
 hurtowa i det a!: ! 
rzystali z nadajqcej si
 sposobno!ci publicz- 
nego szczepienia celem ochrony od choroby S. t..uk.omsk.i. (belmla OIiEI Torooska ]8, 
osPY. I k3656 _ _ 
 
Chelmta, dnia 8 maja 1925 r. VVVu"""""A
_ _
 
UrziJd Policyjny. 
(-) K wiechiski 
wz. burmiatrz. 


.D!IIo 


-. 


hs.owapomo
S kiegOu I 
w Chelmlv 
ulica Torunska - Telefon Nr. 54 


Filja 


Przyjmuje ogloszenia i przedplat
 dla 
abonent6w miejscowych i zamiejscow. 
Ogloszenia nadane do godziny to-tej 
umieszczone b
dq tego samego dnia. 
- Przyjmuje si
 r6wniei zlecenia _ 


na druki wszelkie prace introligatorskie 


Wvwolanie. . I Piekarskie!.
r::e

dzieln 
 
Wsp6lwlalicicele 'nitej podanej nieruchomolici . 

iaksymiljan Borns i Jan Czerwifiski, kupcy Ii Chelmty POmOcnIlla 
wni
li 0 wyw
nie zagubionego .nstu hipotecznego Poszukuje zorez 
z dD1
 28 
rz
D1a 1901 r. wystaW1on

 dIa hipoteki Edward Orlowski 
z pozyezkl W Docie 7000 mk. Ii 4. I.
. odsetkami Mlyn parowy i pi k _ 
od 1 pddziernika 1901. r. pJ8tnem
 Ii dolu w p6l_ _ parowa e 
s 
r
nyeh n
ch a zaplsaneJ W ks

dze gruntowej w .B.
kup. Papowie pow, 10- 
mernchomoAci Chelmta karta 51, 62 1 63 'III' oddziale runskl stacja kol. Wroctawki 
III pod IIr. 7. 118 rzecz ewangelickiej gminy k
oielnej Kartofle 
 
w CheJmty dnia 27 9. 1901 r. do B8dzeulB m d dd _ 
. ,P08iadacza listu wzywa aie. by najp6tniej W tar- Strut.. po: C
e
"'iaUI8 
mlDle wywotawezym - wyznaczouym nB duiefi 81 
 
grudnia 1925 r. 0 godz. 10 rano .. sali IIr. 6 podpi. 
 ilmochD " d 
S8Uego IIIjdu zglosit swoje prawa i PrzedJotyl do- IJ 
kum ba ent! gdyt w przeciwnym razi. list 
zie d o IIIV - i 
poz Wlony mocy. (a647 -,na.-=c a 
Cbelmtt, duia 1 maj8 1925 r. Olazoe, !"'rze. 
S" D PO:W I A TOW Y. cl1.I!
,I!

II0. 


Pienmorzedaa Isfalfowa 

ap
 
a[
OWI 
Smole -lePBik - karb liaeam 
wapno-cement 
portJlUldzlli 
poleca po cenach 
kOnkurencyjnych 
FabryJ(a 
TekturDachowych 
W. Kutow.kI15ka. 
Tow. z o. p. 
- Grlldzliidzu. . 
Biuro: Ogrodowa nr. 23 1 Ws p 61rilka 
fabryka przy 
Tu.zewskiel Drodze z kapifalem d. 5-1I:e' 
Telefon 4!3. czynneco lub cichelo do 0- 
Telellr., fatedach. brze i biell'. zaprowad
n. 
przedsi«:biorstwa pOiZukuJCo 
; t.ask. zlll do Siowa POllio 
-01 pod d8403. 


Ob\vieszczen!el 
Tegoroczne szczepienie ospy ochronnej Od. 1 
d
dzie si
 w Chelm
 w nast
puj14cych dniach 
w sali gimnastycznej gimnazjum m
kiego: 
a) pierwsze szczepienie: 
w pilltek, dnia 15 maja 1925 r. pocz
wszy od 
godziny 8 ranD dla miasta Chelmzy, Archidja- 
konki, Kuehni i Kolonji Nowa Chelmta. 


Podrilzujqcy 
dla wielkiej wytw6!ni wyborowych win kra;owych 
poszuk,wany nA prowincj«:. 
Tylko zawodowcy, dobrze wprowadzeni w Wielko_ 
polsce i na Pomonu, zechc", przestat oferty z od- 
piu'!'i 
wiadectw, fotolfl'afj", podaniem wieku, wy. 
:mania , referencYI pod adresem, (d 7Vl6 
lp. Akc:. ..PO......wi".. W Chelmi7. 


ror:pocze to od klasy pierwszej, Wszy;t; 
klasy wykaz&!Y Ja:dzo dodatnie reZUI
 
ty i uwidocZIDJAly SllJ wszQdzie IIU'6weza I 
umiejf.:tna praca sil nauczycielskich_ W 
klasie I. polskle, w kl. 2: rac
unk.i i I!I'&- 
matyks, w kl. S. geografJa, h15torja koScio 
la, francuskie, w kl. 5. historj.a Polski i 
matematyka, wypadly bez najmnieIszego 
zarzut.u. Dowodem, Ze dzieei na.uCZone 
myslet, byly ich tre
ciwe i trafne Odpo. 
wiedzi. Zaslug
 to nauczycielstwa, kt6re 
'III' umiejctny i interesujQ.cy spos6b, uPl7q. 
s
pnia uczrnowi poszczeg61ny Przedmiol 
Sposobnost przekonania. sie u:iywsnia tej 
me1ody, znalazlem na lekeji geograri
 
gdzie nauczycielka m6wi
c 0 Azji naWie. 
z)'Wala do wypadk6w historycznych po
 
skich a w tem spos6b budzila tem wiek
 
zainteresowanie si
 uczni6w, Ca}ost wy. 
kaza.la stan su.oIy znajduj
cy sie na wy. 
z,ynie zadania., i kierownictwu, jak row- 
niez gronu nauczycielskiemu na./ezy si
 
wszeUde uzna.nie i wdziQczno
t. 
Uczestnik. 
DO OBara sportu aamochodowego, W 
przeszlQ. srolle jakis szalon.y automobill- 
sta gdiilski p
dzil 'III' blyska.wicznem tern. 
pie od Itcony Chelmzy do Chelmna. P1'7h 
je:idtajQ.(: przez Falencin nie ZWolinii bie- 
gu i wpadl przed domem robotnik6w sew. 
nowych na 12 letn. chlopcs, kladQ.C go na 
miejseu trupem. Po wydobyciu z nfe. 
ksztslconych zwlok z pod samochodu, ulot 
nil sie jego wlaSciciel niepoznany 'III' stro- 
nlJ GrodziQ.dza. Numeru opr6cz liter .D!" 
nie zd
ono sprawdzit. Wyslamo do ok
 
licznych miast telefoniczny rozkaz pn;y_ 
trzymania 8zalenca. Wynik no. razie Die. 
wiadomy. _ 


". 


Pomocnicy 
melerscy 
kl6rzy sa modz'elnw pracoj
 
zuojdlj slole Z8i
ele. 
P. 
Iarstbll'r, Grudzi
dJ 
Plac 23 Stycznis 18. 
Telefon 517. 
Q 


Malarz 
specialista na szyldy 
potrzebny na Stal8 praf4 
P.Marscbler, Grudzlijdz 
Plae 23 g'YCZUi8 18. 
Te!efon 517. sm 


Polecam znekomite wyroby 
miejscowej wytw6rni win: 3561 


',. 


1 I,. 


Nadazed. .Ielk. Ir::-'::3)orl 
IIralowych j zagranicznych 


iiiiiii T APE' __,_ 
oraz Iistew w wielkim wyborze. 
Torunski Sklad Tapel 
wlagc. st. LI.:eclU 
TOndi, Sw. Ducha nr. 15. telel. 217, 
dti238 


- 


"":
>>>
Nr. 109. 


- 


Obrazy I obrazkl. 


'J'ragedla feljetoDlsty. - Dos6 tegol - Jak 
fabrykowalem atramenl - Wszystko 110 
Amfefe. - PrzyuJa Polska gwitdie.- 
Bapsod. - Nasi ZBwIsze i POdbipi(lty. _ 
ZloAUwe wiatry. 
Pewnego pi
knego dnia majowego dja.- 
bli ronie wzil;li. Tak! Djabli w:zi
li. Bo 
czyli:i: istotnie, pomyslalem sobie, obo- 
wi
i6Ul felje.tonisty jest pisae, maczaj
 
pi6ro w atramencie, :i:6lcit zaprawianym? 
Czyl1z istotnie obowiQ.zkicm jego jest, ni- 
ezem wyiel, w
szyc z.a okropnosCiami iy- 
cia jak galganiarz g17.ebac sil; w smiet- 
nThU powszedniego bytowania, z kalosza.- 
mi wlazi
 do dusz swoich bliinich, by wy 
kry
 tam slaboS
, smiesznostkQ czy przy- 
warQ JakowQ., by potem, polawszy obficie 
_em i6lciowej zloslhvoSci. przelae na 
papier w pcstaci zjadliwej S'atyry? 
Kto nigdy iywego feljetonisty nie wi- 
dzial, gotow prz)'puszcz.a
, czytajQ.C }ego 
elukubracje, ie jest to jakas straszliwa Ki 
kimO!"a, z glowQ. Smoka Wawelskiego, 
ziollQ.C8. sillJiu}; ie je
 to czlowiek 0 bla- 
dem obliczu z nastroszonemi wlosami i u- 
sposobieniem cierpiq.cego chronicznie na 
nlestrawno8
 hipochondryka; :i;e jest to 
wreszcie chuda, jak angielska smiert i 
zgil;ta, jail: wledeilskie krze610 postae, z 
pi8Jll4 na ustach, jak chart uganiajq.ca po 
swiecie w poszukiwaniu ofiary, na kt6rQ. 
moglaby parI;) kubl6w wlci wylat. 
Dose jui, doS
 tego! - powiedzialem 
sobie w tym pil;)knym dniu majowym. 
Nie smokiem, nie hipochondrykiem, nie 
angielskq. smiercit jestem., lecz takim jak 
W51JYSCy czlowiekiem, zdolnym odc
t 
calt krasQ zycia, cale pil;)kno swiata w 
prrepychu jego szat wiosennych; zdolnym 
jak i inni radowa.C sil;) z tego :i:ycia i 
limiat sie dQ tego Swiata. Poszedlem wil;C 
nad WislQ i precz wylalem caly z.apas MI- 
d. Niech sobie poplynie tam, do wolnych 
obywateli wolnego miasta i niech ich za,. 
leje. Mogq. 80bie nawet z tego JIO'Wodu u- 
TZljdzit poch6d. uroczysty z flagami ce- 
sa.rskiemi i z ..hoch, Hindenburg!". Nikt 
im tego nie zabroni tak jak oni nam za- 
braniAli pochod6w w dniu 3 maja. No, 
ale to W olne" Iniasto wiQC wszyso.o im 
"wolno::. 4le do czasu dzban woo..: D06i, 
lDOSei panowie! 
Wylalem ted,y tOle do WodY1 u8mi
h- 
nitem sil; (aha! a w1.dzicie, te i ja 
em 
uSmiechat sil;) do zacho
cego !!!onca, co 
w kardynalskie szkarlaty niebiosa 
y- 
strollo, do Wisly modrej, do krzew6
 z
e- 
leni i. poszedlem na.zbierae rado
ci zY
13, 
by z nich inkaustu s
dz1t do 1I1a
lsa- 
n.ia dzisiejszyeh obra.zk6w. Poprosilem 
wil;c sloilca moscnnego 0 prom
k, peine 
garscie nabralem woni bz6w kWltDQ.eych, 
slowik laska.wie udzielil mi odrObin
 
EWych trel6w majowych, nazb
eralem, 
gdzie sil; dalo promieIllIlych uSmiech6w z 
lwarzycze.k 
ch torunianek, USZCZ- 
kntlem szczyp
 wiosennych zapal6w 
mlodzieb.czych, zmieszalem wszy
tko. do- 
kladnie i przyT'ZQ.dziW!!zy lege artlS rugra- 
mentum - p
. 
Pisze 0 tern ja.k pi
kny je5'l. tBD: wi
l- 
ki Swiat i jak pit:kny jest 'II.a wm wlellnm 
Swiecie ten nasz mal,y, koeh
j' 
6d 
nadwiSlanski. Ten od\\ieczny gr6d z Jego 
OffiSZalemi murami, w zalomaeh .swych 
dzieje wiek6w kryjQ.cemi, z je
 me

 
Wllanie pil;)knq. sylwe
 gdy z. lewegp, 
 
sly wybrzez.a. oglq.dae go b
emy, z Jeg 
fizjognomjt beztroskli
 a r6wlllo
sn1e 
tak POWa.ZnQ., jak pn:ystoi na Sl;)dzlWegO 
staruszka. Pil;knym je..:t. gr,M n=. 

- 
!fI;e: ezy pi6ropuSZ8m smegow przykr) .y, 
Co W sloneu blysk6w miljardem IgraJQ., 
czy w cza.sie jesieni, w mgliste ?,t
Ony 
pary, SUZj-tami wiez swy
h przebl" Je u- 
siluje zda 
ie d
c wwyz ku slonec.znym 
p1'Zestworzom'. Lecz szczeg6lnie .piekny 
iest tera.z, gdy 
wieio w. sru.,ty Wl
=: 
PJ'zyobleczon pruglQda Sll; niby m iiI 
niec zaJotny w zwiercia.dle wM wi ar 
nych. I uSmiecha siQ radosnie kont
nt : 
SWego stroju nowego. Usmtecha Sle 
niIn WB;l,ystko' drzewa w parku poszu- 
mem lis
y 
todej, ptactwo aZ pokl
a 
si.. '. h s 6d ""szczu krzewow, 
, 
 ze Smlec u w r "'..., \Vie- 
smiejQ. sil; domy i koocioly, Krzywa I . 
Za. radosnie swe zl;'b)' szczerba.te k
 s on- 
cu BZczerzy 
miejQ. sil; torunczycy I 
- 
nianki. St
szy i mlodzi... .X,awet g
w
 
ra.tusz ze szczyt6w swej wlezy wybu
 M 
ra.dosnym Smiechem rozglosnego heJnalu 
IV dniu swil;ta narodow
o. 124 
0, bo praojco\\-ie naSI, gdy przed 
la1,» Ojczyzne od zgubY ratwQ.C nO\VY rLe- 
CZy PDTZQ.dek ustanawiali, jak gdY
y du- 
chem Wieszcz;nn '\\ iedzeni wlaSDle n?- 
wiosne tego \;ielkiego dziela dokonalL 
Bo nigdy jail:. wlasnie teraz w czas p
- 
bUdzenia sil; do Zj.cia natury nie mozna 
ruwnie radosnie obchodzic sw1eto Odro- 
dze
ia 0Jczyzny. 


ILOWO POMORSKIE DJedzlela, dDJa 10 maJa 1125 r. 


Totei W dnJu AWieta narodowego ca- 
Iy TOTUn zyl tern podw6jn6Ul Awil;tem, 
iX'lnt piersiQ. oddychajQ.C powietrzem, pel_ 
nem woni Wiosmm.ych i pa.trjotycznych 
poryw6w. Widae to lu'lo i w przed.dzieiJ, 
kiedy przez miasto ruszyly w ZW&rlych 
szeregach oJdzialy wojska z muzyq a na 
stepnie ze szczyt6w wiezy ratuszowej za- 
brzmial capstrzyk, zagluszany, niestety, 
przez wSciekle ryki !famochod6w, potrze- 
bUjQ.cych wlaSnie wtedy tam
dy przeje- 
:i:dz.a.c i psuj
ych uroezysty nastr6j chwi- 
Ii (panowie automobiliscil Wam na przy- 
SZI05t ku rozwadze!). A p6iniej odmarsz 
z Rynku orkiestr, poprzedzanych pnerz 
tlum rozentuzja:zmowanych wyroso.6w, 
wt6rujQ.Cych do
t zgodnie gwizdem i spie- 
wem. Gdy patl'zrlem ria nich, zbudzila 
siQ we mnie lDJ'sl, ze oto « pokolenie, wy_ 
chowane w atmosferze 3. maja, w atmos- 
ferz
 womej od znieprawiajQ.Cego ich 
mlodoeiane umysly wplywu gennanizmu 
czy moskalizmu, pokolenie \\ZJ"osle jako 
swiadek sWietnoSci i chwaly Ojczyzny _ 
pokolenie to da lej dobrych i wiernych 
syn6w. 
Nazajutrz zas . . . Acb, co sie dzial.o na 
zajutrz! Na wolowej nie spisat tego sk.6rze 
Cale miaBto topie w bllrwach czerwono- 
bialych. OUy"Torun, doslownie tout To- 
run wylegl na u1icl;. Na placu I1w_ Kata- 
rzyn,y - strojne szeregi wojska, delegaeje, 
sztandary, generalicja, mazurek DQ.brow- 
skiego, przegl/id wojska, msza. polowa . . . 
P6iniej . .' p6iniej... Tu zachlysntt 
sil; mozna , . . Z radosci, co pier
 roZS&- K I lhrYPII' dallnl&8u5uwal.orYlLinalne 
dza. ., D:fil
a! Wojsko, 
o 
 ko- 
r l n "PastYlki Helgltskle" 
chane polskle wOJsko , , '. IdZJe Wlara pod U
 1/ z rk kOllut" a la Valda, bezllUmy. 
diwil;ki marsza a tupot lch n6g mlarowy I ma "" 3 
brzmi jak raps
d j
 
udo
y . " Iak Sprzedal. apteki i skladyaptec.ne. 611 
opowieM z tYSIQ.ca 1 JedneJ noey. IdQ. 


piechury nasze, szesl'dziesiQ.t trzectaki, idi 
sapery, podchor/i2;(J\\ie. lowcy, balonia- 
l'ZG . .. IadQ. wkoilcu jak sza.lasowe lich- 
ta.rze wyczyszczone a IsniQ.ce smoki-ar- 
roaty, ..Armaty pod Stocr.kiem zdobywa.- 
la wiara" Hej, hej! Brio to k1edysl BI;- 
dzje i teraz, gdy z.ajd1je potrzeba a po- 
twierdza to butna mina. l)'ch iomierzy i 
ich postawa. '. Pl"Zoe&lo \\Teszde woj- 
sko a za. Diem tuz, tm .. materj31 na. woj- 
sko! Sokoli, skauci! I tez butne min, i 
postawa groina. Ho, ho! chot P6'taC dro- 
bna, a idzie to z mil19, niezem sam Zawi- 
sza Czarny. 
P6iniej odslooiecie pomnika pier",sze- 
go wojewody pomorskiego, rozdanie od- 
znaczeli przez najwyiszego na Pomorzu 
dostojnika, zawodr na stadjonie wojsko- 
wym, zabawy w parku. A wszedzie Uu- 
lDJ', HUlDy, tlumy . '. Tlumy tl,:tnitce ty_ 
clem i Zadne ?;Tazen. Kastr6j, dowodnie 
stWierdzajtcy, :i:e jest to naprawde s\\ieto 
iDoarodowe. Nawet zloSliwoS
 aury, co chlo 
dnj'm wiaterkiem torunczyk6w w dniu 
tym obdanrla, me zdolala pomniejszyt 
radosnego nastroju. 
Tak tedj- to polskie swil;)to w polQ.Czo- 
niu ze 5wietem Wiosny dato mi pow6d do 
znuoenia z oczu mych powloki pesymiz- 
mu i stwierdzenia, ze pieknie tu jest w 
tyro naszj'm Toruniu i o
m nie m.iaJ po- 
trzeby m6w sil;gnQ.c po MIl'. ChoeiaZ 
to 
wie! :lycie jest tak peine niespodzla- 
nek. Awu. 


Str. .. 


Miejska m. Lipna na aele z burm.f.stnem 
p. UzanoWicz
. Udano siQ .do k09clola na 
nabo:i:eDstwo kt6re odprawll ks. Sadkow- 
ski, zas ka
nle p1eknie wyglO'sil pro- 
boszcz ks. }{ygIeWicz. Po rabozenstwfe od 
spiewano ..Bote co
 POlsk,:". Po ufonno- 
waniu si
 w fz)'ku pocbodO'Wj'Tll poch6d 
pn:y dt\\-iekach orkie:stry stra:i:ackiej pod 
batu
 kapelmistrza p. G6reckiego wyrll- 
szyl do parku miejskiego, gdzie na wrnie 
sieniu dyrektor ginmaz;nm p, Drzewiilskl 
wyglosil pnpm6wienie okolicznosciowlI, 
po kt.6rem orkipstra st 11' zackn odcgrala 
Boze cos Polsk
" i nastQpilo rozwiq.zanfe 

ochodu. 0 godz. it, po pol. w pllrku miej- 
skim odbyla sfl;) zabawa, na kt6MJ. zloiyty 
sit! zawody szkorly pows7"chnej oraz gim- 
nazjalne. Podczas zabawy pn:ygrywala 
orkiestra strazllcka. Odbyly siQ takze J 
tance. Zabawa trwala do godz. 8 W1eez&o 
rem. WeJscie bezplatne. 
tONOB6JCA SJl:AZANY NA. AMIERd 
POZIIan. W p"tdzjcrn!ku 1923 r. w Ie. 
ete pod Obnyckiem. powialu sza.motul- 
8"kicgo, znaleziono zwloki mlodej kobi61y. 
r.Uala ona osiem cietych ran na glowie i 
twarzy oraz podcrtnil;)te ga.rdto. Doeho- 
dzenia policji doprowadzily na s!ad 
or- 
derey - jej meZa. Adama Dobu'bkugo, 
kt.6ry siQ przyzual do zbrodni. Byl on po.. 
wt6rnie ozmiony nielegalnill z Marje. 
Szwarczyk6wnlh nfe maj".c rozwodu z %y- 
j,
 swojQ. ronQ. AnastazJ/i_ Przez morel 
chcia) siQ jej pozbyl'. 
Rozprawa odbyla 
ie w Pozna.niu. W 
pon1edzialek po poIudniu trybuna.1 wydaJ 
wyrok, skazujQ.CY. Dobi{l
fego na k
 
smif'rcl. .. .....- 
aMIEBC) SAMOB6JCZA. POD KO.......-A 
POCI,4.GU. 
Ostrowo. W ub. tygodniu na dworcu 
] poznanskim na torze prowadzQ;cym do 
( . Ostrowa rzudl aie pod kola pOClligu 58- 
Wiadomosci z Chelmna I okollcy. :
niT:
:




;Z
e;:::t
i
o::

 
. Denat ronl6s1 IIDner
 na mu'}scu, gdyz 
a 6rski 8 . strz. konn. kola parowozu odcl
ly mu glowe o
 tu 
(-) Zawody sportowe na ..Plac
. 3 

f

e
:i; 
/ibanie S
abllh 5) Walter lowia i ramie. PI:zyczyn
 rO d zP h ac i zl J IW
 
Maja". W dniu rocznicy konstytucJ
 
 "'
 . W' I .. rzut granatem go kroku byla nR)prawdopo 0 n e ne- 
maja i /iwieta Kr6lowej KO'rony Polskie.J, 
)r=

) 
"a
' Don:=g
l
ki, Tow. Powst dza., w kt
r
 popadl tragicznie zma.rly 
w godzinach popoludniowych odbyly SIQ i Wojak6w, skok wdal 5,80 mtr, 
) pluton. pO utracenlU posady. 
na ..Placu 3 Maja" r6me zawody sporto- Michal SZ Y 5zka 66 p. p. szennlerka na I 
we na kt6re pomimo chlodnego powiewu 3 "'- j ana Z PO MO RZA. 
" O'!ll bag'I1ety - ()smy medal ".... a pn;yzn 
wiatru, publicznost siQ licznie zgr a- kupcowi p, Franciszkowi Goll;)biewskiemu 
dzlla Przygotowania do zawod6w z I}o- z Bractwa sw. Tr6jcy. pena tem szereg za- WYJAZD SI'AJlOS'l'Y NA URLOP 
wod
 - sp6tnionego projektu rQzpoezetCi wodnik6w otrzymal nagrody 
jo- Wel.herowo. Starosta tuteJ&ego p
 
dopiero 1 maja. WOJsko n
e dos
lo 81'00: tu p. Stanislaw dr. Chmiel?wllki Ii pocqt- 
k6w ani materjalnych am 
ech
lIcznych, to;:
:ij"WSZY, i:i: bieZnia byla b:u-d
 ali- kiem miesj,ca maja udal SlQ na urJop piQ- 
zawody byly przeta improwJZa
J
, 
daly ska i nier6wna, a zawodnicy blegah bez clotygodniowy do Pary:i:&. _ ZastQpcq. na 
siQ jednaki:e, jak na ie warunkl, dosc d?" gwoidzi, czas 56 sekund na 400 mtr. uwa- czas nieobeenoAc1 starosty jest p. MO'y, kt6 
b e Nagrody w postacl 8 medali 3. MaJa zae! motna za bardzo dobry. R6wnle:i: ch6d ry przyjmuJe inter-.ntOw codzian oci 
o
z' nagrody pnedmiotowe, ofiar;
e.ne 5 klm. po bardzo trudnym i tepkim tere- 11 do 1. 
przez miastCi Chelmno, uznala kom.ISJ
 w nie, w O'kr,zeniU patrolnem" wygrany W WIADO!lllOsCI SWI.f.TECZNE Z DZJ&, 
sobach: Dow6dcy garnizonu p. pulK; 
r- 36 mm ' . . 0 sck. J 'est zadowalaJQ.cy. Resztll ..... a N 
o - dr PrQ.dzynskie-.. ki tart 
 . 
nuszkilmicza starosty p. . I ik6w zwazywszy zle warun s u, Dz1emiany. pow. koiclerski. Tutej.. 
go i bunnist:Za p. Zawackiego po sk
al- ::;;. do!J
e. Zachwyt W"Lbudzll. SWt .
Iasy- sze Towarzystwo Powst. i Wojn.k6w 01» 
fikowanlu zawodnik6w przez kolegJum cznt jazdt U-Ietni Ierzy Wa.sllewsk1, syn chodzilo dzien 3 maja UTOl'zy/icle. O. 
Sl;dzi6w. . ) Zb' . w dow6dey 8 p. IItrz. kODD. . . godz. rano hejnal z n8!!tepn
 _pobudk4, 
Medale 3. Maja otrzymAli: 1. Igme Publicznose! zanosila Sll; od !mleChu na odma.rsz czlonk6w czw6rkaml z orkie- 
Litwinski - gimnazjum meskle - bleg widok S1!:tuk komicznych wyprawlanych str
 na czele do pobliskiego lasu nad je 
400 rotr w czasie 56 sekund, 2) rekrut5-K
- przez m.a.n.ego "Mikmia." i jego partn
 Ii zioro Rzuno Podczas nabo
t:i1stwa prZ}" 
zimierz . Frydrych 8 komp.. 
 p,p. - tro
:: 3 komp. K. M. 66 pp. grywala orkiestra w ko
clele parafjal- 
k'iometrowy marsz w obCIQ.zemu pa 
Reszty sprawozdania. z dbchod.u. 3 ma- nrm. 03 po pol. stawilo sie Towarzy- 
V:em na przelaj, w czasie 3
 
n. 40, se
, ja nie podajemy z powodu sp6
monego stwo w komplecie z orkiestr
. na. czele 
3) Ierzy Wasilewski, U-Ietm 
lmnazJas 4) d I ma nam odnosnego materJ ). i wysluchalo w ko.1\c
ele parafJ. meszpo 
n ( a oficerskich konkursach hlp1cznych, na es a . alu ) ry i majowe r.a.bozenst\\o, p
czem wy_ 
. ruszono ll,' 
a1i druha Elchmanna, 
Zdaleka - . zbl. . ska. gdzie si... odbyl koncert. Podczall kOD- 
I'ertu wystiPtl prezes druh GOT?0wicr. 
z dwoma przemowaI?i 0 zn
czemu 8-1'0 
maja. \Vyszczeg6lmt nalczy deklama- 
:J rano p. Bronislaw Dedunski odegral 
o cje dw6ch dziewczl}tek druha Mrozik&, 
I Z K R AJ U. miescie pobudke_ 0 godz. 9 ranD w. k
Cle- z kt6rvl'h 6 letnia Sta
ka sie nadzwy- 
Ie parafjalnym odbylo sil; na.b
zenstwo czaj dobn:e wywi4 zaJa ,.e !'Iwego zada- 
ZYDEN- dla szk61 powszechnyc.h i rrueJscowego nia. Dosyc! dobne popisAI sie ch6r dzie- 
SKAZANIE ZA OBRAZt: PRE imnazjum, kt6re odprawil ks. k
non1k ci c rzew. dziewcz
t, pod batutQ na- 
TA RZECZYPOSPOLI
EJ. 
yglewicz kazanje pil;knie wyglo
lI pre- ucl;z:ci
la druha komen. nadoIDskiego 
Warszawa. \V sQdzie pokOJ,u 20 o

 fekt gimn'azjum ks. Suchdcki, Po
ezal! z r6inemi na s
l
to na
o
owe przy- 
w \Varszawie rOZp1:.l
\\an
 b
 nabozenstwa grala smyczkowa ork
estra sposobionemi plOsenkllIDl 1 
eklamac.. 
rrawa \Vaclawa przeSP1l0WSkleg
 0:: uczniowska pod batu
 profesora gInlDa- jami. \\'ieczorem odegrano. )eSZC j z 1 , eK:: 
skariOnego 
 obr8Z
 Prezyde!lt
 . z
_ zjum p. IIInickiego. PCI nabozenstwie mlo- br:' -;ek ludowy 
a t1
 
O" ell Mar 
czypospolitej. \,:edlug' zezn
n. SWla w dziei szkolna udala sie do szkoly, gdz!e n()l'nic
jej ,!Boel
?Y 
 obraz ..Rozmo- 
k6w oskarzony, Jad
c tram"aJem.. , c zostaly wygloszone odczyty. Punktualme wa z PlTaID1t\a
 Jul
usza Slfa


k: 
rozmowie z motoro\\'
'ID OmaWla}Qt 0 godz. 10 m. 30 straz ogniowa p
d ko- go. Potem I, _,;,n? r;l
 przy 
" ra\\'4;' skasowania 
llekt6
ych 
"'eli 
 mendq. p. Grawko\\icza przy dtwle.kach do rana. Ten dZl
n dlu
o .zoslanie za- 
:yrazil sie mi
dzy mneml: ..
. 
i wlasnej orkiestry udala si
 przed ZWlQzek sr.czytnie w na5zeJ paInleCL 
dent WO J 'ciechowski oraz seJm k WZ

 ll ' Rze mie
lni czy z kt6rego wylegly w
zy- 'lRZECI ILU NA POGRANICZU. 
k' . dlatego s aso\\a , t . przy- 
od 2:yd6w lap6w Ilk I Przespilow- stkie cechy WTaZ ze eztandaram 1 St ry Wlelowlez, pow. sl;polt:i1sI..i. W niedrl.. 

wi
ta" i t. p. S
d.s aZ:'esztu za roz- lij.czajQ.c sie do straty ruszyly na a II; obchodzono tutaj rotcznicl;) konstjtuejl 
skiego 
a dWB: IDles

ce falszy" ej wie- Rynek. Po chwili przy
y"a szkO.I:w
: 3 maja. 0 godz. 8 zebraly siQ dzieci parafJI 
gJaszame 
Wlado
 ladz panstwo- wszechna ze sztandararru I chor
r L tutejszej lie szta.ndarami przed tutejsz" 

ci 0 rozporz

ze.m
ola
 niepok6j pu- mi, O'raz gimnazjum ze 
ztan ara
o- szkollh poczem wsp6lnie wziely udzial w 
wych, mogGce} \\ Y\\ WspanialQ. widownit- byl .u dZIal . 
 poc rannem nabozenstwie. Po mszy &w. wyglo- 
bliczny. 0 3 GO ILUA W LlPNIE. dzie kilkunastu uczeIDC m
eJs:weg
 sil ks. prob. Przybyszewski zn.jmujQ.C4 
AWI
T . 
 0 maja w Lipnie, mi- , gimnllzjum przy
ranych 
 
:ro::
io

Pfa pnemow,: dla chieel, w kt6rej wyjunD 
Lipno. DZlen 3-g . 
fimo niepeN- skie i reprezentUJQ.cych ,oETI P . nk . i znaezenie tegQli Awil;t8. 0 godz. 10 zaA 04- 
dnioslym nastroJu. - 6 1k1 K' ianki Kurpm I kt6 ' 6cz 
nQ.1 w po flag-ami i em- kota: g ra ,uJaw , . d k'e b)'la sit! uroczysta suma, w reJ o:r 
nej pogody, udekO'rowa
e ulice na...zego inne. Pnrbyly tak:i:e szkoly z
 o
:n:f
 ludno
d parafji wrlelo udzial tut.eJsze To 
blemata4 

r;d
v:e::; WC7.esnel':'O rana, drIlZ polic.ia paiJstw. pod 
omen ':k ,ow- warzystwo lUodzie:i:y. _ ilalsza. uroczy- 
miasta za u ,- '. I ami. ZW)'cza- sana p. Waclawa Krusiewlcza
/1
inistra_ stoM odbyla. si
 po po
dniu. 0 gadz. 
 
ods\\1
tnie, strOJne
l d t 
 maja adbyl niez przedstawiciele wladz Polek, Rada. l odbYQr si, uroezyste lUeszpory. w k
 
jem doroa:n)'IIl obc 0 '. !U 8 cyjnyeh i skarhowcy, Kolo 
ei
 nastl;pujtCjIl1 po
dkieIl1. 0 go . 


I
>>>
ISI.OWO POJIIIOB8.KIB Dleddela. dDIa 10 ma,a 1!125 r. 
.. zuawa po4ofJeu6w ftIIUWY. Zwit- 
w podolJc,el'OW ra:enry .koIo &o
skie 
W'Zfdza juirO vr niecWeJe aw.t plervr
 
tegoJ'OlC%I1f pbawr 1rioeeDJ11! .. ogrodIie 
P. WeDd1aDda D4 Rndaku. 
! WIADOMO
CI POloUNE. I 
_. KDDCerIJ spacerowe w pazka mleJ- 
skim. tak W)'czekiwane przez ludno!C to- 
ruJ1skt, pomimo zapowiedz! czynnik6w 
kompetentnych, niB odbywaj, lie. Bfl je- 
den koncert spacerowy .. pierwlZe twi
 
WieIkanoc1 vr wykonaniu orkieatry po- 
Ueji j Da tem ekoilA:zfl0 &0. Podczu. gdf 
inne, nawet mniejl!lZe miuta garnizmlDwe 
korzysta» & 
oncert6w spacerowych, To- 
ru.iJ. 
fadajOCY razem z policyjn
 at , 
orkiestz'y w tJID roku przyjemnok1 teJ 
doezeka!! life nie mote. 
-' Z naa tuystyczDego. W pfl!tek 8 
bin. po pol. przybyla. statkiem .,Francja M z 
Plocka wyc1eezka gimnazjum moskiego w 
GostJl].lnie. Przyj
em wycieczJd mj,1 !d
 
oddzial toru:bski Tow. Krajoznawczego. W 
JI()
 rano udala si,: wyc1eczka w da1sz1 
drogO do Chelmna. 
-. WaiDe dla aczastD1k6vr ob0.z6w let. 
D1ch. Dow1adujemy si
, ze n1e wszyscy u- 
Tempel'a.t.ura powietna + 14.8, man.. .. Zjazt1 aaty Wojew. Chr&e6c1jd- cz8lltnlcy oboz6w letmch otrzymaj, UlDUD- 
mum + 18.6, mJnimum + 1D.5. C1mienie eJdel DemokraoJl. lutro 0 godzinie t(Hj durowan1e wojskowe. Uczestn1cy oboz6w 
pow1Bln& 757.9. W1&tr: SE. oHaD pos'o- pned poludniem rozpocmt sit na wiel- dla mlodzleZy szkolnej, aka.demick1ej 1 kie- 

y: pochmurno. ldej uU Strzelnicy przy uUcy Przedzam- rownicy hufc6w szkoInycb otrzymU)4 1)'1- 
Stan woof z lIma !D. 5, 1925 1': Zawl- c:ze obrady Bady Wojew6d.zk1eJ CJ1rze8d- ko furaierki f owijacze, a dla zuZytkowa- 

 + 180. Wanuw. + 106. Plock + ja68kiej Demokracji. Zjazd Had)' Wojew. n1a w razie zniszczen1a przedmiot6w wlas- 
'fG. Toruf1 + 73. Fordou + U, Qelm.. odb1wa.it W OkrUU Toruflskim po ru nych - tr
ewikl na sta
 10% og6Inej licz- 
DO + eo. Gro
 + 88. KorzemJo1ro. Ze.. I d na watnoU 1 aktu- by uczestmk6w obozu. Natomiasl ucze8tn1- 
--L 1 37 11_"'_ + 69 T + 50 £in.. PW"W8Z1. zg t: u . C) obozow stowarzyszeil wojskowo-wycho- 

 + i96":"Sch»W
o
+ 224.' amolt .obrad Z&rzi
 OkrlJgowy P
OSl wawczfch, oraz nauczyciele szk61 powsze- .. 
Na r 6 rnej 16rednfe' WUle daIJzy J1I'ZY- W
 J 7 i .tl[1 i C
 c:zlOnkDbW 
 .ympatYkOW ( dO 

 chnych, otrzymujQ. umundurowanie skla- NarodzlnY klnematografu. 
b6r ".
. Na dome, WUle ocz.ekiwat na.. DAJ ezn eJ8ze przy YCle. dajljU sit z bluzy drelicbowej, lpodni dr&- 
lety "uajblooydl dniac:h podn1ee1tc1& .. Pnemlanowanfe Komltetu Obro. Uchowych, oraz trzewik6w. Ponadto otrzy- W

ek 
raciJum1er.. KJn 
ja 

 stanu wady okoIo 0.50 mtl'. .Y PlZeclwguowej. Z9.
d Komltetu mui4 furai..erJd 1 owijacze. Ucz:estnikom 0- na Ed . _nema po.gr em. po kaz kiDaa
 
Obrony Przeciwgazowej powiadamla boz6w harcenk1ch umundurowa.nie n1e l5Ona. - &ennzy 
[ I wszystkicb czlonk6w, te UQ pofu;tawie przysl1JgUje zupelnle- 111"
':. - Pam1QtDa data. 
K 0 MUM I KAT Y · s
atutu zatwferdzonego przez Pana Mi- _. Wynlkt slrzelRD1a Bractwa Strze.. Trzy
zu
sc
 lat temu,.1s. lutego 1891) 
DJ.Stra Spraw Wewn
rznych z dn1a 91. leckJeso w dD1u 3-110 maja. Z okazji uro- r., 
waJ m:acm FrancuzI August i. Ln- 
.. Pozzttlek aabrieist" .. koioleh etycznia 1925 r. t dz. 1220 i na podma- cz)'itoSci 3 maja toruilskie Bractwo Strze- dwik LUJDlere z Lyonu o
rzyma1i. pa- 
P...r1L W nled.f:1ele dnie. 10. bm. 1'&- wie uchwaly ZarzQ.du z dnia 29. kwiet leckie w mysJ nawego Sta.tutu urzidzilo tent na aparat mog
cy: zdeJmowat 1: 
M 0 «Odz, 6.15 
Z& 
w., 0 godz;. 7eet nia 1925 1'. K?mitet Obrony Przeciw- pierwsze itrzelan1e uroczystokiowe do produkowaf 
 ekrame ruc:bome 0 
nw:a sw. z kazanl
 0 godz. 8.15 
e
 gazowej przemlanowany zosta! na To- tarczy 3. maja. Po okoliczlWsciowem prze- z
. W tym d';1lU narod.zll 8le.przemysl 
BW., 0 godz. 9 nahoiet1Itwo dla dn8Cl, wanystwo Obrony Przeciwga.zowej. m6wienlu przez zast. prezesa brata Ja- 
matograflczny, ktory d?8 rozr6sl 
o 
dz. 10.SUUUl.I.JtAzan1e, 0 godz. 
U2 Miejscowy Oddzlal T. O. P. w Torn- nuszklewicza odda1i po jednym stnale Sle do tak ogromnych roZ;JDlIU'ow. fu 
msza 'w. 1 kazame. .. niu t)"Ulczasowo czynny jest jako Od- bracia prezes na C2:e5C Rzeczypospo'litej a P
zed I;'Owst.ame.m kiI;temato
.. 
Po pol. 0 godz. 3 majowe nabozen- dzlaJ Wojew6dzki W chwili obecne J kroJ H II . . 
" Pr d 18 Rze bracI Lumlere cZyDJono WIele stud J 
.'.., ( 'Tn . ) n ..... "'
 t - " 0 mann naeze"", ezy en ezy d bl oduk a 
;ft No 
......0 _£lime. 
'D na.....u.u. 1VJe w przyetWUJe do zakladania oddziaJ6w lite' "" .. h skieg P na pro emem repr ow ..- 
wole wydzlaJoweJ z:ebTanie SodaJicji mjejscowycb we wszystkicb mia.stacb p
sp
 J U:JCJ.e
 07 d o...._
za "'Y- cbu. Belg Plateau dowiodl.. Ze tnri'&- 
Marja)i,k1ej. Tow. $w. WoJcucha u
 Pomona. j m1en.lone ze s rze ana 0 ........
 prem- lo
f wraZenia na sia.tk6wce dopUIlZCZl 
nl}du w n1edLiel, 0 fjodz. :; 'IV parku Dot hI' . .. owe) 0 nagrody. synteze przy pomocy obraz6w .daji" 
"Wiktorji" zabavr, poIJczono 1': pru4. yc cza.sowe egltymacJe 
mlema FI:ekwencja by}a dolt liema ,rezuJta- cycb faz bardzo zbllione do jednego 
stawfenfeJJl 1 d.ekllUnacJaml. Stowa. :1: 
a. n
e ustalonego typu. 1 dlatego ty O'SiMni
to dobre. luo zwycl
zcy t.egoz i tego 8
egO rucbu Z drugiej litronl 
"yszenJe Polsk1ej Mlodziety Katolic- e arz;yu upra5za ":Szystkl.cb czlon- strzelania wyuU: chronotografja zai
ugurowana pl'UZ 
klej urq.d.za w przyszl
 medzielQ (n. 
W 

=
:t
la


t



i i Ja:f
 N.s tarczy 3 maja brat Kajdan zdctyl uczonego francuskiego Lanssena i udo- 
maja) wyct
zkt do W,brzetn&. Zbf6r Z& I kwartal roku 1925 . 
ws c 55 plencien1, odebral medaJ pami/}tkowy. skonalona przez fizjologa Maley'a (}a. 
ka 
 godz. 7 przed ko
ciolem Najsw. nero'd In ' Z Je noczes- Na tarcz premjowt): I nagrod
 kr61 wala moznosf ulepsz8nia analizy ru- 
MuJI Panny. Wyjaz4 &: dwarea m1ej- k.o6d l

ot;
em wpisowego w wyso. Hoffmann (56 pierscieni), IL nagrod
 Wac cbo. Zjawil ale p6iniej kinetoskop Edi. 
sk.Jego 0 god.z. 7!J7. .. g _ . law Mafkow1ak (55). III nagrode J6zef Ma sona, pozwaJajecy jed.nemu tylko wi. 
.. 7eetr m.JIIU Dzu,..
, 3-d .W parka Cell1eln1a Jutro vr ni.edzle- kowskJ. (54), IV nagrodO Teofil Chmu- dzowi obserwowac w aparaci e sceDY 
ru okazale 
 n1dmiertetn& 0- 10 li)1erw
 koncen 
ranny 0 go- rzy:bski (
), V. nagrO'de Ignacy Jarocki ruchome. Chodzllo wi
c tylko 0 zr
bie- 
p!I"& kom.i.ema 1. Offenbach ,'p!ckin4 H. 
 6-eJ rano, a trwaJicy do godzin:r (54), VI. nagrodO 16zef KowaJewski (53), nie ostatniego kroku, umotIiWlenie 
leBa", 8J'aII4 t spl_6I14 Z eon.z wl
lt- 9-eJ. Po poludnlu poCZiw'ZY wielkt kO'11- VIL nll81'ode LeopoJd Blaszkiewicz (52). wiekszej liczbie ludzi widzenia obr&- 
IIIS1ID humorem pnez etJy zeap61 pod k.ier. ce
 
 wykonaniu cal
j 
rk1elt17 paJi. -* SP1'BW'. budowy radjoslecl pomor. z6w ruchomych. Tego wla
nie dokon&1 
retyeenkim p. Zd%itowiecklego, 8 pod b&- C1JnBJ pod batutt p. "W iBnlewsklego. J skle' poUcyJneJ. Na oatatnim zjezdzie wynalazek bract Lumiere. . 
tutt ka.pe1.mJet.rzowsq prof. Yrt.,.lurkt. .. 8towarz.,.zeDie PD1ak6w Kree6w starost6w i prezydent6w miast wydzielo- Hi!!toryk kinematografu Michal Co- 
w1CZ&, WachDdDIeb. KoJejna zabawa towarzyeka nych komendanl Okrcg. Pol. P. Insp. Wi- Issac stwierdza. ze praktyczne ro
" 
lutrG, w 111
, 0 ..teJ po pol. (C«l;y z tatJcamf odbtdzie II, w 5Obot
 dnla \j zfrnirikl referowa! 0 konieczno
i zapro- zanie sprawy znaJezJi bracia Lum
ere, 
do pol
J zrlitone) po ra.z ostatllt u1u- maja w ..Ognisku" S. P. K. \V MonO'W' wadzenia radjo-aparat6w odbiorczych I a sci!lej m6wi
c Ludwik Lunuere, 
bl.o
 operetka ..MI.11eWr7 Jelienne", w1e- nr. 6 0 godz. 8-ej wie
 na ktor, w .. nadawczych dla cel6w udoskonaleDia ad- Pierw!!ze projekcje kinematografu 00- 
CZOfem .,Pickna He
". atkich ewych czlonk6w i wprowadzonSZY
 minfstracJI I pollcjl pomorskiej. byly si/;! 28 flTUdnia 1895 r.. w Grand 
Odb)'Waj
 I!I
 jut pem. pr6by Datchnio przez nich goki zapr&IZa lit. (d 
. p. wojewoda pomorski poparl wnioski Cafe w Paryzu i wielu paryz
n 1'am1c- 


I Wdnela. poezJ1 polskfeJ, senJe.lJ1eJ .. POIAnle lit 2 b te apelujQ.C do starO'St6w, aby zechcielt ta do dzi
 dnia oKTomne wrazeme'b ja . 
, .. en
"" Sipwackiero. Iud do FraaojL Pailst
l!Da
 De try. spowodowaf uchwalenie na ten eel po kie pok
z ten zrobil na licznie ze
; 
W,cloow do BrocIaJey. PI'zypomiDa Uednictwa Pr 
wy Urq,d Po- 5000 zl., przekaroJ4C je nastA:pnle do dy- nyc
 W1dzach. Pokazan? wow !z' 
slO c
onkom Tow ..KarjOZDaWt:zeSo, ie w n. berlinko 
:l!z':UJe 2 ,bosmanow spozycj1 Romendy P. P. Okr
gu XII. w przrJazd pociQ.gu, robotnlk6w 0P
U' 
n1e4z1elo 10 bin. 0 7
7 WJfUIZ& z dworca I'O'dzI i' .nye IUb zonatych z Torunlu. rzaJ
cych po pracy fabryke bracl 
mfeJ
kieso wYdeczu. do Brodn1c:,. P0wr6t ru. ::.r:.' 
afr
:: 
o. Francji za.. Prace przygotowawcze 
 na ukOl;cze- miere, posilek dzieciaka i "oblane
 
1tioz dnla po pollub wieuorem, zaletnil kani. D& berlince. mlelllcczn1e. Mien nfu, a materjallUdzi Wyszkolany i teraz polewacza", obr
z kt6ry 
a U:Y'iI. 
ad 
ody. naleZy cum predzej zebraf fundu8z i przy potomk6w w r6znych kOIDlclny 

 W'clecna .. INr, W ost&tnlej sf4pi!! do zakupu sparat6w f budowy macho .. wi. 
dlwl!i I'nfPOmil1&ll1J, U w IObote 0.,01 I sieci. PnypUszczat naJeiy ie Wydzialy Zatem dzleii 13 lutego 189;, .r. 
t..l 
nitdzlelt 10-'0 b. m. 0 lodz. 2O-ej w auJi 6peln1l swe powinnodf i pr;ez wyasygno- n.i en byf 
notowanym w 
aml
c'w!ta' 
rimnuJwn m
k1e80 1VJ.loli wykladf . U wa g a I KlJ.lrunutoletnia wanie pottzebnego fUMUIIZU umozliwit l!l.e on bowlem nie tylko dmem po nle- 
pllkl18m! pnezroczami rodowity ,6ral p ,.praktyka, pr6by,licz_ dokonania dziela, Hawlaj ce Ii j Dla przemyslu, kt6ry dBl zBrobek two- 
Stefan larolz, kt6ry w obecnym tylol1ni
 NI z.....adeun.. I Poc!zi4:kowanJa morl!q na pierweze :f , gO po c e::- zJiczonej ilo
ci praoownik6w, ale 
&' 
z wielklem POwodzeniem mJaI odezyt W)'kazaly, te naja.lruteczniell" poisee, e sce w c ej rzyl dla miJjon6w milo
n.ik6w kin ki 
Grodzil)dzu. O()OwIe nam 0 'JZ.
tae! : 'rodll. -.. -. tmlttnik P"'" bra Ie B d kJ rografu zr6dlo doskonalej rozryw _ 
raleJ IW. ) -..; I _A --... TANATOL Nf I --I m y gDS e'. 
Z . v.....oa ....e! W1't.I & Tatram1. - ' Ie I eza atwlona dotf(l j
zcze I!prawa te R ch 
m

Z)'1n
 Tatry W lee!11 w zlmle. Dowie ",zeel" ara uchOlll i Prvsakom n6w pofortecznycb op6tnila uprz
tnie: ueh w towarzystwa . 
gen:r'
lo 
:
l
 !6rall. wlyszYInY Ich Ie. prUci.
:


clUrom placu .zawalonego 8TUZami. Masy rozmal- BaCZDO
 Oficerowle RezenrY l we 

plew.. 
oz

;


:;a: prelegent za- HOGIL =

e
=
:o:ll4ce
o na 
mow1sku, nie wtorek dnia 12 bm. odb
dzie sil1 VI 
zdbaez)"IIlY kope.ll11e uyby n'::f


Ch, pnee.w pl...kwolI\ ebodnlu, ZWI:sz e rob
 wr

nie na prze- parterowej saJce Dworu Artusa 0 
 
zab)
kl hi5t
ryc:zne i Pl'Zyrodnlc: e Dn. SINTIN dzaj
cych gr6d 
:'znar::ic eczkB: ch , 
ie- dzinie 20 walne .zebranie. Kola. br
 
It

ep
t
lm'
' k te tilt Jak 
 1nnych Inla- przeciw pc:htom, II\lIcho l1l 35M r-.."'iepor
dek od lat ClJku et:
dzf:

j
; om,,:.::edu na waZDosc :af:cY

zyst. 
s .... t W rrodzlt Kopernika (do rozp,lania) raolom I t. P L.c1' nakJama niekt6rycb mJeszkanc6w d k ane spraw przy yc po 
wuyarr posptesq na t.ak dekaWy kJa cle .,Iko po.,tsz, '.odld, 
.: dan1a tam iimieci Ostatnio naw 0 e la kich czlonk6w bardzo poze d 9;ne. ra' 

elelD umoiUwlenla ehQcby najb
nie
 :'

Ik:: D:ze




a :
ac':
 i kryty dO,f4d eprawca wynl6s1 na e
I

e

 waJnem zebraniu odb
dzie SllJ zs
. 
:!afll przybyc1a, teny . budzo 1iliIk.le bo lIie" aptekaeh i drOllerjach ws(
- po stronle gmachu Banku Polskie nle towarzyskie. ZarzQ.d. . !IIle- 
1 zlrnlodde
y 30 11'.. dla dorollych 50 &r I Cbe... 1\00met. J. SroCZYl\,..i I 
-k
 star'ti slomo z I!iennika. go etar/} BBCZDo6
 Hallerczycyl Zeb
Dle Die- 
Pi'J

 
tI.
e IZcze.6ly w afluach I Pa- Wa..z..., Zlot. 23 tel. 05-11. . PrzykladD. czystoAol dz sleczne tut. plac6wkl odb
dzie I!H
 "; Vie 
c 1J.\UQeracb "510",,,- Pomont." ait winny nie t y Iko wn t ' zk ° nacza
 dzieio dnia 10. V. 0 godz. 12 w PO (d '8'38 
I e rza e 61 ale 1 we Dwarze Art sa 
pace przed 8zkolt, chodnlki itp. lest to Czolem! u. zarzo4. 


Str. 10 
- ecJ J DIJo(Wei; paralJt S.zI KLIL WJ,050W NA. GLOWU: 
It'ZIw 
L Po DJeJzponcb .. BLDJfDrmu. 

 
ymanz z JD1U}'q. na J4q BC¥J)O" WIOIka pWno p. 1. ,;i!.wa", 
 

 p. '8rk1 Tuf4j m1a1y m1eJs.ce 6pie- 1JdT'0ID kobfec:ym odpow1ada. D& dekawe 
. dekJamacJe dzied J mJ
y, oral 
: 


a, 
t6r. "7rJoaD jed.en I: tuSej. 1J,e Julometl'6w dlugoki 
Zf wloq 

dI D8Uczycieli. 11& gJowte tecmej kDbie!-T f . 
odz. 6 
.m odesnlD tulirJlZI WedJe obUcze6 j&lut8
 
 m&I1Jeka 
o i i jednf.ztukt tNtr&lDf 0- -.tystyki, blon.d.f1lkf posiadaJt macm1e 
;::
=:"GoBpodan J alan". - W bogataze uwlOlieni
 nU bl'uDetk.i'1I: 
 
h zbjuIWa dobrawolM datki 11& Z plowej glOW)' u10z0ne w prostej hnjf. clJ. 

ij;':;o ludo"'" I'lZ)'cum ubraDo 016- snt sit '11& 
;:-: 

 
u 15 11. 
CZ8B, gd.7 dlug, 08 
:lD lltJrl je jetUu W' tutejlUj puatji To- Sl
a led.wie 80 kilometr6w. 
'lVany.t
o Robotnik6w, k&6re. nu.tet: - Przyroda 
eI!t jednak sprawiedltwa., od 
z niew1adomej nam pnra;yn1 - udzialu biere.joc bowiem jefnt, zaJe
 -. daje dre- 
w obcbodzle nie wz.i
lo. Z&.maczyt U'zeba n. t tak: wloeT blondrnJA W8Zf 
 gra- 
jew:ze U sIDutk.iem, i.e Dd 11l'OaYatoki m6w, pod:zu gdy brun
tka 
ga D& 
eUooJlY: 1. wyjftkiem kiI.i11, d.zJed n.1emie P'e.! gJow1e Imma.l. podw6J11,J t:l
, a1bo 
UJe N
jwi
kBzf ehlubt dz1a.Ja,cq tej uro- w1em w10ey jej war./} 112 gram.6w. 
CLYeio.cl jest podJ1JelienJe duch& narodo- UwlO8'ienie brunetet krot.sze jest ale 
w8fJo polr6d tutejm:ej Jn4noki. zato grubt!ze. Spra
woki eta
 Sf 
lwD Z uct:eItDik 6w. wi
c zad
. 
 


Sobota 
9 


KRONIKA 


rUedziela 
10 


cs.-Pllcwza & !lfa.. 


TORuR, dale' -i- 1m. 


.. po Wi.... 


Nr. 109 


konieczne dJa c:.e16w wyc:howawCZYch I 
dJatego nalezy umkaf wyrzut:an1a AmJe. 
c:i do ryD.t!ztok6w jak to wczoraj w pltte.\: 
ranG m1alo mJejsce przed molt 'WJdzia. 
to... na placu 'yr. Katarzyny. } 
.. Nleszcz
lfwy wypa4ek aatllJDDbDe, 
wy. W ub. tirode po po1udniu dawDiejsq 
wlaN:icl.el restaura.cji Zac1ne p. Krzot Ide. 
rowal autem. wracaj/}cem do T()runta I 
szybkoAdl! 80 kIm. na S'odzin
. W PDbIiZu 
ZieJenca auto z n1ewiadamej przyczr.nJ 
wjechalo do rowu przydroinego, gdzte Ii, 
wywrOcilo. Jeden z pIl..'"8.zer6w 
 
wstal przytem z pojazdu na kiIkadxiflll4t 
metrow w pole, natomiast Krzos 118m po. 
zostal w nmochodzie t dostal eiO pod la- 
roserje. Na 5Zcz
Scie Z&1IV. lZyli ka1utro1
 
dwaj iolnierze i cl wyratowali Knosa z If. 
cynfepnyjemnej eytuarji. Okamlo 
 Ze 
nikt z pasaier6w powaZnie!szych obraien 
Die odni6&l. 





 Szczury 


 . 
! 

 

 _:' 1 myszy 


T
PI 
zoana jeszclie przed wojDa ze awel aku 
tecz:no
ci I nagrodzona wielklm medaIem 
z,ot,)m DB wystawle w Wlednia 
PAS T A A. Zalewslllego 
. R.awie Mazowiecldej. 
UW A G A: Nieszkodliwa dIa zwier
 c1DJaowyck 
i ptactwL 
Zam6wieaia.,..,te si; poczbi za JIIj. 
aeniem. 
1;
dac we ws%ysfkjc:h aptebcb i IU.. 
c1ach aptecznych. (II 71tJ
>>>
Nr. 109. 
Z,ud Bad, Wojew. ChrzeAcija6sklej 
lIlotr8cjL Jutro 0 godzinie 10-ej przed 
ludniem rozpocznQ. si
 na wielkiej sa. 
Sttzelniey przy ul. Przedzamcze obrady 
. 
y W oj8w6dzklej Chrze
cljali.sklej De- 
krlcji. Zjazd Rady Wojew. odbywa si
 
°Okr':gu Toruilskim poraz pierwszy. Ze 

Iedu na wdno
t 1 aktualno

 obrad 
nod Okr
gO'Wy }Jro!!ll wszystkfch ('zion" 

VI 1 sympatyk6w 0 jak najlfcznlejsze 
zybycle. (d 8-167 
lIUesltcme zebran!e Tow. BaDdlow. 
" odbedzie 611,1 we wtorek 12. V. 0 godz. 
VI sa1l Dworn Artusa. Bardza waine 
),VI'f, wycfeczka do Inowl"Oclawia. 

62) ZarZl}d. 


ILOWO POMORSKIE 
 edzlela, dnla tD ma'a tl25 r. 


Str. U. 


malemf WYjl!.tkami nfeprawdziwe, a krzyw- 
dZI\CII mnie tv.ierdEebla. 
Pr8\\dq, jest Jedynle, a w roku 1919 prz)'- 
b)-Iem jako reemigrant amerykaf1!kl do To- 
rlonla pod nazwisklem Bell11era, kt6re to na- 
zwisko prz)'jq,lem w Amelj'ce Jedynle dlatego, 
2e w 'wiecie kupieckim w Ameryce nazwlllka 
nlepoJskie, latwe dla J
zyka angielskiego ulat- 
wiaj
 tycie handlowe. Ur
owo nazywalem 
slQ I VI Ameryce l\flgdalskl, a tylko pod wzgl
 
dem przedsi
biorstwa handlowego w)walem 
nazwiska Benner. 
Wszelkie inne, zawane w powytuym ar- 
tykule Ins)'nuacje, lilt. wymyslem moich IIle- 
prz)'Jacl6l, kt6rzy tet pOdali rzekome moje 
przest
pstwa do wladz, tak, 1& fakttcEnle 
wdrolono przeciwko mnie dochodzellia, kt6re 
to POl!t
powanie wykate mojl!. nlewlnnoi\! 

Ieprawdl\ jest, jakoby Szumlaiiski innle z 10- 
kalu wyrzucU I spOlkQ te ronl!. lerwal, nato- 
mllU!t prawd" jest, il sp6lkQ te rozwil\zallAmy 
dobrowolnll umow", Ie wzglQdu nato, II Jeden 
le ap61nlk6w jakis Feller, zadysponowal ca- 
lem. Wlasnie Szewcz)'DSki mad siQ zato na 
.amem dzlalalnoM sp6lkl. Prawdl\ Jest, te 
spolka ze Stryjewsklm rozwillEan" l08tala 
rovmiel D" mocy obop6lnej umowy, dlate.o, 
2e arn Sir)' jewpkiego, kt6ry IJUal byf czyn- 
lIym w teJ sp'tre, dzialalDoid tej odm6wil. 
Nieprawdq jl at natomlaat, jakobym Stryjew- 
sk;ego w )8klAOlwiek 
rol6b ukrzywd.t:'J. 
ROwnid nieprawdll, jelt, jakobym w jakikol- 
wlek sposOh ukn)'wdzll Froelicha lub SZBW- 
clyiiakiego. Szewcz)'iiski byl J'rzedstawicie- 
lem fabrykl Froellcha I jako takl powierzyl 
mi reprezentacjQ fabryki leJ na POmOrEA. 
PocEynania Szewcz)'iisklego b)'ly jednak nle- 
jame f skutklem tego stoaunek ten aerwa- 
lem. Wlainl8 Szewczyiiskt mAd si
 za to na 
mnie, i on to jest tym, kt6ry tJieprnwdziwe 
wiesci zawarte w inkryminowanym artykul8 


wbrew prawdzie szanT. Kim..
 Jest Slew- 
cZ)'i1akl, 
..tarczy sl, dowiedzle
 CI) ta
c 
artykul w EXpre1i11 Pomorskim J 25 slerpma 
1924 p. t, ..Ani sial ani oral, ale zlote zbieral". 
Prokuralorja 80 swego Clasu zato areszto_- 
Ie, a t)'Iko za kaucj" wypuszczono go nRra- 
lie na \VolnoA
. I ten oto czlowlek slarpie 
ml\ slaWII i zanuca ml nlMtv.orzolM nocz1 
Nleprawd" Jest, jakoby Antoni Czechowski 
doznal ode mnle jakleJkolwiek krzywdy. 
pc,tyczYI mi 'wego ezaau 700 dnlarow z tll 
umow", Ie mtal hy
 czynny w mojem przed- 
slQblorllwie jako kasjer I mial zato pobieraf 
}ewipn procent od zyaku I 100 II Btal)'ch mie- 
alllczn).ch poborOw, pozyczon)'ch zaa 700 dola- 
row nle mlal prawa 21\dat rychlej, jak po 
aporzlldzenlu pierwszego p61rocmego b1l1l1l5U. 
Tymczasem Czechowski, 
d"c cz)'nll)'ln ja- 
ko kasjer, zdefraudowal pienil\d7e zebrane ad 
odb1orc6w, a potem porzuc11 pracfj I zwrotu 
ow)'ch 700 dolarow zatl\dal przedwczdnie. 
t.flmo, II owe 700 dol. jeucl4I dotlld Die byly- 
by plalne, dobrowolnie je Czechowlklemu 
zwrOcilem, oczywiscle po pot
ceniu zdofrau- 
dowanej mi kwot)'. - Ci dwaJ osobnicy, kto- 
rz)' mnJe " nle Je Ich I1krzYWdzilem, zawarli 
..Sp6Ikt', aby mnle zd)'skredytowa
, mater- 
ja!nie ZDlszczy
, a moralnie obrzYdzM mi 
pob)'t w ojczytnie. Tak wyglilodaj" zarzucane 
ml OI!zuatwa I podlzywanle sill pod cudze nnz 
wisko. Nieprawdq, Jest, jakobym z Kanad)' 
uclekl. PoWl'Ocllem do Polakl tak. jak wielu 
innych emlg1'Ult6w .. dlnclego PO\\ r6cilern 
pod n8Jwi.kiem Bennere, to WyjaAnilem jut 
na ws
ple, Nlepra\\ dl!. Jellt, jakC\bym w Kan,,- 
dlle pozol1awil plerwlZtl mil lollfj w Amer)'ce, 
gdyl opuszczaj",c \meryk
. nie b)'la Dna jut 
mojl\ Ionlb & Iyla 'e mnll W separacjl. Oboe. 
nie nie 2)'je jut Dna od lat trlech. Nleprawd" 
jeet, jakobym zbiegl przed poSe
em moicl! 
wlBrzyeleli amerykaiialUcb, a natomi..t praw 


d" jest, ze w Amelj ce wog6Je dlUJ6w afe 
mam. KloJlra\\'dq jei!, Jakol/1m I pomJnlC- 
ciem drogi prawnej prz) wddal swoje dawoe 
nazwisko, a natomiast prawd" Joe&, 10 za 18'0- 
d
 wladz Eupelnle legalnie powt6cilem do 
wldciwego mego nazwiska. UdowodnlWlIJ' 
t01aamOHe mojl\ jako Franci.zek M
dallk1 I 
pochodlenie I ter)'torjum nalelllcCfro obecnle 
do Pol.ki, odz)'skam tet wkrOtCl obywateltt- 
wO polakl8 kt6rogo wcale ntl stracilem. Ie 

ynowie moi nie mogli sll;} nazywae Denner. 
JPst rzecz" J&8
 IIdYI nazwlska Benner ull- 
.valem' w Amer)'cs ty!ko w 
wiecie handle- 
w)'m, n WOlleC pm",':!' uz)walem nazwi.ta 
w/aAclwego. Nlepraw
 jeat I prostym wy- 
myslem, jakobym tie chwalil, I. ml ail;} nlc 
nie stanle, Cdyt "Ea dobrle .ill IlI8ID a pro. 
kuratorj,,". Twierdzenla co do fa/DOWabla 
wagI, maJI\ ten IiaIII podklad. to I realta In- 
synu8C)'j t, ElL &e 81\ wymyslpm bujlleJ a 
zI.lrodniciPj fant4Zji Szewclyiiskic... Nleprew 
dll jast. jakob)' 
rzeciwko mnle tOCEyi IIQ 
tal)' 'Iertg epraw karnych, a natomlaat praw 
dl\ jest te na moty falsz)'W)"ch denuncJ&qJ 
SzewcEyl'lskieso, wdroiono dochodlODle w 
sprawie pOW)'2szych, nicuzasadnlonych I&.rZU- 
16w. W komlsji akarbo\\eJ nlgdy nle zalia- 
dalem, gd)'1 0 zas'CZ)'t)' te SIQ nie ublegam, 
majl\c dos)'e pracy lawodoweJ. 0 ile InaJ?- 
D)os
 larsonu w tyclu kupleckiem ID& b,e 
zbrodbla, Je... nlezro.umiale, Nlepra",'d" jeet, 
jakobym przedsi
blorstwo moje chrial IlIk- 
"'ldo\\a6 I opuszczac5 Toruil, natomiaet praw- 
d" Jeet, &e pned.itbiorslwo moje rolwiJa '1112 
prawidlowo 1 I)'skuje soble coraE w1
eJ uu- 
fania mlmo karygodneJ dzlalalnoicl Slew- 
Cl)'Dskielo I Czechowsklogo, lIa IltOl')'cb pu- 
blic.noM torudska JUI siC poznala. Abadlutll4 
prawd" jest, .ft by/em pnedetawic1elem B-cl 
Pfeiffer. Fl'. IUgdaIakL 
8U6 1Ieaae... Sklalllaloa Bk6.. 7. . .. p. 


.. 


Odpowiedzl Redakcji. 
.. 181 A. A. .Je
1I kupujllCY jest jesz- 
wla
clcielem, nalezy Bt
 splata odpo- 
iednio do zmlany warto
cl rzeczy sprze- 
,nej. \V rane sporn nalezy bra
 za pod- 
w
 60 proc. peIne! waloryzacjf, kt6ro 
.
 uzyskuje IiczQ.c 1 mk. = 123 gr. 
297. Kp. Dr. 116. Od sumy 66.4,20 zl na- 
iy obliczat odsetkt wedlug stapy pro- 
ntowej hipotecznie ustalonej. 


Komec dzia/u redakcyjnego. 
red_kcJ, odpowioozlalny Marjan SYdow, 
,t. I nakladem Drukarni Toruiisklej, T. A 
'If Torunlu. 


Nadeslane. 
"LId otwarty do "DaleDllaka BylllgoH1ego". 
W l'i"r. 92 Dziennlka Bydgosklego I 22 
etnia 1925 r. ukazal si
 na stronie '-tej 
kul pod tyt. "ToruiLski potentat najzwyk- 
_J Iym oazustem". Art)'kul teD Z8wiera I 
I 

 


Obwieszczenle. . 
Na wmosek Mlejsklej Ke8Y 08zcz.;dnoAo1 W Dzlal. 
dowle, w wykonanin !} 60 rozporl,c1IeDla Pana Pre- 
zydenta Rzeczypospolitej, I dnla 14 maJa 192' (Ih. 
TANIE CENY' U. R P. Nr. 42, poz. (41) W przedmioo1e pneraobo- 
wanla aobowil\zan prywatno-prawnych, calem wyslu: 
_ chani. wierzycieli MiejskleJ Kae1 OSIOZ
oIcl 
. = "' w Dziatdowie 00 do ustanowienia kuratora, jako 

 
 pnedstaWicleia WBEYStJdoh Wlerz)'olel1, posladaj,eyeh 
- E: ! wkladki oszezt:dno
clowe w tej&e kssle, dia net.llenla 
1

lIIml; 1\;; "I.I
;;!I\II"
b
lJuuu\ll\llI\IH,'ullJl\llill:IIII\IIiI\I\IIIIII!llIIil\i!iUllllmlllr
1i\\\lml\\mm\llil\a -- 
 miary i sposobu przeraohowania natetnol
1. tuch'" 
G 
 celem ewentualnego wyborn przez wierzyCleU trzeob 
. b = 
 ich przedstawicieh w charakten:e mll"'w r.anfaDIa 
Od 9. do 16. wlilcznle . m. _ 
 ustanowi6 si
 majllcego turatora, jako tll trzooh 
= 
 18S
pOOW tychte _ 
snE(jalna snfzedat konfek(jI 6amJkiel f meskiej 1 , = WA}'stkich z:::::!: J

&
r:;:n
lIdtt 0Iz. 
h .... ... I =: I oz,.dDo
CJOWe we 11" powolanel MlelskleJ Kalie 
.... __ po nalnlisz
ch cenac . . Oszcz
I!(J'oI 11" Dzialdo1fie. 
Wlellll W)'b6r sullieneJ{ I ubraneJ{ do Komunji Sw. ! Da d
Jed 2
 czerwca 1926 0 godL 11 pned poIudn. 
. G 
 11" tut 8,d118 Okr
oW)'m. ..Ia 19. . 

 
 . 
 . 
 gotowe I mocne,o materJ.lu w 
 1
 
 
ebrallfe rozJI?Czyna. I', l;'un.ktuR1nle 0 ollla
neJ 
U I O n I omo mo ciemnych prakt)ca. kolorach w S 
 godllDl.. ZglaszaJl\cy lit! WII1D1 W celu wy
tymo- 
II Ii Ii, rozmaitych wfelho'clach, . zl. 
 = 1 - waDla sit! wykazac! ewOJ charakt
 "w:rz
Cltl.l 
mater'afu ll t 3 I wkladek OIIzczjdno
clow10h do wyzeJ WJ'mleDloDej 
B J Ul b l . d!l ID ,b l .O 
:


n
;.
n;ad
:r::C
JIrI, M
el- J I 
aiebJ
U. rygorem nledopullcmlla do udalalu 
. ft Uu 
n II, kle rozmlary . . . . . . . zl. 
 Toru6, dnla 20 maret 19211 r. 
Ho!1iu
Y 
am!
ie. 
.:..w"'Z,::'l:..
 ':i 1m i l l bbo C,,"M"" 0_ 




me 
o 
ra[y, 





r.m=:f
ec:

I

cln
 t... I POSZU}(uje: wsp61nika 

 . f dnego matel']alu l
 lub kupca na zupelnie wykonczonv bu- 
IIh r 
 D . la m O' 1 0 
ia
O::e!
ko:czeni" ele,.n
ki
 ... 
 I i dynek na wl"kszy mtyn, na illdanie moa
 
UU U 
a II, fason, od. . . . . . . . zl. _ 
 odstllPI
 takte zakupione zagranjczne 
. II - maszyny, kt6re sq gotowe d.o odhloru, 
n la ' l[le lefnle m
ski.e I praktycznego materjalu, - 151 i bocznlca koleJowa oraz murowany dam 
r a , nalgwlelu. fasony od . . . d · i -I I
I
 Z ogrod.em. Oferty nadsytat I .I 
..Progress' I 51eradz 
Ateliers sukiefl. kostjum6w i plaszczy .pod Ide- d8456 Wojew6dztwo 16dzkle. 
wnictwem nowo zaangaiowanych Sit facho- 
:'ych. wykonuje wszelkie ob5tal
nki. .podiug 
najswieZ5zych modeli pod gwaranCJq kroJu. 
 I 1 l l lIDItiiM. ......wIIIIRoLlIJ!JLlliLI .".....", ._...Jlil.:..II1II
.:iWJJm'c_.;dlllluJ!!'lliIh. 1JJii.. 1 
Wlasne pracownie bielizny damskiej mc;skiej II lwiazek PodofiterOW Henn" kolo Joron -j 
oraz kompletnych wypraw. - - - 
 i urz.dza 
 
Dzial krawieczyzny m
skiej wykonuje wszelkie 
" dnia 10 mala br. _ 
bstalunki wedlu " naj
wiezszeJ mody. z mater- Ii i w ogrodzle p. Wendlandt. na Rudaku .w, ple...s.. ": 
o . h I I W . ., 
ja16w wtasnych ub powle
zon)'c. - . -: - 
Przyjmuje sit; futra na letme prz
chowame ! wy- 1 = ; ZilbilwQ IDsennq.; 
konuje 8i
 przer6bki koniekcJI futrzane) pO -I PRO Q RAM ;j 
n izkich cenach. I Od I&odz. + po pol. do II _i.cao__ 1 
aonc.rt ol'ai..'..,.. _oJ.a. IS PJ," .. 
Pracownie kolder. Strlelanie do tarc:zy 
 
 
. I . Kulan.e w kr
gle 0 negrod, 
W5zystkie nasze oddzialy 511 ZBOpa
rZone W wle - 
 - t Wy'cill . Viorkach \ 
k ( i U 
; l n l ; K cl l n.R 
inl ( et l n
 J 
 w r K - 1 1 1 
 =e:=h=

::::: 
 
UU IIJ a IUR L L 
 ;" It na kt6r, sapr..za , KOMIT
r1 
 
nII1II1. = natychlnl.. t do sprzedania. cella cala I 
ot6will taNG 

m
,ml1m

II
lllli 
 I ;ml!lmli\llIII1i\\I
!l mft1.lIu
nnl!!Mt mu
 ::o
o


:kt Su=a :r49, na sprze iii. Cbr=- 
I II II 


1 1 . 
zasn,f w BOfU nasz dfulloletnl 
( d8400 


'. 


mnllllllttlq""""ltIMIIww.tIl
ItIUII"""""ltNllll1JlllHltlllIllaIlUWlllllln"llliaullllmltftll"UIlIIIfIhI 
I 


Dnia 6 maja 
brat 


.. 
io 
i : 
I 
 
-= 
h

 
!: =.: 
! 
 

 I . 
 
E_ 
- .... j 
 
1..- W WaieB 0 byf i : 
I osloi sill tylko ten,. i 
 
' 
 to zakupuje wprost u tr6dla r ; 
 
Dla P. P. P.piel'nik6w, kSI
lal'n. 
 
 
akladow kolon1a1nych i t. p. I 
 
taldem irodlem zakfr
MtAbezsprzecznie i :;:-.=:; 
POL PDLS
 fABRfKA WYROBOW POloafi I : 
PAPiEROWUH r. I O. P. ==:2 "ES 
.. rob.a 14 ; 
: I : = _= _ _ - 
. relefon 3261. 3264. Adr. telegr. ..POL«. 
! 
w i 
 
iii I E 
' ZNAJI 1lJ FABR. .- r 
.. 80 masz7D. + 150 pracowDik6w. .. !5S 
DZlAt L Hecbal1lczaa fakryBa tatek I torelle" 1 = _ m _ 
DZLU. II. latroJlll at . i fab..,Ba Bajetow IllIoloJ'ch. ""'" 
DZIAl ilL l'aoryBa art,kalliw 'Iim. i biarDwJ'ch. 
DZlAt. IV. DraKa..aia aBcJ'deasDwL - LltograqL 
 IE 
DZlAt. V. Fabr,Ba Hartoa.1 opitll. wszellL rotluJUo 
DZIAl VI HartawDia ,..,iel'll I materj. piimieo. I ;;;; 
IlDSUOWAny [(nnlK .118 s!IDn i [ in .
 w,Sliam! ID
eIB!aD'iI 
 
 
GM TIS I FRANKO. , · = 
,1 
- 
 I 
 
, rnoldRosochowicz I 
 
P.zedsi
biorstwo rob6t, iniyn.-budowl. ; :: 
artak - Stolarnio meehan. i 
.... Kupi(! .kazdll Uo
t': .... I 
 
kriuHakowj ; 
zew lisciastych i iglastych. I = 
P rollz " 0 oferty. (d8460 
 
= 
-- 
 , ftlicltiel.9lcza 94. Tel. 576, I i 
s ifiernia szkta i fabryka luster I 
 
aZhlarhl a budowlana i al'l7.t
cana 
 
- war_a,at oprawlanla obraz6w - I. 
-ar.atat r.parac7jn7 _ ait 1 azldo. 
. nUje 'p'ennie 1 po cena.:h konkurencyjnych. KID t 
.I 6 z e f F e I ski , Id6317 
'l'8i, If.", 
II I.. Telef.. 106Z. 


i. p. J6ze' Kasprzak. 
Pogrleb odb
dzie si
 w niedziel
, dnia 10 mala 
1!125 r., 0 1/od:l;. 5 po pol. z ko'ciola 
w. Jana 
. Toruniu. Uprasza si
 0 udzial \\'szystkich braci. 
(zesc egO paml..ci I 
Zarzljd Braclwa Bozego Clafa. 


,- 


(SU6
>>>
Nr. 109 
-= 
I r:: 81 
 . jedwabne, Cr.epe M
rocain i Crepe de 
1 H I ' n I I Chine, .blu.
kl markl
etowe. W wSzyst. 
I Do;enii;,;ki;k;;j;; cenaQ I 
l: %erOka 33
 Id 
f'3) S%erOkB 
 


SLOWO POMORSKIE niedzlela, dnia 10 ma,a 1925 r. 


SU'. Jt. 


"aszeze, kostjumy 
najnow. modele kraj. i zagr. poleca pO' nlsk. cenach 
Dom KonfekcJiny 
S%eroka 33. S%eroka 32. 


f{apeJusze damskie 
nalnow.z e modele poleca po ni.ski
h cenach 
Dom KODfekcYJDY 
Szeroka 33. (dlll88) S%eroka 33. 


-- 


DZlel






:szego WYciecz
al 
oraz D
ugodzinn'l przejazdzkf; pO Wislf; salonowym statkiem 


 wP
!


I!le

!
!zuku,e si
 II POLSKA" 
MtyChmJast lub od 1 czerwca 1925 r. ... d a 
Zglouenia do eksped. "Slowa Pomozsklelo pod unq z 
.... D. P. 165. (68439 W niedziele. dnia 10. ma;z 1925 r. 
f n I W a r b n a n 0 m 0 r 1 n ' Zjeanoczone Warszawskle 
ow. lransportu 
eglugi pols:dej S. fl. 
U ft r . 0 d d Z 1 a I w Tor un 1 u. 
Podmiej,ki folwark, ca. 260 morg. magdeb., Odjazd 0 gOllz. 18-t
j. Bufet o,!ficie %aopatnony. Powr6t 0 godz. 20-tej. 
2 IIUometl')' od Grudzil\dza, z dobrl\ podja- Orklestra I tal\ce na statku. 
Idow", 'zo,,, brullowanllo nat7chmia,t z po- 
wod. nab7cia ohjektu 'rZ81D7sfowego do 
,przedania. . 
Inwentarz martwy i tywy kompletny, masywny.d0l?" PrZU J -mUJA 
 
 
niemal nowy, 0 10 pokojach I lazienk" kanalizaclli . , .. 
i wlasnym wodocililem, telelo"! 'wiatlo eJe,,!ryczne, do przefasonowan. - a 
ostatnie we w.zystkich labudowanlach. obora, stalma mu' 
rowana. jak nowa, 2 s
odoty, pi
kny du
 o,.

 war
wny: '1IIIIIIflIlIIlIRllHWHIIiI;lInIIUIIIIIIIIHDlIUIIIWI
llIlllliUIIIIJUlUllIlluwnnlJljJlIUII1iIJInHIIIUUnUi 
plantacJa warzywne, lnspekty. Z uwaga na puoten.e po . . 
aiadlo!, nadaje si
 na intensywnll gospodarkl; mlecznll wedlug na)nows%ych modeh 
w...,.,,'" KupujllCJ mote przejllc ewent kompletne 
umeblowanie. Dla robotnik6w DSobny masywny budynek Pracown. - a ka "' elus "'" 
mieukalny (4 mieszkania). Wszystkie hipoteki przed- ... _. 
..oj.nne lupelnie sptacone. Do przej
cia potrzeba 50 do I 
10000 zl, reszta na dogodnych warunkach. t.ask. z"o. J 6zef Szopa. Torun, 
w. Jak6ba nr, 13. 
uenia pod adr. ..PAR", Poznan, Aleje Marcinkowskiego 11. 
nr.18,193. 113643 ""'"'

)(V),,
 


10', lIleskit I dalllSkie Kapelusze 
odzie:t woj.1\OW
 KraWat7 
wykonujemy starannie Bielizn a 
i tanio 
WielKi WJbor i ISle kit arIJkl/J Inti 
modnJcll materjBI6w polecamy korzyslnie 
Bracia Brzescy 
ul. I helminska nr. J. 


- 


l\.onKurs. 


Magistrat powiatowego miasta Gostyna 
rozpisuje niniejszem konkurs na posad
 
dyrehtora 
tutejszego gimnazjum mlejskiego typu klasy
 
negD wakujilcq z ro%poc:/:4;!ciem nowego rOG 
szkolnego. d B433 
Pobory podlug 
sta
 dla funkcjonarju. 
sz6w paftstwowych 1 wOlska wzgl«:dnie uzu. 
petnien tejie. Mieszkanie zapewnione. ZgIo- 
szenia % szczeg6towym zyciorysem, odpiSil' 
swiadectw (ktorych si
 nie %wraca) oraz 
 
daniem referencyj uprasza si«: nadeslat &. 
dnia 1 c%erwca do Magistratu miasta Gosly. 
nia, wojew6dztwo po%naflskie. 
I Magistrat, 
..




,;.'.-:;J 

 , 'i Dntmflllki- 

.:' metalowe i bue%, 
i .I '
 Xumeratory 
I. 
 metalowe i buCJ. 
I S:) PraSy 
,I; dla Notarluszy, 
,
.
 Plolllbo
.lllce, 
I JJ TabUczki 

:
 mosieine i emaljOlllllC 
I 
!
 IJr



nie 
'.I i Pieczl\tki 
I . do laku, 
I Puduszki 
do stempli, -A 
. }'arlJkl 
!; do stempli, - 
.
 }'arbkl 
I do stemplowania bieIB. 
:
 poleca 
!i r8ru
sta f abrYla
fllJ
 ; 
I ' Zakfad R} lownlGZJ 
.$ H. Raulch, TOMl
 
I "
 Mostowa 11i. leL 1? ] 
, zoIoi. .. ,It 
. i
 


. 


PI . egl . pia...,.. 
-
:uz.v,:t7 
BENEGNIN A 
znany i wypr6bowany 
'rodek do od
wieiania 
i wydelikacenia cery wy 
rOOu M,. Jana Stenzla 
Apfela pod tabedzlem 
li-udzllldZ, Rynek 2
 


d 840Ii 


... 


Piauma 


W!li\une przedsttwieielstwo motocykli niL romorze. 
, . 
,. 
I 
I 1:, 

, '* 
-i -- 

 
 ,
) 
, ,. I ;' 
; "

." 
... 


dob" now. 
od aI. 1.500.- 
fortepiany 
6wla\owych firm 
d. 4.000.- 
harmonie 
od d. 400.- 
IlOl- w1rielldm 111' 
bone I panooj, na 
odplD.ty do 11 mietll
 
B!: Sommerfeld 
l'abr.)'" I hlU'lOwn.a 
tortep18n6.. 
Brdgoue&, 
"'" IL '&lllInllllll55 
te.telon 183. 
Gracbiltdz. 
alIca lIroIJI..w. 4 
&alelOD 229. 
GDt__o. 
nlioa flUl1.ka a. 
&alelon &,3. 


11 
. 

 I -
..
 j 
T
 I 


.-O '/r
f 
 

 .. Jif;? 
, t 
 -- '- 
 

 I..... .. -=: =- 

 .
 
 ' . ' 
j L.
 . 
 -'
 '-' . "" ", ='
... "i 
 
\
 i 
- 't' 
, '. '. . . =: ,ee.
:" .. "
a 
K.
".'.' .= '- . 


"\..__ 

 
 -----=
- -
: -= --- =-_\'
 
 
 --' 


SAMOCHODY 
osobowe, ci
zarowe. 
Warsztaty reparacyjne, wulkanizacja, au- 
togeniczne spajanie wszelkich metali - 
Garaze. Sklad cz
sci zapasow.ych, 
akcesorji, gum, benzyny i oliwy. 
Specjalnost: 
Stalowe tryby wlasnej produkcji. 


POIDorska fabrYka Samo[hodoiV, Molorow i MaSlla 
B ela Cierpialkowsey 
S%osa Chetm. 33 Torutl Telefon nr. 1411 


TJIb hliZ Ilfn IIbt tanlo I 
fulro SUo 
f_O;
i 
;;
o.e l 
Bydgoaka 46 I lewo. 


f1 
t-, J, 
"":- 

 


"' l..... 


I\Bnapa 
pluszowa i 2 101ele, f". 
kanapa za 40 zI, Jr. 
jedwabnej pod.s'
wce I 
sprzedat. Mokre WI
zOfl 
Ig9684. 



 


8447 


- 


AmotolDW sh
J[n 
\IW1adamlam. :te po znacznem rozszenpniu 
.. mel fabl"7ki cukr6w 
. Ikleu m
i DllY nli[y !lelOkiei Dr. 4l 
Jelt .tale zaopatrzon7' w du:ty wyb6r 
czekoL, cukrow i karmelkow 
manych ze Iwej dobroci. 
Skoniecki 
Toru". Szeroka 42. 
Telefon nr. 27. - Telefon nr. 22. 
Ob
za
 
WOrski Mar i a n k I 
pow.at 'waeck.. przedziertawi na)wieee) dajllcemu 
al
e Czereiftiowe 
w (0 010 300 .drzew przewatnie wczesne). 
z1

 12. mala 0 god%. 2-giej po poludniu 
1 r a przy rel&16wce. .. Przybicie zastrzega si
 
PrZeioionv Obsuru Dwonklego. 


Przetarg DrzymUSowv. 
. Nlern,choDioM polotona w Skludzewle pow. Torufi, 
t w C
WIIa DczynieniD. wzminnki 0 przetargu zapisaoa 

 .ksledze gr"Qtowej Sk:udzewo Tom 2 Marta 11 na 
tm
1j J6zefa Okk i. tony )ego Marjanny z Dziewickich 
tY
lIcych w og61neJ wsp6lno
ci majlltkowej zostanie 
dma 24 czerwca 1925 0 godzinie 11 przed poludn. 
w drodze post

wan;a fgzekucyjoego wystawioOIl na 
pn:eta
g w mze) oznaczooym SlIdzie pok6j nr. 5. 
Nlerochomo&5 zapisana jest w ksi
ze poc!atku 
grontowego pod art. 8, a w ksi
Le podatku budyn- 
kowego 
 1. 6 posiada obszaru 16, 6, 78 ha. 

z
1Bnklj 0 przetargn zapisD.no w ksi
ze grun- 
toW6J dnla 27. 3. 1925 
NI
.iejszem '!Zy"; Bilj wszystkich, kt6rych prawa 
w ch
lI zaplsanla 
nniD.nki 0 przetargu nie byl)" 
w k
l
ze. gront
el owidoczniooe, aby si
 z niemi 
zgl08tb nal
fDle) w dniu przetargu, przed wezwaniem 
do wnos
eQ1a. ofe
 i prawD. te uprawdopodobnili, 
gdy
y 'Y1erzYCleJ 1m przeczyl. W razie niezastoso- 
waDiD. SI.1j do 

yzs
ego wezwania, prawD. te przy 
olnaczeDl
 DaJnlzszeJ olerty Die zostan!! \\ cale 
uwzgl
DloDe, a. przy rozdziale ceoy kupna dopiero 
po roszczemD. wlerz}ciela i innych prawach. 
Zaleca 
III. Da dwa tygodnie przed tenninem 
poda6 na plADlle slba do proukolu sekrelarza Bljdo. 
wego dokladne obl:czenie swych roszczen w kapitale, 
odsetkach. kOBzta
h wypowiedzenia i kosztach Sl\do- 
w.ego d?Chod
Dla swych praw, orD.z oznaczy/! 
pJerWszenstwo, kt6rego S!1j Zllda. 

ch, .kt6ryan sluty prawo sprzeciwieolD. silj 
prze r
owl, wzywa si
 aby przed odzieleniem 
przy
icla targJI. POStarali silj 0 umorzenie lub zawie- 
B
eme p08t
p
wanla, gdyt inacz
i prawo ich odnoB1I5 
Bllj ¥ k Zle Z8DIla.t do oieruchomoAc
 tylko do uzyskane l 
ceny upoa. . 
Torun, dnia 1 maja 1925 r. (k3649 
SI\D POWIATOWY. 


Zamienlt; 
maJatek 
ca 2Q()O morg p zenno-bora. 
czanej zieml na 
mnieiSZJ Id SOO'1000 morg. 
pod bardzo dogOdnem. 
warubkami. ZglL'szema do 
eksp. Siowa.P JUI pod d 8132 


SDrzedai drzewa 
opal:owego sosnowego - 5ZCzaP 
- walk6w - kupek z trz e -, 
bie:!,.. - i gal
zi I - III kl, Z 111501 
Nad!esnictwa Cierpiszewa. z dopusz
e

 
handlarzy drzewa, odb
dzie si
 drog!! h
 
%a natychmiastowq zaptatq 
dnia 18 maja 1925 roHu 
o godz. 10 przed pol. 'fill 
w karczmie pana Goliflskiego w podg:
O' 
Szczeg610we warunki spr%edazy' b
dll 
szone przed rozpocz
ciem Iicytac)l. 
NadleiniaY. 


liaiuparczywizy 
BOL GI.OWY 

 uauwaj, 
p....t! 
dla dQr
 

 ..ikc
ut- 

 kiem" 
.,rooo 
.pte
 A. G
'kleJU .. War- 
.za.Ie" .... 8pnedajlt .p&ekl. 


Maku latu.r a 
R n W t R Nr u " W kaidej llo
ci do nabyc
JI 
 
U L "II
. W 
k!De
 "Slowa Pomorskleg O I 
WYBClgowy. (scWdochrelfen) . 
korzystDie OH aprzedaz. . . 
. - 
IOIDUIIliI6arbary31U J · - . · b' 
. 
: .:; :;;;.:: :..- : 
: 
U
Dle, IPO
DI[
L 
ny, marka niemiecka, kOrz _ nalnow. modelowe lasony, poleca po . 
stni
. na .przedat. Olerty do Do m Kon "ekcYJDY 
"Par Bydgoszcz, Dworco- 11 0" .... 
wa 71 pod 721. (k3614 S...roka aa. .-.. 


Dz
mpry.SwetrYIGarsonki 
w nalnowsz. deseniach polecs po niskich cenach 
Dom KonfekcYjny 
Szeroka 35. (d 8a8i) Sz ka "'.. 
ero =. 


.,
>>>
I e " r " "'.' 1 ;': I il



""
 .." "

 
I " 
!i" '.'/ O

%ldn
 PJaCy#tar.ie prame 
. . I. . " '. . f ;

 brellzna znakomftej b
TyIkD WI 
n!
osc,gmol1Jsr()d'.'1 'd'

 ;.r
rJji ; j -) znanem opakowamu. 
... .-:.
 \- 


Nr 109. 


f 


. . 



 


.... 


..... 
" 
" 


./ 
, 



 . '-=l 
," 

I 
j 


oJ 


,". I..
'. 
.J
 "....1 


t 


)k

 
-..J !!!,B
1
1 
Maszyna do plsania ..ORZU" 
pod ..glccl. trwalojci i .tale l ' ahur . 
WI d . p.sma. 
. a ,..slaw Katafiall 
Torun, Rynes N
.,':
m!.e!s.ki nr 24. Tel. 447 

 . 



- 
... 


b
l. 


P olecam 
po cenach przyst
pnych 
MOTOCYKLE 
gumy samochodowe "Continental" 
"Harburg-Wien" i "Michelin-Cable" 
MASZYNY 
do pisania "Orzel" i wszelkie 
Inne fabrykaty, stoliki i biurka, 
rower,... wirowki do mleka. 
maszyny do szycia, r6zne ou- 
t wy, smary, benzyn
 ogniwa 
(elementa) do dzwonk6w elek
 
!I'ycznyc
, wszelkie przybory 
1 reparaC)e. - Wytw6rnia 
!10wych cz
gci, wpalanie emalji 
I wulkanizacja gum samochod. 
Zast
pstwo wyrob6w ..Bosch" jak ma- 


y, 
wiece, ogwietIenia, akumulatory, 
tr'l-"Y I t. p. - Prosz
 0 zwiedl!enie 
- sktad6w bez przymusu kupna. - 
Wladyslaw Katafias 
l 2Ir 
ajstarsze przedsicbiorstwo na Pomor:u. 
f5 'nD. R7l1eK lIow.mlejsBl IIr. 2t. Telefoll 447. 
- 


I
wallYUwo UO
OW[DW 
wie[ 
W Toruniu (Nowy Rynek 1) 
podaje do wiadomo
ci, 
ie sprzedaz tryk6w czystego kierunku 
Meryno Prekosow 
odb
dzie si
 w r. b. 
drogil aukcji (licytacji) 
: Ow
zarniach zarodowych zwiqzkowych w na
 
C:PUJ'lcych terminach: 
1) dnla 27-90 maJa, 0 godz. 14-lel 
c p"brdwce (dawniej Wartenberl) wrajciciel Otto 
W o .be, stacja ko1ejowa MOli!no, 
elefon Mogilno 7. 
oJewddztwo Poznanskie 
2) dnla 28-go maja, 0 godz. 13-lej 
W H Lipienku (maj"tek pailstwowy) wldciciel Stanislaw 
ae
tle, poczta Kornatowo, telclon Kornatowo 21, 
I p lacla kolejowa Firlus, pow. Chetmno, Wojewo6ztwo 
omorsk.e. 
3) dnia 9-go czerwca, 0 godz. 12-lej 
w Lisnowie zamek wl.sciciel Pawel Schuleman, 

0b:!a Lisnowo, telefon Lisnowo 1. stacja kolelowa 
4 a onowo, pow. Grudi"dz, Wojew6dztwo Pomorskie. 
) dnla 15-go uerwca, 0 godz. 13-le) 
w Wielgiem, wla
ciciel Jan Ploshi, poczta Kik61, 

Iefo,:, Kikdl, stnja kolejowa Golub, llinja Kow:,lewo 
rodmca) pow. Rypin, Wojew6dztwo WarlZaws
.e. 
I ..l'Ia Wszystkie poci'llP przedpoludniowe w dn.u hcy- 
na OJI 
a p
'z
zegolnych stacjach oczekiwat 
d. pojaz
y, 

m6111Ie!,.a zel i w dniach poprzedzaj
cych hcy!acle. 
j I przedaz w zasadzie odbywac sie bl,;dz.e za gotowkC. 
n
kte przewidule siC pokrywanie czeSci n.ldnojci wek' 
'.lIIa 
rzyn,iesi,!cznymi z dohczeniem 0;0°/. ba.nkowel
' 
c I htszych w.adomo
ci udZielaj'l poszczeg61n, wrdc,- 

 n e k oraz Towarzystwo Hodowc6w Owiec, Toru.... Nowy 

 nr. 1. (dS431 



nnn rlY l drnk) . n l m ,razdel IIIIU palen 
U ptl II III Drnkarnia T orunska 1. A 


_ SLOWO POMORSKIE nled 

 ---- - __ 
ela, dais I' maJa 1925 r. 


.". 'fJ.. 


..., 
'. . 


., 


t'ol1Jarz. 7J)zaj emn !lcfl & " 
U6ezpieczcn od no '" 
Ognia i Srado6icia " r 
ubezpiecza od szkod !J7ad h d 'k 
runkomi. poniewai ubezp

:
 c!:bn:;i::y
tniejszyml wa- 
Poza zniik
 w tym roku do 20% skladek za:a
::::;h sIT
' 


C?P u'!zIela 6"'0 rabatu rocznie za szdcioletnilJ ube;pilJcz . 
a eJ naJwyisze rabaty za lata bez rd' . .. 
ustqpstwa dla czlonk6w Zjed. Produc. ko

.7'Dz
e:febalalne 
Przsz 22 lata Bgzystencji Tow. SNOP nie pobi;r//om:
i 
razu doplat. Oplatq skladki netto /credo Tow. SNOP do 1.X.25. 
Jeneralna Reprezentacja 'low. SNOPw 'loruniu 
B. Hozakows/ci, Mosrotca 28. 


i 


.. )..!... 


':I! 
 


Popierajcie Przemys! polski! 


" , 


. t.. 


,..... -..;."'
R
 .11 
" 
ii- T
 : I' 


. 


111 
oil , ! ":Jt
!, II Q 
Jill..\," t., 
, . {.
' 
..b ....j 
. .1 .'.. 
- 1. 


fa
nka Me
1i 

. Watbowiak 


Toruli. 


tel. 861. 


Q 


Q 


Przed usknter.znieniem 
zaJrnpu mebli uprasza 
si
 obejrzec sklad.nic
 
WYBtawoW
 
polozon
 przy 


"t' 


. J.
' 


J(t
 _'_ ;:::,.- 


.. 
 .....
... 
 -... 


Gabinet" m
skie 
. oct DajatromnJejst,.ch do najIeI'8ZYCh. 
DoIt-orcDm Wtru tylto doborowy. W'J- 
x

 .Si
" 

 ::k 

7 
. -J pot6j uchce niedd
 DIG)t ",SI;II... 
$- Wachowiak 
....b
Jr. _eblt. Tora
 
. .'-1, :releloD Ii6I. (dE200 


nUry Pm
lei 1
-11. 



...
 


. .
 
.
w. 


..... " 


""'" . I. 


Pa. pap.; asfal1.owil cegl.; szamot" milk.; szamot 
smot.; destyl. -Iepnik asfal. pa. w.;giel drzewny bukowy 
karbolineum-smol.;drzew. piece kafl. i kafle Veltenskie 
portland-cement posadzk.; terakotowil 
wapno w kawal. i hydrauHcz. plyty glazurowane 
trzcin.; sufit., plecionk.; cegl. rury kamionkowe- koryta 
aiDS morarskl - sztnkatorski alabastroWJ w.;giel gornosl. - brykiety 
polecaj
 po bardzo korzystn. cenach i na dogodn. warunkach zaptaty 


Bracia Pichert 


T. Z .0. p. TOR. U N Przedzamcze 7. telefon 15 
Fabr,..ka pap,... dest"tacja IImol". 
materjal" budowlane I opalowe. 
filja w C h e t m t y, Kolejowa 19 telefon 14. 


11285 


:gr., 
-!
\l . 
B S(
u!!
 
!) 


... 
,
. t 


L")") ..ypr6bowany jrodek, usuwaj"cy bezpowrotnie 
pot 'i niemill\ won z rl\h. r 6g i pach. 
Laboral. nsm. Fill. ,.Ap. KowaIsIU". WarsZ8wa, Hiodowa 5. 
 


1, . 


SU. 13. 


Dom 
a; wol D
 moeszl.:u1ielll de 
!ego I morg. ogroda 0"0- 
OOWf'go cene 7000 d. 


" "
 


Domek - 
.. ."(t:nt'11i. D11t18ZKBniem I 
me ym ogrodFm owoeoWYIII 
Z8 11000 d. 8B9:? 
Dilyebmlis' a:. !pI'Jldanll. 
P. Lublewskl. 
TORl"N MOKRE 
Pi.!lko.... 11. . 


.
 


r ..lYCIE .- MOOY KOBIECE 11 
, mhCili! "" " "ftU 
iJ.. C 
. I' I' u'1' . I" II' "'I/jj/liIIIu";I
:lIii:llllUIIIII... :. 
I 

 
R' 
ii 


t 


No.... pilmo kobl":8 
III Pollc
 

4 .tron} lehstu w tem 
12 stron rn6d 
z tab.ic, kroj
w 
Cena d. 1.50 
HwarlalnB .rZDOMerata 
d. 4.50 


Do 

 
" 
.. 
n 
. 
EI 
... 
.. 
o 
.. 
. 
, '" 


, : 


",1..-
 


Do nabycia 
IV wIZYllkich 
ksi«:garniach 
kioskach ko- 
18jowych i u 0 
kolporterow. ,fJ 


.' 


c 
; 
o 
Polskle low. Ksieuarni Rolejowytb "fiu£b:' S.I. i 
Pozna6 
 
ollca Francl.a"a Ratajczaka nr. 3. 
112&2 


Wo ' zkl - dzieci ce 
wyrobu Itcaj. i zagr. i 
wia
 
Q towej markl PBEHJER 

 poleca lIa dOj!Qdnyrh wafuokac," 

 w c:enle od 60 zl. 
J Szar ows b . . B7dg08ZCZ. Dworcowa 10. 
. n , Prone zwazat na numer dOftlu 


WSZECH$WIATOWO ZNANY 
krem CAZIMI 
JIlETAMORPHOSA 


x 

 
\ 


;rn 

.
' 
(Ct 

, .; ...",. 
";."7 
JIDrNM UZNAh 
p"'z£z 
"-08/£7"' 
C'
6(JO ."""'TA 


, '-....... 
I'''. ;.I I 
' .. 'Wi 
. ,. 
T" \ 
.-J" \ 
! 


IfI£ZAAQZ£C'I£/YI£ 
/MDYKAl". "JUIY" 
P/£G/. W
GRY, 
PlAMYJ 
090NZEl/Z/Y(. 
ZMAR$ZeZKI I 'NN£ BHAK/ 
C'ERY. 
00 NJtS'Yt'IA 11'£ lI'$rY.snr/
H 
PEAFVNERJRt'H. RPTEKRCH' 
SKt.IfIJACH APTECrIYY
H. 


, 


Torfial'ki 


po cellacll konkur...cy,nwcll. 
Prasy do IorIo 
o wlelkiej dzlftlalno
c' 
do zftp
da mechBnlcznego. 
lWIAlKDWA [{UIALA IluYn. T. A. 
Poznan. uL Wjazdowa 9. 
'1033411 


,.. 


I Pi
S



'lc!,..4;
!!r
!

o



!!', 
.' Fabry".t clesZlicy sic \lznaniem pierwszorz4:6nych 
. artystd. tei miary co: pani KWAST HODAP, art. 
kameralna i pan CARL FRIEDBERG. l roielor. 
Umierkowane eeny. dosla..-a wolna 0 cra 
i kooztdw 'rachlu. - 1.daC cennik6w. 
0118 "ElnrlEllldurll, Ddaflsk, 18'IJka flrl!,lmw 
Skfall. kantor. POIRenpfuhl. labryka ad.n..k Oruni.. 


,.
>>>
, 



t1. -fl: 


BLOWO POMOBSKIE -aledzlela, dBla II ala, a 1925 r. 
- -- ::=;....-- - 


.-- 
.. Wielld obr6t 
Wlelki obr6t 
! Na wiosenno - letni 
 
sezon ::I 
' 
polecam w wielklm wybone . 
gw erantowane sa ndalki gwarantowane E 
.. " 

 ii" 
0 f3 
.. 
0 Wielki wyb6r obuwia pl6ciennego. 
.c g- 
o 

 Wlzelkia obuwie marki ..COOKS" Itala Da s
 to 
.. :;0;- 
. Ostatnie nowo'ci wiosenno-Ietnle damskie I mcs kie Jut nadesdy. 0 

 ::I 
0 :;0;- 
f- Jakob Konieczny c: 
.. 
II g 
n 
...c 
Sieroka 15 I 3&" To...." Suroka 15 I 33- 'S. 
p 
Maty rysk \ k 3593 Mllty zysk 


- 


Polecl lD " . II · k . 
\ViDa. liniery I ODj8 I 
finny' Szu.tow . SirB WanZI..,a a mlanovfciea 
.... I.G..le..: IlklUJ'. 
Pep.imo Spotykaez 
TOJllque Santo Piamura 
, Cuklcwne Chvtreuz 
Matlles ftr, f5 Blel. Oldwluo 
Huscate.Lunello PomareClOWa 
Kon)aKII 
if ;kJ
munei 
u,t p
':a;: 
forw\, ul. fe,larska 24. (d7
 


.7IlOQg m9 8Kie 
i mundurv 
tyllro pierw8zorz
n6 wykonani6 
,31. fJo/ilDQ 
7orun.. Dw6r .A.rtusa. 


Nr. 109. 
----= 


-- 


- 


3'ark Cegielni 
Po raz pierwszy w niedziel
 10 b. In. 
od godz. (j..tej rano do godz. 9-tej I 
wie/ii ioncert porannl 
Pc poludniu poczqwszy od 4-tej 
wielki "oncert 
catej oriies/r, 
P.P. pod bat. p. kap. W"niewsklego. 


ZildaJc:le "Slowa pomorskiego" lntow8nie i 8nto
. 
J8i8n'e alnmmi
 
wszelklego rodzaJu 
.. pod IWBrandEl. .. 


(48Of1l 



 
. 



 lnane I dD
reJ tODllruk[ji 
."
i 'E
 mallJDJ do IlJ[ia Jlngera" 

 iif
 .:- liD .1111111111 rDlidl " lakrll 

!Jw j;',.".- oYlla 11I1I0UIIIYIli 
nJdrloI/i._ 
 ' ..lcI'6tko. .........1 POCZII. 

 raq, pol.o. (d7831 
tJ ) S; ruma: JJB6EI SEiIft& lit [DIP. 
$lilGt.
/ ToruA. Koperllib IJ. 
, . 
 Tamie pn,imuj4: ait nperacje 
-JJI\ wueWch Dystem6w 


I 


1. 


1IIt- 


POWOZY , 
-r robocze od pojedyilc;zych do nalwykwilltnleluJa!\ 
aPfH4ale konystnla 1 n. tIO,odn,o nrunkKII aplatJ. 
Konrad Dahmer, fab1'7ka powoz6w. 
W/&bndno, lil]a Torun.Mokre, Orudzilld.ka 68. (d 7465 


SwO) do swego. 



 



 


., 


Dokad leciszl 
Ano do firmy 
Falarski i Radaike 
Toron, !larJ Ryn
k ]
 
gdzie si
 odb:rwa sprzedai 
naczyfi aluminjowych 
z 20°1 0 rabatem 
it to tytko do 15 mala. 8«0 


, 


- 


, 


., 


! 
-' 



. 

 


Warsztat reparacy]ny samochod6w 
B-cia Riemenschneider 
Mickiewicz. 128 TOKUN Telefon 409 
Dobne zaprowadzone warsztety, pierwuo
 
lily monter6w. Fachowe, szybkle I tenle wry. 
nywenie prac. d) 53!0 


P to . k - ma na .pnedat. 
OCZ W I Druk.rnie Torulliita T. .. 


Flrmy chrzeScijaflskle w Toruniu. 


SwG) do swego. 


WAWRZ. n.ORCZAJ[ 
TorufJ. uJ. Mostowa 
. 
Chrze
lj
skf warsztat 
kapeluszy przyjmuja do 
przefasonowania I far- 
bowania fllcowe I 810m 
kowe. damskle I m
 
sIde kapelusze podlug 
najnuwllZYch f8.lOn6w. 
k 31 03 
( Art,l1 al l mt llUe . ) 
BIELIZNA 
II. WlTKOWSKA 
uJ. Szewaka 2t. Specjaloy 
magazyn biellzDy dam- 
Ildej, mflskfej f dzfed
 
ceJ. 1636 
..'nIB CENfld:JIAN" 
wtak L Ka:i!nieruak. 
Magazyn artykulow m
 
Uleb, Toru6,. Sf&r7 Ry. 
nek. rOg 2eglankiej. "AliI BADOWSKI 
(kt583 ChebD.i11aka 18. TeL 582.- 

 SKALsKI Sklad kllionjaloy. deUka. 
....B
azyn 1: llizny m
sklej tesQw, wiD I wMek. Ceny 
f damlkiej' oraz wtelkJ 
wyb6r artykulOw meakfcb pnystwna. (d 
7 
kapeJuou:y ltd. Szeroka 8- 
Tel. a (k1591 


Sp ed 1c;Ja. ) 
(W11'01t1 ..perni. ) 
W. BOZ'I'TCHEII 
 _ 
1IUt, wlak A. KulwlcU TAPEn 




: traD6port mebll listwy. Izablooy SL LI 
party ..-YD&rodo.. traDe- eleckJ. ul. 6w. Ducha 
!d 
 15. TeL 217. Ii 11&1 


( Blawa!7. 1 ( Drefer.te. ) 
o.CBDB DOO CL.U8S 
Sklad blawat6w, Toru6. w
: T. Sknypc:zak I 
St&ry RJII8k 21. Pol_ l. Le8fckf DroJerja wo- 
w dutym W)'borza tow&- 
J1If blawaw po mJaltfch tona w roku 1870 Toru6,. 
canaeh. (k1582 terlenka 22. Tel. 208. 
.JtJU(JSZ OBOIIBJI Bandel drorel')'jny, che- 
towary plOdenno I fDte- mIkaIjt. farb I laIder6w. 
l'8I bl.luny Torud. .Kr6L 
ladwlgt 18. zal w 1867 r. t GaiuterJa. 1 
polaca w.ypy, plene, puch 
iotaWIl poAcfeL It It1311 
IIIECz. BOI'!'JUNK PAwm. BILLERi' 
dawn. S. Baron. Sklad NoW)' Hynek rog Prostej. 
blawat6w, towar. IuO&- W)'ruby UOnane, pala- 
kieh I kapel. dam.klcb IIIle I Iaak.i. Jedyny spe- 
Torufl,. ul Suwua 20 
Telefon 320. d 1187 cjalllJ Bklad torebek dam 
2'. ULINOWSSJ. 1kJc:h, waltz, tek, paraso- 
Torufl,. ul. Szeroka SIt U. l&sek Itp. Kolektura 
Magazyn towar6w roo- loterjl paOstwowej. (kl592 
dnyeh, towar6w jedwa JU-JU.-WU 
bnych, blawal6w. lIue- 
na. p16c:1en, IItotowiz. Hndebrandt I Ska, Torun 
ny, bleUmy. dywan6w. Blleron '- Chrzekja6slri 
liranek. towar6w krot "wi lOw. kr6tlucb, bleliz. 
kich, konfekejl dam- trylmtany. 8peejaIn, 00. 
lk1ej I dla dziecL chial konfekcji roboczo. 
dl188 uwodowej. k1590 
TAD. WlTIOWUJ S. I[AJ....MU 
UU 
Bazar Toru6,. SI.&r7 Ry- 
lICk 25. Sklad blawat6w TonIA, Szeroka 21. T
 
I towar6w kr6tkich. 16211 wary kr6tkie, blah-. 

1I 11ierki Pier ni llS] PI'ZYbol')' do k.rawle
 
my I stroju. bJuzkl. ob 
sady. blellzna, wsttikl. 
1'. LEWANDOWSKI golly I torebkL d llU'l 
TOI'UJ\, Szeroka 48, TeL lA.... 1UL!NOWSKI. 
11t Cuklerkl, czekolad, Toru6, Szerob 13. Por- 
wyrob)' tylko najlJynniel: ce1an
 lIulo, laJanll i p. 
'zyth flnn. lanterja. [klb 7' 
L ZAWlSLEwsU PUIYBOK 
Fabryka octu oraz Fa- .BYDLEWIU 
bryka aekolady. culder- uUea Chelmtnaka D. 
tow I _nl. ul. Cbe\mIt1_ Kry
. WJTob, p1atan.. 
aka 28 1 Chrobreao 22- wa. 81LIalI
rja. pn)'bory 
UBR\KA CUIiROW alK'rtowe, zabawkf cblllel.- 
ezekclad ha ee, Jed1tJY1I akfad tello 1"0- 
bilald A!'Kn: 1 . J. 8y- dzaju na m1ejacu. (44350 
lfislrl pole- 
eel, znane ,dobroci llwoje LBO" BOZZt'l 
=

ehn. :'1: ::: &liter. koDfekcja 
It...., ,Ranych w krajn 1 lit- w.
kfa · lqIka oraz 

 Toni I;.Q' P rl lQ\ol')' 11....- 
1Il :1.8. IeJ1Da wIecJUa. TOruD. Qi Krol 
. c11210 
MaIIL ',\t,n 


( 


lIape.usze. 


( 


J 
,JAKOB KONIECZNY 
Toru6,. Szeroka 15 I e&. 
Penvaz0rzt:dn1 magazyn 
obuwi& (kl589 
,JAN LISIlQ'SIU 
lIagaQ1l obuwfa dam 
akiegu, 
lIkiego I dzle 
cleceso. ul KrOL Jadwl- 
JI 5. (k1570 
,JAN ZIELI1'iSIU. 
Plenvszon mllB- obuwta. 
Toru6,. SZeraka 8t I!yd- 
aoazc:z, Gdailska IIJ'. Ie&. 


Obuwia 


( 


( Zaklad, techDic:z. ) (, Lam". ] 
BRACIA N.jtai1sze fr6dlo dla pp 
CIERPIALKOWBOY Detolilltow Dom H'lDdlowy 
T S C 'n:t. Veilite Hutzne.. 
oruil. z. helmltJeka Toruil - Rybalt1 07 
33. telef. 14.71, Pom')r. IIhle na- Iklaela'e lampy, 
ska Fabryka samocho- naflOwe, paln.ki, knotk. 
( Art 1 ktal ,. ,poi,... ) d6w. motor6w. I ma kl08Ze, cylindry, kuchenne 

 r azyn. Sprzedai' nowy.'h IPU"Ytuaowe I gazowe ia- 
aamochod6w I motocy- rowki elek\r1ezne i kOllznlki 
L. DAJDI.UlJI kli, jak r6wniez remc.nt g eZQwe d 612 1 
I ItORDEB takowyc.h. d 1201 ( ) 
Tow. I 081'. por. Dom ".. - Jlzemioslo. 
likatesow, Torun Star)' , .. CIllllELBWSEJ . Ska 
Rynek. Telefon 51: Handel Zaklady Przemyslowo- AL03ZY FALESSIU 
win I likier6w. (k1585 Handlowe T. I 0, P. Tel. Toru6,. - Mlcklewlcza tSL 
'j',j T _.", uJ M I G Speejalny zaklad krawlee.. 
ED IIOI'l'llANN -.. 01 ..... . a e ar- 
. bar)' IIJ'. 17. Budowa za- k1 eleg. umundurowad 
Cukiernia. 
o
 Hynek kJadOw pl'ZeID¥alowycb i w.ojakowych I garderoby 
12. TeL 618. SpeeJa1.: za. eJektryeznyeb, Instalacja mflskiej. - Materjaly na 
mOwtenia poza dom. iiI 1 'wlatta. naprawa If)' skladzie. d 43« 
pierwaz0l'Zltdny wyrOb. namo I elektromotorOw IAN NALASKOWSKI 
Zasada: Imide ceny . ROt&nna 5. wejscle z PIe- 
Tel 818. 1627. .'1'ECIINIKUM" kar PfenvszorZfjdoy za- 
Sp6Ika Tecbn. Handl klad legarmlstrz. zlotnl- 
Int. A. Tynowskf I Ska (,IY. Ceny nislde, obsluga 
Tonm Szczytna 13. TeL facbowa!1I ( klf85 ;J; 
35'. Benzyna. nafta. rap&. .I. BABANOW8
 
 
olej gazowy, oleje eamo- milol.l'Z azklaraki Szklar- 
cbodowe I maszynowe. nla budowlana I arty. :) 
swary do wozow maazyn styezni& Sklad opraw ( 116iae. 
I samochodOw. pnyr
- nyeb obraz6w. Ustwy Da 
 _ 
dy przeciwpotarawe, Awie ramy, oprawa obramw f wsJI 
ce katdego ,atunku I 1. d w8rsztat reparaJ:yjn)'. To ANTONI ltosIDO 'II 
1637 ruil, uL FranciszkaDska Cbelmlilska 20. T:
 
Dr, 8. Tel. 1023. 163 1 1m4. MagBz)'II 10 0Dij 
ZAKI..AD ntlw. pianin. bl nJI oit1' 
ZEGAR]lISTRZOWSKO. 'uajoW)'cb I 1IP
151I 
JUBILERSKI nych. 
 
Kazimierz Karaszewski ,.pAR" 
Toruli, ul. Aw. Katarzyny Polska Ageoeja R
: 
12. poleca zegar,y, 
arki fUl" 
obrliczkl Alubne, b;futerje. my Tow. Ake. - Wt 
Cpnv bardzo nl
kle. d 4476 Toruil. Szeroka &8. 
I" 
Edmund OrCZJ'ko1l'ski konuje wllze1kl 7J1. 
Tom SzewliU 3. me gazeto w . 
 
Zsldad tapicerski. Polooa sW S " 
garnitury klubowe, kBnapy, BR. GOLASZ kJlID' 
lDateraCi wszelkiego ga_ Budow& pie cbw pJ.4 
tunku,.letanki. Wykonuje wycb wlelk.f W)'
ct 
wllZelkie reparacje mebli krajowycb I P 
 
!1 Aciel anych. dl356 oyeb. To
' 
 
Krawiectwo, Parkowa 97 g. ___ 
Alekl!8JJder IwamsJd rdI'I 

llItn krawieeki uL Koper- Dnkamfa ,"0 
Dlka nr. 37. II p. Specjalny '1'. j. 
zaklad krawleen d1a 'lVOj- j tarJ11I' . 
skow. umundurowad. Mo- two Ka i f{IfII. 
dy w
Ui oajnowlIZych wykonywa _
IQ. 
turnali. d 1365 JdegQ rou- 


) L UDWIK BZ1'JIANSIU 
Urzedowa eksped, cole 
jow&, spedyej&, u&:!. 
sport meblf. zegluga. 
magaZYDY z boaoica- 
mi kolej. teglarska a. 
Toruil. TeL 909 I 91'- 


F. BACZrtSKI 
Handel towar6w kolon. 
jaln.ych delikates6w, win, 
w6dek i likierow. uL A.. 
Ducha 12. r6g Koperoika. 
k{78. Tel (57 i pryw. 20b 
W. 
. KASPRZEWSIU 
Hynek Nowomlejekl 11. 
Pol e c a jak najtanft,j 
wszelkie towary spa- 
zywcze. d 119
 
EUGP.lUSZ I!ILA WI)[ 
-Toru6,. Stary Rynek 27 
Handel kolonjaJDY 1 dell: 
kateaow. Sklad gl. wiD 0 
wocoWfcb I zagranieznycb 
NajwiflkllZJ eklad 'wiec 
kol!CIelnych Itd. k 1100 


EUGEN,JUSZ SIWIEC 
Buro TecbniczDe Torud 
!eglarska 81. Tel. 49
 
Spneda! art. \echn. I e. 
lektrotecbn
 szczotkl, 
azpagaty. t.arOwld. (kl
 



 W,robJ' ie.une. ) 
TOW. IlANDLOWo. 
PBZUlYBLOWE 
dawn. C. B. DIetrich I Syn 
z 0. p. Szeraka :15 - Te- 
lefon 2. - SltIep tel. tawa. 
rOw, porcelany. faJan.u I 
azkJ& (ei 4349 
A.L. IIIROCZKOWlU - 
Handel towar{)w telaz. 
nyCb. Toru6,. Franclszkad 
Ika. r6I Che1m1daklej. 
Tel.. '7. (k1581 


J Prz1bol'1 toaleL J 
Z. OLKIEWlCZ 
fryzjer. PrzYIlor1 tD&Ieto- 
we I bandel Ilatksml ill 
wlt,sow. Sta/'1 Hynek a 
wejAcie Chelmtnsk& IG! 


( Art11L IPortoW
 



pgRt 

g,
 
'TORU
 
KATARZYNY5 


p.. 


III 


..
>>>
Nr. t09. 
---- 


- 


ILOWO POMORSKIE 
ela, dDfa 10 maJa 1825 r. 


-"'1 



 Uftl
 

 ,.'.J 
\ ;., 

,) , {
\ f 
I.,
" 
'
 ., c;.., 
'JG€"'
 - 
Jt 0'""80"([ (gtom."_J 



t\
r
01e-9" r 
! I "!if 
1.'.lJ1 
 (
'
" " 

 ..t ., 
-;;. l 

;. "'" 
'., G.f-. IJ \.\ - 
J'laI'CS0,.d (9:,,,,OR.) 


Str. 15. 


C au ae t% ane 


==- 



'P/t1 c,x{pa(t' 


._
 


.......---.._.._

: - 


POMORSKI 
RZI\D WOJE\VODZKI 
WYDZIAI:, DOBR PANSTWOWYCH 
oglasza ustriy przetarg maji\tKu: 


. 
 L .c: 

 
:::I :.1li .!:1"5 :. ::I 

 .... 
 
CI =,Q)N,?;- .s 
". .c: 
.sogo .s C1 
a N .
 . 
41- 
 
 41 
Ii: it 0 
 O'u t.J 
 CI t 
 
.... "'0 c.c.J!
 E Q. 
 11 
IG CI 11.:.: lIS 41 41 ::I 1i oa-i 

 .
 = 0 E'2 
 
 oc:: .... 
;0- 41 If) .- 11:1 :. 
II 0 .£:I ::I a Ro lIS 11 'N CI 
 
 E 
z Co 0 rn .soN 
 Q 
 
s:: . N 


COR 
 Q Piiiierry. 
a Pii
dt 
Rynek NowomleJskl. lel84j. I , ekl.[k z ulialllD pI.IU, loll" zeUIi! I UrIZl 
Boglnl Dtungll .. roU ald.,neJ. GINET1'E MADDIE. 
na

IO
r8m: "Slrzeliliqcy dese'" ZUQ
="'" 
Ub i J . d nlBllIIIIlIIlIlllIIlIIIIIlII M . 
 ." . --- -- - - - 
U'ar ega flCY Sll;! 0 zlerzaw
 wlnnl nadesla
 do Pomorskiego Urz
du Wojew6dzkiego N . owo!t I I
 
m I Najnowaza sztuka klnematografjl ra- 
, 1 u Dobr 
afist
owych w Toruniu najp6iniej do dnla 28 maja br. referenci
 IIiIIIIIW/IiIIUlIUIiIiIIIIII un 
 _ 
i\t6w
 g

 
gra
 
nych obywateh kraJu. dowody fachowego wyksztalcenia rolniczego dowody posiadaneeo " 
mego maiqtku. tudziet dow6d przynaletno
c1 
 MstwoWej.' U._._I W aobote od lodz. 
5 tel. . nledzlele od l10dz. l-t-teJ .peclaIM 
Wad , ' m W . b .c' . K - S b j T I I d 6d d ' prudstawlenle dla dzlecL Wstep na kaide m.eJ.ce 50 a r . 
u mno y.. ZtOzone W aSle aT owe W orun u ow pne totony . 
dniu submlsji w WydziaIe D6br Pa
stwowych. 84M Poczqtek seans6w 0 eodz. 
tel, 7-el I 9-teJ. 
Pnetarg odb
dzie sil;! w gmachu Pomorskiego Urz
du Wojew6dzkiego 0 godzinie 10-teJ 
l'd poludniem. 
Bliiszych Informacyj udziela 8i
 w pokoju 31. w godzlnach od 1o-1-ej. 
Za Wolewod
: 
(-) PAW Lie A- 
I 
 0 COOOOC 
lodwik Szymanski 
" uneGoWJ s
edJfDr korel 
T OR. \TN. 
lealantl3. Tel. gOg I 91.. 
SpeduJa 
towafU ko.eJlIl WOO" 
Juusporf mebll 
Prze rowadzk. w p.ten
 
'll'lcb meblowyeb wozscb 
nowo'll'yBcieJaaycb. pak. 
mil,,"ze aWY.lkoloDY robot- 
nit do dYdpozyeji. 


c: 
C. 

 


f 
IG 
:c 


11 
o 
8 
g 

 


''': 


7.i 



 


II! 
.c:: 
01') 

 
..,. 


s= 



 


It) 


- 


:- 


Kto raz obejrzy i wypr6buje 
amerykanskf! 
maszyn
 
do pisania 
"Royal" 
fen uzna. te jest ona naJdoskonalszli ze wszystklch maszyn 
do plsania. 84411 
WI.ADYSI.AW IZDEBSKII Sake ... 
Dom Przemyelowo-Handlowy 
NOWOmiejskl Rynek 13 Toruft Telefon nT. 916 
Zwiedzenle blura i obejrzenie maszyn nie obowl
zuJe do kupna. 


" ;9'L".. _ .. 
-c.. 
 ...

 
Jia.r 
. '*', 

 ....t,..-t' 


\. 

 


.'
 




 


.. 


KQSY zmarkQ 
"MAI:,A ROSA" 
1IIIIIIIIIIIIIIUIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIJIIIIIIIllllUIIIIIIIIIIIIIIIIII11111I1I1111
m\",
 
= 5tyryjskie; Schroeckenfuxa. = 
SIERPY 
n gielskiel.ieden5kle , pierscienie 
OSE,I:,KI fin.kle i amerykanlkle, mlotki i babki 


polecaj
 
lirzysztof Brun i Syn 
Is 54t7 w Warszawie. plac Teatraln7. 


TOI'GD.lla rarbiaI'Dia i pralnia cbem. 
Szarotlia (Edelweiss) 
polea lie: do farbowania i czyszczenia 
wszelklegOl gatunku odzleiy, der. portjer 
Ite. Poniewai pTzed,ic:biorstwo na miej. 
scu. wykonanie spieszne i uuratne. 8482 
fabryta 6rodzla1 '111, fllla 01.11. BOE'I DltlllaDel. 
I a ua UD 0 i an Ie 
Il8g.ZYDY I bOCW.CIoml kole. Krakow.ka 
OW'-'IDI wyladowUDlewprosl Baczno .&
 Rzem ietlnic v I! krawcow. polau .i, do 
. 
z wUionu z Z80S,Zcz
.dz_e. 
 konywania wsze'klej lar4e- 
ulem zWOIki. ill..1I Zwoluie sic: wszystkich cztonk6w Cech6w roby damlkiej I dzieciecej 
WJPO . JElanle oraz Tow Rzem 5amodzielnych na (d8486 It,!kte 
branka). bleUany I 
.. . . naJwykw.ntnieJuema rob6- 
Konle · wozy nil ilude &ele- Z e b r a n I e tkam. recznemi. Ceny naJ. 
rODIClne za'll'oJaua8. nlisze, eleaanckle I aolidn. 
d 7 - ..ykonanie, Krau.dwna 5zo.. 
do lokalu Strzelnlcw na go z. w,eclorem ChelmiMk. 42, I, ptr. na 
...- punktualnle. 
 lewD. 1195
 
PrzyJetdzaj
 ref. pp. Grobelny I 81110ft. fonolfl'af 
Omawlane bl;!d
 bardzo watne sprawy. z pt,tami ten.o "up
 
R I k - Podeorn. 2211, L Bomew_ 
o ews I, f986&. 
prezes Wydz.. Cechu 1 Tow. Rzem. samodz' l 
 

 DO 500 ZLOTYCH 

 mlEJI,anll mD!1 klSII, 

 IInba8 lIhn .1. tft. 

 nllY I 1'1 111'1111'1'1 III ' 
i Id l.,clI Zll7l1lrlln 
I' 
.KIIPIWU I Bpecj.IDOoIOI 
Die potrzebL 
zczeg6lJ' 
wy.yl.ml natychmlUt 
po otrz,manlu 1 II aa 
CIII'ctO'll'e pokryel' 
kOazt6w w lJl;oi. go. 
t:: L I K I E RY t6wk" lub znaczk&mL 
rlJ", \
. 
 Adrosowat 40 firm, 
.,. 'Ki A \I 
'fI
\ '" ..Ha-c__ OO 
/freda "r.PotocKie
1\ 11'
 t!"IlIUWI, Leazuo 'n. 

 t)krzlDU poczL 73. 
eI Telefoa 171-
. 
Reprezentacja J. Hellebrand Torui. 

 



 

 


II C 
 
 
E8
.s! 
c- t
 
- 
- 
&:: IG /U 
1l .- 'ii ..e- 
c f 11 .;;; 
o:iClJII 
o u ...- 
....
 


'. 


,
 
 
" 


..: 
"'" 
..: 
 
: 0 
 


 
..: 
 

 


og 
o 


lwOl'a 
ealow.gonoa,ch przeBylek 
po can,e kODkurencJJneJ. 
PrOlzt qdaf of am . 
haloua 
,,1.108 p.ro.tlitlU do bolo- 
wauia tratw i bar inek. 
Palostatkl do Wj[leuek 
na lbO oadJ, QZdego OZ8.110 


Informac.ie 
kosztory.aml co do taryf 
kOleJowycb Aryl. eelnyc
 
sJdadowego postoJowego I 
to d. lJuzQ kaideio CUll! 
bezpJatalBo 
Urzcdo'll'O aprobow.De 
at:1sto-Iped,t:J iDo-:-tran". 
porto... prze I&Jljblorstwo 
i.talejllee od rolla lPI q, 
facbowoif. SzylllloU 
PGnktaalnoif. 'aaloAe. 

 


.
 


Najlepszy dow6d 
o znuomlto'ci towaru jest ten, jefelJ bywa EO 
wszech atron na
ladowany. Naleiy to uwzgl
dnlt 
przy zakuple Kathrelnera kawy slodoweJ 
KneipPI! zwata
 stale nli podoblzn
 I podpll 
ks. Knelppa . .' . . 
Kathrelnera kawa slodowa Knelppa -- 
nie da sit niczem zast
pit' 


... 



 


36f1 


.. ,.. "'R- 


k 3150 


R I 11 - ! J Po lee am 
.. 
 U C Z Y n 1 po cenach przystepftJClu 
Polecam Szanownym Towarzy&twom I Wy- Wir6wkl 
cieczkowcom Iwe ( d8463 nowe a utlwane to-fOO Itr.. 
mallnlce, 
rowerr (47151 
no.. I utywane, 
.... __ Co nfedziele .... ,. gramofonr 
now

S

!.!!, J!tL
Ne 
na apnedat. Uiyw.,.. ree.. 
na maszyna do ..,el. . b. 
dobryan atenl.. 
Kotly do ,""UFo.arda 
120-110 Itr.. w.ulkl. ezt6el 
do wlrdwela , rowerd.. opOo 
ny I .eM . rozm. lalunk. 
I Pll,ul III de .sku,.. nrnU 
wlr6wek, rowero....aramolon., 
malzrn do .ycla, broN lip. 
1 1'Olecam 0" Ii dutyell kr.- 
wiecklch maszyn do ..,oIa 
(Singer, nad.. IiI,; dla .Iodl..... 
I Pawet BezorowllU, 
Kowalewo pur Rynlau 


- 


ubykacje i ogr6d. 




 Honeerl. 
..
 
Gospodarz. 


- 


o 


Juraty.. mybulJ lulugralime. kline. biDDY i 
auiery 


ze 6wietego tran.portu polecam 
A. Galdyfishi :. dlUUlia s 
Toru6. 5zeroka 9. 8W 


.
>>>
Etr. 16. 



 


SLOWO POMORSKIE Dledzlela, dllla 10 ma,a 1925 r. Nr. 109 
".-- 
 
DZI
 _ w sobott; _ PREMJERAI DZIS - W .obot
 - PREMJI:R.\ I 
BIA.t.A SIOSCRA" z .tilljan
 Gb' 


«««««
Dfka maly z oS d obn:;r. P ern Ik 30 k . k . bez mebli 0 -, ad a . 19699 rawlec lello na dute sztuki oparta na dobr ch ,;wiade- do Srowa Pom przyjmie J. Penllinowski clwach poszukuje posady za ( 1 b dzie u mnie do foto- Koprrmka 41. ",,735. rez ewentl. od 15 maja. Pra- Pok61. PotYCZki. grafji za darmo co,;"a!a 11' IIr..nzy to\Varaw umeblowany .ara. dj; . modnie uczesana. krotk.ch.lgroszenia do Iowa jl;cia. Piasto wska 9, Poszuku)1; kilks zdol- Porn pod d843.). 11 9697 nych 3623 '%<> hafciareh oJU letnia b lIospod ni z dluz z. praktyki\ o Zzt'. I masz. kurbl posladaj.ca dobre swiadectwa II przyjmuje po zukuje posady samodziel S. Kalaznajski nel 11' maj tku lub pro Szeroka 21. bostwie. Zilloszen1a do eksp oM S'owa Pomorsk. lod 118437 ( oszukuiQ posad)' .\ako Pokolowa nai ch;:tnlel 11' mai"tku. Olerty do ')Iow Pam pod 11 !'677 RUlyDowany ko epetytor, 6tudent, poszu. kUle pOlady lIuwernera laraz. Pny .otow.uje do matui-y ei- mnazlalhel wl cznie. z,rOSZ. do adm. Iowa Pom pod d8402 . KieszkaniL J Pok6j sloneczny duty z bo1k osobne wej cie, umebl... bez po cieli wynojme IIJ jednemu 100 dwom pIIII najchl;tniej oficerom. Ii kiewiczB 82, I. p. na let Z,laszac sil; ad 4-7. L .; Poszukuje mieszkani 4-6 polwjowegr Warunki wedt ton : UBk. zgJ081, pod d do Siowa Pom. pok61 d a umeblowany zara. 0 . I;cia. Chelmin ka 46 LewandowskI. ZgubY. Dnia binon.ob< 7. 5 br.. zgu ..6rz' z Torun.a do o ie fel z ws.elkiern na nazwis o . II rowski Gn,ewk Ia:C !If Idrz. t.ask. zn. do 31 o podanie ad reo ; f.l11i Pomorskiell o pO "04'" odda/! za wy . ",,..iel-- p _!dres wyt J .-/ .. I Zgubl0J10 zloty lancus.ek ei' z ...:.; Dr iem. ta: 0 I lalcl; uprs sza e Td'" za ..ynagrod zS '" Bytlilo ska f4, I. P. <<<<<< /Slowo_Pomorskie_1925.05.10_R.5_nr10900016_0001.djvu">>>>