Kalendarz Królowej Różańca Świętego 1939

Bi


eka o 25 O 3 Li 
Toruń 7 939 . 
(,Al, ': I:. ARl 


, .... 
KROIOWIEJ RGIANCA IWI_IIEGO 


I, WYDAWNICTWO INSTYTUTU R6tAŃCOWEGO 


Pr"...d,. P.I--ł. 


1 39 


. 
. 


. 


. 


. . . 
.... 


. 
. . 


. . 


j
>>>
r 


\ 


Wydawnictwa Instytutu R6żańcowego 
CZAS OP IMA 


"PRZEGLt\D Ró2A:ŃCOWY" - dwumIesięcznik, poświęcony szerzeniu 
mariańskiej idei różańcowej w Polsce, dla XX Proboszczów, Zarzą- 
dów :2:. R. i działaczy A. K. Prenumerata roczna. . . . . 3.- 
"CZYTANKI RÓ2AŃCOWE" - miesięcznik religijno-oświatowy dla ro- 
dztn katolickich. Prenumerata roczna za komplet (15 egz.). . 5.40 
..CZYTANKI RÓ2AŃCOWE DZIECI" - miesięcznik religijno-wycho- 
wawczy dla dziatwy od lat 8 -14, Prenumerata roczna za komplet 
(15 egz.) . . " .......... 3.60 
..CZERWONE SZTANDARY" - broszury antykomunistyczne, wychodzą 
co 2 miesiące. Abonament roczny wraz z przesyłką . 0.90 
KSI1\
KI I BROSZURY 
,,2YWY Ró2ANIEC W PARAFII" - Ks. Fr. Nowakowski. Praktyczny 
podręcznik do zakładania i prowadzenia :2:ywego Różańca w parafii 2.- 
,,2YWY Ró2ANIEC" - Ks. Fr. Nowakowski. Książeczka z llustrowa- 
. nymi Tajemnicami Różańcowemi, do odmawiania Różańca św. - 
dla dorosłych . . . . , . . . . . . . . . . 0,30 
,,2YWY Ró2ANIEC DZIECI" - Ks. Fr. Nowakowski. Książeczka z ilu- 
strowanymi Tajemnicami Różańcowemi, do odmawiania Różańca 
św. - dla dziatwy od lat 8 - 14 . . . . . . . . . 0.20 
"DER LEBENDIGER ROSENKANTZ" - Ks. Fr. Nowakowski. W języku 0.1:0 
niemieckim, książeczka z ilustrowanymi Tajemnicami Różańcowe- 
mi, dla odmawiania Różańca św. . . . . . . . . . 0.30 
"KU UZDROWIENIU POLSKI" - Ks. Fr. Nowakowski. Materiał do od- 
czytów, referatów, przemówień. . . . . . . . . . 2.- 
"PROMIENNt\ DROGt\" - Ks. Fr. Nowakowski. Materiał do odczytów 
i pogadanek . . . . . . , . . . . . . . . 1.50 
"UNIA 2YWEGO Ró2A:ŃCA" - Ks. Fr. Nowakowski. Studium o orga- 
nizacji :2:ywego Różańca . . . . . . . . . . . . 1.50 
"DROGA KRZY20W A i GORZKIE 2ALE" - tekst jednakowy dla całej 
Polski ................ 0.30 
,,Ró2ANIEC I GODZINKI" - (śpiewane przed sumą) - tekst popra- 
wiony ..... ......... 0.30 
"ŚPIEWAJMY WSZYSCY ItAZEM". Zbiorek najczęściej śpiewanych 
pieśni procesyjnych . .. ......... 0.10 
"ŚLUBUJEMY" Ks, Fr, Nowakowski. Opis ślubowania jasnogórskiego. 
Rzec;.; zawsze aktualna . . . , . , . . . , . . 0.50 
t,AVE MARIA" - Ks. Fr, Nowakowski. Krótkie rozważania Różańcowe 
na 31 dni . 1.- 
KSI
GOWOŚĆ I DRUKI ORGANIZACYJNE 
. R. 
KSlt:GA CZŁONKóW 2YWEGO Ró2AŃCA (album) opr. twarda, 
str. 200 . . . . . . . . . . . . . . . . 4.- 
KSlt:GA KASO W A GŁóWNA (dla 2ywego Różańca, Bractw, parafm 
opr. twarda, str. 200 . . . . . . . . . . . . . 4.- 
KSlt:GA ZEBRAŃ (ogólnych, zelatorskich, Zarządu) 1.75 
KSlt:GA OGÓLNEJ KONTROLI WPŁAT Kółek :2:. R. 1.- 
KARTOTEKA (teczka) . , . . . . . . . . 0.30 
KARTY DO KARTOTEKI (1 kartonik dla jednego Kołka) . 0.03 
LISTA KONTROLI (miesięcznej zmiany Tajemnic i opłat) . 0.03 
KARTY DO LOSOWANIA Tajemnic Róż, (15 numerów) . 0.03 
TECZKA (do przechowywania "Czytanek Różańcowych"). . . . 0.15 
DYPLOM ZELATORSKI, trójbarwny (dekret nominacyjny, obejmujący 
obowiązki zelatora) . . . . . . . . . . . . . 0.25 
DYPLOM UZNANIA, dwubarwny, złocony (za gorliwą pracę, za długo- 
letnią pracę w :2:ywym Różańcu) , 0.50 
Zamówienia na wyżej wymienione wydawnictwa należy 
nadsyłać pod adresem: 
INSTYTUT Ró
AŃCOWY - TORUŃ, RYBAKI59. 


Zł.
>>>
KALENDARZ 
KRÓLOWEJ RÓŻAŃCA ŚW. 


NA ROK 


1939 


WYDAWNICTWO INSTYTUTU RÓŻAŃCOWEGO 
T O RUŃ, R Y B A K I 59
>>>
ł 


()
6'Oztl 


-I 


WstrzemIęźliwość od mięsa obowiązuje we wszY8
kle piątki całego roku, Jakkolwiek 
przy p08zczególnych mle81
cach nie jest to oznaczone odpowiednImI krZY
kaml. 


DRUK.: ZAKŁAD GRAFICZNY - JAN It \ROLCZAK, TORUl'I' 


\{. 
 '
1 


j 


--
>>>
2)0 tlz'łlflllllk 


, ł 


Niniejszy "Kalendarz Królowe! Różaltca Św. II jut JUż tr.ecim 
skolei rocznikiem tegoż wydawnictwa. 
W roku 1937 Instytut Różańcowy wydał po raz pierwszy po- 
dobny kalendarz, wyrażaJąc w nim gorące życzenie, aby szedł na 
Polskę calą, aby głosił chwałę i cześć Matki Najświętszej i zachę- 
cał do Jej umiłowanego nabożeństwa - Różańca Św. 
Rok 1938, drugi skolei rok wydawnictwa kalendarza zawie- 
ra w przedmowie i w treści niemnie, gorący apel do Czytelników, 
niemniej usilną prośbę, aby przyczynili się do powiększenia sze- 
regów Stowarzyszeń Różańcowych a przez to do zjednywania Maryi 
nowych rycerzy i rycerek różańcowych. 
l powiększają się rzesze Różańcowej Braci I 
Rosną zastępy Rycerstwa Maryi z dniem każdym, ożywia 
się praca, wre życie organizacyjne, uświęca się życie wewnętrzne, 
Maryja odbiera należny Jej hołd powszechny. 
Wewnętrznym znakiem te, czci i uwielbienia Maryi są ty- 
siące świątyń - serc, w których codziennie drga nuta serdecznej, 
radości, czy odezwie się bolesny, współczuJący z Nią dźwięk żalu 
nad bolejącym Synem, czy wreszcie rozkołysze się chwałą hymn 
tryumfu Zmartwychwstania. 
Ale widomym znakiem Je, czci i uwielbienia, symbolem Jej 
chwały, wieczną pamiątką, którą przekaz:aćby można wiekom na- 
stępnym - to świątynia - pomnik, kościół wspaniały pod Jej 
wezwanizm pobudowany. 
Tego właśnie dzieła podjął się Instytut Różańcowy. Kalen- 
darz niniejszy temu dziełu ma się przysłużyć. K a l e n d a r z 
t e n m a b y ć c e {( i ełk q. z których uzbierałyby się częściowe 
przynajmniej fundusze na zadokumentowame ofiarnej pracy zbio- 
rowe), zespolonej czci i miłości wiernych serc ku chwale Maryi - 
Królowe, Różańca św. 
Dlatego teź niniejszy rocznik kalendarza, idąc do szerokich 
r:&esz różańcowych całe; Polski, wie że idzie do serc ofiarnych, 
miłujących Maryję, które nabywając go dają Jednocześnie swój 
grosz na budowę kościoła Królowej Różańca św., 
dokładając tym samym jedną małą cegiełkę, z których powstanie 
dokument czasu, powstanie świątynia - godny przybytek czci Maryi. 
lm więcej egzemplarzy tego kalendarza rozeJdzie się w Pol- 
sce, im więcej, Drogi Czytelniku, do tego się przyczynisz - tym 
prędzej ukończy się podjęte przez Instytut Różańcowy dzieło, tym 
piękniejszy będzie Kościół Królowej Różańca Św.! 


3
>>>
!3
 
... 
 

 


II Święta I "\ 
Dni rzymslco-katoliclcie N O T A T K I 
Nazwano Imię Jego Jezus. Łk.2. 
1 N Nowy Rok. Obrzezanie P. J. 
2 P Imienia Jezus, Makarego 
3 W Genowefy, Dawida 
4 S Anieli z Folingo, Izabeli 
:) C Telesfora, Emiliany @ 
6 P Trzech Króli, Erminolda 
7 S Łucjana, Rejnolda 
12-letni Jezus w świątyni. Łk. 2. 
8 N l po T. Król. Św. Rodziny 
9 r Juliana i Bazylisy 
10 W Agatona, Florydy 
1l S Hygina, Honoraty 
t2 C Arkadiusza, Erneste. 
 
13 P Weroniki, Leoncjusza 
1ft S Hilarego, Feliksa z Noli 
O godach w Kanie Galilejsk. Jan 2. 
15 N 2 po T. Król. Pawła pusto 
t6 P Marcelego, Honorata 
17 W Antoniego pust., Leonili 
t8 S Katedry św. Piotra w Rzymie 
t9 C Kanuta, Mariusza 
20 P Fabiana i Sebastiana . 
2t S Agnieszki, Epifaniusza 
O uzdrowieniu trędowatego. Mat. 8. 
22 N 3 po T. Król. Winc. i Anast. 
23 P Zaślub. NMP., Rajmunda 
2'. W Timoteusza, Felicjana 
2
 S Nawr. św. Pawła, Ananiasza 
26 C Polikarpa, Pauli 
27 P Jana Złotoust., Witaliana 
28 S Obj. św. Agnieszki, Ildef } 
Jezus ucisza burzę na morzu. Mat. 8, 
29 N 4 po T. Król. Franc. Sal. 
ao p Martyny, Hiacynty 
3t W Piotra z Noli, Ludwiki 


KSI}.DZ PROBOSZCZ CHODZI po KOL
DZIE. ł 
w ka:/:dym domu katolickim powInny być: krzy:/:. obrazy, kropIelniczka, krucyfiks 
z lichtarzami, kropidło do wody święconeJ. Wspomniane przedmioty oraz wszystkie 
artykuly w('hodzące w zakres dewocjonaliów dostarcza Instytut R6:/:ańcowy do p06Z- 
czeKólnych parafij w Polsce, po cenach bardzo niskich, na zam6wlenle listowne. 
Na :/:ądllllle wysyłamy cennIkI. 


't
>>>
Pol
c'ł 'bominihtZnia Uf C!.hintZch 


Do licznych rzesz synów ŚW. Dominika pracujących na misjach przybył 
od roku 1937 nowy zastęp misjonarzy. oto i prowincja pOlska 00. Domini- 
kanów zapragnęła wziąć udział w dziele misyj nym tak miłym Bogu i zwró- 
ciła się w tym celu do św, Kongregacji Propagandy. W tym samym czasie 
zwrócił się też do niej i Wikariusz Apostolski Chunkingu w Seczuanie w Chi- 
nach ,który, mając swe terytorium przepełnione innym wikariatem, za- 
pragnął odstąpić jedną jego część zbyt oddaloną od swej rezydencji innemu 
zgromadzeniu zakonnemu. Do niej to postanowiła św. Kongregacja posłać 
Dominikanów polskich i trzech pierwszych w pażdzierniku 1937 r. wsiadło 
na statek w Genui, aby poświęcić się apostolstwu wśród tego biednego na- 
rodu tak ciężko doświadczonego przez Opatrzność w ostatnich latach. 
Na czele małego zastępu pierwszych misjonarzy przełożeni postawili 
O. Sadoka Maćkowiaka rodem z pod Rawicza. Po odbyciu studiów teolo- 
gicznych w Rzymie i Pryburgu uwieńczonych stopniem doktora św, Teologii, 
był on przez sześć lat Prefekte!ll internatu w :£;ółkwi, który bardzo dzielniie 
prowadził. Towarzyszą mu o. Łukasz Huzarski z Brodów i O. Cyryl Szlach- 
towski, Lwowianin, ten ostatni inżynier politechniki lwowskiej, który po 
kilku latach pracy zawodowej poczuł powołanie do Służby Bożej i wyświęcony 
na kapłana uprosił sobie, aby być na misje posłany. 
Pomimo zawieruchy wojennej nasi misjonarze dotarli szczęśliwie do 
miejsca przeznaczenia t. j. do Chunkingu, gdzie przez jakiś czas pod okiem 
Wikariusza Apostolskiego będą się zaprawiać do pracy misyjnej i uczyć 
języka chińskiego, Nie okazał się on tak trudnym jak się nasi misjonarze 
obawiali; już z wiosną bowiem mogli zacząć słuchać spowiedzi po chińsku, 
a na Wniebowstąpienie O. Sadok miał wygłosić swe pterwsze kazanie w ję- 
ZYku chińskim, 
Część wikariatu, która ma przypaść polskiej prowincji w udziale i do 
której już' z początkiem 1939 roku się udadzą, stanowi zachodni cypel pro- 
Wincji Seczuanu i głównym jej miastem jest Kwei-fu. Jest to kraj górzysty, 
który przecina rzeka Jan-tze-kiartg, przerzynająca się przez wysokie pasmo 
gór i usiana na przestrzeni dwustu kilometrów licznymi porohami. 


"RÓŻANIEC I GODZINKI" 


Książeczka ta zawiera poprawiony tekst Różańca i Godzinek. 
Tekst Różańca śpiewanego przed sumą, w dawniejszym opraco- 
waniu,zawiera dużo zwrotów niestosownych w pieśni religijnej... Po- 
prawiony tekst nie zmienia dotychczasowej melodii. a czyni tylko 
całość dla ucha milszą, Cena 30 groszy. 


5 


-
>>>
II Świ
ta I "' 
Dni rzymsko-katolickie N O T A T K I 
t Ś Ignacego, Brygidy 
2 C M. B. Gromnicznej, Kornel. 
I P Błażeja b. i m., Ansgarego 
i S Andrzeja Kors" Weroniki @ 
O robo' "likach w winnicy. Mat. 20. 
5 N Starozapustna. Agaty 
6 P Tytusa, Doroty 
7 W Romualda, Ryszarda 
8 Ś Jana z Maty, Emila 
9 C Cyryla z Aleks., Apolonii 
10 P Scholastyki, Wilhelma 
11 S Obj. NMP. w Lourdes 
 
O siewcy i różnej roli, Łuk.8. 
12 N Mięsopustna. 7 Fund, Serw. I 
t3 l' Katarzyny, Grzegorza 
t
 W Walentego, Agatona 
15 S Faustyna, Jowity 
16 C Juliany, Grzegorza X 
11 P Ucieczka św. Rodziny do E. 
18 S Szymona, Konstancjii 
Jezus uzdrawia ślepego. Łuk. 18. 
19 N Zapustna. Konr" Zuzanny. 
20 P Euchariusza, Eleuteriusza 
21 W Eleonory, Feliksa b. 
22 S tt Popielec, Kat, św, Piotra 
23 C Piotra Dam., Romany 
2i p tt Macieja, Sergiusza 
25 S tt Zygfryda, Floriana 
O kuszeniu Pana Jezusa, Mat. 4, 
26 N l P. Wstępna. Małgorzaty 
27 P Anastazji, Aleksandra } 
28 W Romana. Justusa 


NA WIELKI POST. 


E.el
eczka "Droga Krzy:towa ł Gorzkie :tale" ułatwia udzlal w nabo:!:eilBtwach 
wielkopostnych, SdY:!: zawiera Jednolity teklt tych naboel1ltw dla caleJ Poliki. 
Zamawiać w instytucie Rót.&l1cowym w ToruniU. o.na 30 11'0KY. 


6
>>>
ałak zafJtlwnić roAlinom 

z'f6ki i fJrawiJłow'f rozwój? 


Wiosna jest porą naj bujniejszego rozwoju roślin, a więc i okresem, kiedy 
wymagają one znacznych ilości pokarmów w glebie. Toteż z wiosną zacho- 
Gzi potrzeba zasilania normalnego lub ratowania ozimin, nawożenia zbóż 
Jarych oraz okopowych, wszelkich roślin pastewnych i dostarczenia pokar- 
mów tym łąkom, które ulegają zalaniu przez wody roztopowe, wskutek czego 
nie można było ich nawozić jesienią. 
W nawożeniu wiosennym odgrywa główną rolę zaopatrzenie gleby 
w azot, gdyż ten składnik pokarmowy prawie zawsze znajduje się w ziemi 
w ilości niedostatecznej . 
Do przedsiewnego nawożenia wszystkich roślin uprawnych i do za- 
silenia łąk używamy najczęściej azotniaku. Nawóz ten zawiera 210/0 azotu 
i ok. 65% wapna, dostarcza on roślinom dostępnego azotu przez cały czas 
ich wzrostu, a dzięki zawartości wapna wpływa korzystnie na własności 
gleby. 


Azotniak nadaje się w zasadzie na wszystkie gleby, prócz bardzo su- 
chych piasków i torfów, a odpowiedni jest do stosowania pod wszystkie 
rośliny uprawne na 3 - 4 dni przed siewem. Po rozsianiu azotniaku należy 
go przybronować. Umiejętne posługiwanie się azotniakiem zmniejsza koszt 
nawożenia azotowego, gdyż azotniak jest nawozem tańszym od saletry wa- 
pniowej i saletrzaku. 
Do normalnego wiosenego zasilania pszenicy ozimej i do nawożenia 
przedsiewnego zbóż Jarych, sianych na suchszych glebach, używa się sale- 
trzaku w ilości od 100 - 150 kg na 1 hektar. Zawiera on 15,5% azotu, 
z czego połowa działa natychmiast, druga zaś połowa nieco wolniej, ale zato 
dłużej. 
Do ratowania ozimin uszkodzonych w ciągu zimy oraz do pogłównego 
nawożenia jarzyn, buraków czy marchwi używamy saletry wapniowej w ilości 
100 - 150 kg na l hektar. Zawiera ona 15,5% azotu, działającego bardzo 
szYbko, prawie natychmiastowo, Siać ją trzeba możliwie wcześnie na suchy 
liść, a przy zastosowaniu przedsiewnym daje się ją bezpośrednio przed siewem 
ziarna. 
Bardzo ważnym pokarmem roślinnym jest fosfor. Występuje on 
w naszych glebach przeważnie w ilościach niedostatecznych, należy go więc 
stosować przedsiewnie, głównie pod zboża jare, buraki, rośliny pastewne 
oraz motylkowe. Nawożenie fosforem łąk i pastwisk jest również rzeczą 
konieczną. 
Znakomitym nawozem fosforowym jest supertomasyna 30 n io zawie- 
rająca prócz fosforu również wapno, Nadaje się ona na wszystkie gleby 
i pod wszystkie rośliny uprawne, a stosuje się ją przedsiewnie. 
Jeżell zachodzi potrzeba zasilenia roli fosforem i azotem, można użyć 
supertomasyny azotniakowanej, zawierającej 12% kwasu fosforowego 
i 9% azotu. !!Stosuje się ją przedsiewnie w dawce 250 - 400 ki na l hektar, 
zależnie od siły nawozowej gleby i od rośliny. 


7
>>>
-= 


Dni II Święta I N O T A T K I 
rz ymsko-katolickie 
l Ś Albina, Bertranda 
2 C Symplicjusza, Heleny 
3 p tt Kunegundy, Kamila 
" S tt Kazimierza, Lucjusza I 
O Przemienieniu Pańskim, Mat. 17. 
5 N 2 P. Sucha. Euzebiusza 
 
6 P Frydoliny, Kolety 
7 W Tomasza z Akw., Teofila 
8 S Jana Bożego, Winc. Kadł. 
9 C Franciszki Rzym. 
10 p tt 40 Męcz. z S., Makarego 
1l S tt Nawrócenie Magdaleny 
Jezus wypędza diabła. Łuk,l1, 
U N 3 P. Głucha. Grzegorza 
 
13 P Krystyny, Katarzyny 
l" W Matyldy, Zachariasza 
15 S Longina, Klemensa Dworz, 
16 C Jana Sarkandra, Heriberta 
17 p tt Gertrudy, Patrycjusza 
18 S tt Cyryla Jeroz" Narcyza 
Jezus karmi 5000 osób. Jan 6, 
19 Nil 4 P. Śródpostna. Józefa. 
20 P Wiktora, Eufemii 
21 W Benedykta, Filomeny . 
22 S Katarzyny z Genui 
23 C Wiktoriana, Otona 
2" p tt Gabriela Arch., Szym. 
25 S ttZwiastowanie NMP. 
2ydzi chcą P. J. kamieniować, J. 8. 
26 N 5 P. Czarna. LUdgera 
27 p Jana z Dam., Ruperta 
28 W Jana Kapistr., Sykstusa } 
29 S Eustazjusza, Jonasa 
30 C Kwiryna, Jana Klimaka 
31 p tt 7 Boleści M. B. 
oJ 


..RóŻANIEC I GODZINKI". 
Kslą,
eczka ta zawiera poprawiony tekst Ró
ańca I Godzinek, śpIewanych przed 
sumą. Tekst Ró:l:ańca I Godzinek w dawniejszym opracowaniu zawiera du:l:o zwrotów 
niestosownych w pIeśnI rel1glJneJ. Poprawiony tekst nIe zmienia dotychczasoweJ 
melodII, a tylko czyni całość dla ucha milszą. Trzeba sprowadzać z- Instytutu 
RÓ:l:ańcowego. Cena 30 groszy. 


8
>>>
])6ajm'f o UI'f
okiQ. 'fJLo1ł'f okOfJOUl'fch 


Kto chce mleć dużo mleka w zimie, musi uprawiać buraki pastewne 
lub brukiew, które jako doskonała pasza soczysta, mają wielki wpływ na 
mleczność krów w porze zimowej. Licząc dżienną dawkę buraków czy bru- 
kwi dla dorosłej sztuki na 25 kg, trzeba mieć ok. 50 centnarów metrycznych 
tej paszy na jedną krowę. Zależnie od jakości ziemi, uprawy i nawożenia, 
i co za tym idzie, od wysokości oczekiwanych plonów, należy przeznaczyć 
na uzyskanie zapasu okopowych dla jednej krowy 7 - 12 arów (1 ha = 
100 ar). W interesie gospodarza leży oczywiście, ażeby otrzymać potrzebny 
plon z jak najmniejszej powierzchni i zbywające pole wykorzystać pod inne 
rośliny. Plony zaś wahać się mogą w szerokich granicach od 400 - 1000 
i więcej centnarów metrycznych z hektara, 
Z wyjątkiem suchych piasków i gleb mokrych, buraki udają się prawie 
na wszystkich ziemiach, najlepiej jednak odpowiadają burakom gleby 
żyzne, zasobne w próchnicę i wapno, o zapewnionym dostępie powietrza, 
i bronowana. Brukiew natomiast udaje się nawet na ziemiach lekkich. 
Jesienią nawozimy pole możliwie obficie dobrze przegniłym obornikiem 
i zaorujemy do średniej głębokości, a jednocześnie podczas orki puszczamy 
w brózdę pogłębiacz. Wczesną wiosną należy pole zabronować, a następnie 
po wzruszeniu roli sprężynówką i powtórnym zabronowaniu, wykonujemy 
natychmiast w świeżą ziemię siew buraków. Brukiew sadzi się zwykle 
z rozsady. 


Oprócz obornika konieczne jest nawożenie pomocnicze. Przedsiewnie, 
to znaczy na 3 - 4 dni przed siewem czy sadzeniem, daje się na 1 hektar 
ok. 100 kg azotniaku 21% i tyleż supetomasyny 30%, albo zamiast azotniaku 
i supertomasyny około 250 kg supertomasyny azotniakowanej oraz 200-300 
kg soli potasowej 20%. Poza tym stosuje się jeszcze tak zwane saletrowanie, 
zasilając pogłównie rosnące już rośliny dodatkowo azotem. Stosujemy 
w tym wypadku zazwyczaj saletrę wapniową w ilości 100 - 150 kg na 1 hek- 
tar, przy czym połowę dajemy zaraz po wzejściu roślin, a drugą połowę po 
przerywce. Zamiast saletry wapniowej można z dobrym skutkiem zasto- 
sować taką samą ilość saletrzaku, Jeżeli zaś siejemy buraki w polu bez obor- 
nika, to dawki wymienionych nawozów należało by zastosować o pOłowę 
większe. Brukiew zasilamy saletrą zaraz po przyjęciu się flanc, a następnie 
drugi raz w 3 tygodnie później, 
Obróbka podczas wzrostu powinna być jak najstranniejsza, Skoro 
tylko buraki się wyrzędują, trzeba natychmiast międzyrzędzia zmotyczkować 
i dać pierwszą dawkę saletry, Przerywanie powinno się rozpocząć wcześnie, 
gdy rośliny mają 3 - 4 listki. Po przerwaniu niszczy się chwasty i spulchnia 
ziemię motyką. 


9
>>>
II Świ
ta I "' 
Dni rzymsko-katolickie N O T A- T K I 
l I S" tt Hugona, Teodory 
Wjazd Jezusa do Jerowlimy. Mt, 21. 
2 N 6 P. Palmowa. Franc. z p, 
3 P Benedykta, Ryszarda 
" W Izydora, Ambrożego . 
5 S Wincentego Ferr., Ireny 
6 C W. C z war t e k, Celest. 
7 p tt W, Piątek, Hermana 
8 S tt W, S o b o t a, Dionizego 
O zmartwychwst. Pańskim. Mar. 16, 
9 N Wielkanoc. Maryi Kleof. 
10 p Poniedz. Wielk., Ezechiela 
11 W Leona W., Rajnera 
 
U S Juliusza, Łazarza 
1:i C Hermenegilda, Romana 
a p Waleriana, Lidwiny 
15 S Nidgara, Bazylisy 
O niewiernym Tomaszu. Jan 20. 
\6 N 1 po W. Przewodnia. Bened. 
17 P Rudolfa, Aniceta 
18 W Apoloniusza, Eleuteriusza 
19 Ś Krescensji, Leona IX 
20 C SUlpicjusza, Serwiliana 
21 P Anzelma, Aleksandry 
2i S Sotera i Kajusa 
O dobrym Pasterzu. Jan 10. 
23 N 2 po Wielk. Wojciecha, Jerz, 
2
 P Marka ew., Filona 
2S W Fidelisa, Leoncjusza 
26 S Opieki św. Józefa 
27 C Piotra Kaniz" Peregrina 
28 .. Pawła od Krzyża, Witalisa 
2Q S Piotra m., Roberta 
Maluczko, a nie ujrz. mnie. Jan 16. 
30 I N II 3 po Wielk. Katarzyny z S. 


j 


NA UROCZYSTE PROCESJE, ODPUSTY, PIELGRZYMKI. 
Ułatwia wspólny śpiew wszystkim - zbiorek pieśni procesyjnych p. t. "śpie- 
waJmy wszyscy razem". Cena 10 groszy. $plewnlczek ten zawiera 27 naJczelicleJ 
ultywanych pieśni procesYJnych. oraz wszystkie hymny organizacYJ katolickIch. 
Instytut Róltańcowy nadto molte dostarczyć tanie świeczki, zwane oflarkaml, na 
uroczyste procesje. Jeden klIogram tych świeczek, to Jest 80 Bztuk - kosztuje tylko 
3 IM 20 groszy. 


10
>>>
Jotgen. 


P oL
ka dla PoLaków 


Wiele zamieszania i awantur było na tle prądu antyżydowskiego, jaki 
idzie przez cały nieomal świat. 
2ydzi we wszystkich krajach są nie lubiani. A jeżeli utrzymują się 
gdzieśkolwiek, tó nie dzięki sympatii ludności rdzennej, a jedynie dzięlfi 
wpływom kapitalizmu żydowskiego, wśród sfer rządzących. 
W Polsce wszystkie stronnictwa stojące na gruncie państwowym 
(z wyjątkiem stronnictw lewicowych i socjalistycznych, które żydów ochra- 
niają) - mają w swych programach punkty, przewidujące uwolnienie 
Polski od mas żydostwa, jakie zagnieździły się na naszych ziemiach. 
Zanim jednak dojdzie u nas do jakiegoś zdecydowanego i na większą 
miarę rozwiązania kwestii żydowskiej, Polacy sami muszą, na zasadach so- 
lidarności narodowej, słosować odpowiednią samoobronę. 
Pamiętać przy tym należy, że żydowi wówczas najwięcej się dokuczy, 
kiedy bije się go nie po głowie lub po plecach, a "po kieszeni..... 
Stąd należy solidarnie omijać sklepy żydowskie, a zakupy czynić tylko 
w sklepach polskich. 
POdwójna z tego jest korzyŚĆ: pierwsza - żyd nie mając utrzymania. 
likwiduje swoje przedsiębiorstwo i wynosi się; druga - na opuszczonym 
przez żyda miejscu powstaje polska placówka handlowa i Polak zdobywa 
warsztat pracy i zarobku. 
Tu należałoby zaznaczyć, ażeby polska młodzież z odwagą i upartością 
garnęła się do handlu. Na początek rozpoczynać od drobnych przedsięwzięć 
np, skup nabiału i różnych artykułów po wsiach, które potem z zarobkiem 
można odsprzedawać w miastach konsumentom, poważniejszym firmom, lub 
też przedsiębiorstwom przetwórczym. 
Ileż to żydów rozpoczęło od skupowania skórek lub szmat po wsiach 
i po kilku latach dorabiali się większych majątków. 
Polecić tu należałoby również młodzieży, nie rozporządzającej większą 
gotówką, rozpoczynanie handlu od niewielkich straganów, z którym! możnab.f 
jeździć po targach i jarmarkach. 
Wielu żydów tą drogą zarabia na utrzymanie. Dlaczegożby młodzież 
polska nie mogła i tu stworzyć konkurencji dla żydów. 
Na wszystkich odcinkach naszego życia narodowego należy zaatakować 
żydostwo i w miarę możliwości spychać ich coraz więcej, aż do całkowitego 
pozbycia się ich z granic naszego kraju. 
Polska jest przedewszystkim - dla Polaków. 


KSIĄŻECZKI Z TAJEMNICAMI RóŻAŃCOWEl\lI 
Zamiast niepraktycznych i niehigienicznych, luźnych "tajemni- 
czek" - Instytut Różańcowy poleca książeczki z 15 ilustrowanemi 
Tajemnicami Różańcowymi do odmawiania Różańca św.: 2ywy Ró- 
żaniec" - dla dorosłych. Str. 72. Cena 30 gr. ,,2ywy Różanitc Dzieci" 
. - dla dziatwy od lat 8 - 14. Str. 48. Cena 20 groszy. 
. 


11
>>>
II Święta I '\ 
Dni rzymsko.katolickie N O T A T K I 
1 P Filipa l Jakuba 
2 w Atanazego, Konrada 
3 S Król. Polski, Aleksandra 
 
4 C Znalez. ŚW. Krzyża, Moniki 
5 P Piusa V, Angelusa 
6 S Jana woleju, Benedykta 
O odejściu Pana Jezusa. Jan 16. 
7 N 4 po Wielko Flawii i Domic. 
8 P Stanisława b. 
9 W Grzegorza z N., Beatusa 
10 S Antonina, Izydora @ 
11 C K ról o w e j A P o s t, 
12 P pankracego, Nereusza, Ach. 
13 S Belarmina, Serwacego 
O modlitwie w imię Jezus. Jan 16. 
14 N 5 po Wilk. Bonifacego 
15 p Zofii, Jana de la Salle 
16 W Jana Nep., Andrzeja Boboli 
17 S Paschalisa z Baylon' 
18 C Wniebowstąpienie Pańskie -\ 
1\1 P Piotra Celest" Emila 
21) S Bemardyna z S., Plautyli 
O przyjściu Ducha świętego. Jan. 15. 

1 N 6 po Wielk., Feliksa z Kant. 
2t P Heleny, Ubalda 
23 W Dezyderego, Jana de R. 
2
 S M. B. Wspom. Wiemych 
25 C Grzegorza VII, Urbana 
26 P Filipa Ner. Eleutera } 
27 S tt Wig. Ziel. Św., Bedy 
Zesłanie Ducha świętego. Jan 14. 
281 N Zielone Świątki. Augusta 
29 p Poniedziałek Ziel. świątek 
30 W Feliksa p., Ferdynanda 
31 I S tt Anieli, Petroneli 
J 


NA I-SZ4 KOMUNIJ:; św. DZIECI. 
Naj milszą I naj trwalszą pamiątką dla dzIecka Jest wpIsanie go w dnIu l-ej Ko-- 
munl1 św. do Kółka 2ywego Rómńca I ofiarowanie mu róŁańczyka oraz kslą:l:eczkl 
z TajemnIcami Rómńcowyml: ,,2ywy Różaniec DziecI", Książeczki ..żywy Rómnlec 
DzIecI" w cenie 20 gr. I rómńczykl: białe dla dziewcząt, Czarne dla chlopców - po 
20 gr, za IIzt. dostarcza, na zamówIenIe listowne. Instytut Rómńcowy. 


12
>>>
ntl. u
łutJtl.ej, 7oAeiołtl. 


Rodzina dominikańska, której od wieków zWierzony został R6zanie
 
Maryi, powiększyła się w ostatnich czasach przez powstanie nowego Zgro 
madzenia. 
S. S. Dominikanki Misjonarki Jezusa i Maryi tworzą pierwsze na pol 
skiej ziemi wyrosłe Zgromadzenie o charakterze misyjnym, Rozpoczęły on. 
swą pracę przygotowawczą do przyszłej swej działalności misyjnej wśró''dI 
katolików i pogan, obejmując w 1932 r. katechetykę w kilku szkołach pań 
stwowych i prywatnych na terenie Warszawy i powiatu warszawskiegu 
Oprócz tego podjęły się opieki ducJ::10wej w warszawskim więzieniu kobiecym. 
pośpieszyły z pomocą charytatywno-oświatową do baraków podmiejskich, 
a przy kaplicy Zgromadzenia w Warszawie utworzyły ognisko kultury du., 
chowej dla inteligencji. Obecnie wysiłki Zgromadzenia kierują się w stront' 
bUdującego się Misyjnego Instytutu Kresowego, z którego wychodzić majll 
na zasiew Akcji Katolickiej i na żniwo dusz, wykwalifikowane misjonarld 
świeckie i zakonne. Ich działalność obejmować ma z pomocą Jezusa i Maryl 
coraz szersze kręgi stosownie do życzeń Stolicy Apostolskiej i wytycznycb 
Zakonu Prawdy, oddanego przez św. Dominika na usługi Kościoła, 
Zgromadzenie składa się z sióstr chórowych i konwersek złączonych 
iście siostrzaną miłością. Siostry chórowe, posiadające najmni-eJ średni 
cenzus naukowy, odmawiają Officium divinum i poświęcają się bezpośred- 
niemu apostolstwu. Do grona sióstr konwersek przyjmuje się kandydatki, 
które prócz ukończenia szkoły powszechnej i znajomości jakiegoś fachu mają 
odpowiedn
e uzdolnienie duchowe i umysłowe, by przyczynić się mogły do 
utrzymania w Zgromadzeniu pięknej tradycji duchowości dominikańskiej - 
aby i one mogły w razie potrzeby pomagać siostrom chórowym w apostol- 
stwie bezpośrednim. 
Siedziba Zgromadzenia mieści się w Zi.elonce pod Warszawą, ul. Sien- 
kiewicza 27, tel. 35. 


--- 


- 


, :1 


J 


. . .f 


i 


..-".
 
..
 


. ..t.
t . 


I 'I 


i 


"lJ 


. 
. 


, 'ł 


1 


,

., 


, 
ł 


t:{
>>>
II I "'\ 
D.i Święta N O T A T J( I 
rzymsko-katolickie 
il 
II Gracjana, Jakuba Strzem, 
tt Marcelina, Piotra @ 
tt Klotyidy i Pauli 
"Idźcie na cały świat" . Mat. 28. 

 N Trójcy Przenajśw., Franc, C. 
5 P Bonifacego 
6 W Norberta, Paulina 
7 S Roberta, Lukrecji 
8 C Boże Ciało, Medarda, Maks. 
9 P Pryma i Felicjana 
10 S Małgorzaty kr., Mauryna 
 
O wezwaniu na ucztę. Łuk. 14, 
11 N 2 po ZieJ. Św. Barnaby 
12 p Jana z Fakundo 
13 W Antoniego z Padwy 
H S Bazylego, Jolanty 
15 C Modesta i Krescencji, Wita 
16 p N. Serca P. J. Benona 
17 S Adolfa, Inocentego . 
O zgubionej owcy. Łuk. 15. 
28 N 3 po ZieJ. Św. Efrema 
19 P Gerwazego, Protazego 
20 W Sylweriusza, Florentyny 
21 b Alojzego Gonz., Albana 
22 C Paulina, AChacjusza 
23 P Zenona, Agrypiny, Gospara 
2i S Narodzenie Jana Chrzcie. =- 
O obfitym połowie ryb. Łuk,6. 
25 I.
 4 po Ziel. Św. Wilhelma 
26 Jana i Pawła 
27 W M. B. Nieust. Pom., WIad. 
28 S Ireneusza, Benigna 
29 C Piotra i Pawła I 
30 P Wspom, św. Pawła, Emilii 
\. .I 


ł 


2Y WY R ó zANIEC WSPoLDZIALA Z AKCJi). KATOLICKi)., 
Jak ma być zorganizowana praca w :/:ywym R6
ańcu, aby StowarzyszenIa :/:. R. 
mogły spełnIać rolę organIzacjI pomocniczej z Akcją Katol1cką, omawIa wyczerpu- 
jąco to zagadnienIe pOdręcznik wydany przez Instytut R6
ańcowy pod tytułem: 
,,2:YWY RÓ2:ANIEC W PARAFJI", PodręcznIk ten powinien znaleM sIę nietylko 
w rękach ka
dego duszpasterza. ale powinni z nIego korzystać zar6wno wszyscy ze- 
latorzy l zelatorkl :/:ywego R6
ńca, Jak r6wnle
 wszyscy prezesI I prezeskI AkcjI 
Katol1cklej. Zamawiać należy w InstytucIe RM.alicowym. Cena 2 zł. Przesylka 30 Ill-. 


14
>>>
3ł. Żtll l 'f2 0 J.r6żowć to - w'JtJ0J.nZ./ 


Jeżeli ktokolwiek chce podróżować i to podróżować tanio i wygodnie, 
powinien przede wszystkim dowiedzieć się kto mu tę podróż udogodni 
i ułatwi. 
Dobre zorganizowanie podróży przestało przedstawiać trudności, odkąd 
podróżni całego świata korzystać mogą z usług poważnych biur podróży. 
W Polsce organizację impreZ turystycznych naj wszechstronniej przeprowadza 
polskie biuro podróży ORBIS, które wykonując zlecone mu zadania za po- 
średnictwem przeszło 100 placówek w kraju I za granicą, obejmuje swą dzia- 
łalnością całokształt obsługi pOdróżniczo-turystycznej. 
Należy jeszcze wspomnieć, że ORBIS zwracając szczególną uwagę na 
imprezy o charakterze religijnym w celu zapewnienia im należytej obsługi 
w podróży itp., nawiązał ścisłą współpracę z Władzami Kościelnymi, celem 
organizacji pielgrzymek, kongresów, zjazdów itp. 
Zaznaczyć należy, że ORBIS, który został z końcem 1933 r. przejęty 
z rąk prywatnych przez Bank P, K. O., ma charakter polskiego narodowego 
biura podróży i posiada przedstawiciela Polskich Kolei Państwowych, linij 
okrętowych i lotniczych, a poza tym, rozporządza w zakresie sprzedaży bile- 
tów kolejowych własnego nakładu rozległą siecią korespondentów na terenie 
Europy i niektórych krajów pozaeuropejskich. 
;'" Jako Narodowe Biuro Podróży ORBIS realizuje inicjatywę władz. pań- 
stwowych w zakresie polityki turystycznej, propaguje wszelkimi środkami 
i organizuje turystykę w Polsce i do Polski, rozwija ożywioną działalność 
wydawniczą w zakresie propagandy turystyki i podróży, organizuje wycieczki 
turystyczne oraz pobyty za opłatami ryczałtowymi w kraju i za granicą. 
Ważnym działem pracy ORBISU- jest organizacja I obsługa ruchu 
turystycznego z zagranicy do Polski, m, in. urządza ORBIS liczne wycieczki 
Polaków z obczyzny, zapewniając im w kraju całość świadczeń podróżniczo- 
turystycznych. W zakresie ruchu wychodźczego prowadzi ORBIS akcję 
obsługi transportów emigracyjnych do krajów europejskich, załatwiając 
wszystkie sprawy związane z przejazdem oraz roztaczając rrad wychodźcami 
i ich rodzinami opiekę w podróży. 


WŁASNY KALENDARZ MOżE MIEć KAżDA PARAFIA 


Instytut Różańcowy, na życzenie, wydaje kalendarz dla każdej 
param, która poczyni lub prześle odpowiednie zamówienie. 
Kalendarz nosi tytuł danej parafii - naprzykład: "Kalendarz 
Królowej Różańca św. parafii Rogowskiej", a nadto ma 4, 6, 8, 10, 
a nawet 12 stronic tekstu z życia danej parafii. Kalendarz obejmuje 
str. 144 jest bogato ilustrowany. 
Reflektanci na własny kalendarz parafialny nadeślą jedynie od- 
powiedni tekst i dwie fotografie. Kalendarz może być wykonany 
w terminie 3 - 4 tygodni od chwili zamówienia, 
Bliższe informacje listownie, Na żądanie możemy nadesłać oka- 
zowy kalendarz parafialny. 


15
>>>
--:::; 


-- 


'...::::: 
....
 


r 


'II 


"' 


\V] 
Że 
za 
ni 
n
 
et 
si. 


Dni Święta N O T A T K I 
,rzym.ko-katolickie 11 S II Najdr. Krwi P. Jezusa @ I 
O niesprawiedl. faryzeusz. Mat,. 5. 
2 N 5 po ZieJ. Św. Nawiedz NMP. 
3 P Leona II, Heliodora 

 ,,' Teodora, Prokopa 
5 S Antoniego Zacc., Karoliny 
6 C Łucji, Dominiki 
7 P Cyryla i Metodego 
8 S Elżbiety, Kiliana 
O cudownym rozmn. chleba. Mk. 8. 
9 N 6 po ZieJ. Św. Weroniki 
 
10 P 7 braci śpiących, M. B. Pok. 
11 W Piusa I, Placyda 
12 S Jana Gwalb., Nabora i Fel. 
13 C Anakleta, Zenona 
t., P Bonawentury, Justa 
15 S Henryka, Włodzimierza 
Strzeźcie się fałsz. proroków. Mat. 7, 
16 N 7 po ZieJ. Św. M. B. Szk. . 
17 P Aleksego, Marceliny 
18 W Arnolda, Kamila z LeI. 
19 S Wincentego li Paulo, Feliks. 
20 C Czesława, Małgorzaty 
2t ł' Praksedy, Julii 
22 S Marii :Magd., Teofila 
O niespraw, włodarzu. Łuk, 16, 
013 N 8 po ZieJ. Św. Apollnar. 
2
 P Franciszka z SoL, Krystyny 
25 W Jakuba, Krysztofora 
26 S Anny, matki NMP. 
27 C Pantaleona, Rudolfa Akw. 
28 P Wiktora, Nazariusza, Celz. 
29 S Marty, Olafa 
Jezus płacze nad Jerozolimą. Łk, 19. 
30 I N I 9 po ZieJ. Św. Abdona i Zen. 
31 P Ignacego z Lojoli @ 
J 


Pc 
je, 
ni 
at 
kv 
\Vi 


i ] 


pc 
12 


śc 
tr 
t
 


gC 
Zł] 


tó 
Ul 
Pc 
\VI 
n( 
\V: 
z(] 


d
 
V 
\V; 
k
 
u
 


k\ 
de 
PI 
t\1 
cz 
rz 
o
 


NA SWIt:TO PATRONKI :tYWEGO Ró:tAIQ'CA. 
W następnym miesiącu, w dniu 11 slerpnla przypada dzień św. FlIomeny. 
Patronki 2ywego Ró:l:ańca. Dzień ten powinien być obchodzony uroczyście przez 
Stowarzyszenia 2ywego Ró:l:ańca w parafiach. Wskaz6wkl, Jak obchodzić uroczyście 
$wlęto Patronalne 2ywego Ró:l:ańca - znajdll zalntere80wanl w podrtcznlku ,,:tywy 
R6żanlec w param", który można nabyć w Instytucie R6:1:ańcowym. 


lo 


2
>>>
Rozlro-pnoAć Ż1fCLOWtI. 


. ..Różnie się plecie na tym Bożym świecie..,.. Każdy dorosły człowiek 
!ile o tym, że życie ludzkie nie płynie bez zmian raz ustaloną koleją, lecz 
ze w różny sposób Pan Bóg doświadcza nieraz sługi swoje. Często jednak 
Z
pominamy w.codziennym trudzie o tym jutrzejszym dniu, który przyjdzie 
niezawodnie, nie myślimy o tym, aby przyszłość zastała nas przygotowanych 
na dobre i złe okoliczności. A przecież niema człowieka, który by nie pragnął 
c
oć odrobiny szczęścia i spokoju na ziemi, który by nie chciał zabezpieczyć 
Się na wypadek przykrych kolei losu. 
Prawdziwie godnym dobrego chrześcijanina sposobem tworzenia sobie 
pOdstawy, na której można by oprzeć budowanie bezpiecznej przyszłości 
Jest rozumne gospodarowanie własną pracą i jej owocami w postaci pie- 
niędzy. Nie dość jest dbać o dzień dzisiejszy i tak wydawać swój zarobek, 
aby ani na grosz nie zaciągnąć długu, - ale trzeba choćby naj mniejsze 
kwoty zbierać, gromadzić rozsądnie i tworzyć kapitalik, który okaże się nam 
wielce pomocny w różnych okolicznościach życiowych. 
Oszczędzanie rzeczy i czasu powoduje w domu i ubraniu schludność 
i porządek, z drugiej zaś strony - możność odkładania pieniędzy, 
Gdzie te odłożone grosze i złotówki mają być składane? Oddane na 
pożyczki - trudno je odebrać, - ludzie chętnie pożyczają, z niechęcią 
i złością zwracają, - schowane w domu w sufIadach, skrzyniach lub kufrach, 
- mogą zginąć, zniszczeć i przepaść bezpowrotnie. Ba, czasem nawet wła- 
ściciel może stracić je wraz z życiem lub zdrowiem. Zresztą pieniądze, 
trzymane w ukryciu w domu nie przynoszą właścicielowi, prócz trosk i zmar- 
tWień, żadnych korzyści, - nie powiększają się o procenty. 
Gdzież więc należy składać ciułane. z trudem oszczędności? Tam, 
gdzie będą pewne i bezpieczne, skąd złodziej ich nie wyciągnie, a pożar nie 
zniszczy, tam, gdzie będą przynosiły zysk w postaci odsetek. 
. Takim pewnym i bezpiecznym schowkiem dla każdej odłożonej zło- 
tOWki będzie książeczka oszczędnościowa PKO. Otworzyć ją można w każdym 
urzędzie pocztowym wpłacając choćby jeden złoty. Mając taką książeczkę 
POzbywa się człowiek kłopotu nie tylko przechowywania, ale i noszenia, czy 
WOżenia pieniędzy w razie wyjazdu, dalszej podróży itp., - gdyż oszczęd- 
ności można wpłacać i podejmować we wszystkich Oddziałach PKO, i we 
WszYstkich urzędach pocztowych, niezależnie od tego, gdzie książeczka 
Została otwarta. . 
Kto ma zamiar rozumnie a systematycznie oszczędzać np. dla swego 
dZiecka lub na posag, dla tego bardzo wygodna będzie książeczka premiowana 
V serii. Wkład miesięczny wynosi tylko 5.- zł., a po upływie 9 i pół roku 
Właściciel otrzymuje kwotę 600 zł. Przez cały czas składania oszczędności 
książeczka bierze udział w losowaniach, które odbywają się co kwartał i może 
UZYSkać premie w wysokości od 50 do 500 złotych. 
. Człowiek, który oszczędza. nie tylko tworzy sobie lepszą dolę, ale zys- 
kUJe szacunek ludzi i błogosławieństwo Boga, któremu miły jest trud ludzi 
dobrej woli i pilność ich pracy. Oby więc jak naj liczniejsi byli ci, którzy 
frz ez oszczędność przyzwyczajają się do roztropnego sposobu życia i do 
WO!zenia zasobów, użytecznych nie tylko im samym, ale i całemu społe- 
cZenstwu. Każdy naród jest takim, jakimi są jego obywatele. Jeśli dzięki 
rze.telnej pracy i rozumnej oszczędności bogacą się jednostki - podnosi się 
ogolny dObrobyt kraju. 


Gdyby tak każdy w Polsce obywatel 
Zechciał ustawić z oszczędności stosy 
Tobyśmy wszyscy mieli skromne szaty . 
Ale wśród ludów stali jak kolosy. 
(Jerzy BwlVClckl). 


2 


17 


--
>>>
4 Święta I N O T A T (( I 
rzymsko_katolickie 
11 W Piotra w ok., 7 braci Mach. 
2 S M. B. Anielskiej, Alfonsa L. 
31 C Znal. św. Szczepana, Nikod. 
lo p D o m i n I k a, Eufroniusza 
5 S M. B. śnieżnej, Oswalda 
O faryzeuszu i celniku. Łuk. 18, 
6 N 10 po Zie.. Sw. Przemien. P. 
7 P Kajetana, Donata 
8 W Cyriaka, Larga, 
 
9 S Jana Vianney, Romana 
10 C Wawrzyńca 
11 p Fil om e ny, Rozesł. Apost. 
12 S Klary, Hilaril 
;rezus uzdrawia głuchoniem. Mk.7. 
13 N 11 po Zie.. Sw. Hipilita 
1', p tt Wig. Wniebowz. Euzeb. 
15 W Wniebowzięcie N. M. P. . 
1ł S Joachima, Rocha 
17 C Jacka, Emilii 
18 P Heleny, Agapita 
19 S Ludwika z Tul., Zebalda 
O miłosiernym Samaryt. Łuk. 10. 
20 N 12 po ZieJ. Sw. Bernarda 
21 P Franciszki J. z Chantalu ) 
22 W Zygfryda, Timoteusza 
23 S Filipa Benicjusza 
2'0 C Bartłomieja ap., Aurory 
25 p Ludwika króla, Patrycjusza 
26 S M. B. Częstoch., Zefyrina 
Uzdrowienie 10 trędowatych. Łk. 17. 
27 N . 13 po Ziel. Sw. Józefa Kal. . 
28 P Augustyna b., Hermesa 
:ł9 '" ścięcie św. Jana, Sabiny @ 
30 S M. B. Pociesz" Róży z L, 
31 C Rajmunda, Nonnata, Izabeli 
" 


I 
fe 
b 


jE 
jE 


SI 


IY 


de 
dl 
re: 


Zł 


t
 


m 


t3 
PI 
s) 
Ul 
m 


w 
Id 
sI 
dl 
w 


w ROCZNICj;; ZWynj;;STWA NAD BOLSZEWIKAMI. 
W sierpniu przypada zawsze rocznica odparcia zbrojnego najazdu bolszewików 
na Polskę. Duw to kosztowalo krwI najlepszych synów Ojczyzny. BolszewIcy nIe 
ustają w podkopywanIu PolskI. Aby móc skutecznie przeciwdzIałać Ich zbrodniczej 
roboc1e I ją demaskować - Instytut Ról!:ańcowy wydaje co 2 miesIące, broszury 
antykomunistyczne pod nazwą: ..CZERWONE SZTANDARY". Do ka
deJ paraf1t 
powInno stale przychodzić choclal!:by klika tych broszur. W rocznicę zwycięstwa - 
zamówmy klika okazowych broszur z serJI "Czerwone Sztandary". Cena 15 gr. za egz. 


w 
St 
gl 
W, 


ke 
Ze 


u
 


tA 


-
>>>
"" 

 


o c.z'ł m ntl.lQż'ł fJtl.mląltl.ć fJrZQd 


f 
l' 


. . . 

LQUfQm OZLmLn 


. 


Olbrzymia większość naszych gleb cierpi na niedostatek azotu i fos- 
foru, stąd też za nawożenie tymi składnikami oziminy odwdzięczają się 
bardzo pokaźnymi nadwyżkami plonu ziarna i słomy. 


Rola tych składników pokarmowych już w jesiennym rozwoju ozimin 
jest niezmiernie ważna. Powodują one silniejsze i szybsze krzewienie się 
jesienią, rośliny lepiej się zakorzeniają i ujmują przed zimą. Tym samym 
są więc odporniejsze na wszelkie niekorzystne warunki, jak mrozy, przy- 
mrozki wiosenne, okresy suszy itp. 


Dlatego też śmiało powiedzieć można, iż dObry rozwój OZlmm spowo- 
dowany odpowiednim nawożeniem azotowym i fosforowym decyduje w bardzo 
dużej mierze o przyszłym urodzaju. Oziminy dobre jesienią, wychodzą 
również dobrze z zimy, wiosną rozwijają się dobrze i w rezultacie dają 
znacznie lepsze plony. 


Decydując się jednak na nawożenie jesienne oZlmm, trzeba dobrać 
takie nawozy, które by najbardziej zaspakajały nie tylko same wymagania 
ozimin co do ilości pobieranych składników, ale także i sposób pobierania 
tYchże pokarmów, jak również i właściwości samych nawozów. Część azotu 
potrzebują oziminy już jesienią, Trzeba by więc dać niedużą dawkę tego 
składnika, albo w takim nawozie, któryby Jesienią oddał oziminom potrzebne 
ilości azotu, reszta zaś żeby nie dała się wypłukać deszczom, tak, aby oziminy 
mogły wiosną z tego nawozu jeszcze korzystać,. 


Z będących obecnie na rynku nawozów azotowych najlepiej tym 
warunkom odpowiada azotniak. Jest to nawóz odpowiedni omal na wszyst- 
kie gleby, specjalnie do nawożenia przedsiewnego (zasiać na kilka dni przed 
siewem i zaraz zabronować), Działanie azotniaku jest powolne, więc przez 
dłuższy czas dostarcza on roślinom pokarmu azotowego i co jest bardzo 
ważne - gleba zatrzymuje go dobrze, nie ma więc obawy o wypłukanie go. 


O ile zaś chodzi o nawożenie fosforowe, to najodpowiedniej stosować 
VI tych wypadkach gotową mieszankę azotniaku i supertomasyny, t. zw. 
SUpertomasynę azotniakowaną. Uwzględniając omówione powyżej wyma- 
- J gania ozimin, nawóz ten uznać należy za specjalnie nadający się do na- 
wożenia ozimin jesienią. Ilości azotu zawarte w supertomasynie azotnia- 
kowanej są tak dobrane, że .przy dawce około 250 kg na 1 hektar pokryte 
Zostanie zapotrzebowanie jesienne azotu, wiosną zaś trzeba by dawkę azotu 
UZUPełnić saletrzakiem lub saletrą, wapniową, 


19
>>>
r \I Święta I 
Dni rzymsko-katolickie N O T A T K I 

 I 
 II Idziego, Bronisławy 
Stefana króla, Maksymy 
. Nie można dwom panom służ. Mt. 6. 
3 N 14 po ZieJ. Sw. Eufemii 
lo p Rozalii, Róży z Witerbo 
5 W Wawrzyńca Just.. Urbana 
6 S Magnusa, Kolumby (t 
7 C Reginy, Klodoalda 
8 P Narodze nie N. M. P. 
9 S Piotra Klawera, Gorgon. 
Wskrzeszenie młodz. z Naim. Łk. 7. 
10 N 15 po Zie.. Sw. Mikołaja 
11 p Jana Gabriela Perboyre 
12 W Imienia Maryi, Gwidona 
13 S Notburgi, Amata . 
1lo C Podniesienie św. Krzyża 
15 p 7 Boleści N. M. P. 
16 S Korneliusza, Cypriana 
Uzdrowienie opuchłego. Łuk. 14. 
17 N 16 po ZieJ. Sw, Piętna ś. Fr. 
18 p Józefa z Kupertynu 
19 W Januarego, Teodora 
20 S tt Eustachego, Agapita ") 
21 C Mateusza ap. i ew. 
22 p tt Tomasza z Wil., Mauryc. 
23 S tt Linusa, Tekli 
O naj przedniejszym przykaz. Mt. 22. 
2lo Nil 17 po Zie.. Sw. NMP, Okupu 
25 p Władysława z Gielnowa . 
26 W Cypriana, Justyny 
27 S Kosmy i Damiana 
28 C Wasława króla, Lioby ej) 
29 P Michała, Arch., Teodoty 
30 S I Hieronima, Zofii 
\. ./ 


I 
2 


c 
s 


:.! 


c 
z 
r 
Ż 
g 
J: 
E 
ł1 
I: 
VI 


Ś 
a 
a 
n 
8. 
r 


ROCZNICA I.:NCYKLlKI ..O RÓŻAŃCU 
W. N. M. P.... 
Szerzą myśli Ojca św. zawarte w encyklice ..O R6:mńcu sw. N. M. P." oraz je 
populamie tłumaczą I wyjasnlają. czasopisma: "Przelj/ąd Różańcowy"- dwumIesięcz- 
nik, poświęcony szerz('nlu Idei Mariańskiej i R6:mńcowej w Polsce; "Cz).tanki Różail- 
cowe" wraz z bezplatnym dodatkiem "Wiara i życie w przykladach" .- miesięcznik 
dla rodzin katol:ckicl1: "Czytanki Różailcowe Dzieci" - miesięcznik dla dzIatwy od 
lat 8 - 14. PIsma powy:l;sze uświadamiają R6:1:ańcowych i do czynu katolickiego 
pObudzają. 


20
>>>
lltl.
złor Sw. 3-óZfł.6tl. 00. 'bominiktl.nów 
liCE 5łuitlUlLtl Ul WCEr
ZaUlLtl 


. 


Wypędzeni w 1886 r. przez rząd rosyjski z Warszawy, 00. Dominikanie 
w jesieni 1937 r. powrócili do stolicy, ale już nie do dawnego swego klasztoru 
przy ulicy Freta, lecz do nowego, zbudowanego w ostatnich latach na Słu- 
żewie u bram Warszawy. 
W niepodległej Polsce posiadali dotąd 00. Dominikanie klasztory 
tYlko w Małopolsce, z wyjątkiem jednego tylko domu w GidIach koło Często- 
Chowy. Fundacja Warszawska jest o tyle donioślejsza, że mieści ona 
studjum, które przeniesiono tam ze Lwowa. Wierni starym tradycjom swego 
Zakonu, 00. Dominikanie bardzo dbają o należyte przygotowanie swych 
członków do pracy duszpasterskiej, toteż i studia są u nich nader starannie 
zorganizowane i prowadzone. Przed rozpoczęciem studjów należy odbyć 
I nowicjat, aby się przekonać, czy się ma naprawdę powołanie do tego rodzaju 
życia apostolskiego. Warunkiem przyjęcia do nowicjatu jest matura czy to 
gimnazjalna dawnego typu czy też licealna nowego, Młodzi ludzie, którzYbY 
przed ukończeniem szkół średnich poważnie myśleli o poświęceniu się służbie 
Bożej w Zakonie św, Dominika, mogą już wcześniej być przyjęCi do inter- 
natu, założonego w tym celu we Lwowie: zgłaszać się oni winni, sami lub 
przez swych rodziców, do Przew. O. Prowincjała 00. Dominkanów we Lwo- 
wie (pl. Dominikański, 2), który poda warunki. 
Wszyscy wiedzą, jakie więzy łączą Zakon św. Dominika z Różańcem 
św.! W niejednym może więc młodym sercu powstanie gorące pragnienie 
aby. właśnie pod znakiem Różańca św. poświęcić swe życie, służbie. Bożej 
a to tym bardziej, że oprócz powołań kapłańskich 00. Dominikanie przyj- 
mUją też chętnie kandydatów na Braci, których pomoc, szczególnie gdy po- 
Siadają jakie rzemiosło jest bardzo cenna: winni się oni zwracać albo do 00. 
Dominikanów na Służewie (Warszawa 12), albo w Krakowie (Stolarska 12). 


# 
." 
J f'. 
 
ł , 
..
 - 
l ł# " ł '- 
. ., " I , ' "t 'i1l}-4 ..'. .' 
t t " 

 .....-\ . 
I 1.::. 


( .
 
."\ , J fi' 
, . 

... f !I 
j '.-. 
to 
\ 
] : 'I 
... 
1" I 
.:. .. c;:;:;: ... .t" 
 
21 


--
>>>
( 


Dni wlęta N O T A T K I 
rzymsko-katolickie 
Uzdrow. powietrzem ruszon. Mat. 9. 
1 N 18 po ZieJ. Św. Remigiusza 
2 P Aniołów stróżów 
3 W Teresy od Dziec. Jezus 
lt S Franciszka z Asyżu, Edwln, 
5 C Placyda l tow" Flawiusza 
6 P Brunona, Epifanil ( 
7 S M. B. Różańcowej 
O szasie godowej, Mat. 21. 
8 N 19 po ZieJ. Św. Brygidy 
9 P Dionizego, Rustyka, Eleut. 
10 W Franciszka Borgiasza 
11 S Macierz. M. B., Ludw. Bert, 
12 C Maksymiliana, Walfryda . 
13 P Edwarda, Teofila 
1ft S Kaliksta, Fortunat y 
Uzdrow. syna sługi król. Jan 4. 
15 N 20 po ZieJ. Św. Teresy od J. 
16 P Jadwigi, Gerarda 
17 W Małgorzaty JUacoque 
18 S Łukasza ew., Justusa 
19 C Piotra z Alkant., Laury 
20 P Jana Kantego, Wendallna J 
21 S Urszuli, Hilariona 
Niemiłosierny sługa. Mat. 18. 
22 N 21 po ZieJ. Św. Kordull 
23 P Piotra Pasch., Seweryna 
2\ W Rafała Arch., Armelll 
25 S Chryzanta, Darii, Kryspin8 . 
26 C Ewarysta, Amadeusa 
27 P Sabiny, Frumencjusza 
28 S Szymona l JUdy 
 
Król. Moje nie jest z tego świata J.18 
'91 N i 22 po ZłeL św. c........ Kr. 
30 P Klaudiusza, Alfonsa Rodr. 
311 W tt Wig. W, święto Wolfgang. . 


r 
1 1 


ś 


d 
q c: 
jl 
n 
d: 
w 


w 
o 


i 
o 
pl 
Vi 
kI 
2
 
Vi 
je 


kI 


bJ 


ja 


111 
nI 
i, 


"c 


Wi 


RÓ2ANIEC śW. - SZKOLA CNÓT I POBO:tNOśCI. 
Przeplekne nabol!:eństwo r6:!:ańcowe szczeg6lnle powazechnle jest odprawiane 
w miesiącu paMzlernlku, Jednak nIetylko w pal!:dzlernlku powinniśmy odmawiać 
RótAnlec jw., ale przez cały rok, bącU to osobIście, bącU też w KOlkach 2ywelfO 
Ró:!:ańca. Ułatwiaj" atałe odmawianie Rć:!:ańca iw. kalllrteczki II Tajemnicami H6- 
_ńcoweml pod tytułem ,,2ywy Ró:l:anlec" dla doroałych I ,,2yw1 Kótaniec Dzieci" 
dla dziatwy od lat 8 - 14. Zamawiać w Inatytucle H6l!:ailcowym. 


) 
Bi 
Sz 
Wi 
dl 
to 


22 


J
>>>
::: 1 


3tl.k prdt!ujtl fntld'łCZ1łtZ d3iuro 5lwitlrdztlń 
w £.ourJ.tl
 


. 


Według twierdzenia dra Vallet, dyrektora Medycznego Biura Stwier- 
I dzeń w Lourdes, przybywa tam corocznie około 25 tysięcy chorych, przy 

 
zym co roku Biuro Medyczne stwierdza przeciętnie 10 uzdrowień, nie da- 
Jących się wytłumaczyć w sposób naturalny. 
- W pracach Biura mogą brać udział lekarze całego świata bez względu 
na wyznanie i poglądy. Z prawa tego w roku 1890 skorzystało 27 lekarzy, 
dziesięć lat później liczba lekarzy odwiedzających Biuro wzrosła do 216, 
W roku 1930 - do liczby 998. Obecnie przeciętnie 800 lekarzy różnych religii 
i narodowości odwiedza corocznie Biuro Medyczne w Lourdes. 


Dla ułatwienia kontroli każdy chory, przybywający do Lourdes, po- 
Winien być zaopatrzony w odpowiednią legitymację i oświadczeI)ie lekarskie 
o dotychczasowym przebiegu choroby, metodach leczenia itd. 
Ody, który z chorych zgłasza nagłe uzdrowienie, lekarze badają go 
i rezultat badań przedstawiają lekarzowi stale opiekującemu się chorym. 
Ostateczne stwierdzenie uzdrowienia następuje pa. bardzo długich wyczer- 
pUjących strudiach, popartych obszerną korespondencją, co trwa 2 - 4 lat. 
W ciągu tego okresu uleczony chory poddany jest wielokrotnym badaniom, 
które przeprowadza Towarzystwo Medyczne z Lourdes, liczące przeszło 
2400 członków, wyłącznie lekarzy, reprezentujących 20 różnych narodowości. 
W bardzo wielu wypadkach uleczony chory obowiązany jest osobiście przybyć 
jeszcze raz do Lourdes, gdzie zostaje poddany nowym badaniom. 
Ostateczne orzeczenie wydaje kolegium złożone z conajmniej 25 le- 
karzy, którym przedkłada się do odpowiedzi trzy następujące pytania: 
l} Czy opisana choroba istotnie miała miejsce i czy w chwili przy- 
bYcia chorego do Lourdes była ona w najwyższym stadium rozwoju? 
2) Czy chory ozdrowiał? 
3) Czy przy obecnym stanie nauki, uzdrowienie może być przypisane 
jakiemuś procesowi naturalnemu? 
Dla wyjaśnienia należy dodać, że za uleczenie nie dające się wy tłu- 
lb.aczyĆ w sposób naturalny uważa się jedynie te wypadki, gdzie uzdrowienie 
nastąpiło w okresie 24 godzin, bez użycia lekarstw i zabiegów medycznych 
i, gdy już przedtem nie dostrzeżono pewnych oznak poprawy. 
Biuro Stwierdzeń nie używa w swych raportach i orzeczeniach słowa 
"cud", zadaniem jego jest bowiem jedynie stwierdzenie, że z punktu widzenia 
Wiedzy lekarskiej powód uleczenia jest niewytłumaczony. 


- Dr. Vallet stwierdza wreszcie, że ze względów zrozumiałych Medyczne 
J Biuro Stwierdzeń zupełnie nie bierze pod uwagę chorób nerwowycł. i zgła- 
: S
ane uzdrowienia z takich chorób nie są z zasady rozpatrywane. Olbrzymia 
: WIększość (około 70%) uleczeń uznanych przez Biuro Stwierdzeń za spraw- 
; dzo ne , a nie wytłumaczone w sposób naturalny, dotyczy wypadków różnego 
rOdzaj u Krutlicy, . 
I 


23
>>>
I --, 
Dni II Święta . I 
rzymsko-katolickie N O T A T K I 

 
1 S Wszystkich Świętych 
2 C Dzień Zaduszny 
3 P Huberta, Malachiasza 
lo S Karola, Emeryka ( 
O córeczce Jaira. Mat. 9. 
5 N 23 po Ziel. Św. Zach. i Elżb. 
6 I' Lęonarda, Edlnunda 
7 W Engelberta, Wilibrorda 
8 S 4 męcz. ukoron., Gotfryda 
9 C Pośw. kościoła Zb., Teodora 
10 P Andrzeja z Awel., Florencji 
11 S Marcina b., Mennasa . 
O kąkolu wśród pszenicy. Mat. 13. 
i:.! N 24 po ZieJ. Św, Marcina p. 
13 P Stanisława Kostki, Dydaka 
tr. W Józafata, Serapiona 
15 S Gertrudy, Leopolda 
l'i C M. B. Ostrobram., Gertrudy 
17 P Grzegorza Cudotw., Salomei 
18 S Pośw. bazyliki św. Piotra 
O ziarnku gorczycznym. Mat. 13. 
19 N 25 po ZieJ. Św. Elżbiety ł 
21) P Feliksa Walez., Maksyma 
21 W Ofiarowanie NMP., Demitra 
2o! S Cecylii, Chrystiana 
23 C Klemensa, Felicyty 
2lo p Jana od Krzyża, Chryzog. 
25 S Katarzyny, Jukundy 
O zburz. Jeroz. i końcu świata. M. 24 
26 N 26 po ZieJ. Św. Konrada @ 
27 P Wirgiliusza 
28 W Natalii, Rufina, Zdzisławy 
29 S Saturnina, Iluminaty 
30 C Andrzeja, Maury 
--' 



 
WŁASNY KALENDARZ I\IO:.!:E MIEl: KA:.!:DA PARAFIA. I 
Jeszcze jest czas zamówić własny kalendarz dla swej parafiI. Do niniejszego 
kalendarza zostanie dOłączony wlasny tekst z danej parafiI na 4, 6, 8, lO, 12 stro- 
nicach oraz 2 fotografie. Nadto kalendarz będzie nosił tytuł danej parafiI, np. 
"Kalendarz Królowej Różańca św. parafII Rogowskiej". Szczegółowe informacje 
listownIe. 



 


24 


.......
>>>
. 
l 


R6żtZ.ńcu 5wiąl'ł 


- 


Różańcu święty, Maryi Psałterzu! 
Dusz chrześcijańskich tarczo i pancerzu! 
Pociecho smutnych, nadziejo znękanych, 
Podarku Matki dla dzieci wygnanych! 


Z róż naj wonniejszych ty jesteś uwity, 
Prosty, lecz w myśli naj głębsze obfity, 
W dłoni prostaczka, jak i w mędrca ręku 
Pełen zasługi, pożytku i wdzięku! 


Przez cię jak złota wstęga się przewija 
Najświętsze Imię Jezus i Maryja, 
żywot Chrystusa i Bogarodzicy 

 ciebie wytryska, jak woda z krynicy! 


, 
Ty nas zapalasz do wszelakiej cnoty, 
Ty w życie szare promień puszczasz złoty, 
Ty ziemię z niebem, ludzi z Aniołami 
Wiążesz swojemi prostemi słowami! 


o niech cię wszyscy znają i kochają, 
Niech cię pobożnie codzień odmawiają, 
Niechaj zanoszą przez cię nieustannie, 
Hołdy i prośby Przenajświętszej Pannie! 


J 


A po skończonej życia mego męce 
Niechaj oplotą litościwe ręce 
Tobą, Różańcu, me skostniałe dłonie, 
O bądź i wówczas ku mojej obronie! 


Ks. Mateu'iz Jeż 


:0 I 
,- 
p. 
le 
,..., 
I 


25
>>>
Dni II Świc:ta I N O T A T K I 
rzymsko-katolickie 

 I 
" Eligiusza, Natalii 
Bibiany, Pauliny 
Znaki dnia ostatecznego, Łuk. 21. 
3 N l Adwentu, Franc. Ks. 
 
4 P Barbary, Piotra Chryz. 
5 W Saby, Łucjusza 
6 S Mikołaja, Dionizji 
7 C Ambrożego, Marcelego 
8 P Niep. Poczęcie NMP. 
9 S Leokadii, Piotra Four. 
Posłańcy od Jana. Mat. 11. 
tO N 2 Adwentu. M. B. Loret. . 
11 P Damazego, Daniela 
12 "' Synezjusza, Maksencjusza 
13 Ś Łucji, Otyl1i . 
tt. C Euzebiusza, Spiridiona 
tS P Krystiana, Cecyliana 
t6 S Albiny, Adelajdy 
O świadectwie Jana. Jan 1. 
17 N 3 Adwentu. Łazarza, Jolant. 
t8 P Oczekiwanie M. B. 
19 W Urbana, Nemezjusza 
20 S tt Liberata, Teofila 
21 C Tomasza, Seweryna 
22 p tt Demetriusza, Juty 
23 S tt Wiktorii, Klemensa 
Gotujcie drogę Panu. Łuk. 3. 
24 N 4 Adwentu. Adama i Ewy 
25 P Boże Narodzenie 
26 W Szczepana I m., Dionlz. @ 
27 S Jana ap, i ew" Fabioli 
28 C Młodzianków, Teofili 
29 P Tomasza z Cant., Dawida 
30 S Nicefora, Liberiusza 
Symeon i Anna. Łuk. 2. 
\. 311 N" N. po B. Nar. Sylwestra J 


UdzIelamy dogodnych kredytów swoim p, T. Odbiorcom, którzy regulują zaległości 
w określonym termInIe. Nadszedł ostatnI mIesIąc w roku. Nale:ty zbadaf rachunkI 
ł uregulowaf zaległości, aby nie utrudniaf pracy InstytutowI, a BobIe zapewnłf 
kredyt w roku naB
pnym. Polecając łaskawym względom Instytut Rómt!cowy. 
ł.ł.j'my równoclleśnle gorlłC.. prośbę o wpłatę zaległej naletnoAcl, 


26
>>>
aL6tl.(,,
I'łt!.zlł'ł 
pi
 Awiął'łt!.h 


A. 


Adama 24 grudnia 
Adolfa m. 19 kwietnIa 
- b. w. 17 czerwca 
- b. Me!. 11 września 
Agaty p. m. 5 lutego 
AgnIeszki p. m. 21 I 28 stycz. 
- p. 20 kwIetnia 
Albina b. 5 lutego 
- b. w. 1 marca 
- b. 15 wrześnIa 
Albiny p. m. 16 grudnia 
Aleksandra b. m. 11 st. 
- b. 26 lutego 
- :l:ołn. m. 21 I1pca 
- m. 24 I1stopada 
- m. 12 grudnIa 
Aleksandry m. 20 marca 
- p. m. 18 maja 
Alfonsa Lig. b. w. dK. 2 sIer- 
pnia 
- Rodr. 30 paMzlernlka 
Alojzego Oonz. w. 21 czerwca 
Ambro:l:ego :l:ołnlerza m. 16 
sierpnia 
- b. w. 16 pa,Mzlernlka 
- op. 2 I1stopada 
- b. dK. 7 grudnia 
Amelii p. 10 I1pca 
Anastazego m. 22 stycznia 
- p. w. 27 kwIetnia 
- b. 17 sIerpnia 
AnastazjI m. 15 kwIetnIa 
- p. m. 28 paźdzIernika 
- m. 25 grudnIa 
Anatola m. 20 marca 
- b. 3 I1pca 
- m. 20 I1stopadE', 
Anatol1 p. m. 9 I1pca 
Andrzeja Kors. b. 6 stycznia 
I 4 lutego 
- Bob. m. 16 maja 
- z Awel. w 10 I1stopada 
- ap. m. 30 I1stopada 
Aniel1 Merlcl p. 27 stycznia 
I 31 maja 
Anny Matki NMP. 26 I1pca 
- prorokini 1 września 
Antoniego m. 9 stycznIa 
- op. 17 stycznIa 
- z Padwy 13 czerwca 
- Zacc. w. 5 I1pca 
AntonU p. m. 29 kwietnia 
- 4 maja 
Antoniny m. 1 marca 
- p. m. 3 maja 
- m. 12 czerwca 
Anzelma b. 18 marca 
- b. dK. 21 kwIetnIa 
Apolinarego b. m. 23 I1pca 
- m. 23 sierpnia 
Apolonii p. m. 9 lutego 
Apoloniusza m. 18 kwietnIa 
Arkadiusza m. 12 stycznia 
Atanazego b. dk. 2 maja 
- b. m. 22 sierpnIa 
Augusta m. 7 maja 
- Camp. 1 września 
Augustyna b. 26 I 28 maja 
- b. dK. 28 sIerpnia 
Aurelego m. Cord. 27 I1pca 
- b. 12 listopada . 
Aurel1 Anag. p. 25 września 
- p. 15 paźdzIernika 
- m. 2 grudnia 
B.. 
BalbIny p. 31 marca 
8arbary p. m. 4 grudnia 


Barnaby ap. m. 11 czerwca 
BartłomIeja ap. m. 24 sIerp. 
- op. 11 listopada 
Bedy dK. 27 maja 
Benedykta b. 11 marca 
- opata 21 marca 
- mnIcha 23 marca 
.- Józ. Labre 16 kwIetnia 
- paplem 7 maja 
- pusto m. 12 listopada 
Benedykty p. 6 maja 
Bernarda b. 12 marca 
- z Mentony 15 czerw. 
- op. dK. 20 sierpnIa 
- z Lat. 14 wrześnIa 
- kard. 4 grudnia 
Bernardyna 20 maja 
Błażeja b. m. 3 lutego 
- m. 29 listopada 
Bogdana m. 18 maja 
- b. 2 listopada 
Bogdany (Teodoty) m. 17 I1p. 
- m. 2 sIerpnia 
Bogumiła arc. gniet. 10 czer- 
wca. 
- m. 5 I1stopada 
Bogusława b. W. 22 marca 
Bonawentury b. w. dK. 14 
I1pca 
Bonifacego b. I m. 14 maja 
- b. m. 5 czerwca 
- m. 17 sierpnia 
- pap. 25 październIka 
Bronisławy p. 1 wrześnIa 
Brunona ks. 2 lutego 
- Sig. b. 18 lipce. 
- op. 6 pa:l:dzlernlka 
- b. 11 październIka 
- ap. 15 października 
Brigidy p. 1 lutt!go 
C. 


Cecylii p. m. 22 I1stopada 
Celestyna p. 6 kwietnIa 
- m. 2 maja 
Cezarego Naz. 25 lutego 
- b. 22 sierpnIa 
- Dam. m. 1 I1stopada 
- Arab. m. 28 grudnia 
Cypriana Cor. m. 10 marca 
- b. m. 14 I 16 września 
- m. 26 września 
- op. 9 grudnIa 
Cyriaka m. 8 sierpnia 
Cyryla b. w. dK. 28 stycznIa 
I 9 lutego 
- Jer. b. W. dK. 18 marca 
- b. w. ap. Słowo 14 lutego 
I 7 I1pca 
Czesława w, Polaka 20 I1pca 


D, 


Damazego p. w. 11 grudnia 
Damiana m. 27 września 
Daniela Pat, m. 3 stycznIa 
- pror. 21 sIerpnia 
Dezyderiusza b, m, 11 lutego 
I 23 maja 
Dlonizego b. 8 kwietnIa 
- p, 26 grudnIa 
Dominika op. 22 stycznIa 
- Cal. 12 maja 
- w. 4 I 6 sierpnia 
- Lor. 14 październIka 
- b. w. 20 grudnIa 
- Syl. op. 20 grudnia 
- m. 29 grudnia 
Doroty p. m, 6 lutCllro 
- p. m. 5 września 


1':, 


Edmunda b. w. 16 I1stopada 
Edwarda kro 5 stycznia I 13 
października 
- kro m. 18 marca 
Eleonory p. 21 lutego 
Eliasza 20 I1pca 
EI:l:biety p. 18 czerwca 
- kro wd. 4 I 8 }!opca 
- matkI św. Jana 5 I1st. 
- wdowy 19 I1stopada 
Emila m. 22 maja 
- dIak. m. 15 wrześnIa 
- m. 6 październIka 
Emll1ana b. 8 sIerpnIa 
- W. 11 paźdzIernika 
- kap. 12 listopada 
- m. 6 grudnIa 
Emiliany p. 5 stycznia 
Erazma b. m. 2 czerwca 
- Ant. m. 25 I1stopada 
Ernesta op. 27 marca 
- op. m. 'J:l marca I 13 I1pca 
- b. 30 czerwca 
EugenII p. m. 25 grudnia 
Eugeniusza m. 4 stycznIa 
- b. m. 4 marca 
- Byr. m. 20 marca 
- b. m. 2 maja 
- b. m. 13 I1pca 
- Cap.m. 6 września 
- b. Tol. 12 I1stopada 
- b. m. 15 listopada 
- Arab. m. 20 grudnia 
Eustachego b. w. 16 lipca 
- m. 20 września 
- w. 12 października 
- m. 20 I1stopada 
- b. 28 I1stopada 
Euzebiusza m. 5 marca 
- Med. b. 12 sIerpnIa 
- w. 14 sIerpnIa 
Ewarysta p. m. 26 paźdzlern. 


F. 


Fablana p. m. 20 stycznia 
- m. Cat. 31 grudnIa 
Felicjana b. m. 24 stycznia 
- A!r. m. 30 stycznia 
- m. 2 lutego 
- 9 czerwca 
- :l:ołn. m. 21 I1pca 
- b. m. 20 października 
- m. Vlen. 19 I1stopada 
Feliksa k. 14 stycznia 
- Kap.w. 18 maja 
- p. m. 30 maja 
- b. 14 I1pca 
- b. 19 I1pca 
- m. 27 I1pca 
- I Adukata mm. 30 sIerpnia 
- W. 20 I1stopada 
Filipa b. 11 kwietnIa 
- ap. m. 1 maja 
- m. Rzym. 10 I1pca 
- w. 23 sIerpnIa 
- m. Aleks. 13 wrzesnla 
- m. 13 wrześnIa 
- b. m. 22 paźdzIernika 
FilipIny m. 20 wrześnIa 
Filomeny p. 5 I1pca 
- 11 sierpnia 
Florentyny p. 20 czerwca 
Floriana m. 4 maja 
- m. Cal. 17 grudnia 
Flory p. m. 29 I1pca 
- p. m. 24 I1stopo.da 
Franciszka Sal. 29 kwietnia 


27
>>>
- a Paulo 2 kwietnia. 
- Hler. w. 1l maja 
- Kar. w. 4 czerwca 
- BoI. w. Ił lipca 
-- Be'r. w. 4 pa:!;dzlernlka 
- Borg. 10 pa:!;dzlernlka 
- Ksaw. 3 
udnla 
FranciszkI Rz. wd. 9 marCa 
Fryderyka b. m, 18 lipca 


G. 


Gabriela arch. 24 marca 
Gawia op. 16 pa:!;dzlernlka 
Genowefy p. 3 stycznia 
Gerarda b. m. 24 wrześnIa 
- Maj. w. 16 pa:!;dzlernlka 
Gertrudy p. 17 marca 
- p. 15 listopada 
Gerwazego m. 19 czerwca 
Grzegorza b. 4 stycznia 
-- N. b. 9 marca 
- W. pap. dK. 12 marCa 
- b. Hllb. 24 kwIetnia 
- Naz. b. dK. 9 maja 
- VII pap. 25 maja 
- b. TraJ. 25 sierpnIa 
- b. w. Arm. 30 września 
- cud. 17 listopada 
- pap. III 28 listOpada 
- m. 24 grudnIa 
Gwidona And. w. 12 września 


H. 


Heleny p. 22 maja 
- p. m. z Burg. 13 sierpnia 
- ces. 18 sierpnIa 
Henryka b. m. 19 stycznia 
-ces. W. 15 lipca 
hiacynty p. 30 stycznia 
Hieronima E. w. 20 lipca 
- w. dK. 30 września 
Hilarego b. w. dK. 14 styczno 
- b. 16 marca 
- b. Arel. 5 maja 
- b. Gaw. 25 października 
Hilarii m. 12 sIerpnia 
Hipolita m. Afr. 3 lutego 
- b. Port. m. 22 sierpnia 
- b. Pont. 19 listopada 
- m. 2 grudnia 
Honorata op. 16 stycznia 
- b. Amb. 16 maja 
Honoraty p. 11 stycznia 
Huberta b. 3 listopada 
Hugona b. l kwietnia 
- b. w. Rot. 9 kwietnia 
- op. 29 kwietnIa 
-- b. 17 listopada 


I. 


Idzif'go op. l września 
Ignacejto b. m. l lutego 
-- m. Afr. 3 lutego 
- W. 31 lipca 
- b. Konst. 23 październIka 
Ildefonsa b. 23.stycznla 
Innocentego b. ter. 17 kwlet. 
- m. 4 lipca 
- p. W. 28 lipca 
Ireneusza b. m. 25 marca 
- b. m. 28 czerwca 
Ireny p. m. 5 kwietnIa 
- m. Tess. :I maja 
-- m. 18 wrześnIa 
- p. m. 20 pa:!;dzlernlka 
Iwona kapl. W. 19 maja 
Izydora b. Ant. m. 2 etycznla 
- Aleks. 1:1 etycznla 
- m. S lutego 
- b. dK. 4 fcwletnla 


28 


- m. Cord. 17 kwietnia 
- rolnika 10 maja 
- Chlo. 1:1 maja 
- m. 14 grudnia 


J. 


Jacka m. 10 lutego 
- Cez. m. 3 lipca 
- w. 17 sIerpnia 
- m. Rzym. 11 września 
Jadwigi ks. wd. 16 paMzlern. 
(dla śląska 15 październ.) 
Jakuba pusto 28 stycznia 
- m. Lam. 30 kwIetnia 
- mlod. ap. m. l maja 
- Btrepy b. W. l czerwca 
- b. Nlz. 1:1 lipca 
-- star ap. 25 lipca 
- pusto Am. (j sierpnIa 
Jana Dobr. b. 10 stycznIa 
- b. Raw. 12 stycznia 
- Cal. 15 stycznia 
- mnicha Rzym. 17 stycznia 
- Chryz. b. w dK. 27 styczno 
- W. z Maty 8 lutego 
- BoJ!:. 8 marca 
- Barkan der 17 marca 

 Dam. W. dK. 27 marca 
- Kap. w. 28 marCa 
- ap. ew. przy bramIe lać. 
6 maja 
- Milcz. 13 maja 
- de la Balie W. 1:1 maja 
- Nep. m. 16 maja 
- pap. m. 27 maja 
- Fr. Reg. w. 16 czerwca 
- Chrzc. 24 czerwca 
- Gwalb. op. 12 lipca 
- Chrz. ścięcIe 29 sierpnia 
- Dukl. W. 1 pażdzlernlka 
- Kant. W. 20 października 
- od Krzy:1:a W. 24 listopada 
- Berch. W. 26 listopada 
-- ap. I ew. 27 grudnia 
Jerzego b. Ant. 19 kwietnia 
- m. 23 kwietnIa 
- diak. m. 27 lipca 
- Llm. m. 24 sierpnia 
- b. Vien. 2 listopada 
Joachima, ojca NMP 20 marca 
- Ben. 16 kwIetnia 
Joanny 24 maja 
- Fr. de Ch. wd. 21 sierpnia 
Jolenty Ks. 15 czerwca 
Józefata b. m. 14 listopada 
Józefa Leon. 4 lutego 
- diak. Antloch. 1:1 lutego 
- ObI. NMP. 19 marca 
-- Just. 20 lipca 
-- Kal. w. 27 sIerpnia 
- m. 9 stycznia 
- z Kup. w. 18 września 
Juliana m. 7 stycznia 
- b. 28 stycznIa 
- m. 12 lutego 
-- Cap. 17 lutego 
- mnIcha 9 czerwca 
- m. 9 sierpnia 
-- m. 2 września 
- pusto 18 października 
- b. Apam. 9 grudnia 
Juliany wd. 7 lutego 
- p. m. 16 lutego 
- m. 17 sierpnia 
Julii m. 16 kwietnia 
-- p. m. 22 maja 
-- p. m. 21 lipca 
- Nol. m. 27 lipca 
- m. 1 pa:!;dzlernlka 
- p. m. Aug. 7 pa:tdzlernlka 
-- p. m. 10 grudnia 
Juliusza m. Afr. 12 stycznIa 
- prezb. 31 stycznIa 


- p. 12 kwietnia 
- m. 27 ml\ja 
- m. 19 elerpnla 
- m. 20 grudnia 
Justyna m. m. 13 I 14 kwit. 
- prezb. m. 17 września 
Justyny m. Bard. 14 maja 
- m. Mog. 16 czerwca 
- p. m. 26 wrześnIa 
- p. m. 7 pa:!;dzlernlka 
- p. m. 30 ltstopada 


K 


Kajetana W. 7 sierpnia 
Kaliksta b. w. 14 pa:!;dzlern. 
Kamila Leli. w. 14 I 18 lipca 
Kanuta kro m. 19 stycznIa 
Karola Bor. b. 4 listopada 
Katarzyny R. p. 2 lutego 
- Bon. p. 9 marca 
- Szw. p. 22 marca 
- wd. 22 marca 
- Sen. p. 30 kwietnIa 
- p. m. 2:1 listopada 
Kazimierza kro w. 4 marca 
Klary p. 12 sierpnia 
- p. 18 sierpnia 
Klaudii m. 20 marca 
Klemensa Dw. W. 1:1 marca 
- p. m. 23 listopada 
KlotyIdy kro 3 czerwca 
Konrada pusto 19 lutego 
- op. 22 marca 
- b. m. 1 czerwca 
- m. 7 sIerpnia 
- b. 21 listopada 
KonstancjI m. 19 wrz,śnla 
Konstantego b. m. 29 stycz. 
- m. 26 sierpnIa 
- b. 1 września 
- 23 wrześnIa 
- w. 30 listopada 
- m. Trew. 12 grudnIa 
Korduli m. 22 pa:!;dzlernlka 
Kornela J!:oln. I b. 2 lut. 
- p. 14 I 16 września 
- m. 31 grudnia 
Kornelii m. 31 marca 
Kosmy m. 27 września 
Krysp'ina m. 25 pa:!;dzlernlka 
Kryspiny m. :I grudnia 
Krystyna puts. m. 12 lIstop. 
Krystyny p. m. Persko 13 
ma.rca. 
- p. m. 24 lipca 
Krzysztofa m. 25 lipca 
- mnicha m. 20 sIerpnia 
Kunegundy ces. p. 3 marca 
- kslę:l:ny p. 24 lipca 


L. 


Leokadii p. m. 9 grudnia 
Leona b. 20 lutego 
- m. 1 marca 
- b. m. 14 marca 
-- p. W. dK. 1l kwietnia 
- IX p. 19 kwietnia 
- w. 2:1 maja 
- II p. W. 28 czerwca 
Leonarda W. 6 listopada 
- W. 26 listopada 
Leonidasa m. 28 stycznia 
Leony m. 15 czerwca 
Leopolda 15 listopada 
Longina win. m. 15 marca 
Lucjusza b. m. 2 marca 
Lucyny 30 czerwca 
Ludwika m. Kor. 30 kwlet. 
- b. Tul. 19 elerpnla 
- kro fr. 2:1 elerpnla 
- Bert. 9 październIka 
LudwikI wd. 31 stycznIa
>>>
I,. 


Lucjana k. m. 7 stycznia 
- k. p. Bel. 8 stycznIa 
- m. 28 maja 
- m. Afr. 13 czerwca 
- m. Dyr. 7 IInca 
- NIk. 26 pa:Mzlernika 
- m. Tryp. 24 grudnia 
I.ucjl p. m. 25 czerwca 
- m. 6 lipca 
- m. 16 wrześnIa 
- p. m. 13 grudnia 
Lukasza diak. m. 22 kwlet. 
- m. 10 września 
- ew. 18 pa
dzlernlka 
M. 


Macieja b. Jer. 30 stycznia 
- ap. m. 24 lutego 
Makarego op. 2 stycznia 
- op. 15 stycznia 
- b. Jer. 10 marca 
- b. Antloch. 10 kwietnia 
- m. Syr. 12 sIerpnIa 
Makryny p. 19 lipca 
Maksymiliana b. 12 pa
dz. 
- b. m. 29 pa
dzlf'rnlka 
Małgorzaty z Kort. 22 lutego 
- kro 10 czerwca 
- p. m. 20 lipca 
- wd. 27 sIerpnia 
- Alac. p. 17 pa
dzlernlka 
Marcela p. m. 16 stycznIa 
- :toIn. m. 30 pa
dzlernlka 
- b. 1 listopada 
Marceli wd. 31 "tycznia 
- m. 28 czerwca 
Mal'celina p. m. 26 kwietnIa 
- k. w. 14 lipca 
Marceliny p. 17 lipca 
Marcina b. Tungr. 21 czerw. 
- b. I lipca 
- b. m. Trpw. 19 lipca 
- opata 24 pa:Mzlernlka 
- b. w. 11 listopada 
- p. m. 12 listopada 
- op. Sant. 7 grudnia 
Mariana diak. m. 17 st. 
- m. 30 kwietnia 
- W. 19 sierpnIa 
- m. 17 pa
dzlernlka 
Marii NP. Zaśl. 23 stycznIa 
- obj. w Lourdf's 11 lutego 
- Zwlast. 25 marca 
- 7 BoI. pIątek przed N. 
Palm. 
- Dobrej Rady 26 kwietnIa 
- Kr61. Kor. Pol. 3 maja 
- Lask. 2 niedzIela mala 
- Wsporn. wlern. 24 maja 
- Pośr. łask. 31 maja 
- N. Pomocy 27 czerwca 
- Nawledz. 2 lipca 
- Szkaplerz. 16 lipca 
- AnIelskIej 2 sIerpnIa 
- Śnle:!:nej 5 sIerpnIa 
- Wnlebowz. 15 sierpnIa 
- Jasnog6rsk. 26 sIerpnia 
- PocIeszenIa niedz. po 28 
sierpnIa 
- Narodz. 8 września 
- Najśw. Im. 12 września 
- Bolesnej 15 wrześnIa 
- Wykupu n. 24 wrześnIa 
- R6
anlec 1 nIedz. pa
dz. 
- Macierzyństwa 11 paMz. 
- Ostrobram. 16 lIstopada 
- Oflarow. 21 listopada 
- Nlep. Pocz. 8 grudnia 
- Loret. 10 grudnIa 
Marii Kleof. 9 kwIetnIa 
- Jakub. 25 maja 
- Magd. 29 maja 


- p. 19 wrześn!a 
- Franc. p. 6 pa
dz. 
- SalomeI 22 pa
dziernlka 
- m. 1 listopada 
- p. m. Kord. 24 listopada 
- m. Rzym. 2 grudnIa 
Mariusza m. 19 stycznIa 
Marka m. Nic. 13 marca 
- ew. m. 25 kwietnIa 
- b. At. m. 28 kwIetnia 
- m. 18 czerwca 
- m: 3 lipca 
Marka m. 31 sierpnIa 
- b. Ryb. 27 września 
- p. w. 7 pa
dzlernik" 
Marty m. 19 stycznia 
- ;. m. 23 lutego 
- m. 21 czerwca 
- p. 29 lipca 
- m. 20 września 
- p. m. 20 pa
dzlerni'a 
Mateusza ap. ew. 21 września 
- pusto m. pol. 12 listopada 
Matyldy kro 14 marca 
Maura b. 8 IIslOonada 
Maurycego m. 10 lipca 
Medarda b. 8 czerwca 
Malanil zak. 31 grudnIa 
Melchiora m. 7 września 
Metodego ap. Słowo 7 lipca 
Michaliny wd. 19 czprwca 
Michała de Sanctls 10 kwlet. 
- b. Syn. 23 maja 
- arch. 29 września 
Mikołaja kard. b. Bon. 10 
maja 
- Peregr. 2 czerwca 
- W. 10 wrześnIa 
- m. 13 pa
dzlernlka 
- p. 13 listopada 
- b. w. 6 grudnIa 
Modesta m. Afr. 12 stycznIa 
- LewIty m. 12 lutego 
- b. Trew. 24 l\1tego 
Moniki 4 maja 


N. 


Natalii m. Kord. 27 lipca 
- 1 grudnia 
NIkodema 3 sIerpnIa 
Nestora b. m. 26 lutego 
- b. m. 4 marca 
- m. 8 wrześnIa 
- m. 8 pa
dzlernika 
Norberta b. 6 czerwca 


O. 


Odona b. Urg. 7 lipca 
Oktawiana m. Kart. 22 marca 
Onufrego pusto 12 czerwca 
Oskara b. w. 3 lutego 
Otylii p. 13 grudnIa 
P. 


Pafnucego m. 19 kwietnIa 
Pankracego m. 12 maja 
Paschalisa 17 maja 
Paulina b. w. 29 kwienla 
- m. Tud. 26 maja 
- b. w. z NolI 22 czerwca 
- b. m. 31 sIerpnIa 
Paullny m. 6 czerwca 
- m. Rzym. 2 grudnia 
- m. Rzym 31 grudnIa 
Pawła I pusto 15 stycznia 
- m. Adr. 19 stycznia 
- ap. nawr. 25 stycznIa 
- b. Pel. 7 marca 
- m. Syr. 20 marca 
- mnIcha m. 17 kw. 
- Od Krzy:!:a w. 23 kwietnIa 
- k. m. 1 czerwca 


- pap. 28 czerwca 
- ap. m. 29 czerwca 
PelagII m. 23 marca 
- p. m. 4 ma.la 
- p. m. 9 czerWca 
- nok. 8 pfttdzlernlka 
Piotra w. 10 stvcznla 
- m. Alpks. 11 stycznIa 
- NOlasko W. 31 stvcznla 
- kard. Alb. 8 11Ite
0 
- Dam. b. dK. 23 luteIlO 
- bIcz. m. Rzym. 2 czerwca 
-- ap. m. 29 czerwca 
- w okowach 1 sierpnIa 
Piotra Klaw. W. 9 września 
- z Alk. W. 19 pa
dzlernlka 
- Złotoust. b. 4 grudnia 
Placvda mnicha m. 5 pa:Mz. 
POlikarpa b. m. 26 stycznIa 
Prokropa m. 8 lipca 
Protazego m. 19 czerwca 
- m. 4 sIerpnia 
- b. 24 listopada 
PryskI p. m. 18 stycznia 


R. 


Rafała arch. 24 pa
dzlernlka 
Ra.łmunda de P. 23 stycznia 
- kard. W. 31 sIerpnia 
Reginy p. m. 7 wrześnIa 
Roberta op. W. 17 kwietnIa 
- op. 29 kwietnia 
- op. 7 czerwca 
Rocha w. 16 sIerpnia 
Romana op. 28 lutego 
- op. Ant. 22 maja 
- :!:ołn. m. 9 sierpnIa 
- b. m. 6 pa
dzlernlka 
- b. Rot. 23 pa
dzlernlka 
- m. Ant. 18 listopada 
- k. 24 listopada 
Romany p. 23 lutego 
Romualda op. 7 lutego 
Rozalii p. 4 wrześnIa 
Róży Llm. p. 30 sierpnIa 
- p. 4 września 
Rufina m. 30 lipca 
Ryszarda kro 7 lutego 
- b. 3 kwietnia 
- b. And. 9 czerwca 


S. 


Sabiny m. 27 pa
dziernlka 
Sadoka m. z tow. 2 czerwca 
Salomei kslę:!:. p. 17 lIstop. 
Saturnina m. 29 listopada 
Scholastyki p. 10 lutego 
Sebastiana m. 20 stycznIa 
Serafina W. 12 pa
dziernika 
Serwacego b. 13 maja 
Sewera b. 30 kwIetnIa 
- m. 8 listopada 
Seweryna b. 8 stycznia 
- b. W. 23 paMzlernlka 
Sokratesa m. 19 kwietnia 
- m. 17 wrześnIa 
Stanisława b. I m. 8 maja 
- KostkI 13 listopada 
Sylweriusza p. m. 20 czerwca 
Sylwestra b. 20 listopada 
- op. 26 listopada 
- I p. 31 grudnia 
Symeona b. m. 18 lutego 
Szczepana (Stefana) op. Mur. 
8 lutego 
- m. Egipt. I kwietnIa 
- b. Ant. m. 25 kw. 
- kro 2 wrześnIa 
- m. 26 grudnia 
Szymona z Llpn. w. 18 lipca 
- Słupn. W. 3 września 
- BPa 28 pażdzlerIi.1

 


29
>>>
I"""" 


T. 


'l'adeuaa ap. 38 pafdll1ernlka 
Tekli p. m. 23 września 
- ksIenI 15 pa:tdzlernlka 
Telesfora p. m. 5 etycznla 
Teodora m. 7 lutego 
- b. m. 26 marca 
- iWin. m. 9 Iletopada 
Teodory pok. 11 wrz. 
Teofila b. 7 marca 
- b. 27 kwIetnia 
- m. 22 lipca 
- mnicha w. 2 pa:tdzlernlka 
- b. Ant. 13 pa:tdzlernlka 
Teofil p. m. 28 grudnia 
Teotyma (Bogueława) m. 18 
grudnia 
Teresy od Dz. J. 3 paMzlern. 
- p. 15 października 
Tomasza z Akw. w. dK. 7 
marca. 
- z Vlllanowa b. w. 22 wrze- 
AnIa 
- b. Ber!. 2 października 
- ap. m. 21 grudnia 
- m. 29 grudnia 
Tymoteusza b. m. 24 etycznla 
- m. 24 marca 
Tytusa b. w. 6 lutego 


u. 


Urbana b. 2 kwietnia 
- m. 16 kwIetnIa 
- p. m. 25 maja 
- p. 19 grudnia 
Ursyna b. w. 9 Iletopada 
Urszuli p. m. 21 października 
W. 


Wacława kro m. 28 wrzeAnia 
Walentego k. m. 14 lutego 
- b. m. 16 lipca 
Walentyny p. m. 25 lipca 
Walerego b. 28 etycznla 
Waleriana m. 14 kwietnia 
- b. m. 15 grudnia 
Walerll m. 28 kwietnia 
- p. m. 9 grudnia 
Wawrzyńca w. 22 lipca 
- diak. m. 10 elerpnla 
- b. 5 wrzeAnia 
- b. 14 Iletopada 
Wenancjusza m. 18 maja 
Weroniki p. 13 etycznla 
- Jul. kelenl p. 9 lipca 
Wiktora m. 25 lutego 
- w. 26 lutego 
- m. :toin. 21 lipca 
- p. m. 28 lipca 
- b. 23 elerpnla 


TABLICA SWI
T RUCHOMYCH 


T 


Wiktorii m. 17 Iletopada 
- p. m. 23 grudnia 
Wllhl!lrna b. w. 10 atYOl!inla 
- b. w. 29 lipca 
- op. 6 kwIetnIa 
- mnIcha w. 25 czerwca 
Wincentego m. 22 etycznla 
- Kadł. b. w. 8 marca 
- Fer. w. 5 kwietnIa 
- Lewity m. 9 czerwca 
- a Paulo w. 19 lipca 
Wita m. 15 czerwca 
Witalisa m. 9 etycznla 
- m. 28 kwietnia 
Władysława kro węg. 27 czerw. 
Włodzimierza w. 15 lipca 
Wojciecha arc. I m. 23 kwiet. 
Z. 


zachariasza pr. 6 września 
- ojca Aw. Jana 5 lIetopada 
Zenona m. 5 kwIetnIa 
- b. m. 12 kwietnia 
- m. 9 lipca 
- :tołn. m. 22 grudnia 
Zofii p. m. 30 kwietnia 
- m. 18 września 
- wd. m. I 3 córek 30 wrz. 
zuzanny p. m. 11 sierpnia 
Zygmunta kro 2 maja 
Zyty p. 27 kwietnia 


. Pierwaza 
- . 
Wnlebo- Boje ..- 
Mok ,- .. 
70-nlca Popielec WIelkanoe Zeelanle M" ni.dziela 
wat,plenle Clalo ..,tiI 
.. adwentu 
.- o 
Z"- 
1939 5 luty 22 luty 9 kwlecleD 18 maj 28 maJ 8 czerwIec 26 3 grudzieD 
1940 21 etyczeD 7 luty 24 marzec 2 ma 12 m. 23 maj 28 I grudzieC 
1941 9 luty 26 luty I.ł kwiecie. 22 ma l czerwIec 12 caerwiec 25 30 listopad 
1942 l luty 18 laty S kwiecleA 14 ma 24 maj 4 caerwlee 26 29 lIetopad 
1943 21 luty IQ marzec 25 kwiecleD 3 czerwiec I.ł caerwiec 24 caerwiec 23 28 Iietopad 
1944 6 luty 23 laty 9 kwlecleD 18 ..al 28 maj 6 czerwiec 26 3 grud.ieD 
1945 28 atyczeD 14 Imy I kwlecleD 10 ma 20 m.j 31 ma] 27 2 grudaieD 
'946 '7 luty 6 marzec 21 kwIecleD 30 ..a 9 czerwiee 20 caerwlec 24 , grudz.eD 
1947 2 laty 19 Jaty 6 kwlecleD 'S m.J 25 maj S czerwiec 26 30 listopad 
1948 25 atoczeD " luty 28 m.rzec 6 maI 16 m. 27 maj 27 28 lIatopad 
1949 18.aty 2 maraec '7 kwiecie' 26 m. S czerwIec 16 ezerwlec 24 27 lIetopad 
1950 5 luty 22 luty 9 kwiecleD 16 maj 28 maj 8 caerwlec 26 3 grudzieD 
'95' 21 etycaeD 7 luty 25 maraec 3 maj 13 ma] 24 maj 28 2 I!'rudzl.D 
'952 10 luty 27 luty 13 kwlecleD 22 maj l caerwlec 12 czerwiec 25 30 Iiatopad 


,,
YWY Ró
ANIEC W PARAFII" 


Instytut Różańcowy wydał praktyczny pOdręcznik do zakładania 
i prowadzenia 
ywego Różańca p. t.: ..1:ywy Różaniec w parafii". 
POdręcznik ten jest pierwszorzędną pomocą w prowadzeniu stowa- 
rzyszeń parafialnych, a zwłaszcza 
ywego Różańca. Pożądanym było- 
by, aby ów podręcznik znalazł się w ręku wszystkich duszpasterzy, jak 
również prezesów(ek) i zelatorów(ek) 
ywego Różańca, a nawet kie- 
rowników innych zrzeszeń katollckich w parafii, gdyż treść zwłaszcza 
w części organizacyjnej i manifestacyjnej jest pożyteczna dla wszyst- 
kich działaczy na niwie społecznej. Cena 2 zł. Przesyłka 30 gr, 


30
>>>
Hierarchja Kościoła katolickieg
 
na ziemiach Rzeczypospolitej Polskiej. 
.. Najwyższy Pasterz Kościoła: 
Jego świątobliwość 
OJCIEC ŚW. PIUS XI PAPIE
 
Biskup Rzymski 
\przedtem kard. Achilles Ratti, były Nuncjusz Ap. w Polsce.) 
ur. 1857 r., obrany papieżem 6 lutego i koronowany 11 lutego 1922 r. 


METROPOLIA GNIE
NIEŃSKO- 
POZNAŃSKA 


Archidiecezja gnieźnieńsko- poz- 
nańska - Arcybiskup-Prymas Pol- 
ski: J. Em. Kard. August Hlond. - 
Biskup-sufragan gnieźnieński: An- 
toni Laubitz. - Biskup-sufragan 
poznański: Walenty Dymek. 


Diecezja włocławska - Biskup- 
Ordynariusz: Karol Radoński. - 
Biskup-sufragan: Wojciech Owcza- 
rek. 


Diecezja chełmińska - Biskup- 
Ordynariusz: Stanisław Okoniewski. 
- Biskup-sufragan: Konstanty Do- 
minik. 


METROPIOLlA WARSZAWSKA 


Archidiecezja warszawska- 
Arcybiskup - metropolita: J. Em. 
Kar. Aleksander Kakowski. - Bis- 
kup-sufragan: arcypisk. Stanisław 
Gall. - Biskup-sufragan: Antoni 
Szlagowski. 


Diecezja płocka - Biskup-Ordy- 
nariusz: Antoni Julian Nowowiejski. 
- Biskup-sufragan: Leon Wetmań- 
ski. 


Diecezja sandomierska - Admin. 
apostolski biskup Jan Lorek. - 
Biskup-sufragan: Paweł Kubicki, 


Diecezja lubelska - Biskup-Or- 
dynariusz: Marian Leon Fulman.- 
Biskup-sufragan: Władysław GoraI. 


Diecezja podlaska - Biskup-Or- 
dynariusz: Henryk Przeździecki. - 
Biskup-sufragan: Czesław Sokoło- 
wski. 


Diecezja łódzka - Biskup-Or- 
dynariusz: Włodzimierz Bronisław 
Jasiński.- Biskup-sufragan: Kazi- 
mierz Tomczak. 


METROPOLIA LWOWSKA 


Archidiecezja lwowska - Arycybis- 
kup-metropolita: Bronisław Twar- 
dowski. - Biskup-sufragan: Euge- 
, niusz Baziak. 


Diecezja przemyska - Biskup- 
Ordynariusz: Franciszek Barda. - 
Biskup-sufragan: Wojciech Toma- 
ka. 


Diecezja łucka - Biskup-Ordy- 
nariusz: Adolf Piotr Szelążek, - 
Biskup-sufragan: Stefan Walczy- 
kiewicz. 


METROPOLIA KRAKOWSKA 


Archidiecezja krakowska 
Książę-metropolita: Adam Stefan 
Sapieha. - Biskup-sufragan: Sta- 
nisław Rospond. 


Diecezja kielecka - Biskup Or- 
dynariusz: Czesław Kaczmarek. - 
Biskup-sufragan: Franciszek Sonik. 


Diecezja tarnowska - Biskup- 
. Ordynariusz Franciszek Lisowski. - 
Biskup-sufragan: Edward Komar. 


31
>>>
Diecezja częstochowska - Bis- 
kup-Ordynariusz Teodor Kubina.- 
Biskup-sufragan: Antoni Zimniak. 


Diecezja katowicka - Biskup- 
Ordynariusz: Stanisław Adamski.- 
Biskup-sufragan: Juliusz Bieniek. 


METROPOLIA WILEŃSKA 


Archidiecezja wileńska - Arcy- 
biskup-metropolita: Romuald Jał- 
brzykowski. - Biskup-sufragan: 
Kazimierz Mikołaj Michalkiewicz. 


Diecezja łomżyńska - Biskup- 
Ordynariusz: Stanisław Kostka Łu- 
komski. - Biskup-sufragan: Ta- 
deusz Zakrzewski. 


Diecezja pińska - Biskup-Ordy- 
nariusz: Kazimierz Bukraba. - 
Biskup-sufragan: Karol Niemira. 


Biskup polowy Wojsk Polskich- 
Józef Gawlina, biskup tyto Marian- 
ne. 


Wolne Miasto Gdańsk - Biskup 
Ordynariusz: Dr. Splett. 
W Ameryce polscy Ks. Biskupi: 
W diecezji Green Bay: Paweł Rhode 
- W diecezji Marquette: Józef 
Plagens, - W diecezji Grand Island: 
Tomasz Bona, 


Najprzewielebniejsi Ks. Biskupi 
Polacy nie posiadający diecezyj _ 
Metropolita mohylewski: Edward 
Ropp (mieszka w Warszawie), _ 


, 


Biskup tyto egejski Michał Godlew- 
ski, obecnie prof. U. J. - Były bis- 
kup łucko-żytomierski, Ignacy Du- 
bowski, (mieszka w Rzymie). 


Najprzewielebnijsi Ks. Biskupi in- 
nych katolickich obrządków 
w Polsce: 


f 


J 


Archidiecezja lwowska obrz. gr.- 
kat. - Arcybiskup - metropolita: 
Andrzej Szeptycki. - Biskup-sufra- 
gan: Jan Buczko. 


d 
r 
lJ 


Diecezja przemyska obrz. gr.-kat. 
- Biskup - Ordynariusz: Józafat 
Józef Kocyłowski. - Biskup-sufra- 
gan: Grzegorz Łakota. 


k 


Diecezja stanisławowska obrz. 
gr.-kat. - Biskup - Ordynariusz: 
Grzegorz Chomyszyn. - Biskup- 
sufragan : Jan Latyszewski. 


Administrator Alwstolski Łem- 
kowszczyzny - Ks, Jan Polański. 


Najprzewielebniejsi Ks. Biskupi 
obrz. gr.-kat. przybawający w Pol- 
sce: Biskup Mikołaj Czarnecki, Wi- 
zytator Apostolski Słowian, obrząd- 
ku bizantyjskiego. - Biskup tyto 
patareński, obrządku grecko-katol. 
Ks, Nicetas Budka, (mieszka we 
Lwowie) . 


Archidiecezja lwowska obrządku 
ormiansko-katolickiego - Arcybis- 
kup Metropolita: Józef Teofil Te- 
odorowicz. 


s
 
ci 
E: 


SKŁAD DEWOCJONALIÓW 


f t 
l. 


Skład dewocjonaliów przy Instytucie Różańcowym dostarcza na 
zamówienia listowne do POszczE"gólnych parafij w Polsce wszelkie 
artykuly,wchodzące w zakres dewocjonaliów, udzielając dla WKsięży 
Proboszczów G-tygodniowego Kredytu, na połowę należności od każdego 
zamówienia. Na żądanie - wysyłamy cenniki. 


2. 


32 


3 


---
>>>
7(u. c/'wtl.la ffltl.r'lL 
Reportaż z działalności Instytutu Różańcowego. 


Instytut Różańcowy jest stosunkowo młodą placówką, Pracę swoją 
rozpoczął w r. 1930 w Karnkowie, Jako "Instytut Wydawnictw Różańcowych". 
W hl36 r, wydawnictwo uzyskało tymczasowy statut, zatwierdzony przez 
J. E. Ks. Biskupa K. Radońskiego, przekształcając się na Instytut Różańcowy. 
Za zezwoleniem J, E. Ks. Biskupa S. W, Okoniewskiego, Ordynariusza 
diecezji chełmińskiej - Instytut Różańcowy obrał siedzibę swoją w Toruniu, 
Prastarym grodzie pomorskim, gdzie zainstalował się we własnej siedzibie, 
ufundownej przez założyciela Instytutu ks. Franciszka Nowakowskiego. 
Dyrektorem Instytutu jest założyciel jego i fundator ks, Fr. Nowa- 
kowski. 


-, 


. . ' 
ł . 
 .J . 


,. 

.- 


.... . 


INSTYTUT 
RÓŻA
COWY 


.......... ..'fr.- 
. 'I 'i 


- ...-:....;..:,. . 


. q
, ;;( 


. ..
,: 
 I 
.. 


, :"t__ 


r 


" 
-
:. 
"-' . -
. 


A'.'; 


- ....'!,.-

. 


0"0 -i' 


". 


łf 


. ..
;.. 


".., .." 


. .C 'r;.. 


Zadaniem Instytutu jest szerzenie organizacji i propagowanie Mariań- 
skiej Idei Różańcowej, oraz pogłębianie zasad wiary i moralności chrześ- 
Cijańskiej dla silniejszego poparcia w poszczególnych parafiach zadań Akcji 
l(atoIickiej. 
Działalność Instytutu Różańcowego zasadniczo idzie w dwóch kie- 
rUnkach: 
l. łllilionowe rzesze wiernych zorganizowane w Bractwach i Stowarzysze- 
niach różańcowych pobudzić do czynu katolickiego, wprowadzając je na 
odcinek społeczny do współdziałania z Akcją Katolicką. 
2. setki tysięcy katolików, będących już w szeregach Akcji Katolickiej a na- 
wet tych, którzy są poza wszelkiemi organizacjami katolickiemi _ zbliżyć 
do Maryi przez Różaniec św., dając im do rąk ten zwycięski oręż, o którym 
papież Pius XI w swej encyklice "O Różańcu św. Najśw. Maryl Panny" _ 
I, tak mówi: 


:-JiJ
>>>
..Różaniec ŚW. jest nie tylko skutecznym orężem w walce z wrogami 
Boga i nieprzyjaciółmi wiary, ale krzewi także i rozwija cnoty ewangeliczne 
i zdobywa dla nich dusze". 
Następnie ten Wielki Papież łączy Akcję Katolicką z akcją Różań- 
cową - kiedy mówi: 
..Bojownikom Akcji Katolickiej - Różaniec św. niech doda bodźca 
do ochotniejszego i gorliwszego apostolstwa". 
Stąd też Instytut Różańcowy w sposób zdecydowany i wytrwały szerzy 
żywą ideę Mariańską i Różańcową w Polsce, przede wszystkim w zakresie 
wydawniczym: 
l. przez czasopisma dla duszpasterzy, które przynoszą aktualne i praktyczne 
wskazówki, ułatwiające działalność na odcinku Różańcowym - jak: 
..Przegląd Różańcowy", dwumiesięcznik dla V\"Księży, oraz dołączane 
bezpłatnie do każdego numeru Przeglądu ..Szkice kazań katechizmowych" 
przewidziane 5-cio letnim programem Synodu Plenarnego. 
2. przez czasopisma dla wiernych, które ułatwiają pracę duszpasterską 
i wywierają swój korzystny wpływ - jak: ..Czytanki Różańcowe", mie- 
sięcznik dla rodzin katolickich wraz z bezpłatnym dodatkiem: ..Wiara 
i życie w przykładach", ..Czytanki Różańcowe Dzieci", miesięcznik dla 
dziatwy od lat 8 - 14.; tanie i popularne broszury antykomunistyczne 
serii "Czerwone Sztandary", wychodzące periodycznie, które mają na 
celu demaskowanie podstępnej i zbrodniczej działalności agentów komu- 
nistycznych. 
3. przez wydawnictwa, ułatwiające WKsiężom prowadzenie Stowarzyszeń 
Różańcowych w sposób nowoczesny, stosowny do czasów dzisiejszych do 
czasów Akcji Katolickiej - jak: praktyczny podręcznik dla duszpasterzy 
i kierowników Stowarzyszeń Różańcowych p. t. ..
ywy Różaniec w pa- 
rafii". 
4. przez wydawnictwa, dopomagające wiernym zrozumienie istoty Różańca 
ŚW., oraz ułatwiające praktykowanie tej naj milszej Matce Najświętszej 
modlitwy - jak książeczki z Tajemnicami Różańcowemi: ..
ywy Różaniec" 
- dla dorosłych i ..
ywy Różaniec Dzieci" - dla dziatwy od lat 8 - 14. 
Książeczki te czynią milszym należenie do Kół 2ywego Różańca, bo wy- 
kluczają niepraktyczne i niehigieniczne luźne ..tajemniczki". 
5. przez wydawnictwa różne, wykluczające bierność wiernych. lub pobudza- 
jące do interesowania się sprawami parafii - jak: zbiorek pieśni proce- 
syjnych p. t. ..Spiewajmy wszyscy razem" i wydawany co roku, bogato 
ilustrowany "Kalendarz Królowej Różańca św.... Kalendarz ten ze 
względu na swą obfitą i praktyczną treść jest prawdziwym przyjacielem 
każdego domu katolickiego. 
Warto przy tern zwrócić uwagę, że Instytut Różańcowy, na życzenie, 
wydaje kalendarz dla każdej parafii w Polsce, z odpowiednim tytułem 
i treścią na kilku stronicach z życia parafialnego danej parafii. Cena nie 
przenosi kosztu normalnego kalendrza. 
Własny kalendarz parafialny jest niewątpliwie wielką pomocą w pracy 
duszpasterskiej WKsięży Proboszczów. Stąd też wiele parafij w Polsce, przy 
pomocy Instytutu Różańcowego, wykorzystuje ten środek, jako pomoc 
w pracy parafialnej, 


34 


..........
>>>
li 
e 


Działalność ogólna Instytutu Różańcowego wyraziła się w różnych 
przejawach: 
1. Instytut Różańcowy prowadzi propagandę idei różańcowej wśród szero- 
kich warstw społeczeństwa katolickiego we własnych czasopismach oraz 
na łamach ogólno-polskiej prasy katolickiej. 
2, opierając się na ślubowaniu akademickim - Instytut w początkach 
1937 r. przeprowadził w prasie propagandę, aby ideę ślubowań rozpow- 
szechnić wśród szerokich kół społeczeństwa polskiego l spowodować 
pójście śladami akademików przez różne zrzeszenia katolickie. To miało 
swe dodatnie i pozytywne echo. Dla ugruntowania zaś idei ślubowań, 
została wydana nakładem Instytutu Różańcowego broszura p, t. ..Ślu- 
bujemy". Rzecz zawsze aktualna. 
3. została z inicjatywy i staraniem Instytutu zorganizowana z Polski Piel- 
grzymka do Lourdes w okresie czasu od 29 września do 15 października 
1937 r, 
4. Instytut Różańcowy popiera dzieło uchrześcijanienia handlu dewocjo- 
naliami, bądź to przez akcję propagatorską w prasie, bądź też w kon- 
kretnej formie składu dewocjonaliów przy Instytucie Różańcowym, który 
obsługuje setki parafij w dewocjonalia, przesyłając różne artykuły na 
zamówienia listowne. W planach Intsytutu przewidziane jest stworzenie 
Zakładów Wytwórczych Dewocjonal
ów. 
Nadto Instytut współdziałał w organizowaniu i przeprowadzaniu 
uroczystych akademii, zjazdów i kongresów różańcowych przez bezpośredni 
udział swych przedstawicieli, w charakterze prelegentów w różnych punktach 
kraju jak nprz,: w Wilnie, w Wielkiej Woli (diec. sandomierska), Gniewkowie 
(archidiec. gnieżnieńsko-poznańska), Gnieźnie, w Toruniu, w Wąbrzeźnie 
(diec. chełmińska) w 
ywcu (archidiec. krakowska). 
Podając powyższe do wiadomości Więlebnego Duchowieństwa, oraz 
społeczeństwa katolickiego - wyrażamy nadzieję, że Instytut Różańcowy 
spotka się jeszcze z większym poparciem jego zamierzeń, mających na celu 
odrodzenie duchowe Polski, przez ożywienie kultu i czci do Najświętszej Maryi 
Panny - Królowej Korony Polskiej. 


a 


y 
e 


e 


e 


'ł 


Ił 
a 
e 
a 


il. 
D 
Y 


Ił 



. 


"DROGA KRZYżOWA GORZKIE żALE" 


) 
e 
1 


Różnorodność tekstów Drogi Krzyżowej i Gorzkich 
alów, jakie 
są w książeczkach do nabożeństwa - utrudnia wiernym współudział 
w tych pięknych nabożeństwach. 
Aby tę trudność usunąć - Instytut Różańcowy wydał popularne 
i tanie wydanie ilustrowane Drogi Krzyżowej i Gorzkich 
alów w jed- 
nej książeczce pod tytułem: ..Droga Krzyżowa i Gorzkie :taJe". 
"Droga Krzyżowa i Gorzkie 
ale" zawierają tekst przyj"ęty w wię- 
kszości parafii w Polsce. 
Wartość wydawnictwa podnoszą dołączone nuty, oraz artystyczne 
ilustracje poszczególnych stacyj Drogi Krzyżowej. Cena 30 groszy. 
Przy zamówieniach powyżej 100 egz, - 20"10 rabatu. Zamawiać 
w Instytucie Różańcowym w Toruniu, 


1 
e 


y 
y 


- 


::'5 


.ł....... 


.
>>>
(jeden ze szkiców projektowanych I 


13uJ.ujQm1f. koAc.iół 


przy Instytucie Różańcowym pod wezwaniem Królowej Różańca św. 


W dalszym rozwinięciu swej działalności, Instytut Różańcowy w Toruniu 
podjął projekt bUdowy własnej kaplicy dla zakładów, które są przewidziane 
przy Instytucie Różańcowym jak: Sierociniec z Zakładami rzemIeślniczo- 
wychowawczymi, wytwórnia dewocjonaliów i t. p. 
Znalazł się nawet szlachetny Fundator. który, doceniając doniosłość 
akcji podejmowanej przez Instytut Różańcowy oraz wczuwając się w po- 
trzebę pobudowania śWiątyni przy Instytucie Różańcowym, zadeklarował 
na ten cel poważną ofiarę: 60.000 zł. 
Projekt bUdowy kaplicy na potrzeby Instytutu Różańcowego Rada 
Miejska m. Torunia potraktowała życzliwie, ofiarowując przepiękny plac 
pod budowę, tuż obok Instytutu Różańcowego, ale z zastrzeżeniem, żeby 
to nie była mała kaplica, ale raczej kościół, dostosowany nie tylko dla potrzeb 
Instytutu Różańcowego, ale zarazem dla okolicznej ludności, pozbawionej 
dotąd świątyni w tej dzielnicy, zbyt oddalonej od kościołów w śródmieściu. 
Zastrzeżenie to trzeba uznać za słuszne, tymbardziej, że świątynia 
ta ma oprócz tego służyć, jako pomocnicza i dla potrzeb armii. Tu bowiem 
mają być odprawiane nabożeństwa polowe, w związku z otwarciem - tuż 
obok Instytutu - olbrzymiego placu rewij wojskowych, Czętnie też korzysta- 
łoby z kościoła tego wojsko, zwłaszcza oddziały wojsk lotniczych i pułk clęż
 


:1fi 


.
>>>
kiej artylerii, oraz formacje saperskie, które obecnie muszą odbywac zbyt 
uciążliwą drogę do kościoła iarnizonowego, oddalonego około trzy kilometry. 
Wobec tego jednak trzeba było plany kościoła odpowiednio rozszerzyć 
i nadać charakter bUdowy monumentalnej. 
Plany już są przygotowywane. 
A skąd środki na to? 
Srodki na budowę tej świątyni znajdą się z całą pewnością! 
Pod tym względem musimy być idealistami, a nie zbytnimi realistami... 
Budowa wszystkich kościołów, nawet naj wspanialszych świątyń, roz- 
Poczynała się nie od gotówki już z góry przeznaczonej... 
Znajdą się środki z tego samego źródła, z którego znalazła się i ta 
pierwsza deklaracja 60.000 złotych na ten cel. 
Ufamy w cudowną pomoc Naszej Pani, bylebyśmy tylko godnymi 
i szczerymi Jej sługami byli, 
Znajdą się dusze szlachetne nie tylko w Toruniu, ale i poza Toruniem 
- w Polsce i zagranicą, które swą miłość dla Królowej Polski .- będą chciały 
okazać. 
Znajdą się szlachetne dusze, które w tym przeświadczeniu, że kto na 
ziemi buduje Dom Bogu, to sobie zapewnia miejsce w niebie, nie poskąpią 
na ten cel ofiar ze szczerego swego serca. 
Znajdą się ludzie, którzy, w zrozumieniu dotychczasowych wysiłków 
Instytutu Różańcowego, zechcą przyjść z pomocą, aby w ten sposób powstał 
tu poważny ośrodek - z zasięgiem na całą POlskę - tej pracy oddany, której 
zaczątki wprawdzie, ale już tak pomyślnie się rozwijają. 
Ze swej strony chcemy wszystkie nasze siły i środki temu celowi po- 
śWięcić! 
Prosić będziemy o pomoc z nieba i od ludzi dobrej woli. 
Tak nam dopomóż Bóg! 


. 


Największą zachętą i bodźcem w tych początkowych naszych wysiłkach 
do zrealizowania powyższego Dzieła Bożego jest życzliwe poparcie ze strony 
J, E. Ks. Biskupa Dr. Stanisława W. Okoniewskiego, który w dn. 5, III. 1938 r. 
raczył nam udzielić na te prace swoje Arcypasterskie błogosławieństwo, 
przesyłając te słowa: 


"Błogoslawit;całą duszą sprawie budowy koś- 
cioła dla Instytutu Różańcowego, który to kościół 
będzie służył zarazem potrzebom armii naszej". 


t Stanisław Wojciech Okoniewski 
bp.. Clulmińd:i 


P.lplin, dnia 5 ma1'ca 193H 1'. 


37
>>>
Ks. Fr. Nowakowski. 


7rucjtZttZ RóitZńcowtZ 


"Idź... i głoś mój Różaniec!" 
(Słowa Najśw. Maryl Panny do BW. Dominika). 
..Je:l:ell mój Ró:l:anlec mógł uleczyć śwIat za 
czasów św. DominIka, to ten:l:e Ró:l:anlec I dziś 
mo:l:e to Bamo spelnlć... 
Idi wIęc I ty... I gloś mój Ró:!:aniec! 
(Słowa Najśw. Maryl Panny do BI. Alaln de la 
Roche) . 


I D E A: 
Papież Pius XI w swej encyklice ,,0 Różańcu św. N. M. P.", po przy- 
toczeniu szeregu momentów historycznych, kiedy to Różaniee św. spełnił 
swoją zwycięską rolę - wskazuje obecnie na tenże Różaniec, jako skuteczny 
środek na dzisiejsze czasy, zdolny zwalczać nowe błędy, zwłaszcza błędy 
komunistów i, zachęcając wszystkich katolików świata do modlitwy różań- 
cowej, wyraża swoją wolę i nadzieję w te słowa: 
"Jeśli wszysc
' chrześcijanie połączą swe ufne i żarliwe wołanie 
błagalne, możemy niezłomną żywić nadzieję, że Najświętsza Panna 
jak dawniej, tak i dziś uprosi u Swego Syna Bożego, aby wzburzone 
fale przycichły, opadły i uspokoiły się, i aby ten wspólny chwalebny 
wysiłek modlitewny promiennym uwieńczony został zwycięstwem". 
W słowach tych zawarta jest wielka idea przeniknięcia wszystkich 
poczynań katolickich duchem modlitwy tej modlitwy zwycięskiej, modlitwy 
Różańcowej. 
Wgłębiwszy się w sens zacytowanych wyżej słów, a jeszcze więcej, kiedy 
rozpatrujemy je na tle całej encykliki o Różańcu św. N. M. P. - mimowoli 
serce rwie. się do czynu. 
Chciałoby się ideę tę rozpowszechnić wśród jak naj szerszych warstw 
społeczeństwa; przeniknąć nią wszystkie zrzeszenia katolickie; objąć nią 
olbrzymie rzesze wiernych, a jako określenie tej formy działania przyjąć 
nazwę: "Krucjata Różańcowa". 
Byłoby to naj prawdopodobniej urzeczywistnieniem myśli Ojca św., 
w związku z wydaną encykliką ,,0 Różańcu św. N. M. P.". 


F O R M A: 
Krucjata Różańcowa, w naszym rozumieniu, nie byłaby to jakaś nowa 
organizacja, ale raczej spotęgowanie aktywności gorliwszych czcicieli Maryi, 
aby idea Różańcowa, jako forma kultu do Najświętszej Maryi Panny, przez 
Nią szczególniej umiłowana, a następnie tak gorąco zalecana przez Stolicę 
Apostolską, rozpowszechniała się coraz więcej, z siłą lawiny, wciągając sze- 
rokie rzesze wiernych wszystkich stanów w zwarte szeregi Kół 1;ywego 
Różańca i Bractw Różańcowych, bądź też budząc umiłowanie i praktyko- 
wanie modlitwy Różańcowej u poszczególnych jednostek. 
Każdy więc na swoim odcinku, w swym otoczeniu, dostępnymi dla 
siebie środkami I sposobami - niech szerzy ideę Różańcową, 
A więc gorliwi zelatorzy w swoich wioskach i parafiach - niech 
docierają do poszczególnych osób, wciągając ich do Kół I Bractw Różań- 
cowych; prezesi różnych zrzeszeń - niech szerzą zrozumienie wśród człon- 
ków swej organizacJI; redaktorzy - niech ją propagują w swych czaso- 


38 


..ł.....J
>>>
Pismach; mówcy i kaznadzieje - niech podnoszą to zagadnienie w swoich 
prelekcjach i naukach; duszpasterze - niech zachęcają wiernych do mo- 
dlitwy Różańcowej. 
Wytrwały i systematyczny wysiłek gorliwych jednostek, podejmowany 
w różnych przejawach działania i na rozmaitych stopniach - stworzy 
Potężną akcję odrodzeniową, pod opieką Najświętszej Maryi Panny - 
Krucjatę Różańcową: modlitwę i czyn... 


El 
Ś 


El 
I. 


p O W O D Y: 
Wystarczające powody, aby szerzyć Mariańską ideę. Różańcową, są 
już w tym, że Najświętsza Maryja Panna w objawieniach swoich wska- 
zywała na Różaniec św. jako najm.ilszą dla Niej modlitwę, oraz to, że Ojciec 
św. w swej encyklice ,,0 Różańcu św. N. M P:' wskazuje na Różaniec św., 
jako niezawodny środek przeciw dzisiejszemu bezbożnictwu. 
Są jeszcze i inne powody, dla których należy w formie zorganizowanej 
rozpowszechniać i propagować ideę Różańcową.. 
Różaniec św, ośmieszają wrogowie Kościoła, to jest zrozumiare. Ró- 
żaniec św. odrzucają obojętni katolicy, to już owoc skutecznego oddziaływa- 
nia bezbożników, 
Ale rzecz najsmutniejsza, Różaniec św. jest niedoceniony przez ka- 
tolików, którzy uchodzą za przykładnych synów Kościoła, a nawet pionierów 
myśli katolickiej. 
Przykładów na to jest, niestety, dużo. Mamy czasopisma katolickie, 
które o Różańcu św. nie wspominają nawet jednym zdaniem. Mamy cza- 
sopisma "par excelance" mariańskie, które mówiąc o czci i kulcie do N, M. P" 
o ćwiczeniach, mających pogłębić życie wewnętrzne ich czytelników, używają 
naj rozmaitszych określeń, ale ani raz jeden nie jest użyty wyraz "Róża- 
niec św.... 
Odbywają się kilkudniowe kursy i zjazdy działaczy i działaczek kato- 
lickich i ani jeden temat nie uwzględnia w swym tytule, że tam będzie 
również omawiana sprawa szerzenia kultu do Najświętszej Maryi Panny, 
lUb propagowania Różańca św. 
Jeżeli tak jest, to znaczy, że encyklika "O Różańcu św. N. M. P..., która 
zawiera takie przebogate i zasadnicze myśli - została niedoceniona i za- 
pewne w wielu wypadkach już została złożona do archiwum. 
Zachodzi obawa, że encyklikę ,,0 Różańcu św. N. M. P." może spotkać 
Podobny los, jaki spotkał "Rerum Novarum", że dopiero po 40 latach trzeba 
będzie ją przypomnieć, kiedy błędne nauki bezbożników i sekciarzy przenikną 
do wszystkich dziedzin życia. 
Zbyt szczupły wówczas może zostać teren do działania. 
Stąd też dla ludzi dbbrej woli otwiera się wielkie i piękne pole do 
Pracy apostolskiej. 
Myśli zawarte w encyklice "O Różańcu św. N. M. P." trzeba przekuć. 
na czyn. Przyczynić się do tego mogą w wielkiej mierze gorliwi czciciele 
Maryi, nie tylko z imienia, ale z czynu. 
To są powody, zmuszające świat katolicki do tego, aby spośród czyn- 
nych katolików powstała wielka Krucjata Różańcowa. 
I jeszcze inne powody o Krucjatę Różańcową wołają: 
W roku zeszłym, między innymi, i na skutek przeprowadzonej w prasie 
przez Instytut Różańcowy propagandy, pośpieszyły za przykładem akade- 


,ł 
Y 
Y 


e 
a 
e 


y 


h 
Y 


Y 
li 


w 
ą 

ć 


r., 


ra 
ri, 

z 



ę 

- 



o 


[)- 


la 


:h 
'l- 
1- 
0- 


39
>>>
mików na Jasną Górę różne zrzeszenia; składając śluby u stóp Bogarodzic.. 
Królowej Korony Polskiej. 
Przez wszystkie roty ślubowań przesuwało się przyrzeczenie: 
"Przyrzekamy i ślubujemy, że z całą usilnością szerzyć będzie- 
my cześć i nabożeństwo dla Ciebie Bogarodzico, Dziewico". 
£llubowanie to musi znaleźć konkretną formę realizacji w masach re- 
prezentowanych wówczas przez większe czy mniejsze delegacje w pielgrzym- 
kach jasnogórskich. 
Jeżeli bowiem ślubowań tych nie wypełnimy, mogłaby powtórzyć się 
smutna historia przeszłości. 
Podobne ślubowanie miało już miejsce w dziejacłi Polski. 
W czasie najazdu szwedzkiego zOiitały złożone śluby Naj świętszej 
Maryi Pannie przez króla Jana Kazimierza dla uproszenia Jej pomocy 
w walce z heretyckim najeźdźcą. 
Bogarodzica dopomogła. Szwedzi zostali . rozgromieni. Ale naród 
przyrzeczeń króla nie dotrzymał. Bezbożnictwo i niemoralność szerzyły się 
w kraju, Przyszła kara - 150-letnia niewola. 
Stąd też kaznodzieja nasz narodowy śp. biskup Jełowiecki w czasie 
obchodu dwóchstenej rocznicy ślubów Jana Kazimierza (1856) wypowiedział 
znamienne słowa: 
"Polska upadła, ponieważ naród nie dotrzymał zaprzysiężonych 
zobowiązań swoich. Dopóty nie powstanie, dopóki swoich ślubów nie 
dopełni" . 
W niewoli naród się opamiętał. Podnio
ło się życie religijne, a zwrot 
dokonywał się stale pod znakiem Maryi. · 
Jesteśmy w tej chwili w podobnej sytuacji. Śluby złożyliśmy, trzeba 
je wypełnić, 
I czyż znajdziemy piękniejszą i łatwiejszą formę szeZl'enia ('zci i kultu 
do Najświętszej Maryi Panny wśród szerokich rzesz społeczeńst.wa polskie- 
go - jak Różaniec św.? 
Szerzenie i propagowanie tej myśli - to Krucjata Różańcowa. 
I jeszcze jeden powód dla szerzenia idei Różańcowej. 
Uchwała 113 Synodu Plenarnego w punktach 1 i 2 - zaleca szerrenie 
czci do Najświętszej Maryi Panny i praktykowanie Różańca św. 
Zrealizowanie tej uchwały wymaga pionierów. To również argument. 
za Krucjatą Różańcową. 
I wreszcie dodać musimy jeszcze jedno: 
Jest wiele organizacyj i stowarzyszeń katolickich o różnych zadaniach 
i zakresie działania. Musi się znaleźć pewna wspólna forma, ńatllralna 
platforma porozumienia. Tą formą jest Różaniec św., który, jak teń łańcuch 
mistyczny, powiąże wszystkich, wszystkie złączy wysiłki i pod opieką Maryi 
doprowadzi do zamierzonych celów, do osiągnięcia zwycięstwa. 


D Z I A Ł A N I E: 
Myśli przytoczone wyżej, niewątpliwie znajdą przeciwników, jak row- 
nież zwolenników. 
Najgorszy jest stan obecny - obojętność, 
Nie mamy pretensji, że sprawę już idealnie ujęliśmy. 
Mamy natomiast pewność, że sprawa jest aktualna, niezmiernej wagi 
i powinna znaleźć swój realny wyraz w tej czy innej formie. Sprawa ta musi 
znaleźć swoich "fanatyków", 


40
>>>
Podnosząc to zagadnienie proponujemy akcję tę nazwać ..Krucjatą 
Ił.óżańcową". 
Pragnieniem naszym - byłoby, aby kwestia ta znalazła swój od- 
dźwięk pozytywny, bądź to w formie artykułów w prasie katolickiej, bądź 
też w formie zadeklarowania współdziałania w tej akcji przez poszczególne 
osoby. 
Nie krępując się w tej chwili formą, jaką przyjmie Krucjata Róźań- 
cowa, jako postulat do zrealizowania w roku bieżącym - wysuwamy na- 
stępującą sprawę: 
W roku zeszłym odbyły się wielkie pielgrzymki i ślubowania na Jasnej 
Górze. Realizując punkt ślubowań, odnośnie szerzenia cz
i do Najświętszej 
Maryi Panny - niech wszystkie zrzeszenia i organizacje pOdejmą na tego- 
rocznych zjazdach rezolucje, jako wypełnienie przyrzcczeń, zobowiązujące 
członków wszystkich zrzeszcń katolickich do wstępowania w szeregi Stowa- 
rzyszeń i Bractw Różańcowych, lub przynajmniej stałego praktykowania 
modlitwy RÓŻańcowej w prywatnym życiu osobistym. 
Zachętą zaś do tych poczynań niech będą słowa Ojca świętego wy- 
razane w encyklice ,,0 Różańcu św. N. M, P.". 
"Przeto, Czcigodni Bracia... przyczyńcie się własnym słowem 
i przez usta współpracowników waszych w duszpasterstwie do tego, 
aby wierni wszelkieJ:"o stanu jasno i wyraźnie poznali piękność i po- 
żytek Różańca św.... 


W flkazania Biflkupa fn.orflkiQ.tjo 
J. E. Ks. Bpa Dra W. Okonlewskiego 
Przemówienie wygloszone podczas Uroczystości Morza w Gdyni 1.938. 


Drodzy Rodacy! 
Wezwało nas znowu morze - i daliśmy posłuch jego zewowi i przy- 
bYliśmy niby pielgrzymi skupieni z daleka i z bliska na wybrzeże. 
Gdynia młoda i ruchliwa nas wezwała, dźwigi portu wyciągnęły ku nam 
Potężne swoje ramiona, wezwała nas flota handlowa i marynarka wojenna, 
Wezwały letniska, okalające gęstym wieńcem wybrzeże i półwysep. Wezwała 
nas Królowa Morza Polskiego, Panienka Swarzewska, wezwał nas patron uro- 
czystości dzisiejszej Piotr św., rybak. Nad wodami morza Genezaret pytał 
go niegdyś. Pan jakby w obliczu naszego Bałtyku: "Szymonie, synu Jana, 
l1liłujesz mnie? A on odpowiada: "Tak Panie, ty wiesz, że Cię miłuję", 
I daje mu Zbawiciel mandat: "Paś owieczki moje" (Jan 21, 16). Tak stało 
się nad morzem, tak stało się o świcie, o godzinie rybaków, po połowach, 
trWających przez całą noc, kiedy Jezus niespodzianie ukazał się nad brze- 
giem. 
Nad morzem przygotował Chrystus uczniów swoich do ich zadania 
religijnego. 
Nad morzem przygotowuje Bóg nas do naszych zadań wobec 
ojczyzny. 
Od kilku dni przez cały tydzień rozlegać się będzie. z nad morza 
na. ca.ły kraj głos ojczyzny: Wzmocnijcie, obywatele, potęgę polską na morzu! 


41
>>>
w całym swiecie. Popiera i potwierdza głos ojczyzny drugi patron uroczys
 . 
tości dzisiejszej, Paweł św. Odzywa się do nas: ..Mężnie sobie poczynajcie 
i bą
cie silni" (I Kor. 16, 13' 


. 


. 


. 


Tak, silną Bóg pragnie widzieć Polskę naszą, silną wszędzie, silną na 
morzu. Poważana ma być bandera polska, poważani jej obywatele, powa- 
żany handel, poważana jej siła obronna, Udział ma mieć kraj nasz w dobrach 
i bogactwach świata tyle, ile mu się sprawiedliwie należy. Zdolna ma być 
ojczyzna do obrony siebie i swoich, do obrony swego życia i swoich ognisk 
i swojej ludności.. zdolna do obrony wobec wrogich sił przyrody i nieprzy- 
jaznych sił ludzkich. 
Jak wzmocni się potęga ojczyzny? 
Przez to, że sami, my, jej obywatele, się wzmocnimy. Wszakże wszyscy 
razem, którzy jednego jesteśmy języka, jedne wyznajemy ideały, stanowimy 
ojczyznę. Jest ona wielkim, żywym organizmem, którego my jesteśmy ko- 
mórkami. Zdrowa i silna komórka niesie całemu organizmowi zdrowie 
i siłę, wątła komórka go osłabia. Im więcej komórek silnych, tym silniejszy 
organizm. W jego sile krzepią się i rosną jeszcze bardziej komórki zdrowe, 
ulepszają się i wzmacniają słabe i chore. 
Obywatele o duszy silnej i wspaniałomyślnej, odważnej i zdolnej 
do poświęceń i ofiary będą źródłem mocy dla narodu i ojczyzny. Energie ich 
duszy udzielają się całości. Czy to będzie wytrwałość, siła charakteru, pa- 
nowanie nad sobą, czy też przedsiębiorczość, odwaga, śmiałość. Każdy t.a- 
ki obywatel będzie ogniskiem ducha, skąd promienieć będzie moc ukochania 
ideałów, wierność i poświęcenie. Natomiast kto posiada duszę niemrawą 
samolubną, tępą, leniwą, ten szerzy wokoło siebie tchórzostwo, niezdecydo- 
wanie, niewierność, małość i ubóstwo ducha. Słaby upada i ulega. A co 
gorsza staje się zawadą. Przez niego potykają się inni i również upadają. 
Słaby osłabia - osłabia swoje środowisko, swój front, swój naród, swój 
Kościół. 
° silne dusze woła świat, woła Polska, o takich ludzi, którzy jak 
maszty okrętow prosto sterczą ku niebu także w czasie burzy i nawę pań- 
stwową tym lepiej posuną naprzód, im silniej huczą wichry. 
° wspaniałomyślnych ludzi woła kraj, woła tworząca się potęga mor- 
ska, o zdolnych ludzi i gotowych zapomnieć o sobie a służyć powszechności. 
Takimi ludżmi powinni być przede wszystkim katolicy chrześcijanie. 
Prawda, rozpowszechniony jest przesąd, jokoby chrześcijaństwo było religią 
ludzi słabych, religią kobiet, nie mężczyzn. Prawda i to, że wielu jest chrześ- 
cijan pobożnych, którzy zawodzą w próbach życia, którzy okazują się wówczas 
miernotami. Prawda jeszcze i to, że wielu jest chrześcijan, którzy w chrześ- 
cijaństwie szukają tylko pociechy, pomocy, duchowej opieki, słodyczy duszy, 
szukają zacisza i ciepłej izby, a zapominają, że chrześcijaństwo jest religią 
męczenników i bohaterów. Inny był Chrystus i innych chciał mieć uczniów. 
Czy nie nazwał św, Piotra "opoką", opoką twardą, zdolną dźwigać potężny 
gmach Kościoła? Czy sam nie był w każdym calu bohaterem? 
le go przed- 
stawia, fałszuje jego obraz, kto mu nadaje rysy słabej kobiecości. Przyjaciel 
jego i powiernik, Jan św" który go znał lepiej, pisze o nim: "Oto zwycięży lew 
z pokolenia Judy (Objaw. 5.5' Doprawdy, gdziekolwiek spotykamy Pana, 


42
>>>
We wszystkich położeniach życia, wszędzie okazuje coś hohaterskiego, czy 
to w mowie, czy w milczeniu, czy w radości, czy w cierpieniach, czy w po- 
kusach na pustyni, czy wśród nocnej modlitwy na górze, czy przestając 
z przyjaciółmi, czy w walce z przeciwnikami, czy w końcu przed trybunałem 
Piłata, czy w torturach na krzyżu, jednym słowem: w życiu I śmierci. 
A chrześcijanin? Chrześcijanin prawdziwy, czy może być inny? Czy 
być chrześcijaninem nie znaczy być podobnym do Chrytsusa? Być silnym, 
ofiarnym jak Chrystus? Wszakże Paweł św. pragnie: "byśmy wszyscy rozwi- 
nęli się w męża doskonałego i doszli do miary pełnego wieku Chrystusowego" 
IEfez. 4, 13). 
Nie może być inaczej: Kto pragnie być chrześcijaninem prawdziwym, 
stanie się źródłem mocy, stanie się obywatelem twórczym, dzielnym, przy- 
czyniającym się do wzrostu potęgi państwa. Nie może być bezwładnym tyl- 
ko członkiem społeczeństwa, nie może być takim tylko, co się wciąż ogląda 
za innymi, by się o nich oprzeć, do nich przylgnąć. Sam sobie radzi, gdzie 
Ihoże; raduje się, gdy innym zdoła dopomóc, opiekować się nimi, wspierać 
ich skutecznie. Szerokie jest jego serce i daleko wybiega jego spojrzenie. 
Poza dzień dzisiejszy i pokolenie dzisiejsze. Myśli o dalekiej przyszłości swego 
narodu I kraju, przyczynia się już dziś do ugruntowania sżczęścia pokoleń 
Odległych, I z wielkim oraz ofiarnym sercem wnosi do skarbca narodu, na 
co go stać tylko. I zważa, by płomień wspaniałomyślności w jego duszy nie 
Wygasł, by źródło jego mocy się nie zasypało. 
Jak łatwo zamierają u nas ideały! 
Tyle nas otacza sobkostwa, tyle małości, ciasnego samolubstwa, 
z wniosłymi hasłami na ustach, tyle chciwości i chęci służenia sobie miast 
ojczyźnie, że łatwo zniechęcenie zakraść sie może do naszego serca, że łatwo 
rezygnacj a może nas opanować, 
Ale prawdziwy chrześcijanin zrywa się zawsze ze zmęczenia, pręży się, 
Podnosi czoło, spogląda w oko Chrystusa. niezrażonego niczym, nierozgo- 
ryczanego niepowodzeniem, tępotą i złością ludzką. Prawdziwy chrześcijanin 
powtarza słowa niestrudzonego apostoła Pawła: "Nie myślę, jakobym już 
doszedł do celu, lecz podany naprzód wytężam się ku temu, pędzę do wytę- 
Żonej mety" (Fil. 3, 13). 
Tak, drodzy Bracia, jak na boisku lekkoatleta podany naprzód zrywa 
się do biegu, dobywa z siebie sił coraz więcej i spieszy ku mecie, tak powinny 
i nas dni tego tygodnia morza widzieć gotowymi do dzieła, gotowymi do 
wysiłku, gotowymi do ofiary, aby wzrosła nasza potęga morska. 


. 


. 


. 


Niech ambicją naszą będzie to umiłowanie, żebyśmy jako prawdziwi 
chrześcijanie, jako katolicy na serio byli również prawdziwymi obywatelami 
I spełnill obowiązki swoje wobec ojczyzny. Bądźmy silni za wzorem Chrys- 
tusa Pana i apostołów Piotra i Pawła, Udzielajmy sobie mocy nawzajem, 
przerzucajmy ją jak iskrę na innych, rozpalmy całą ojczyznę duchem słu- 
żenia i poświęcania się dla dobra kraju. Wszakże znajdujemy się u źródła 
Ihocy. Dwa tysiące lat temu pisał ewangelista o Zbawicielu: "Moc cudo- 
twórcza promieniowała z Chrystusa, toteż wszystek lud starał się go dotknąć" 
(Luk. 6, 19). Dlatego zebraliśmy sle w tych pierwszych dniach tygodnia 
Ihorza u stóp ołtarza, by dotknąć się kraju szaty Jezusowej, by przejąć się 
Jego siłą. Moc wychodzi z niego - zasilmy się nią i podajmy jak jako 
sztafeta Boża z rąk do rąk, aby obiegła kraj cały. Amen. 


..,3
>>>
Ks. Fr. Nowakowski. 


'bzlQjowa 


. . 
mLfJ Ja 


PolfJl2l 


Już samo geograficzne położenie Polski: w środku Europy, pomiędzy 
Wschodem i Zachodem przemawia wiele za tym, że Polska może odegrać 
wielką rolę na szlaku dziejów ludzkich. 
Historia zaś minionych wieków wskazuje bliżej i wyraźniej posłan- 
nictwo Polski, jakie jej Opatrzność Boża przeznaczyła do spełnienia, 
Polska ma być apostołem narodów. 
Dzieje narodu polskiego-. stwierdzają, że już nie raz o piersi rycerstwa 
pOlskiego rozbijały się nawały różnych pohańców, zagrażających nie tylko 
Polsce, ale i całemn chrześcijaństwu. 
Wystarczy wspomnieć choćby tylko złamanie potęgi muzułmańskiej 
w słynnej odsieczy Sobieskiego pod Wiedniem, kiedy to ważyły się losy 
chrześcijaństwa. 
A za naszych czasów, gdyby nawała bolszewiclm nie była powstrzy- 
mana l rozbita przez bohaterskie wysiłki całego narodu polskiego. chrześ- 
cijaństwo w Europie byłoby poważnie zagrożone. 
To też słusznie i sprawiedliwie należy się Polsce za jej przeszłość ten 
zaszczytny tytuł: Polska - przedmurze chrześcijaństwa. 
A teraźniejszość? 
Do czego POlskę powołuje chwila obecna? 
Wszystko znowu przemawia za tym, że Polska może i powinna stanąć 
w awangardzie innych narodów, przeciw niebezpieczeństwom zagrażającym 
zewsząd Kościołowi Chrystusowemu, 
Wobec komunistycznego bezbożnictwa ze Wschodu i germańskiego 
pogaństwa z Zachodu - Polska znowu znajduje się pośrodku tych potęg 
antychrystusowych i albo się im podda, albo jak przystało na wiernych ryce- 
rzy Chrystusowych całą mocą przeciwstawi się, 


. 


. 


. 


Ojciec św, - wódz całego chrześcijaństwa z wyżyn Stolicy Apostol- 
skiej, obejmując wzrokiem całokształt wszystkich obecnych zmagań, za- 
targów l knowań, wynikających z podszeptów szatańskich, zda się dostrzega 
POlskę i radby jej przypomnieć owo: "Polonia 'Semper fjdelis". 
Gdy bowiem przed paru zaledwie miesiącami ogłaszał światu całemu 
tę wielką i znamienną encyklikę "O Różańcu św. N. M. P.U l wezwał całe 
chrześcijaństwo do Krucjaty Różańcowej przeciw dzisiejszemu bezbożnictwu. 
to w zakończeniu tejże encykliki wskazuje i przypomina światu, szczegól- 
niejszą cześć narodu polskiego dla Maryi - jako Królowej Korony Polskiej. 
Ta szczególniejsza cześć narodu polskiego dla Maryi zarówno w prze- 
szłości jak i w teraźniejszości - to największa broń i podstawa do zorganizo- 
wania się w wierne i potężne hufce rycerstwa Maryi o zwycięstwo Chrystu- 
sowe. 
Z Maryją, pod sztandarem Maryi - zwycięstwo pewne! 
Cześć Maryi jedynie zjednoczyć może scrca wszystkich Polaków. 
Dlatego też za wskazaniem Ojca św. - wszyscy Polacy niech biorą do 
ręki Różaniec św. 
Trzeba poznać piękno Różańca, 


44 


.. 


.ł......
>>>
Trzeba należeć do Stowarzyszeń Różańcowych. 
Nale
eć do Stowarzyszeń Różańcowych czynnie. 
Wtedy powstanie wielka Krucjata Różańcowa. 
Krucjata Różańcowa - to wielki wysiłek modlitwy różańcowej, jak 
największej ilości dusz i w oparciu o wielkie organizacje różańcowe - zde- 
cYdowane czyny katolickie. 
Oto dzisiejsze posłannictwo Polski w chwili obecnej. 
Przez Maryję - Królowę Polski - odrodzić się na duszy i wzmocnić 
Wewnątrz u siebie. 
Odrodzeni zaś i wzmocnieni w ten sposób Polacy szerzyć powinni zwy- 
sko Królestwo Chrystusowe nazewnątrz, u innych narodów. 


Stefan Pertkiewicz. 


. 
.ApOfJtolfJtwo Z,Wf290 R6itl.ńCtl. 


żywy Różaniec jest organizacją religijną, skupiającą w sobie katolików 
WSZYstkich stanów. Każdy członek żywego Różańca odmawia codziennie 
jeden dziesiątek Różańca św" na który to dziesiątek składa się rozmyślanie 
jednej z piętnastu Tajemnic Różańca św. i odpowiednie modlitwy, a modlit- 
wami tymi to "Ojcze nasz" i 10 "Zdrowaś Maryja". 
Codzienne odmawianie jednego dziesiątka Różańca św. z rozmyślaniem 
Przypadłej przez losowanie lub też wyznaczonej przez zelatora Tajemnicy 
różańcowej - oto jeden z zasadniczych obowiązków członka żywego Różańca, 
oto wewnętrzne apostolstwo poszczególnego członka, to stałe wznoszenie 
się w zwyż, postępowanie w cnotach chrześcijańskich, przybliżanie się ku 
M:atce Najświętszej, a przez Nią ku Chrystusowi Panu. 
W żywym Różańcu, jako w stowarzyszeniu religijnym i katolickim, 
działanie przejawiać się winno na szerokim terenie życia katolickiego w Pol- 
SCe, a więc nie tylko nad uświęceniem duszy poszczególnego członka orga- 
nizacji, odmawiającego codziennie przepisane członkowskim obowiązkiem 
!1lodlitwy, ale i w czynie zewnętrznym. Ten czyn zewnętrzny, to oddziały- 
Wanie na innych, nawet nie zrzeszonych w organizacji różańcowej - to 
Praca apostolska członków żywego Różańca, to Apostolstwo żywego Różańca, 
któremu słów kilka w niniejszym artykule poświęcamy. 
żywy Różaniec, jakkolwiek w pierwszym rzędzie jest organizacją o wy- 
raźnie religijnym charakterze, to jednak w całokształcie swej działalności 
Wiąże się ściśle z pracą społeczno-oświatową. prowadzoną na zawsze trwałych 
Podstawach etyki katolickiej. . 
Tak więc Apostolstwo żywego Różańca przejawiać się będzie przede 
Wszystkim w apostołowaniu wiary św, katolickiej, przez dobry przykład 
Własnego życia, członków żywego Różańca, przez rozszerzanie prawd wiary 
św. katolickiej. 
W ślad za apostolstwem wiary i w uzupełnieniu propagandy religijnej 
POjdzie propaganda dobrej katolickiej książki czy gazety. 


46
>>>
Apostolstwo cnót chrześcijańskich a przede wszystkim cnót miłości 
I miłosierdzia, z których zrodzą się i inne, równie ważne dla życia katolic- 
kiego 
 oto ważne zadanie dla Stow, 
ywego Różańca. 
I wreszcie, do moralnych obowiązków każdego członka 
ywego 
Różańca należy Apostolstwo Różańca św. 
Rozszerzanie tego pięknego nabożeństwa, uświadamianie o duchowych 
owocach, które przynosi odmawianie tej wzniosłej modlitwy i należenie do 
organizacyj różańcowych, zjednywanie co raz to nowych członków, rozbu- 
dzanie powszechnej czci i uwielbienia dla Maryi, Królowej Różańca św. - 
oto jedna z ważnych dziedzin apostolstwa różańcowego. 
Wspomnianymi wyżej przejawami apostolskiej działalności członków 

ywego Różańca zajmijmy się nieco szerzej, a zacznijmy od Apostolstwa 
wiary św. katolickiej. 
Polepszenie doli Kościoła katolickiego w Polsce wymaga stałej i syste- 
matycznej czujności wszystkich katolików. 
Szerzenie obojętności, a nawet nienawiści dla spraw religii to pow- 
szechne dzisiaj zjawisko, jakkolwiek dobrze jest ono maskowane, dobrze 
ukrywane. Walka z Kościołem katolickim z wiarą świętą jest ciągła i nie- 
ustanna. Propaganda sowieckiego bezbożnictwa i pogaństwa hitlerowskiego 
dociera do naj dalszych dzielnic Polski, do mieszkań robotników, do chat 
włościańskich i stale jadem swym tr\lje coraz to nowe dusze, a obłudnym 
kłamstwem zjednywa sobie nawet coraz szersze, coraz liczniejsze zastępy 
słabszych duchem katolików. 
Zapobieżenie temu złu, dokona się z chwilą, gdy propagandzie obłud- 
nego i bezbożnego komunizmu przeciwstawimy szeroką propagandę uświa- 
damiającą lud Polski o zgubnych dla duszy i ciała intencjach komunizmu 
i jego bezbożnictwa. 
I tutaj właśnie występuje pilny dla każdego katolika obowiązek zapo- 
biegania szerzeniu się bezbożnictwa, obowiązek zwalczania w zarodku po- 
jawiających się wpływów bezbożnych i wreszcie obowiązek nawracania i zjed- 
nywania Kościołowi katolickiemu tych, którzy dali się już usidlić w sieci 
bezbożniczej międzynarodówki. 
Ale chcąc działać skutecznie dla spraw św. Kościoła, trzeba mieć głę- 
bokie przekonanie o słuszności podejmowanej w imię Boże sprawy, trzeba 
przede wszystkim wglądnąć w swoje życie religijne zbadać swój stosunek 
do spraw religijnych i Kościoła katolickiego, wniknąć w swoje życie, a dopiero 
potem wystąpić na teren apostolskiego działania. 
Dlatego też obowiązkiem każdego katolika, a szczególnym obowiązkiem 
tych, którzy zrzeszeni są w organizacjach katolickich, którzy należą do 

ywego Różańca - obowiązkiem tych wszystkich jest głębiej znać prawdy 
wiary św., głębiej wnikać w potrzeby Kościoła katolickiego w Polsce. 
Aby wiarą żyć i życie według niej kształtować, a potem propagować 
ją w swym otoczeniu - trzeba tę wiarę znać. Poznamy ją w kościele z ust 
kapłana głoszącego Słowo Boże, poznamy ją z katechizmu i Pisma św., 
poznamy ją z książek religijnych i gazet katolickich. 
I oto wślad za apostolstwem wiary św. musi isć apostolstwo prasy, 
apostolstwo książki i gazety katolickiej. 


46
>>>
Apostolstwo prasy katolickiej - to bOdaj najlepszy i najskuteczniejszy 
sposób walki z bezbożnictwem. Już przed stu laty powiedział jeden, o świa- 
towej sławie pisarz, że: na papierze pokrytym czcionkami drukarskimi 
walczą wzajemnie niebo i ziemia. 
Wiele w tym prawdy jest, a najlepszym dowodem, wskazującym na 
doniosłość gazety, jest to, że Sowiety wydają ogromne, wprost zawrotne 
sumy na rozszerzanie pism komunistycznych po całym świecie, bo wiedzą, 
że przez gazetę i książkę największą potrafią zrobić propagandę. 
Tak samo i w naszym życiu, tak samo i w pracy katolickiej i w spra- 
wach kościoła gazeta i pismo i książka katolicka ma wiekie znaczenie, 
oto Ojciec św. Pius XI mówi:. 
"Szkoda budować kościoły, szkoda zakładać klasztory, wszystkie dobre 
katolickie dzieła napróżno, jeżeli nie będziecie popierali i rozszerzali prasy 
katolickiej, jeśli nie zastosujecie tej wielkiej broni do walki z bezbożnictwem". 
Powyższe słowa Ojca św. - oto testament dla nas katolików w myśl, 
którego za obowiązek sumienia musimy uważać czytanie i rozpowszechnianie, 
POpieranie słowem i groszem każdej dobrej katolickiej książki czy gazety. 
Rozpowszechnianie prasy katolickiej - oto wielki dział apostolstwa 
Stowarzyszeń Zywego Różańca. 
Pamiętajmy, że modląc się na różańcu:- udoskonalamy samych siebie, 
ale rozpowszechniając prasę katolicką - spełniamy wielką misję apostolską 
sZerzenia idei chrystusowej. 
Apostolstwo cnót chrześcijańskich. 
Regulamin Zywego Różańca mówi, że członkowie tegoż Stowarzyszenia 
ltlają na celu utrzymać się w wierności ku Bogu, wytrwać w dobrem, 
siebie i bliżnich bronić od złego, wielbić Maryję i naśladować Jej cnoty. 
W dalszym ciągu tego regulaminu czytamy, że członkowie Zywego 
Różańca w szczególny sposób powinni wystrzegać się grzechów ciężkich, 
a więc: pijaństwa, rozpusty, krzywoprzysięstwa, kradzieży, blużnierstwa 
przeciW Bogu i świętym Pańskim i nie tylko sami tych grzechów unikać. 
ale i innych od tych występkow odwodzić i przestrzegać, wskazując im na 
cnoty chrześcijańskie, które każdego katolika cechować powinny. 
Mówiąc o cnotach trzeba nam zwrócić uwagę na najprzedniejszą 
z tych cnót, a jest nią miłość i miłosierdzie chrześcijańskie. 
Z cnoty miłości chrześcijańskiej - wypływają wszystkie inne, z niej 
rOdzą się dobre uczynki, ona pobudza do ofiarności dla spraw Boga i bliź- 
niego, ona pokonuje i zwalcza wszystkie przeszkody, ona zagrzewa serca, 
rOzpala umysły, przenika dusze jednocząc je w zaszczytnej służbie dla Boga. 
Ojczyzny i bliźnich. 
Nie złością, nie demagogicznym krzykiem, a często nawet nie argu- 
ltlentami rzeczowynii przekonamy kogoś o swych przekonaniach, lecz sercem 
najłatwiej trafimy do serca, choćby ono było zatrute jadem wrogiego koś- 
ciołowi nastawienia. 
Dlatego też obowiązkiem członka Zywego Różańca, jest tak mówi re- 
gulamin, pielęgnować chrześcijańskie cnoty w sercach swych, a po tem 
Szerzyć je, wśród swego otoczenia. 
A gdy wszystkie serca przeniknie jedna myśl, gdy ogarnie je powszech- 
na Illiłość spraw Bożych - znikną wtedy grzechy, zniknie pijaństwo, rozpusta 


47
>>>
kradzieże i bluźnierstwa, zniknie pogaństwo i bezbożnictwo, nie będzie opusz- 
czonych i zapomnianych kalek biednych, sierot, znikną kłótnie i waśnie 
rodzinne czy sąsiedzkie, a zapanuje powszechna dobroć, zgoda, jedność, gor- 
liwość w służbie Bożej, ofiarność dla słabszych, bo królować będzie Miłość, 
królowa wszystkich chrześcijańskich cnót, 
Z tejże miłości również z umiłowania Matki Naj świętszej , Królowej 
Różańca św. wypłynie gorące umiłowanie Jej ukochanej modlitwy -- Ró- 
żańca św. 


Głęboko przejąć się tą wzniosłą modlitwą, rozważać radości boleści 
i chwałę Maryji zamkniętą w poszczególnych Tajemnicach Różańcowych _ 
oto cenne skarby gromadzone dla własnej duszy, oto działanie które wywo- 
łuje uśmiech radości na jasnej twarzy Maryi. Ale zjednywanie Maryi coraz 
to nowych czcicieli, głoszenie Jej nabożeństwa tym, którzy go dotychczas 
nie znają jeszcze, zaciąganie nowych żołnierzy pod sztandary różańcowej 
armii - oto radosne apostolstwo Różańca ŚW,! Apostolstwo, którego chymn 
chwalebny głosi szeroko moc i potęgę Różańca św., głosi chwałę Królowej 
Nieba i ziemi, I za to apostolstwo, z uśmiechniętych radośnie ust Maryi 
płynie ku nam słodka obietnica: 
"Rozszerzaj ącym mój Różaniec przybędę z pomocą w każdej potrzebie". 
Czyż potrzeba więc innej jeszcze zachęty do apostołowania Różańca 
św.? Czyż słowa Maryi, nie są dostateczną i jakże jasną, jakże cenną, jakże 
wielką obietnicą dla rozszerzających Różaniec św.? 
Dlatego też Apostolstwo :t;ywego Różańca - to chwalebne apostolstwo 
Różańca św., apostolstwo wiary św., apostolstwo cnót chrześcijańskich, 
słowem - przyśpieszenie Królestwa Chrystusowego na ziemi. 


CZASOPISMA RóżAŃCOWE 


Popularne i tanie czasopisma dla członków :t;ywego Różańca 
wydaje Instytut Różańcowy: 1) "Czytanki Różańcowe" - miesięcznik 
dla rodzin katolickich. 2) "Czytanki Różańcowe Dzieci" - miesięcznik 
dla dziatwy od lat 8 - 14. 
Zarówno "Czytanki" dla dorosłych, jak również "Czytanki" dla 
dzieci - należy prenumerować kompletami po 15 egz. Prenumerata 
roczna "Czytanek Różańcowych" dla dorosłych wynosi 5 zł. za komplet; 
prenumerata roczna "Czytanek Roóżańcowych Dzieci" - 3 zł za 
komplet. 
Nadto wydawany jest "Przegląd Różańcowy" - dwumiesięcznik 
poświęcony szerzeniu idei Mariańskiej i Różańcowej w Polsce. Cza- 
sopismo dla duchowieństwa i zelatorów(ek) :t;ywego Różańca. Roczny 
abonament Przeglądu wynosi - dla prenumeratorów: zwykłych -. 3 zł., 
dobrodziejów - 5 zł. 


48 


......
>>>
- 
- 
- 

 
lóźtlniec L 
- 
 

 mATK/
,
, 


napisała Maria Friedrich-Brzozowska. 


(Szkic z życia, 
Wczesny jesienny zmierzch omroczył pokój nieuchwytnym, tęsknym 
Smutkiem, 
Zacierała się wyrazistość obrazów i sprzętów. Tylko kontury ich 
PÓłmrok podkreślał fantastycznym powiększeniem. 
W pobliżu okna żywszą barwą odcinała się postać młodej kobiety 
Zasuniętej głęboko w staroświeckim fotelu, tym znanym ruchem dzieci, które 
najlepiej lubią odpoczywać zwinięte "w kłębuszek". 
Od czasu do czasu młoda kobieta unosiła głowę, aby spojrzeć na tarczę 
zegara. 
Nagle, poderwała się z fotelu. Zelektryzowało ją echo kroków przy 
drzwiach. 
- Proszę pani - ozwał się ściszony, zalękniony głos. 
- Niech Ju
tysia wejdzie odparła "pani", dość stanowczo, ale też 
Jakby z tłumionym lękiem w głosie. 
NaZwana Justysią stara kobieta szybko podreptała ku oknu. 
- Paniuńcin już przyszedł! - zaczęła szeptać gorączkowo - Boże! 
I poco paniuńci to widzenie się z nim?!... A niech już idzie w świat ten 
Zdrajca, ten judasz!... Kara boska napewno go nie minie... A paniuńcia ma 
Przecie swoich krewnych... To i poco - za przeproszeniem tu się jeszcze 
tłuc?!... Zabrać, co swoje i uciekać, a nie spojrzeć nawet w tę stronę!... 
- Cicho Justysiu, cicho... 
- Nie mogę być cicho, - przerwała teraz już gwałtownie staruszka, 
- A czy to ja paniuńci nie kocham?!... A czy to mnie serce nie boli, że ten 
Zdrajca będzie widział jak pani przez niego cierpi?! Jeszcze będzie dumny, 
że jest taki dla pani "ważny"!,.. On śmiał porzucić paniuńcię dla jakiejś 
tam - i ma jeszcze... 
Małe zziębłe dłonie w nagłym uścisku uwięziły drżące ręce staruszki. 
- Dosyć, Justysiu! - broniła się młoda kobieta przed słowami, które 
ostrym bólem przeszywały jej serce, - Dosyć! Myli się Justysia. Mego 
bólu Roman nie zobaczy... Niech Justysia go do mnie poprosi. 
- A tak i nic nie pomogło! - burknęła staruszka ze złością wycho- 
dząc z pokoju. 
Młoda pani podeszła do okna, otworzyła je i oparta o brzeg wnęki 
muru, chłonąc ostre powietrze - oczekiwała... 
W szarości zmierzchu tragicznie uwydatnił się ból zastygły W rysach 
jej bladej twarzy. 



 


49
>>>
Dosłyszała szelest przy drzwiach, Drgnęła. Lecz w drzwiach stała 
tylko Justysia. 
. - Pan chce mówić z panią nie tu, ale w salonie - rzuciła staruśzka 
ostrym nie swoim głosem. - Bo... 
- Złe określenie że "chce". Nie "chcę", ale bardzo o to proszę - 
przerwał jej z poza drzwi głęboki męski głos. 
Młoda kobieta, jakby nie słysząc tego głosu, odparła z chłodną 
rzecz- 
nośclą, lecz stanowczo, 
- Niech Justysia powie panu, że bardzo go proszę, by tu przyszedł. 
Nie czekając na powtórzenie tych słów przez Justynę - Roman wszedł. 
Siląc się na spokój, z udaną swobodą chciał ująć rękę młodej kobiety, 
lecz ta usunęła rękę. Roman zmieszał się. Przygryzł wargę. 
- Alicjo - zaczął z pewnym wysiłkiem - przecież mimo wszystko, 
możemy nadal zawsze mieć życzliwość dla siebie. Co do mnie.., 
- Nie poto chyba przyszedłeś, by mową o życzliwości gładko "okrągło" 
zakończyć dotychczasowe wspólne nasze sprawy - przerwała Alicja wyniośle. 
- Powiedz odrazu czego chcesz?... 
- Alicjo - zaczął, plącząc się nieporadnie Roman. Wiesz przecie, że 
twoich warunków przyjąć nie mogę. Odrzucasz wszystko co ci się z mego 
majątku słusznie należy, a zatrzymujesz właśnie to, do czego znów ja mam 
niezaprzeczone prawo pamiątki po matce mojej... Przytym nie chcesz zwró- 
cić mi wolnoścI... Czemu to robisz Alicjo?.. 
- Dziwne, że tego nie rozumiesz... Wolności wrócić ci nie mogę bo 
nie ja osobiście odebrałam ci ją... Przez zawarcie małżeństwa prawo boże 
pozbawiło cię wolności. Ja zaś, jako katoliczka, nie mogę pod żadnym 
pozorem podpisywać mej zgody na twoje wiarołomstwo i odstępstwo. Tylko 
tchórzliwe kobiety - pozorując tchórzostwo I brak woli ambicją, czy dobrym 
sercem, - godzą się na takie kompromisy, Taki podpis żony - to współ- 
udział w odstępstwie męża... . 
- Ach! - żachnął się Roman, Przecież wszelki opór twój to tylko 
utrudnienie dla mnie, ale drogę wyjścia zawsze znajdę, elub mój z Ireną 
nieodwołalnie, musi odbyć się za dwa miesiące. 
. - elub? - powtórzyła Alicja przeciągle. - Nie poniżaj się wobec 
mnie, aż do szafowania komunałamI... Miej odwagę nazwać rzeczy wła- 
ściwie - po Imieniu. Powiedz poprostu, że jakkolwiek ja postąpię, ty jednak 
doprowadzisz do oszukańczej komedii ślubu z Ireną, Tak mów... Trudno. 
Drogi nasze rozeszły się. Ty idziesz na oślep, gdzie cię wiodą zmysły, depcąc 
wszystko... Ja jednak pozostałam na drodze, na którą błogosławiła nas 
wspólnie twoja święta matka. I niczym - słyszysz? - niczym linii tej drogi 
nie przekreślę. Obcy mi dziś jesteś, obojętny, ale to nie zmienia faktu, że' 
zostałam twoją żoną. 
Roman patrzył na Alicję ze zdziwieniem. 
- Nie poznaję Cię - rzekł, z odcieniem zawodu w głosie. 
- .Tak spokojnie mówisz o tych sprawach jakby to nic o nas, ale kogoś 

bcego dotyczyło, Zresztą to mnie cieszy - dodał ze sztucznym ożywie- 
niem. Dotąd często czyniłem sobie wyrzuty, że cię pokrzywdziłem moralnie. 
Zdawało mi się, że za silnie kochałaś mię, byś mogła tak odrazu zobojętniee.. 
Teraz widzę, Iż w rozstaniu naszym cierpiała tylko twoja ambicja kobieca, _ 
nie serce, 
Alicja całą głębią czarnych źrenic przywarła do twarzy tn
ża... 
Po dłuższym milczeniu rzekła z naciskiem: 


50
>>>
- Tak. Po przegranej życiowej pozostała mi tylko ambicja. Nawet 
nie domyślasz się jak głęboką prawdę powiedziałam w tej chwili... 
Prawdą jednak jest, iż kobieta - to... sfinks nieodgadniony.., Nigdy- 
bym nie przypuszczał, że w pOdobnych warunkach w chwili naszego osta- 
tecznego rozstania, ty tak wrażliwa I uczuciowa, zdobędziesz się tylko na 
Zimne morały. 
e wogóle z twoich ust kiedyś usłyszę, Iż jestem ci obcy. 
obojętny.., 
- Widocznie za mało mnię znałeś - rzekła zwolna Alicja. 
- Widocznie... 
Zaległo długie milczenie. Przerwał je Roman. 
- Zapalę światło. 
- Nie trzeba! - zaprzeczyła gwałtownie Alicja. Lampka oliwna do- 
statecznie oświeca pokój. 
- Właśnie ta lampka denerwuje mię! - wybuchnął szorstko Roman. 
Wogóle nie rozumiem dlaczego przyjmujesz mię tu, w pokoju matki. Czyżbyś 
chciała przez zemstę, targać mi nerwy? Przecież wiesz, że oddawna nie 
chodziłem tu, zbyt kosztowało mię zawsze przestąpienie tego progu. 
- Bądź ścisły. Nie wchodziłeś tu od czasu zajęcia się Ireną, Dawniej 
przecież było inaczej. Spędziliśmy wiele chwil w tym zaciszu świętej matusi, 
gdzie wszystko tak żywo ją przypomina... 
- Alicjo,.. 
Nie zważając na ten okrzyk, Alicja mówiła dalej: 
- Chciałam tu po raz ostatni mówić z tobą, bo tu właśnie mogę mówić 
tylko to, co trzeba. Tu moja krzywda - to jest, chciałam powiedzieć moją 
urażoną ambicję - umniejsza się wobec bezmiernej krzYWdy, jaka dotyka 
pamięć twej matusi... 
- Alicjo! - wykrzyknął ponownie, teraz już wrogo Roman, 
Lecz w odpowiedzi na to, głos Alicji przybrał tylko większą siłę I go- 
rączkowość, 
Tak, krzywda, jaką wyrządzasz zmarłej twej matce - tej wielkiej 
katoliczce i wielkiej Polce - przechodzi wszystko, co sobie w krzywdzie 
lUdzkiej wyobrazić można... Ty jedynak tej zacnej kobiety, jedyne jej szczę- 
ście żywa pamiątka po jej umiłowanym mężu, którego utraciła w pół roku 
po ślubie... Ty, którego tak troskliwie tak religijnie z zaparciem się siebie 
wychowała ta matusia serdeczna - ty zhańbiłeś swój dom rodzinny, po- 
rzuciłeś żonę - szczerze przez twą matkę kochaną - i dla wiarołomnej 
kobiety, depczącej także obowiązki żony i matki masz zaprzeć się wiary 
i zadrwić z Boga przy komedii ślubu u sekciarzy!.., Bo przecież w ważność 
tego ślubu wierzyć nie możesz!... 
Roman zacisnąwszy zęby bębnił nerwowo palcami po powierzchni 
lnałego stoliczka. 
- Pewnie już w życiu nigdy się nie zobaczymy - mówiła dalej Alicja, 
już wolniej i ciszej, - A trzeba byś usłyszał od kogoś, Iż postępek twój jest 
krzywdą matki, większą nawet niż żony. Więc ci to mówię... 
- Masz w sobie okrucieństwo, Alicjo - szepnął Roman. Wiesz czym 
bYła dla mnie matka, a po tym pamięć o niej - I wyzyskujesz przez zemstę, 
to by mię zgnębić. 
- Tłumacz sobie moje słowa jak chcesz. Trzeba jednak byś to usły-. 
szał. By prawda czym jest twoje postępowanie w stosunku do ducha matki 
zapadło w twą świadomość i tam pozostała... Teraz już kończymy nasze 
Sprawy... Pieniędzy twoich stanowczo nie przyjmę. Pozostanę tYlko w tym 


51 


.......
>>>
mieszkaniu. Całość odnajmę, a dla siebie zatrzymam jedynie ten pokój, - 
ale 
 całym jego urządzeniem - ze wszystkimi meblami i pamiątkami ma- 
tusi... Była ona dla mnie sieroty prawdziwą matką... Kochałam ją - 
i kocham. I dlatego drogich, świętych dla mnie pamiątek po niej nie oddam 
ci na sprofanowanie... 
- A Jeśli ja stanowczo zażądam? - rzucił wyzywająco Roman. 
- Dopóki ja żyję - do domu pozornie uprawnionej rozpusty dobro- 
wolnie nie oddam ci tego nigdy!... 
- Alicjo!.., Licz się ze słowamI... Nie doprowadzaj mię do ostatecz- 
ności bo... mogę się zapomnieć!... 
- Grozisz mi?... Nie lękam się... Więcej zapmonieć się nie możesz 
jak już się zapomniałeś... Uderzenie, czy nawet zabicie, nie groźne dla mnie... 


, 
I 
ł I 



 
:, -- 
,* 
I '

 _' 
21 
. 1;/, :t 


 
'/ 


- Wiesz jednak, że nie pozwolę drwić z siebie i piętnować się tym 
bezprawnym zatrzymywaniem rzeczy mej matki... Proszę mi w tej chwlll 
oddać klucz od szkatułki z pamiątkami!... 
- Szkatułka nie zamknięta, - ale chyba przemocą wydrzesz mi ją 
bo sama ci jej nie oddam... 
Szybkim ruchem przysunęła się do klęcznika, przy którym, na sto- 
liczku stała mahoniowa pięknie inkrustowana szkatułka. Widząc, że Roman 
sięga po szkatułkę zasłoniła ją rozkrzyżowanymi rękoma. 
- Nie urządzaj komedii! Odejdź! syczał z tłumioną .vściekłością 
Roman. 
Nie zmieniając pozycji obronnej, Alicja odrzekł&. f. pozorl1ym spokojem 
- W tym miejscu mama modliła się... Tu błogosławiła mnie 1... ciebie... 
Opamiętaj się... Nie znieważaj awanturami tego miejsca i tego pokoju!... 
W jakim celu chcesz rabować święte pamiątki mamy?,.. .Nie masz dziś już 
nic wspólnego z tym, co mama czciła i kochała!... 
- Więc stanowczo nie chcesz mi oddać mojej własności?.. 
- Stanowczo! 


!ł2 


........
>>>
Brutalnym chwytem Roman nagle obezwładnił ramiona Alicji. Opłot- 
kiem silnych palców cisnfł,c boleśnie drobne ręce żony, rozglądać 
ię zaczął- 
cZym mógłby je skrępować, Rozikrzonym wściekłością, wzrokiem dOjrzał 
leżący na oparciu klęcznika duży różaniec... 
Pochwycił go i w jednej chwili, przewinął jak pętlą na rękach prze- 
rożonej kobiety. 
W szamotaniu oboje nie zauważyli wejścia Justyny. Dopiero trwożne 
pytanie staruszki: - Paniuńciu może światło zapalić?" oznajmiło im, że 
nie są sami. 
- Nie Justysiu, nie trzeba. Światło lampki wystarczy, - odparła, siląc 
się na spokój Alicja. 
Roman, ochłonąwszy nieco, stanął tak, by Justyna nie dojrzała ró- 
żańca na rękach Alicji. 
Wiedział, że staruszka przy słabym światełku purpurowej lampki nie 
zauważyła co się stało. Był bowiem przekonany, że gdyby widziała rozgry- 
wającą się przed chwilą scenę, przywiązanie do Alicji nie pozowliłoby jej 
zachować się tak spokojnie. 
- Niech Justysia zostawi nas samych - rzekła zcicha Alicja. Mimo 
to staruszka nie odchodziła. 
- Ale bo, proszę paniuńci - zaczęła znów, widocznie celowo mówiąc 
tYlko do Alicji, z pominięcie
 Romana, Nie wiadomo teraz co robić.., 
Bo tu licho wie po co, wpakowała się do nas siłą ta pani... No, no, ta... 
ta Irena!... Nie chciałam jej wpuścić, ale popchnęła mnię, jak łobuzka. jaka 
i poleciała do salonu. Ja nie głupia! Drzwi do salonu zamknęłam na klucz 
żeby tu nie wpadła. Siedzi tam zamknięta.., Ale co teraz będzie paniuńciu... 
O Boże, Boże! płaczliwie utyskiwała starowina. 
Roman zaklął. 
Po krótkim namyśle, Alicja rzekła drżącym głosem: 
- Niech Justysia w tej chwili otworzy drzwi do salonu... niech ta 
pani idzie - gdzie chce.., Proszę jej nie wzbraniać... 
Staruszka znów zaczęła utyskiwać... 
- Tego jeszcze brakowało!.., 
Jednak w kilka chwil po jej odejściu okazało się, że posłusznie spełniła 
Polecenie pani. 
Roman pośpiesznie zaczął uwalniać ręce Alicji z oplotu różańca; - 
ale nie zdążył jeszcze zdjąć go zupełnie, gdy do pokoju wpadła, jak huragan 
obca kobieta, 
- Ach więc tu cię znajduję! krzyczała. - Nie zawiodło mię przeczucie 
że mnie oszukujesz!... śledziłam cię -aż wyśledziłam.., 
- Kłamstwo! Nie oszukiwałem cię nigdy! - wybuchnął Roman. - 
JUe najwyższym nietaktem jest twoje wtargnięcie tu przemocą! 
- Ach, jaki z ciebie wersalczyk! szydziła zjadliwie Irena. Wejście 
Illoje tu jest 'nietktem... A czym jest to twoje sam na sam z żoneczką, prz
 
kościelnej lampce?!.., 
Z wielkim wysiłkiem opanowując się Roman drżącą ręką ujął dłoń 
PrzYbyłej. 
- Bądź rozsądna - tłumaczył. - Przyszedłem, bo muszę wreszcie 
zakończyć wszystkie sprawy z Alicją. A nie mówiłem ci, że tu przyjdę, gdyż 
znam twą chorobliwfł, zazdrość i wiem, że nie przyjęłabyś tego spokojnie. 
Irena gwałtownie wyrwała dłoń z r
ki Romana i patrząc na
 z po- 
gard
 krzyczała: 


53-
>>>
- Nie oszukasz mię! Już wiem do czego jesteś zdolny,.. Mogłeś oszu- 
kiwać tę naiwną świętoszkę - ale nie mnie!... Poświęciłam ci wszystko 
i żądam wszystkiego. Ja porzuciłam dom, i ty musisz w tej chwili odejść 
stąd na zawsze, Zapal światło! rzuciła rozkazująco. 
Roman zgnębiony, przekręcił kontakt. 
W faU światła dwie kobiety skrzyżowały spojrzenia. Przy wyzywające,i 
urodzie przybyłej, delikatna postać Alicji przypominała biały kwiat.., 
Nagle Irena wybuchnęła nienaturalnym śmiechem. Dostrzegła prze 
wieszone na rękach Alicji ziarna różańca. 
- Ach, małżonkowie odmawiali różańczyk - szydziła, zanosząc się "do 
śmiechu. - Kapitalne!... 
- Irenko, przestań! rzucił niepewnym głosem zmieszany Roman. - 
Nie urządzaj przedstawień. Bądź rozsądna. Idź do salonu i zaczekaj na 
mnie. Niedługo omówię wszystko z Alicją i przyjdę do ciebie. 
- Bez ciebie stąd nie wyjdę!... 
- Zrozum - zależy mi na tym, by Alicja oddała mi pamiątki po matce. 
- Nie liberyzuj! Nie graj roli tęskniącego za mamusią synka. Jeżeli 
nie chce ci Alicja oddać tych Jakichś pamiątek - to niech nie oddaje. 
Właściwie co ci z tego przyjdzie?.., Umarłej i tak nie wskrzesisz. A zresztą, 
mówiąc prawdę, niema żadnego sensu w nowe życie wprowadzać wspomnień 
po umarłych, 
- Zastanów się, co mówisz
 Zapominasz, że to mOja matka! 
. - Wszystko jedno. I matka, gdy umarła to już nie ma nic wspólnego 
z żyjącymI. A zresztą chyba już dawno wyszedłeś z niempwlęctwa, kiedy 
to potrzebuje się mamusi! 
- Ireno!... 
- Dość tego! Kiedy bawisz się w dziecko, to ci tak powiem: ukłoń 
się ładnie pani i pożegnaj ten dom raz na zawsze. Rozumiem już wszystko. 
Sentymentalna żoneczka zarzuciła wędkę... z przynętą; - tą przynętą było... 
wspomnienie "mamusi"'-.. śliczny flircik!.., 
Roman zbladł. Bezczelna kobieta ciągnęła dalej, zwracając się do 
Alicji: 
- Ale proszę to sobie zapamiętać, że Roman jest dziś mój już niepo- 
dzielnie mój!... Nie dam go nikomu, chyba jednej śmierci... A pamiąteczki 
po świkrze może pani sobie zabrać, na pociechę po jej synu: - i ten różaniec 
w dodatku też! Potrząsnęła szyderczo paciorkami. 
W tej chwli Alicja jednym targnięciem- wyrwała jej z rąk różaniec 
i krzyknęła: 
- Zła kobieto! Teraz już przebrała się miara. Ta zmarła z której 
szydzisz, napewno nieda ci zgubić swego syna! Sprawiedliwość Boża do 
tego nie dopuści!... 
- 2ywa bogini pomsty, - słowo daję! - szydziła w histerycznym 
uśmiechu Irena, - Złość tej małej nawet mię nie dotyka, bo. zresztą jest 
zupełnie zrozumiałe. Ale, dość tego! Idziemy! rzuciła bezapelacyjnie, 
Poczym, ujmując pod ramię Romana, dodała 
jadliwie: 
- Niech "chłopczyk" pokłoni się pamiątkom po mamusi, zrobi "pa" 
jej duszyczce, ucałuje różaniec i... 
- Milcz! - krzyknął Roman chrapliwym, jakby nieludzkim głosem, 
brutalnie wyszarpując rękę z oplotu palców złej kobiety. Z matki mojej 
szydzisz?!... Precz stąd - nędznico!... SZatanie! Precz! - bo za chwilę 
już żyWa nie wyjdziesz!... 


54 



 


......
>>>
Taka niepokonana groza biła z tych śłów, iż przewrotna kobieta nie 
próbowała nawet oponować. Wybiegła szybko, w drzwiach tylko rzucając 
Wzgardllwie z cicha: 
- Błazny!... 
Po długim milczeniu Roman nieśmiało, przerywanym od wzruszenia 
głosem zapytał: 
- Alu, a gdybym cię teraz błagał o przebaczenie, czy mogłabyś się 
na nie zdobyć... Alicja milczała. A Roman mówił dalej. 
- To był zły sen... Ohydny sen, Alu, - po którym teraz w chwili 
ocknienia, pozostał mi tylko wstręt do samego siebie... Ta szatańska kobieta 
oszołomieniem zmysłów zakryła przede mną cały świat, Oszalałem przez 
nią; ale teraz odrazu zobaczyłem jasno, iż nie kochałem jej, ani przez jedną 
chwilę... Duch matki to sprawił, że wyrwałem się z pod tego piekielnego 
wpływu... Duch matki 1... ty, Alu... Aluś, gdybyś mię choć troszkę jeszcze 
kochała - przy tobie odżyłby we mnie dawny uczciwy człowiek, taki, jakim 
pragnęła mię widzieć moja matka... Ale w tobie już zastygło uczucie dla 
mnie... Powiedziałaś, że jestem ci już zupełnie obojętny, - obcy dla ciebie 
człowiek... Alu! Prawda, już nie możesz mi przebaczyć tej bezmiernej 
krzYWdy? I... 
Jakby nie słysząc pytania, Alicja szepnęła: 
- Pomóż mi rozwikłać splątany różaniec. Nie mogę go zdjąć z ręki. 
Gdy w jasnym świetle Roman dotknął różańca, cały pokój zawirował 
mu przed oczyma. . 
- Alu - zapytał - czy to ten różaniec?.. Dalsze słowa dławiły mu 
gardło. 
- Ten - odrzekła Alicja. Nieodłączny towarzysz matusi. Umierając 
trzymała go... Pamiętasz?... Wyjęliśmy go z jej rąk po śmierci... A teraz 
moją modlitwę znaczyły te ziarnka_o 
- A ja, nikczemny, użyłem go za narzędzie. zbrodniczej udręki!... 
- Ale Bóg, - za przyczyną miłosiernej Matki Chrystusowej, sprawił, 
iż właśnie przez twój postępek, różaniec ten stał się dla ciebie narzędziem 
odrodzenia duchowego, światła łaski, poznania nędzy moralnej istoty, która 
wiodła cię ku zgubie - rzekła łagodnie Alicja. 
- Alu, - może wyda ci się to nieprawdopodobnym, ale teraz na nowo 
tak jak dawniej, widzę w tobie mój cały świat... O, gdybym mógł odzyskać 
choć najdrobniejszą cząstkę uczucia w twym srcu!.., 
Wargi Alicji drgały, jak u dziecka, gdy ma się rozpłakać. Zdławionym 
głosem rzekła: 
-Przypomnij sobie, Romku, co ci powiedziałam, iż, po przegranej 
życiowej pozostanie mi tylko ambicja. Właśnie ambicja nie pozwoliła mi 
Przyznać się, że mimo wszystko, nadal cię kocham i dla tego właśnie stra- 
szliwie cierpię... 
- Alu, Alu droga!... A teraz?,.. 
_ Teraz tamten okres "przegranej" należy do przeszłości, więc... zimna 
tarcza ambicji nie jest już potrzebna, 
- Alu!... I pozwolisz m1. tu pozostać?!... 
- Przecież to nasz dom, Romku... 
_ Dziecino droga! Jestem tak oszołomiony, że doprawdy w tej chwili 
nie wiem od czego mam zacząć to nowe życie ktqre zeszło ku mnie, jak 
niczym nieza.służony dar Boga i matki... 
_ Nowe życie? - powtórzyła Alicja, - Różaniec nas połączył, więc 
i nowe życie zacznijmy bardzo prosto - od Różańca... 


55
>>>
Jot
ell. 


PoaTJtl.laczQ. 
wi.tl.ł..a 


Rosja Sowiecka odgrywa rolę międzynarodowego motoru rewolucji 
światowej. Jest ogniskiem, z którego płonące żagwie rozrzucane są po 
całym świecie, pOdpalając poszczególne państwa. Zarówno rząd sowiecki 
w Rosji, jak i jego dyplomacja zagraniczna, oraz wszystkie organa - dążą 
do wzniecenia pożaru wojny światowej. 
Taktyka rozsiewania niepokoju, rozbijania jedności narodów i opano- 
wywania ich przez Moskwę jest różna, Od chytrej, kreciej roboty agentów 
Kominternu, podstępnie działających wewnątrz poszczególnych państw, aż 
do zbrojnej interwencji, co obserwujemy dziś w Hiszpanii, a nawet do 
otwartej walki orężnej, jaką musiała stoczyć Polska z bolszewickim na- 
jeźdźcą w 1920 r. 
Zaraz w pierwszych latach po opanowaniu Rosji - widzimy jak ko- 
muniści kolejno starają się rozpalić rewolucję w różnych punktach świata: 
w Chinach, w Japonii, w różnych krajach Ameryki, we wszystkich prawie 
koloniach i na Węgrzech, które jako młode państwo boleśnie odczuwało ten 
silny wstrząs i mało nie utraciło swego istnienia. 
Dziś po dwudziestu latach nie wieie się zmieniło. Może tylko apetyt 
tego zgłodniałego potwora rewolucyjnego zwiększył się przerażająco. No 
i oczywiście metody bolszewizowania świata więcej zostały udoskonalone 
i stąd też są coraz groźniejsze dla cywilizacji chrześcijańskiej. 
Ogólnie tylko czyniąc przegląd sposobów i zakresu zbrodniczej propa- 
gandy czerwonej w Europie, w Ameryce i w Azji - widzimy ogromny wy- 
siłek, jaki Komintern podejmuje, aby rozpalić płomienie rewolucji świa- 
towej. 
Widzi się przede wszystkim, że Centrala czerwonej międzynarodówki 
z siedzibą w Moskwie akcję swoją prowadzi jednolicie i planowo, otrzymując 
systematycznie informacje ze wszystkich krajów świata od swych agentów 
i korespondentów. 
Materiał tą drogą zebrany zostaje w Centrali moskiewskiej przez 
kilkudziesięciu specjalnych redaktorów opracowany i rozesłany do poszcze- 
gólnych państw, bądź to jako materiał do prasy komunistycznej i komuni- 
zującej, bądź też w formie instrukcyj dla agentów, działających w tych 
krajach. 
W ten sposób czerwona propaganda zachowuje jednolity kierunek we 
wszystkich państwach, dostosowany jedynie do warunków i stosunków, jakie 
panują w danym narodzie. 
Główna jednak myśl przewodnia tych wszystkich działań jest ta: 
wywoływać w poszczególnych narodach niezgodę, anarchję i walkę, a między 
poszczególnymi państwami - niepokój i wojnę... Wewnątrz skłóconych na- 
rodów zdobywać dla siebie wpływy, aż do opahowania rządów; nad osłabio- 
nymi zaś wojną krajami - zapanować. 
Dla rozszerzenia komunizmu utworzono w Rosji specjalne szkoły, 
w których uczy się "sztuki" wzniecania rewolucji w świecie, Uczniowie 
tych szkół, po ukończeniu nauki, natychmiast są rozsyłani do komunistycz- 
nych placówek zagranicznych, istniejących we wszystkich krajach. 


56 


"---- - 


.......
>>>
całą pewnością można stwierdzić, że dziś niema ani Jednego narodu 
na kuli ziemskiej, w którymby bolszewicy nie zagnieździli swych komórek 
komunistycznych. Znajdują się one wszędzie: w wojsku, w urzędach, w fa- 
brykach, wśród nauczycieli, wśród młodzieży itp. Działając zaś naukowo 
Illetodycznie i systematycznie - wprowadzają rozkład nawet w najlepiej 
zorganizoWanych narodach. 
Tembardziej, że na rozszerzanie akcji wywrotowej w poszczególnych 
krajach, płyną z Rosji olbrzymie sumy pieniężne, które ułatwiają robotę 
agentów Kominternu, podpalającym świat... 
Akcja komunistyczna z zewnątrz kraju to jedno zagadnienie. Drugie 
_ to podpalacze wewnątrz kraju, wysługujący się żydokomunie. Tych 
trzeba unieszkodliwić dla dobra i niezależności naszego narodu, 
Przede wszystkim krzewicielami komunizmu w Polsce jest żydostwo. 
Fakty potwierdzają słuszność tego twierdzenia. Weźmy, dla przykładu, 
chociażby prasę. 
Wielka część prasy w Polsce jest redagowana i finansowana przez 
ŻYdów, I właśnie ta prasa rozszerza u nas hasła komunistyczne. Jest to 
obliczone na interes. Wielu bowiem skomunizmowanych Moriców i. Icków 
marzy o tern, aby zostać dyktatorami proletariatu, komisarzami, kierowni- 
kami kompartii, wreszcie dyrektorami upaństwowionych przedsiębiorstw, 
I cóżby to był za raj dla żydów, gdyby z Polski udało się zrobić repu- 
blikę sowiecką! 
Ale najgorsze jest to, że w tej robocie komnistyczno-żydowskiej biorą 
udział także Polacy. 2ydowski protektor płaci, więc Polak - redaktor pisze 
i... wychwala sowieckie "cuda". 
Nie będziemy wymieniali tych licznych pism komunistycznych, foł- 
ksfrontowych, żydowskich, które w ostatnich latach musiały władze zlikwi- 
dować za ich propagandę bolszewicką. Trzeba jednak nadmienić, że re- 
daktorami tych gazet byli w 90"/0 żydzi. Wśród przywódców komunistycz- 
nych partyj w polsce - żydzi stanowią 99%. Wśród skazanych za działal- 
ność wywrotową - żydów jest około 85%. Wydawnictwa wychwalające 
marksizm i Rosję sowiecką redagowane są i finansowane niemal w 100°/, 
przez żydów, 
Drugim elementem, ułatwiającym drogę komunizmowi we wszystkich 
krajach, to radykaliści i socjaliści. Fakty ostatnich lat wielokrotnie po- 
twierdzają niewolniczą zależność socjalistów od komunistów. 
We Francji żywioły patriotyczne już nie mają złudzeń, co do istotnych 
zamiarów socjalistów. Znany publicysta Pierre Dominique {czyt. Pier Do- 
minik}, takie wystosował ostrzeżenie do ludu wiejskiego Francji: "Siedem- 
dziesięciu dwóch deputowanych posłów francuskich, którzy są narzędziami 
i agentami Moskwy usiłują oddziaływać na parlament i opinię publiczną, 
ażeby ciebie, ch
opie francuski, pchnąć do wojny przeciwko chłopom nie- 
mieckim i chłopom włoskim... Tak chce Moskwa! A ci panowie wrzeszczą. 
że należy słuchać. Siedemdziesięciu dwóch deputowanych francuskich, pa- 
chołków Stalina prowadzi grę Moskwy". 
Tak chce Moskwa! Oto groźne ostrzeżenie, które kryje się dziś w wielu 
razach za taktyką socjalistów, pozornie dziwną i niezrozumiałą (jak np, 
u nas - projekt legalizacji partii komunistycznej). 
W momentach decydujących socjaliści pOdadzą rękę komunistom. 
Tak' się stało w Hiszpanii, Socjaliści coraz wyraźniej idą pod komendę 
Moskwy. 


57
>>>
Jeszcze jeden przykład,' jakimi "robotnikami" opiekuje się partia 
Socjalistyczna i na co zbiera składki od robotników, dowiadujemy się 
z "Gazety Robotniczej" nr. 112 - gdzie piszą: "Niech tedy demonstracja 
majowa na rzecz Hiszpanii, będzie nietylko demonstracją w myślach i uczu- 
ciach, ale też w gotowości pomocy materialnej"... 
Na apel ten organizacje socjalistyczne i związki zawodowe różnych 
krajów zebrały pomiędzy swoimi członkami do dnia 31 maja 1937 r. ogółem 
16 milionów franków, które to pieniądze zostały przekazane na pomoc dla 
komunistycznej Hiszpanii. 
Polska Partia Socjalistyczna, narazie wypiera się wszelakiej współ- 
pracy z komunistami. Tymczasem, co innego mówią fakty. 
W Hiszpanii Komintern organizuje "front ludowy" z ochotników pol- 
skich. Komisarzem mianowanym przez Moskwę dla oddziałów polskich jest 
niejaki Matuszczak, który, według instrukcyj sowieckich, kształci swych 
żołnierzy w tern przekonaniu, że Moskwa jest gwarantką polskiej niepodleg- 
łości, oraz ostoją pokoju i demokracji. 
Kwaterę Matuszczaka odwiedziła wspólna delegacja robotnicza Polski 
w osobach: Zdanowicza (Sekretarza Centr, Kom. Z. Z' Altera (Socjali- 
styczna Partia :2';ydowska), oraz Rwala (Przedstawiciela Centr. Komitetu 
Komunistycznej Partii Polski). 
Za granicą więc jawnie Polska Partia Socjalistyczna występuje jako 
bratnie zjednoczenie: żyd, socjalista i komunista - wszyscy trzej na usłu- 
gach Moskwy - podpalacze Polski... 


Stefan Pertkiewicz. 


o o(,oU/ląz/atl.ch ktl.ioLlkóU/ 
1It1. fJOJ.
 itl.U/la uch U/tl.ł 
'ł"oJ.tl.LI'łch 


Każdy człowiek ma swoje obowiązki. 
Każdy, odpowiednio do swego stanu i zawodu przyjmuje na siebie 
takie czy inne obowiązki i musi je spełniać. W warsztacie, czy na roli, 
w biurze, czy w innym zawodzie - człowiek bierze na siebie obowiązek wy- 
konania powierzonej i przyjętej pracy. . 
Podobne obowiązki bierze na siebie człowiek, w rodzinie, małżeństwie, 
w organizacji czy stowarzyszeniu, w wojsku czy w państwie. 
Z tego widzimy, że każdy człowiek podlega mniejszym lub większym 
obowiązkom, z których jedne regulowane są przez władze i odpowiednie 
ustawy, a drugie wypływają z pobudek wewnętrznych człO\yieka, 
Jedne są łatwiejsze, ine znów więcej może uciążliwe. 
W państwie, obowiązki obywatela regulują różne ustawy i zarządzenia, 
jak na przykład powszechny obowiązek służby wOjskowej. W wOjsku zaś, 
odpowiednie przepisy i regulaminy nakładają na żołnierza nowe znów obo- 
wiązki, którym musi się pOdporządkować. 
I wszędzie tak jest. Obowiązkiem rodziców jest po bożemu dzieci wy_ 
chować; obowiązkiem męża zarobić na utrzymanie rodziny, obowiązkiem 
dzieci posłuszeństwo dla rodziców, obowiązkiem rolnika ziemię uprawiać, 
robotnika - pracować uczciwie. 


58 


.. 


-...ł..
>>>
Ale nie o tych obowiązkach chcemy mówić. 
Tematem niniejszego artykułu będą obowiązki, jakim podlega kaźdy 
katolik, bez różDicy swego stanu czy zawodu. Mówić będziemy o ogólnych 
obowiązkach członków Kościoła Chrystusowego, 
Zadanie to ułatwi nam wielce orędzie 'Biskupów Polskich, którzy 
zebrawszy się w Częstochowie na Jasnej Górze na tak zwanym Synodzie 
Plenarnym, 26 i 27 sierpnia 1936 r., zastanawiali się głęboko nad polepsze- 
niem doli Kościoła Katolickiego w Polsce. 
Otóż w orędziu tym, BiskuIJi z serdecznym słowem pasterskim zwra- 
cają się również do nas, do wszystkich katolików świeckich, a przedstawiając 
położenie Kościoła Chrystusowego w Polsce zachęcają przede wszystkim do 
gorliwego wglądnięcia w swoje życie religijne, a potem do wspólnej i usilnej 
pracy nad rozszerzeniem Królestwa Bożego w duszach i w sercach wszyst- 
kich Polaków. 
Sami przyznać to musimy, że nasza religijność niejednokrotnie polega 
tYlko na tym, aby raz w niedzielę być na Mszy św., a raz w roku wyspowiadać 
się i Komunię św. przyjąć, 
To jest ten nieunikniony obowiązek, a dla niektórych bywa on "cięż- 
kim", pod przymusem niejednokrotnie wypełnianym. 
Tymczasem, życie religijne, życie nadprzyrodzone jest podstawą całego 
bytu wewnętrznego człowieka i nie powinno ograniczać się do tych obo- 
Wiązkowych świadczeń na korzyść duszy, nie powinno być ono usunięte na 
drugi plan. "S z u k a j c i e n a j p r z ó d K ról e s t waB o ż e g 0 01 
- mówi Ewangelista Pański. Słowami tymi winien się głęboko przejąć każdy 
katolik. - ,,B o cóż p o m o ż e c z ł o w i e k o w i j e ś l i b y 
W z y s t e k ś w i a t z y s kał, a n a d u s z y s w e j s z k o d ę 
p o n i ó s łOI (Mat. XVI. 26.). . 
Poznajmy więc wiarę naszą świętą. 
Aby wiarą żyć i życie według niej kształtować - trzeba tę wiarę znać. 
Gdzie ją najlepiej poznamy? Czy poznamy ją z książek wrogich Kościołowi, 
czy z pism socjalistycznych? 
Napewno nie! 
Nauki o wierze świętej usłyszymy w kościele, poznamy ją ze słów 
kapłana katolickiego, z książek i gazet katolickich, z encyklik papieskich 
i listów pasterskich, z katechizmu, którego znajomość nietylko dzieciom jest 
potrzebna, ale i ludziom dorosłym. 
W każdym domu katolickim winien znajdować się \yiększy lub mniejszy 
katechizm, winna znajdować się dobra książka czy gazeta katolicka, 
W ślad za obowiązkiem poznania prawd wiary świętej katolickiej, 
idzie obowiązek rozszerzania tej wiary. 
Rozszerzajmy prawdę o wierze św. 
Apostolstwo Sprawy Bożej - to obowiązek i nakaz chwili dzisiejszej, 
jeśli zważymy, że żywioły wrogie Kościołowi katolickiemu chciałyby bez- 
bożnym swym wpływem opanować wsie, miastą, miasteczka, całą Polskę... 
Aby to apostolstwo było skutecznym - musi w rodzinie naszej chrześ- 
cijańskiej zapanować jedność, solidarność i posłuch dla władzy kościelnej. 
ścisła łączność i współpraca parafii ze swym proboszczem - oto za- 
gadnienie niezmiernie ważne. 
W pracy apostolstwa Chrystusowego napotyka dziś Kościół na wiele 
trudności i przeszlfód. 


59 


I 
I 
j
>>>
Jakaś niewidzialna, dobrze ukryta ręka rzuca Kościołowi kłody pod 
hogi, pra
nąc osłabić Jego zbawienny wpływ na wychowanie w szkole, chcąc 
umniejszyć jego znaczenie w życiu publicznym. 
Stąd właśnie pochodzą wołania o szkołę bez religii. Stąd wywodził się 
wniosek prawa o ślubach cywilnych, stąd pochodzą próby kłócenia Kościoła 
z Państwem, stąd rzuca się różne kłamstwa i oszczerstwa na katolickiego 
księdza. ." ... 
Z tego samego źródła bezbożności wyrosła ta zbrodnicza dłoń, która 
odważyła się strzelić do kapłana w śWiątyni Pańskiej w Luboniu, 
Stwórzmy zatem zdecydowany front katolicki, popierając wszędzie 
Akcję Katolicką. 
Tylko wspólne, wyraźne i solidarne stanowisko wszystkich katolików, 
których jest w Polsce ogromna większość, zdoła zapobiedz tym napaściom 
na Kościół katolicki, na wiarę świętą, na kapłanów. 
Tylko wspólny i potężny front katolicki odeprze wspólnego wroga, 
jakim jest komunizm, nowy poganizm i zobojętnienie religijne. 
Twierdzą niektórzy, że w Polsce niema walki z katolicyzmem. 
Nieprawda! 
Ta .walka jest, ta walka wre, tylko jest zamaskowana, niekiedy przy- 
ciszona, a zawsze nieustępliwa. A ci którzy twierdzą, że jej nie ma, chcą 
uśpić czujność katolików. 
Czuwajmy więc nad jednością i siłą Kościoła świętego, brońmy wiary 
naszej świętej, wypełniając obowiązek apostolstwa świeckich. 
Brońmy Rodziny chrześcijańskiej i szkoły. 
Orędzie Biskupów Polskich wspomina również rodzinę i szkołę. Widząc 
smutny stan jaki niewiara sprowadziła na rodziny chrześcijańskie, Episkopat 
Polski przestrzega i błaga katolików, aby bronili świętości rodziny chrześ- 
cijańskiej, do której wdziera się pogaństwo, bezczeszcząc ją haniebnie. 
Małżeństwo pozbawione jest dzisiaj świętości. A przecież "s akr a m e n t t o 
w i e l kij e s t w C h r y s t u s i e i w Koś c i e l e" mówi św. Paweł. 
Podobne wpływy bezbożnicze sięgają do szkoły polskiej. świadkami 
bowiem byliśmy, jak to zwalczano praktyki religijne młodzieży szkolnej i jej 
organizacje kościelne. Z podręczników szkolnych wyrzucono pierwiastki 
boże i myśl religijną, w zrzeszeniach młodzie
y w jej pismach, na letniskach, 
szerzono niechęć i uprzedzenie do duchowieństwa, szerzono zobojętnienie 
religijne. 
Tutaj jest wielkie pole do pracy w Akcji Katolickiej. Na tym polu 
wyłaniają się wielkie obowiązki katolickich rociziców, opiekunów i wycho- 
wawców. 
Obejmując całokształt ataków na Kościół katolicki, na religię Chry- 
stusową - powstać winno w sercach katolickich jedno potężne pragnienie: 
aby katolicyzm tchnął w czasy dzisiejsze ducha Chrystusowego. 
A w ślad za tym pragnieniem musi pójść modlitwa i czyn chrześci- 
jański, odwaźny i stanowcz:y. 
Czy spełnią się pragnienia i nadzieje Episkopatu POlskiego? 
Zależeć to będzie od tego jaki odzew w naszych sercach i duszach 
znajdą te przestrogi, prośby i upomnienia, które w orędziu są przedstawione. 
A więc wszyscy do pracy nad rozszerzeniem na ziemi polskiej Kró- 
lestwa Chrystusowego! 
Dopomoże nam do tego modlitwa do Najświętszej Bogarodzicy, Kró- 
lowej Polski. 


60 


""'-- 


-JI.
>>>
-==== -::::::::, 

 =-- 

 - 

 -= 

==== 
 ")Y 
.c; ą; I, Ił'::-.w -===- 
I
 

 .:. f,J --::;! 
 z \ I / 
d', ,'f(
 J ' I 

 
\f
-łł ;;;tifn 

nu 
I 


- 
a£ 
-: 


napisał Stefan Pertkiewicz, 


Różne bywają drogi, po których postępuje człowiek. Jedne z nich są 
proste, choć trudne nieraz do przebycia, inne znów kręte, ale łatwiejsze 
i szybciej choć niepewnie prowadzące do jakiegoś upatrzonego celu. 
Droga, po której szedł Wierzbniak była drogą krętą i ciemną. 
Co tu dużo gadać! Od czasu gdy wdał się w kumotry z Bugajewem, 
najgorszym bezbożnikiem grasującym na kresach Wschodnich - stał się 
Wkrótce jemu podobnym. Lepsza część miejscowej ludności blisko będąc 
Od granicy bolszewickiej, a daleko od małego parafialnego kościółka miała 
z Wierzbniakiem wielu kłopotów. Choć nie było tajemnicą, że do Wi€rzbniaka 
płyną z Sowietów grube pieniądze na propagandę bezbożnictwa, że dla pie- 
niędzy tych wyszczekuje komunistyczne hasła - to jednak ciągłe ujadanie, 
pOparte częstymi poczęstunkami niewoliło poniektórych, przeważnie młod- 
szych gospodarzy. I zaraza bezbożnictwa zaczęła się pomału, z początku nie- 
pOstrzeżenie nawet, a potem coraz silniej w nadgranicznej wiosce szerzyć. 
Było to aż nadto widoczne. 
Widzieli to ludzie, widział dowódca Strażnicy Korpusy Ochrony Pogra- 
nicza, widział ksiądz, mieszkający w sąsiedniej parafialnej wiosce - gdyż do 
kościoła ludzi coraz to mniej przychodziło. 
Zima wprawdzie była, ale innych lat i w zimę ściągało zawsze moc 
narodu, gdy dzwon świąteczny zo.ł)raszał na niedzielną czy inną świąteczną 
uroczystość. 
oto i teraz nadchodzi Gromniczna... nadchodzi święto Oczyszczenia 
Najświętszej Panny Maryi. Zali przyjdą tłumnie I ochotnie? 
. . . 


Przyjdą. Już idą...! 
Idą ochotnie z głowami podniesionymi w górę, niebaczni na mróz, na 
drogą daleką. Idą twardo, że ino się tupot roznosi w mroźnym suchym 
pOwietrzu. Za nimi godnie trzymają kroku niewiasty, Mało kto zegar w do- 
mu posiadał, a idą jakby wojsko w j€dnym czasie zwołane na zbiórkę, 
o jednej godzinie, o jednej minucie prawie. 
Na Gromniczną idą! 
A choć zimisko było takie, że szron wnet wąsy pokrywał i brwie nawet 
pOsrebrzał - oni nie zważali na to. Zwyczajni są mrozu, więc się i nie boją. 


61
>>>
Większy strach mieli o gospodarstwo zostawione na opiece mniej dOłęznych 
starców i niewytrzymałych na dłuższą drogę dzieci. Gospodarstwo było 
przedmiotem troski wielu z nich. 
oto Antczakowa spiesznym krokiem podchodzi do męża i głosem nieco 
zdyszanym mówi: 
- Prawdę mówiąc, toś powinien zostać. Gromnicę jabym święcić 
poniosła. Cała wieś bezmała tu ciągnie, dobytek cały na opiece boskiej, jeno 
zostawiając. 
- To i co z tego? - odburknął prawie szorstwo, gdyż nie lubił jak mu 
kobieta przeszkodą staje w gadkach sąsiedzkich, które oto teraz z Marcinem 
Horyłką pospołu prowadził. 
Ale ona, nie bacząc na chwilową złość mężowską w dalszym ciągu 
podejmuje: 
- Czy ty myślisz, że one nie poczują gdy wieś opuszczona? 
- Czy aby o wilkach nie myślisz?! 
- Ano!- 
Antczak przeraził się nie na żarty. Wielkie okoliczne lasy pełne były 
tego dokuczliwego zwierza. Bo to raz podchodziły pod wieś? Mało to razy 
wyrządzały szkody groźne? Nie dawniej, jak miesiąc temu musieli je nawet 
zbrojnie odpędzać. Pamiętają... szły zwartą gromadą, że ino ślepia zielone 
pOłyskiwały po śniegu jak złego. 
- Prawdziwie mówisz - rzekł Antczak do żony, zafrasowany tym 
bardziej, że zagroda jego była pierwszą od ciemnych granicznych lasów. 
- To może się wrócisz? podpowiedziała nieśmiało, unikając mężow- 
skiego wejrzenia, Bo jakżesz? Kościół już widać, już ślni w słońcu wieżyczka 
miedzią kryta, a ona takie rzeczy śmie proponować? 
Czy poto szedł długie sześć wiorst, żeby się teraz zawracać? 
Ale mąż nie skarcił jej, czego się nawet trochę spodziewała, a tylko 
dobrym, uczciwym słowem zwrócił się do nabliższego otoczenia i rozmowę 
zakończył: 
- Jeśli Matka Boża zechce to i wilkom do wsi pOdejść nie pozwoli. 
- Prawda! - przywtórzYły liczne głosy, które dosłyszały owe ostatnie, 
głośniej wypowiedziane słowa Antczakowe, zapewniające o opiece Najświęt- 
szej Panienki. 


. 


. 


. 


Zdala szlakiem mocno już wydeptanej drogi prowadzącej do para- 
fialnego kościółka szedł ostatni człowiek. 
- Wierzbniak drogą ciągnie! - zauważył z niepokojem Horyłko. 
- Chyba nie do kościoła? 
- A może? 
- Pewnie na prześpiegi. 
- 2eby komunistom opowiedzieć co widział. 
Tak rozmawiali o Wierzbniaku ludzie znający jego bezbożną. robotę, 
ale że kościół wyrósł tuż przed ich oczami, więc otrzepali buty ze śniegu, 
ucałowali stopy Chrystusa rozpiętego na czarnym dębowym krzyżu, zaw1e- 
szonym w kruchcie kościoła, przeżegnali się pobożnie i weszli do wnętrza, 
Ludu było już wiele, więc przyjemne ciepło nagromadzonych oddechów 
buchnęło na przybyłych z czego i Wierzbniaka wnet zapomnieli, szukając 
wygodniejszego miejsca bliżej głównego ołtarza. 


62
>>>
Wyszedł wreszcie ksiądz ze Mszą św" dorocznym zwyczajem gromnice 
uroczyście poświęcił, a wszedłszy na niewlleką ambonę drewnianą jął prawić 
i nauczać. 
Trudno było spamiętać wszystko, co płynęło z ambony ku nagroma- 
dzonej ciżbie ludzkiej, zasłuchanej w piękną naukę proboszczowskiego ka- 
zania. A choćbyś pamiętał nawet to powtórzyć nie zdołasz, a jeśli powtórzysz 
to nieudolnie, bo brak ci tego serca wielkiego, z którego w tak dziwny sposób 
wYdostają się proste napozór słowa... 
Mówił o Gromnicznej, mówił, że kiedyś dawno widzieli Ją ludzie. 
Widzieli Matkę Najświętszą w szasie cieniuśkiej z gromnicą płonącą w ślicz- 
nych bialutkich rękach, jak szła poprzez uśpione sioła, czuwając nad do- 
bytkiem ludzim... 
"A gdy w mróz ostry zgłodniałe wilki podeszły pod wieś tak blisko, że 
słychać już było złowrogie zgrzytanie kłów ostrych, a zielone, nieprzytomne 
z głodu ślepia zdały się chytrze rozglądać gdzieby szkodę największą wy- 
rządzić. - Ona świętym ogniem gromnicy odpędzała złowrogie stado, że 
zatrzymane wpół drogi pierzchać nawsze strony poczęło, wyjąc przeraźliwie 
ze złości. 
Tę jasną postać Matuchny Bożej w szatach z naj cieńszej 'przędzy ut- 
kanej z gromnicą świętą w ręku widzieli ludzie... widzieli w różnych wielu 
miejscach..,.. 
W tym miejscu, Czcigodny wiekowy Kapłan przerwał swą opowieść, 
a po krótkiej chwlll w zasłuchany tłum padały dalsze słowa: 
"Tak oto na straży cichej wioski każdej stoi Gromniczna, Matka I Opie- 
kunka wszelakiego stworzenia i dobytku. 
A wilki po dawnemu lezą uparcie w obręby wiosek naszych w obręb 
serc naszych, węszą, coby skraść, gdzieby szkodę nową poczynić, jakby drę- 
czyć skołataną ludzkość. 
Bo pomnijcie bracia, że gorszymi niźli zwierze złe i drapieżne, niźli 
wilk bez rozumu, szukający żeru w mrożną zimo
ą noc - o, stokroć gorszym 
jest spodlony człowiek, żerujący na pobożności i wierze swych.braci. 
Kraj sąsiedni od którego dzielą nas jeno wiechy rzędem ustawione to 
kraj bezbożny, z którego hasła docierają do naszych wiosek granicznych. 
Słupy wzdłuż granicy ustawione nie zdołały przeszkodzić szerzeniu się 
tej zarazy, która dzisiaj jest już i w naszej parafii, Trzeba nam stanąć 
murem zwartym, zbudowanym na trwałym fundmencie wiary, murem tym 
otoczyć granicę kresów naszych i czuwać, czuwać usilnie... 
Proście więc Matkę Najświętszą, proście aby tak jak kiedyś - stanęła 
słodka I cicha nad siołami naszymi z gromicą światła wiary I miłości Chry- 
stusowej w ręku, aby ratowała nas przed wilkami ludzkimi, którzy zakradają 
się do serc naszych..... 
I ukląkł kapłan - staruszek na drewnianej ambonie, a w ślad za nim 
runął na kolana tłum zebrany w wiejskim nadgr
icznym kościółku, 
Na końcu, w kruchcie prawie stał Wierzbniak. 
Wilki ludzkie... Czyż nie o nim tu była mowa - pomyślał z goryczą, 
Pr2lecież to on wniósł zarazę bezbożnictwa do swej wioski on rozszerzał 
hasła głoszone tam za kordonem granicznym. Dlaczego to robi? Prawda.., 
płacą mu za to. Ale czy wierzy w te hasła? Nie! nie wierzy! To tylko tak 
dla pieniędzy, 


63
>>>
Dla pieniędzy przyszedł 1 dziś do kościoła, żeby wybadać nastroje 
ludności, żeby posłuchać co mówi ksiądz, żeby zdobyte wiadomości zanieść 
tam,,za polską granicę, gdzie ludźmi szatan rządzić poczyna. 
Ale gorące słowa siwego, nad grobem będącego kapłana, gorliwa poboż- . 
ność i głęgoka wiara zebranych tłumów, ich przeogromna ufność w opiekę 
MatkI Bożej nasunęły Wierzbnlakowl nowe całkiem myśli, a raczej przypo- 


. . , nad nim zabłysła 
AwiatłoAć. a a nie; wy- 
łania sir ;aśnie;sza nit,i 
słońce postać niewieA- 
cia.. . 


miały stare dawne dzieje, kIedy to był chłopcem małym, Jak płakał gdy 
Matka nie chciała mu dać gromnicy do niesienia w obawie "żeby nie złamał", 
jak rwał się blisko przed ołtarz, szczerze zazdroszcząc chłopcom, którzy do 
Mszy św. usługiwali, 
I w duszy jego pod wpływem tych rozważań następowała przemiana. 
Wierzbniak odradzał się duchowo. Gromniczna stanęła na straży serca 
jego a światłem wiary i ogniem miłości Chrystusowej rozpraszała '11rokI 
gnębiące jego schorzałą duszę. 


. 


. 


. 


64
>>>
Krótki zimowy dzień 2 lutego minął szybko, Szaro już było, gdy 
Wierzbniak wracał do swej nadgranicznej wioski, zastanawiając si
 jeszcze 
nad życiem i pracą swoją, jaką do dziś prowadził. 
Duże, ciężkie płaty bieluchnego śniegu pokryły pola i drogi grubym 
śnieżnym całunem. 
Droga stawała się coraz uelążliwsza i więcej niebezpieczna, Szybko 
nadchodząca noc zmyliła Wierzbniakowi ślady drogi do reszty. Znalazł się 
\V pustym polu, nie wiedząc zgoła gdzie iść, co czynić. Wokół przyczaiła się 
złowroga cisza i noc. Zmęczony jest przy tym bardzo. Przez dwie godziny 
brnął po puszystym śniegu, chodząc po fałszywych szlakach. Co teraz począć? 
Przysiadł na chwilę. Rozum nie pozwalał ani na chwilę odpocząć, czy 
Zdrzemnąć się, ale że znużenie było silniejsze, więc przymknął oczy... 
I zdało mu się, że w tę noc straszną widzi gdzieś daleko czarny, to- 
czący się ku niemu kłęb. Czarna ta zjawa przybliżała się szybko, rośnie 
niepomiernie i błyszczy złymi zielonymi ślepiami, czołgając się coraz to bliżej, 
bliżej... Wilk? Nie, to człowiek jakiś, widzi już wyraźnie, że to jest człowiek, 
Poznaje nawet. Boże! - to Bugajew. Ręce ma pełne pieniędzy... oczy 
błyszczą tak strasznie, śmieje się tak szatańsko... zadusi go, zadusi go temi 
Pieniędzmi. 
Lecz nad nim zabłysła światłość, a z niej wyłania się jaśniejsza niźli 
słońce postać niewieścia. Szaty z cieniuśkiej przędzy utkane, nad głową nimb 
ŚWięty, a w ręku gorejąca ogniem gromnica, zwrócona ku potwornej zjawie 
Czarnej, Bugajew znikł, a śladem jego poprzedniej drogi ucieka teraz czarny, 
Wyjący ze złości wilk, 
Kim jesteś cudowna Pani? - pyta we śnie Wierzbniak. A Ona uśmie- 
cha się słodko, ukazuje płomień świecy gorejącej i głosem cichszym niż 
najlżejszy szum strumyka mówi: 
"Jam jest Gromniczna", A potem dobrą swą dłoń zbawczą kładzie na 
rozpalonym czole Wierzbniakowym i znika. 
Ale tę dłoń świętą czuje Wierzbniak długo jeszcze. 


. 


. . 


. 


- Zobaczcie, jakie gorące ma czoło! 
- To chyba nie zamarzł jeszcze? 
- Niedawno musi tu leżeć. 
- Zabierzem go z sobą? 
- Obudźcie go ino. 
Tak rozmawiało o Wierzbniaku czterech ludzi, jadących teraz obok 
drogi śniegiem usypanej. 
- Byście na dobre zmarźli przedkładał jeden z nich przyprowadzo- 
nemu do przytomności Wierzbnikowi. 
To nic - odpowi-edział. Widziałem Gromniczną... 
Jasną, Dobrą, na zawsze Ukochaną Matkę Najświętszl'1,. 


l) 


65
>>>
Z krain'ł uJrąezQ'; 


Reporta
 z Rosji SowIeckiej.) ku ostrze
enlu ludU 
polskiego, który chcą odciągnąć od KoścIoła l po- 
prowadzić na manowce ró
ni karjerowicze, fał- 
szywi "przyjaciele" chłopa polskiego. 


"Co tydzień leningradzkie więzienia wysyłają dwa pociągi etapowe do 
obozów koncentracyjnych. Wkońcu i nas wysyłają. W ciemnawych kory- 
tarzach więzienia ustawiają się długie szeregi przyszłych mieszkańców 
obozów. 
Większość to chłopi. Ubrani są tak, jak ich aresztowano. Z chłopami 
wogóle nie robią sobie bolszewicy ceremonii. Biorą ich wprost z pola od 
roboty i natychmiast umieszczają w więzieniu powiatowym. W więzieniach 
tych gromadzą w pOjedyńczych celach po 10 do 15 ludzi, tak, że nie ma 
gdzie ani stać, ani siedzieć, a ludzie siedzą i śpią pokolei. Wydają areszto- 
wanym dziennie po 200 gramów (ćwierć funta) chleba na osobę, a chłopi 
nie mając możności otrzymania z domu "wałówek" - wychodzą stamtąd 
wymizerowani jak cienie. 
Nasi chłopi również IJodobni są do cit'ni. Do zwierzęcej walki o miejsca 
na pryczach w wagonie towarowym, zwanym tiepłuszką, nie starczyło im 
sił, znaleźli się więc na dziurawej podłodze pod na
niższą pryczą, w sąsiedz- 
twie szpar 1 szczelin we drzwiach. O ziemistej cerze, obszarpani, przeraźeni, 
spoglądają wzrokiem zabiedzonych koni, na silniejszych i bardziej obrotnych 
mieszkańców miasta, 
O prześladowaniu rosyjskiej inteligencji pisze prasa całego świata. Ale 
jakaż to w istocie drobnostka w porównaniu z losem chłopa rosyj-skiego. 
Nie fabrykanci, nie ziemianie, nie profesorowie płacą w zasadzie te straszne 
"koszty rewolucji" - płacą je przede wszystkim chłopi. To oni "zdychają" 
milionami z głodu, z tyfusu, w obozach koncentracyjnych, naskutek kolek- 
tywizacji i ustawy o "świętej socjalistycznej własności". 
Giną oni masami w wyniku budownictwa sowieckiego; giną przy wzno- 
szeniu wszelakich stalinowskich piramid, budowanych na ich chłopskich 
kościach... 
Niewątpliwie los inteligencji jest bardzo ciężki. I dla mnie pobyt 
w więzieniu i w obozie nie był słodki. Lecz nie można porównać naszych 
cierpień i naszych przeżyć z cierpieniami i okrutnym losem chłopstwa ro- 
syjskiego, i nie tylko rosyjskiego, ale i gruzińskiego, 1 tatarskiego, i kirkis- 
kiego, i każdego innego. 
Przecież choć sytuacja moja jest bardzo cięźka, choć głodno i chłodno, 
choć naraźony byłem na niebezpieczeństwo - ze mną jednak liczono się 
w więzieniu i liczyć się będą w obozie. 
Z chłopem nikt się nie liczy, a on sam jest najzupełniej bezbronnym. 
Nademną taki, czy owaki, ale w kaźdym razie odbywa się jakiś sąd. Chłopa 
rozstrzeliwują i wysyłają do obozu, albo całkowicie bez sądu, albo na mocy 
wyroku takiego sądu, o którym wspominać nawet nie warto. 
Widziałem takie "sądy", trójca pijanych analfabetów-komsomolców 
wydaje wyrok skazujący całą rodzinę. W ciągu dwóch, czy trzech godzin 


.j Na podstawie kellłtkl J. eolonlewlczlłI: "RosJa w obozie kODcentraC)'jn)'m", 


66
>>>
LI 


niszczą ją zupełnie, a następnie likwidują ostatecznie,.. Inteligencję karmią, 
z inteligentem rozmawiają, bo kraj bez inteligentów obejść się nie może. 
Chłopów zaś w Rosji jest tak dużo, tak bardzo dużo..., t. też bez przesady 
znajdują się oni w położeniu w wielokrotnie gorszym, niż byli za najgorszych 
pańszczyźnianych czasów. 
Chłop jest najzupełniej pozbawiony praw, narówni z pierwszym lep- 
sZym niewolnikiem jakiegoś afrykańskiego "kacyka"; taki sam żebrak jaki 
i tamten, nie posiada absolutnie niczego, czegoby pierwszy lep.szy wiejski 
urzędnik sowiecki nie mógł mu odebrać. Pozbawiony jakiejśkolwiek nadziei 
na przyszłość, nie ma żadnej możności wydostania się z tej niewoli i z tej 
nędzy. 
Położenie inteligencji w Rosji - to drobiazg w porównaniu z tym 
oceanem niewymownych cierpień milionów chłopów rosyjskich. A wobec tego 
cierpienia inteligencji rosyjskiej są zaledwie ukłuciami szpilką, w porów- 
naniu z cierpieniami chłopa, którego biją pałką po łbie... 
I oto siedzi "oracz i obrońca" wielkiej ziemi rosyjskiego przy dziura- 
Wych drzwiach wagonu. Styczniowa zamieć namiotła już przez szczeliny 
zaspę śniegu na jego nogi obute w obszarpane łapcie. Ręce schował w rę- 
kawy Jakichś szczątków płaszcza wojskowego z czasów wielkiej wojny. 
Trupio zsiniała twarz tępo spogląda na drgający ogień w piecyku. Cały 
zWinął się, skulił, stara się być jak naj mniejszy, trudniejszym do zauważenia, 
Wogóle zniknąć tak, by go nikt nie dojrzał, nie obrabował, nie zbił... 
I jedzie oto ten chłop rosyjski na miejsce jakiejśtam kolejnej "wielkiej 
budowy stalinowskiej". Nic on budować nie może, bo sił mu do tego brak. 
W 1930 - 31 r, takich chłopów stawiano bezpośrednio po przybyciu 
do roboty przy budowie białomorsko-bałtyckiego kanału. Ginęli setkami 
tysięcy tak, że "na froncie budownictwa" zamiast rezerw, powstał zdecydo- 
Wany niedobór. 
Obozy koncentracyjne w Rosji są pewnego rodzaju organizacją gospo- 
darczą Sowietów, w której chłopstwo spełnia rolę na poziomie bydła ro- 
boczego" . 
Chłopie polski, nie daj się otumanić, bo takiż sam los chcą tobie zgo- 
tować różni fałszywi "przyjaciele ludu" z pod znaku czerwonej międzyna- 
rodówki i "frontu ludowego". 
Chłop rosyjski i chłop hiszpański dali się już otumanić i tern zgotowali 
sobie piekło na ziemi. 
Podobny los chcą zgotować chłopu polskiemu. 



 


v 


l 
i 


CZERWONE SZTANDARY 


Popularne broszury antykomunistyczne, wychodzą co 2 miesiące, 
nakładem Instytutu Różańcowego, Cena 15 gr. za egz.; przy większych 
zamówieniach rabat 10 - 30% - broszurami. 
Dotychczas wyszło 6 numerów: 1) Wolność - równość brater- 
stwo! 2) Zbrodnia Lubońska. 3) Państwo robotników i chłopów. 
4) Podpalacze świata! 5) Przelana krew - woła! 6) Męczennicy. 
Dalsze numery - w przygotowaniu. 


17.
>>>
Stefan Pertkiewicz. 


'dł,QkolQkcjQ W '(Jtl.Ttl.6li 


Co to są rekolekcje? 
Rekolekcje są to ćwiczenia pobożne, według pewnego porządku uło- 
żone i w określonym czasie odbywane, celem poprawy obyczajów, odnowienia 
ducha pobożności, albo też dla przygotowania się do wyboru stanu, do prz,",,' 
jęcia św. sakramentów pokuty, ołtarza, kapłaństwa itp, 
Rekolekcje te, jako ćwiczenia przeznaczone do skupienia ducha są 
bezwątpienia tak dawne jak Kościół Chrystusowy. Pierwszym takim sku- 
pieniem rekolekcyjnym - to dziesięciodniowe przebywanie apostołów na 
modlitwie w wieczerniku po wniebowstąpieniu Pana Jezusa, Apostołowie ci 
wraz z Matką Najświętszą i uczniami przygotowujący się na przyjęcie Ducha 
św. - to rekolektanci, przebywający na modlitwie i skupieniu z polecenie 
samego Chrystusa Pana. 
Czytając stare księgi, dowiadujemy się z nich, że nawet dawniej jeszcze, 
jeszcze w Starym Testamencie Mojżesz 1 Eljasz i inni prorocy także odbywali 
podobnego rodzaju ćwiczenia pobożne, które dziś rekolekcjami się zwią. 
Ale nową epokę w dZiejach rekolekcyj rozpoczął wielki znawca życia 
duchowego św. Ignacy Loyóla przez ułożenie specjalnej książki o rekolek- 
cjach, w której to książce stworzył pewien system odbywania rekolekcyj, 
podług którego dusza postępując - wyniszcza złe skłonności, poznaje wolę 
Bożą i wznosi się na szczyty doskonałości. 
Dawne to dzieje, kiedy żył św. Ignacy Loyola i kiedy napisał tę piękną 
książkę o rekolekcjach, bo od tej chwili minęło przeszło 400 lat. A jednak 
piękna ta myśl rozwija się stale coraz to więcej i ruch rekolekcyjny przybiera 
rozmiary coraz to szersze, ogarnia coraz więcej dusz, ku Bogu je przybliżając 
Już wówczas za czasów św. Ignacego Loyoli pisał ówczesny Ojciec św. 
Paweł III., o rekolekcjach w ten sposób: 
"Upominamy wszystkich 1 każdego z wiernych płci obojej, po całym 
zamieszkałych świecie, ażeby chcieli do tak dobrej szkoły (rekolekcyj) uczęsz- 
czać 1 z tak śWiętych nauk (rekolekcyjnych). korzystać". 
A nadto, dla zachęcenia wiernych do odbywania tychże ćwiczeń reko- 
lekcyjnych Ojciec św, Juliusz III, Paweł V i wielu jeszcze innych papieży 
nadało odpust zupełny wszystkim, którzyby przez osiem, lub przynajmniej 
pięć dni odprawiali rekolekcje podług ćwiczeń św. Ignacego. 
Do rekolekcyj w parafii i do odpustu zupełnego za wysłuchanie tychże 
na'uk powrócimy jeszcze na końcu niniejszego artykułu, a tymczasem za- 
stanówmy się jeszcze krótko nad historią rekolekcyj. 
Jak każda dobra rzecz, tak i ćwiczenia rekolekcyjne jeszcze za życia 
św. Ignacego miały wielu nieprzyjaciół nawet z pośród świata zakonnego, 
we wspomnę tylko Melchiora Cano, uczonego dominikanina hiszpańskiego. 
Lecz prześladowania te w niedługim czasie obróciły się na większą 
jeszcze chwałę i zrozumienie tych ćwiczeń pobożnych, a naj więksi święci jak 
ŚW, Franciszek Salezy, św. Wincenty a Paulo, św. Karol Boromeusz gorąco 
ten sposób ćwiczeń ducbowych zalecali 1 samt je odprawiali, 


M
>>>
o wspomnianej książeczce św. Ignacego o rekolekcjach św. Franciszek 
Salezy mówił, że "to dziełko ćwiczeń duchowych więcej wydało świętych 
niż zawiera liter w sobie". 
I tak, poprzez cztery wieki ruch rekolekcyjny rósł, potężniał, a czasy 
nasze szczycą się ze specjalnie wzmożonego ruchu rekolekcyjnego. 
Domy rekolekcyjne, zapoczątkowane ongiś przez św. Karola Borome- 
usza w Mediolanie (bo św. Ignacy udzielał początkowo rekolekcyj dla po- 
jedyńczych osób zazwyczaj w ich własnych domach a potem w kaplicach 
i kościołach) znajdują się dzisiaj we świecie całym a praca w nich jest nie- 
ustanną. 
Dlaczego ruch rekolekcyjny przybrał tak powszechne fonny? Dlaczego 
tak wiele mówi się o rekolekcjach? Dlaczego rekolekcje są tak ważnym 
l powszechnym zagadnieniem? 
Odpowiedź na te pytania jest łatwa i radosna, 
Wzmożony ruch rekolekcyjny - oto dowód, że nie zapomnieliśmy 
Chrystusa. I chociaż świat dzisiejszy żyjący pod silnymi wpływami różnych 
form bezbożnictwa stara się pozyskać dla swych egoistycznych, materialnych 
celów całe narody - to jednak znajdują się jeszcze tysiące i setki tysięcy 
dusz, które baczne są na zakusy wroga a w chaosie światowych interesów 
nie zapominają o swym celu ostatecznym. Bo "Cóż pomoże człowiekowi, 
choćby wszystek świat pozyskał, a na duszy szkodę poniósł" (Mat. 16, 26). 
Cóż pomogą bogactwa i przepych świata: cóż znaczą uciechy szybko 
Przemijające, cóż znaczy uroda, zdrowie i życie długie? 
Przyjdzie przecież d
ień, nadejdzie godzina, w której trzeba będzie 
zdać rachunek z gospodarki życiowej i wtedy jakże strasznie będą brzmiały 
słowa Mateuszowe: "Cóż pomoże człowiekowi, choćby wszystek świat po- 
ZYskał a na duszy szkodę poniósł". 
Otóż największą troską w życiu człowieka, winna być troska o zba- 
Wienie duszy, troska o jej ciągłe odmawianie i przybliżanie ku Bogu. 
A nic nie zbliży duszy do Boga bardziej niż rekolekcje dobrze odpra- 
wione, 
Wystarczy raz tylko wziąć udział w rekolekcjach dla swego stanu, 
a wtedy osobiście każdy odczuje jak wielką mają one moc, ile kryją w sobie 
radości, z jakim szczęściem odprawia się te rekolekcje, a z jakim smutkiem 
żegna. 
"Tam, na rekolekcjach - mówi obecny Ojciec św. tam, pod wpływem 
nauk niebieskich, nabierze człowiek należytych pojęć o wartości życia i obróci 
je jedynie na służbę Bożą. Tam nabierze obrzydzenia do grzechu, tam 
przejmie się świętą bojaźnią Pańską, tam zrozumie bez osłon znikomość 
rzeczy doczesnych, tam pobudzony upomnieniami i przykładami P, Jezusa 
wYzuje się ze starego człowieka, zaprze samego siebie, przyoblecze się w Chry- 
stusa i będzie usilnie się starał być "męźem doskonałym", jak powiada 
Ąpostoł. Owszem, całym sercem starać się będzie, aby za tymże Apostołem 
łnógł powtórzyć: ,,:2;yję już nie ja, ale żyje we mnie Chrystus". 
Taki jest owoc rekolekcyj. Czytając wrażenia lub wspomnienia reko- 
lektantów poprostu wierzyć się nie chce w nadzwyczajną moc i siłę odra- 
dzającą uczestników rekolekcyj, a po przeczytaniu tych wrażeń na usta 
elsną się słowa: Jakże blisko Boga są ci ludzie, 



 


...
>>>
Różne są rodzaje rekolekcyj, a to ze względu na. osoby je odprawiające. 
I tak 'bywają rekolekcje dla wstępujących do stanu duchownego lub zakon- 
nego, dla przystępujących do święceń kapłańskich, dla młodzieży szkolnej 
i pozaszkolnej męskiej 1 żeńskiej, dla dzieci przystępujących do pierwszej 
Komunii św" dla matek i ojców, dla inteligencji, dla nauczycieli. dla panien; 
słowem dla każdego stanu. 
Są rekolekcje urządzane w specjalnych zakonnych domach rekolek- 
cyjnych, a są i rekolekcje urządzane w kościele parafialnym i takie rekolekcje 
nazywają się rekolekcjami parafialnymi. 
Rekolekcje parafialne urządzane są przeważnie w czasie wielkanoc- 
nym czy też w innym czasie podczas Misji św, 
Rekolekcje w parafii - to wielkie słowa. Gdy padną one z ambony 
głosząc to święto duchowego skupienia - wtedy wszystek lud wiemy przej- 
muje i ogarnia jakiś poważny a jednocześnie radosny nastrój. Bo rekolekcje, 
jak uprzednio wspomnieliśmy - to odpoczynek dla strudzonej duszy czło- 
wieczej, odpoczynek tak konieczny jak odpoczynek fizyczny dla przemęczo- 
nego długą podróżą człowieka. 
Tak jak wędrowiec strudzony długim marszem, ubrudzony i zakurzony 
zatrzyma się od czasu do czasu, by odpocząć, obmyć się z błota i kurzu, tak 
samo parafia cała potrzebuje od czasu do czasu tych rekolekcyj śWiętych 
celem odświeżenia duszy, celem obmycia jej z brudu i naleciałości grze- 
chowej. 
I doprawdy, nie ma dla parafii większej i lepszej okazji do zrzucenia 
ciężarów grzechowych, niż ta, którą dają ćwiczenia pobożne zwane rekolek- 
cjami. 
Jakżesz widoczne są owoce tych rekolekcyj świętych! oto po odpra- 
wieniu rekolekcyj znikają w parafii spory i waśnie, znajdują się rzeczy 
skradzione 1 pieniądze zdobyte oszustwem. Ludzie, którzy lata całe trwali 
w nieprawych związkach małżeńskich rozchodzą się teraz po rekolekcjach 
świętych i nowe rozpoczynają życie. oto ojciec zaprzestał pijaństwa, dzieci 
inny szacunek rodzicom okazują, zmieniają się domy rodzinne, zmieniają się 
wszystkie serca, zmienia się cała parafia pod zbawiennym wpływem tych 
świętych rekolekcyj, 
W tych to chwilach, w chwilach rekolekcyj przychodzi do parafii Bóg 
wszechmocny i puka do serca każdego parafianina. Szczęśliwi są, którzy go 
do serc swych przyjmą. Ale znów z drugiej strony biada jest tym, którzy 
nie chcą przygotować swych serc na przyjęcie Pana, którzy nie chcieliby 
wziąć udziału W rekolekcjach parafialnych. . Do tych ostatnich stosować 
się będą słowa św, Jana: "Przyszedł do swoich, a swoi go nie przyjęli". 
A przecież niewiadomo, czy Bóg raz odepchnięty zechce powrócić poraz drugi 
do serca człowieczego? 
Owocem dobrze odprawionych rekolekcyj i z uwagą wysłuchanych 
nauk rekolekcyjnych jest aż rzucająca się w oczy zmiana człowieka 1 zmiana 
całej parafii na lepsze, Zadowolenie wewnętrzne, czystość duszy i serca, 
radość życia - oto nagroda tymczasowa, nagroda doczesna. 
Ale dobrze odprawione rekolekcje, prócz tych doczesnych radości i we
 
wnętrznego spokoju, dają prawo uczestnikom rekolekcyj do korzystania 


70
>>>
z odpustu zupełnego. A czym jest dla duszy odpust zupełny to dowiedzie- 
liśmy się również z artykułu w kalendarzu niniejszym zawartym. 
Tak więc wielkie są korzyści płynące z rekolekcyj, Chciejmy tylko 
korzystać znich, a gdy choć raz tylko odprawimy te ćwiczenia pobożne - 
wtedy sami prosić o nie, proboszcza swego będziemy, sami starać się bę- 
dziemy o doroczne urządzanie takich rekolekcyj parafialnych, a wynikiem 
ich będzie nasza stała łączność z Bogiem i Najświętszą Jego Matką. 


Jotgen. 


Pod 1 woją obroną 


(Opowiadanie z czasów wielkiej wojny - na tle 
zdarzenia prawdziwego), 


Wojna europejska była w całej pełni. Na wszystkich frontach ścierały 
się milionowe armie, a śmierć zbierała obfite żniwo... 
Wielka ofensywa na wschodnim froncie Europy rozwijała się po- 
myślnie dla wojsk rosyjskich. Potężne armie różnych narodowości imperium 
rosyjskiego, jak olbrzymie fale, zalewały ziemie Małopolski, docierając a
 
pod Kraków... 
Wojska austrjackie cofały się na przygotowane pozycje pomiędzy 
Małkowicami a Stróżewem, nie stawiając większego oporu nacierającemu 
nieprzyj acielowi. 
W Małkowicach jeszcze w sobotę stał sztab austryjacki i kwaterowały 
masy wojsk, a w niedzielę rano odmaszerowały ostatnie już kompanie pie- 
choty, zostawiając jedynie dwa szwadrony kawalerii, jako tylną ochronę, 
cofającej się armii. 
:2:ołnierze austriaccy ukryci za płotami i zabudowaniami - spoglądali 
w stronę niedalekiego 
asu, skąd spodziewali się nieprzyjaciela. Tymczasem 
panowała niczem niezmącona cisza, 
Jakoż z południa dało się zauważyć wśród żołnierzy austriackich 
pewne poruszenie i podniecenie, to konny patrol rosyjski ukazał się na 
skraju lasu. 
Austriacy poczęli strzelać. Rosjanie oddali również kilka strzałów 
i zniknęli w głębi lasu. 
Minęła może z godzina czasu i z boru zaczęły wywalać się tyraljerzy 
rosyjskiej piechoty, a niebawem na skrzydłach ukazały się większe oddziały 
konnicy, które w galopie pędziły z dwóch stron do wsi. 
Widząc przed sobą poważne siły nieprzyjacielskie - austriacy dopadli 
koni i, korzystając z osłony wsi, zemknęli za najbliższe wzgórza. 
Kawaleria rosyjska wpadła do wsi, zdobywając ją bez żadnych strat 
w ludziach. Za nimi wkroczyły oddziały piechoty - i zaroiło się od żoł- 
nierstwa w Małkowicach. 


. 


. 


. 


Najgorzej wypadło ludziom, którzy jeszcze zrana wybrali się na na- 
bożeństwo do Stróżewa. Teraz ich wieś i rodziny są w rękach rosyjskich, 
II. oni pozostali po stronie austriackiej. 


ił
>>>
Ważyli się ludziska co zrobić. Jedni radzili poczekać aż Moskale pójdą 
napr
d, albo też austriacy ich odeprą spowrotem. Inni znów, którzy nie- 
pokoili się o swoje rodziny i chudobę - decydowali się przekraść przez linię 
austriacką i dotrzeć do Małkowic. 
Do tych ostatnich należeli: Jakub Kawalec, Józef Karbowski, Andrzej 
Piskorz i Roman Potempa, 
- Zaryzykujemy i pójdziemy - mówili, Niewiadomo jak długo front 
może stać na miejscu. W domu będą niepokoili się o nas, a i my nie wiemy, 
co tam z naszemi się dzieje, 
Doczekali zmierzchu. I gdy ciemność już pokryła ziemię, poszli zna- 
nemi sobie drożynami, wśród pól, w stronę Małkowic, 
Ułatwiało im przekradanie się i to, że było już niedaleko żniw, a więc 
łany zbóż zasłaniały ich przed okiem patrolów. 
Szli cichaczem i już zdala widzieli światła w Małkowicach... 


. 


. 


. 


Nagle rozbłysły nad polami światła reflektorów i rakiet. Austriacy 
rozpoczęli kanonadę armatnią, zasypując gra!1atami i szrapnelami pozycje 
rosyjskie. 
Nasi czterej znajomi przywarli do ziemi, a kiedy światła reflektorów 
pogasły, skokami zbliżali się do wsi: to biegnąc, to co chwila padając... 
Tymczasem na całej linii rozpoczął się grzechot karabinów - austriacy 
rozpoczęli generalną kontrofensywę. 
Chłopi byli już tylko niecały kilometr od wsi, gdy zdala doszedł ich 
odgłos rozmowy. Jacyś ludzie zbliżali się w ich kierunku. Dopadli więc 
ziemi, chcąc uniknąć spotkania, 
Nie powiodło im się jednak. Grupa żołnierzy, bo był to patrol rosyjski, 
posuwała się w ich kierunku, byli już od nich ze 20 kroków - i naraz pada 
głos: 
- stoj! Kto zdzieś? Zdajsia! 
Poderwali się chłopi na nogi z rękoma wzniesionymi w górę, na znak 
poddania. 
- Kto - wy? Szpiony? W pieriod! 
I pognali ich przed sobą za cofającemi się wojskami rosyjskiemi. 
Dopiero w najbliższym mieście stawili ich przed dowódcą, oskarżając, 
jako szpiegów schwytanych na podpatrywaniu wojsk rosyjskich, 
Tłumaczyli się biedacy, że oni wracali z kościoła do Małkowic, że nie 
mogli czekać do dnia następnego, bo niepokoili się o swoich i gdy przekradali 
się przez pola, nastąpił atak i zostali odcięci od swej wsi. Zapewniali, że 
nie są szpiegami, że są niesłusznie posądzeni. 
Gdyby rosjanie utrzymali się w Małkowicach - udałoby się może im 
wytłumaczyć, tem więcej, że i rodziny przyznałyby się do nich i ktoś porę- 
czyłby za nich. 
Ale tu wśród obcych, nieznani, a w dodatku Moskale podrażnieni byli 
niepowodzeniami na froncie i porażką - nie było dla nich ratunku... 


. 


. 


. 


Przepędzani z etapu do etapu, razem z cOfającymi się wojskami - 
dopiero w Zamościu zostali stawieni przed sąd wojenny. 
Znów tłumaczenia, zapewnienia o niewinności, błagania o zwolnie- 
nie - nic nie pomogło. 


72
>>>
Sąd uznał ich za szpiegów schwytanych nb. penetrowaniu pozycyj 
rosyj11kich i wydał na nich wyrok śmierci przez rozstrzelanie. 
Wyrok miał być wykonany nazajutrz rano, po zatwierdzeniu go przez 
dowódcę dywizji. 


. 


. 


. 


Rozpacz skazanych nie miała granic. Tłukli głowami o ściany obory, 
w której byli zamknięci, pod silną strażą. żaląc się samym sobie, ze łzami 
w oczach i modląc się - spędzili noc bezsennie w oczekiwaniu ostatniego 
rana na tym świecie. 
O świcie przyprowadzono do nich księdza. Wyspowiadali się. Ksiądz 
współczuł z nimi, przekonany o ich niewinności, ale nie mógł im pomóc. 
Zachęcał ich tylko do ufności w Boga i do modlitwy. 
Razem z pierwszymi promieniami wschodzącego słońca, przybył 
konwój, aby ich poprowadzić na miejsce stracenia, 
Wyszli nawpół przytomni, wynędzniali, zrozpaczeni - rozełkanym 
głosem, wzywając pomocy Bożej... 
. 


. 


. 


Zdąża konwój ulicami miasta, a w pośrodku czterej skazańcy trzy- 
mając się za ręce - idą 1 rozpaczliwym głosem odmawiają: ..Pod Twoją 
obronę...! .. 
Już widać na polanie oddział żołnierzy wyznaczonych do egzekucji, 
a u podnóża pagórka cztery słupki, do których przywiążą skazańców przed 
rozstrzelaniem... 
Na widok ten żałość i rozpacz ich jeszcze bardziej się wzmogła, więc 
też jeszcze głośniej i żarliwiej rozpaczliwym głosem, po przez łzy - modlili 
się: O Pani nasza, Orędowniczko nasza, Pośredniczko nasza, Pocieszycielko 
nasza...... 
Już tylko ten skrawek życia im pozostał, ile czasu wyniesie przebycie 
przestrzeni - do słupków stracenia... . 
. 


. 


. 


Naraz na skręcie ulicy ukazała się grupa wyższych oficerów z gene- 
rałem na czele. Jadą, mijają konwój ze skazańcami, Spojrzał generał na 
straceńców, wsłuchując się w ich wołanie - to modlitwa... tak zresztą lnU 
znana.., przecież sam jestem Polakiem... 
Przyzywa do siebie komendanta konwoju - i pyta: 
- Co to za ludzie? 
Ten melduje, że to skazani na śmierć za szpiegostwo. 
_ Ach, tak! To ci, na których wyrok zatwierdziłem wczoraj wie- 
czorem... 
_ Wstrzymać konwój - rozkazał dowódcy konwoju. 
Przywołać do mnie prokuratora z wyrokiem - zwrócił się do jednego 
ze swych adjutantów. 
Oficer popędził galopem w stronę miejsca stracenia i za chwilę zjawił 
się prokurator z wyrokiem w ręku. 
Generał wziął wyrok do ręki, przekreślił swoją decyzję wykonania 
wyroku, a natomiast dopisał: ..Uniewinnić - zwolnić". 
Do skażańców zwrócił się ze słowami: "Jesteście wolni. Matka Boża 
wstawiła się za wami - tam u Boga....., a zwracając się do dowódcy Iron- 
woju - rzekł: "Nakarmić ich i puścić na wolność". 


. 


. 


. 


n
>>>
Skazańcy w pierwszej chwili poprostu nie wierzyli własnemu szczęściu. 
KiedY,zrozumieli, że są ocalenie, dzięki Opatrzności Bożej - upadli na kolana 
i Wielkim głosem poczęli wołać: 
- Dzięki Ci Matko Najświętsza! Boże, Boże, Jakiś. Ty miłosierny! 


.. 


.. 


.. 


W pamiętnikach swoich generał D-M..., który jakkolwiek służył 
warmii rosyjskIej był jednak Polakiem, wspominając ten wypadek, zaznacza, 
że tego poranka odbywała się narada sztabu nad sytuacją wytworzoną na 
froncie. 
Jakaś poprostu wyższa siła spowodowała, że przerwał naradę i wybrał 
sIę w gronie oficerów sztabowych zwiedzić odcinek frontowy i, jadąc _ 
Ipotkali po drodze konwój ze straceńcami. 
"Kiedy usłyszałem gorącą i rozpaczliwą modlitwę skazańców - pisze 
ów generał - nasunęła mi się myśl, że ludzie, którzy tak żarliwie modlą się 
nie mogą być szpiegami... Zmieniłem więc swoją pierwotną dE'cyzję i pole- 
ciłem ich uwolnić... 
WspomnIenie tego wypadku, często przychodziło mi na pamięć i zawsze 
kojarzyłem z tern myśl, że była w tern ręka Opatrzności Bożej. 
Ci biedacy, stojąc niemal nad grobem - wymodlili sobie wstawien- 
nictwo Matki Najświętszej. 
To był cud"... 


(RóianiflC 


Różańcem świętym życie nam się stanie, 
jeśli na cudną, zlotą nić mtlości, 
nizać hędziemy smutki i radości, 
lzy i uśmie('hy w modlitewne; dani. . 


l czy z Jezusem trwać przYjdzie w Ogrójcu 
czy promień szczęścia prZYJąć z Bożej dloni, 
niechaj się dusza w uwielbieR.iu kloni 
i- jak w Różańcu-szepce: "Chwata Ojcu... II 


A gdy sen śmierci obciąży powieki, 
pozwól, o slodka Różańcowa Pani, 
niech duch radośnie uleci ze świata, 


by u stóp Twoich dokończyć Różaniec... 
l Niebem ca
1jm ku czci Twojej splatać _ 
wieniec chwalebn,1jch tajemnic na wieki... 
J, w. M. 


7:.
>>>
napisała ANNA ZAHORSKA 


Kuba stał w czujce, schowany między ogromne, ośnieżone sosny. 
Nie pomagały grube śniegowce, ani swetr pod kożuchem. Dął ostry 
wiatr i kręcił zaspami śniegu. Czarna noc bez gwiazd stała nad śnieżną 
równiną, otwierającą się za lasem. Na ten pas pograniczny, wśród którego 
wznosił się tylko słup z orłem białym, miał żołnierz utkwione oczy. Wy- 
patrywał uciekinierów lub przemytników. Niedawno złapał większy przemyt 
i był przedstawiony do nagrody. 
Chłód opanowywał coraz bardziej kończyny - Kuba, ściskając kara- 
bin, poruszał rękami, potem stawiał broń na chwilę obok siebie i rozcierał 
ręce. 


Gdzieś w górze błysnęła gwiazda. 
Dziś właśnie wigilia. 
Przypomniał sobie Kuba, że w wiosce rodzinnej u oJcow, ubogich 
komorników, może tam są kluski z makiem i jagły ze śliwkami, a może niema. 
Dawniej bywały i śledzie opiekane też. A teraz niewiadomo. Podchodzi 
nędza do wioski, jak wilk wyjący, krwawemi ślepiami wypatruj'e, w czyją 
chudobę uderzyć. 
Jemu w wojsku lepiej. Dadzą wszystko, upiorą, czysto jest, uczą. 
A w wiosce tak źle bywa. Ludzie teraz zrobili się tacy nieżyczliwi, sobki 
i już. Wilczy świat, wilkiem się zrobił człek człowiekowi. 
Jezus dziś się narodził. Przyniósł miłość światu. 
Miłość... Jak dziwnie brzmi to słowo dla żołnierza, co stoi na Kresach 
z najeżonym bagnetem przeciw ludziom, gorszym od wilków i Herodów. 
Błyszczy gwiazda wigilijna. Czy rozświeca mroki serc, tam, za kor- 
donem, wśród milionów ludzi, którym odebrano Boga? 
Ot, i teraz: las ciemny, zdaje się, licho się skrada. Może zabić prze- 
mytnik, mo2ie wyjść strzelanina z bolszewikami. Może nagle nadciągnąć 
wilk, stado wilków. Mróz dolega. Ale dość pomyśleć, że Chrystus słodki 
i cichy, cały w bieli i jasności albo Matka Boska w płaszczu błękitnym stoi 
nad nim, a wszystko można znieść i strachu nijakiego niema już wca1e. 


75
>>>
Przeszedł patrol bolszewicki, widać niewyraźnie cienie wśród białych 
śniegów... Gadają grubo, żartują nieprzystojnie, Kuba. trochę rozumie 
i myśli, że przecie to w tę cichą noc, jasną noc brzmią te słowa obrzydliwe 
i wyzwiska brudne pod niebem, na którem płonie gWiazda wigilijna. 
Patrol oddalał się coraz bardziej, w stronę strażnicy. - Tam i ja 
prędko pójdę, pomyślał Kuba, - zara przyjdzie Matusiak mnie zluzować... 
Nagle w ciszy nocnej gruchnął strzał i potoczył się ciężko, budząc echa 
wśród ośnieżonych lasów. - Raz, raz, - jeszcze strzały. - Zakatrupili pe- 
wnie ludzi, co od nich, gadów, do naszej Polski uciekają, - mruknął do siebie 
Kuba i zrobiło mu się źle na sercu. Wiadomo, z królestwa diabelskiego nikt 
zły nie ucieka, kto ucieka, to dobry, Chyba przemytnicy... 
Posłyszał za sobą wśród drzew chrzęst śniegu. Szedł kolega, by go 
zluzować. . 
. 
- Idź prędzej - powiedział, po wymienieniu hasła, - nasza kompania 
śliczną ci wigiliją ma. Przyszły paczki dla żOłnieży, choinka jest, żarcie 
pierwszoklaśne, powiadam ci, u gospodarza, co ma dwie włóki, takiego nie 
dają. Opłatkiem się dzielą, kOlędy śpiewają. A teraz będzie druga wigilia 
dla tych, co stali w czujkach. Kopnij się żwawo, daj gazu, bracie. A uważaj, 
bolszewIcy czegoś się rozstrzelali. To żeby nam święta zepsuć. 
Kuba dążył szybko w kierunku strażnicy, Szedł równolegle do pasa 
granicznego, Ponosiła go radość, na chwilę zapomniał o cierpieniu chłodu. 
Zresztą od szybkiego chodu rozgrzał się prędko, Już widział przytulne 
wnętrze świetlicy strażnicowej, rozpromienione twarze, dobre jadło, świeczki 
jarzące się na choince, którą kapral Ciurek tak ładnie ustroił wycinankami 
z papieru. A może i dla niego też przyszła paczka od rodziny, choć i uboga, 
ale od swoich i przez to taka droga... 
Wiatr przyniósł zdaleka z pod lasu tuż przy granicy płacz dziecięcy. 
Kuba przystanął i wsłuchał się, To tam, pod lasem. Strzelali, może 
i zabili albo ranili kogo, może przekradali się z dzieckiem... 
Kuba odszedł już od granicy, posuwał się w głąb kraju, Coś tam jest... 
Ale to może już i za kordonem, Nie na naszej ziemi. To już go nie obchodzi. 
- Człowiek teraz jest wilkiem człowiekowi, - przypomniał sobie naraz 
słowa, które sam sobie powtarzał niedawno, 
A słyszał te słowa od oficera oświatowego, który umiał mówić tak 
ładnie, że człowiek tylko nosem siąkał, żeby zaś nie pokazać kolegom, że go 
od tego dobrego gadania rozbiera... 
Chyba iść do tego dziecka? 
Toż daleko, trzeba iść przez głęboki śnieg, bo tam niema udeptanej 
sCieżki, dla przemytników i uciekinierów nikt jej nie przekładał, Spóźni się 
na wigilię, kolendami i przełamaniem opłatkiem Pana Jezusa nie uczci. 
Nie chciał - i jednak poszedł. Mroźny wiatr uderzył go znowu w twarz, 
gdy się odwrócił w jego stronę, Poczuł zimno, które mniej dolegało, gdy 
szedł w stronę strażnicy, a gdy zaczął się od niej oddalać - stało się nanowo 
męczarnią nie do zniesienia. 
Brnął jednak wytrwale, znosząc ataki wiatru, który wypatrywał naj- 
mniejszą szparkę w ubraniu, wciskał się za kołnierz, za buty, za rękawiczki, 
smagał osędziałą twarz. Co chwila Kuba zapadał się w zaspy, wyciągał 
z trudnością nogi i szedł ratować małe dziecko... 
Bo dziś przyszło na świat inne dziecko: Dzieciątko - Zbawiciel... 
Straszliwy mróz nakładał na niego kajdany, a on brnął i brnął. CZ)' 
to trwa Już wieki? 


.7f,
>>>
Już widać na białym śniegu niewyraźną czerń - leżących ludzi. I ten 
płacz przenikliwy, okropny... 
Zabici leżell ci już za kordonem - ale trzeba tam wkroczyć l wziąć to 
dziecko, które jeszcze żyje. Pod osłoną kępy sosen, Kuba ostrożnie badał 
okolicę, 
Posłyszał głosy, mówiące po rosyjsku. Szedł patrol. 
:l:ołnierze bolszewiccy zatrzymali się nad czarnemi postaciami, wy- 
ciągniętymi na śniegu. 
- To poprzedni patrol strzelał. Całkiem niczego! celnie - a niewiele 
kul zmarnowali. 
Dwaj drudzy zarehotali, 
- Popatrz, może jeszcze żyje to ścierwo. Uciekali do Polski, pewni!e 
trockiści albo sabotażyści, zlękli się G, P. U. 


. 


Kuba uśmiechal się tylko, 
wil'd:;ial, te pr:;ygadulą 
;ak to koled:;y... 


- Albo bali się, że ich tu u nas wszy zajedzą - jaśnie państwo de- 
likatnel 
Zarehotali znowu. 
Poświecili sobie latarką, potrącili Jeżących bagnetem. Dziecko, które 
umilkło na chwilę, zaczęło znów płakać. 
- Ci już gotowi. G. P. U. nie znalazłoby tu nic do roboty, A dziecko? 
_ Cóż taki szczeniak? Nosić go - ręce odmrozisz. A i tak jego 
zamorzą w naszym przytułku - po co go dłużej męczyć? 
- Zawsze to człowiek... 
- To nieś! Ja ci nie pomogę, to pewno, na niańkę się nie godziłem, 
jeszcze wroga proletariatu ratować... A niech zdechnie. 
- I prawda, wroga proletariatu.., Jutro tu wrócimy w dzień, zabrać 
kożuchy i buty, teraz chodź prędzej, zamarzniesz. 
Patrol oddalił się. Kiedy już nie było widać żołnierzy, Kuba wysunął 
się z za drzew, podszedł do leżących ciał. Leżał mężczyzna i kobieta, widać 
cała rodzina wraz z dzieckiem uciekała do Polski. 
_ Tak blisko mieli - l zakatrupili ich, - pożałował serdecznie Kuba. 
Dziecko otulone w kożuch zanosiło się od płaczu. 


77
>>>
Kuba wziął je, przygadując ostrożnie i łagodnie, otulił lepiej w kożuch 
i poszedł szybko w stronę strażnicy. Już był tylko o dwa kroki od słupa 
granicznego, gdy gwizdnęła kula. Poczuł draśnięcie na twarzy. Ale już 
był na swojej stronie i biegł prawie w głąb własnego terenu aż się zadyszał. 
Położył na chwilę na ziemię dziecko, które uspokoiło się na rękach, 
ściągnął rękawicę, otarł krew, która zresztą szybko zaczęła krzepnąć na 
mrozie, wziął dziecko i poszedł dalej. Było coraz ciężej, słabł coraz bardziej 
Do strażnicy było daleko jeszcze. 
- Usiądę tu i zasnę, - kołatało się w nim pragnienie. 
Nagle przypomniał mu się obrazek, który miał w swojej książce do 
nabożeństwa. Przedstawiał św. Krzysztofa, dźwigającego przez rzekę czło- 
wieka, który zmienił się w Chrystusa. Czy on, który poszedł po dziecko, by 
je ocalić, czy on, które je tak wytrwale dźwiga, nie niesie także DZIeciątka? 
Skąd może wiedzieć? "A co uczynicie jednemu z tych małych, mnie 
uczynicie". Uczynił to dla Dzieciątka, uczynił dla małego Jezusa. I może 
to nie biedne dziecko uciekinierów, zamordowanych na granicy, może to Bóg 
na jego rękach, który nie objawi swojej chwały światłem i anielską muzyką, 
ale wlał w jego serce całe to światło i całą tę .muzykę? 
Kuba poczuł nagle siły. Niósł ostrożnie, niósł z nabożeństwem pod 
postacią marznącego dziecka - cudowne Dzieciątko z całą Jego chwałą. 
POdchodząc do strażnicy, nie czuł już chłodu, który tak straszliwe 
cierpienie sprawiał zwłaszcza w rękach. :2:ołnierzp śpiewali: 
PÓjdźmy, pójdźmy do stajenki, 
do Jezusa i Panienki... 
Obskoczono Kubę. Wyjmowano z rąk nagle bezwładnych dziecko, 
rozcierano go śniegiem, pojono... Kiedy już przyszedł do siebie, posypały 
się żarty: 
- Kuba, za niańkę się zgódź... 
- Kuba, rekordzista w biegu na przełaj przez zaspy... 
- Kuba, masz na wigilię kulki zamiast orzechów! 
Kuba uśmiechał się tylko, wiedział, że przygadują, jak to koledzy. 
a w gruncie uważają, że. jest chłop morowy. 
Im nie można powiedzieć. nie można oddać tego im na prześmieszki. 
Ale księdzu kapelanowi opowie, że niósł dziś na rękach Dzieciątko z całą 
Jego chwałą, 


UROCZYSTE PROCESJE 


Wielkie wrażenie wywiera duża ilość świateł w czasie procesji 
wieczornej. W tym celu dostarczamy stosowne świeczki zwane ofiar- 
karni. Ofiarki jerozolimskie, których na 1 kg. wychodzi 80 sztuk, cena 
zł 3.20 za kg Ofiarki częstochowskit" - na kg. 28 szt. - cena zł 3.20 
za kg, 
Nadto polecamy zbiorek najbardziej rozpowszechnionych pieśni 
procesyjnych p. t. "trIpiewaJmy wszyscy razem" - cena 10 gr. 


78 


......
>>>
Jotren. 


nitlzłomn'ł (,OJ,tl.ltlT 


(Obrazek z krwawych dni Hiszpanii). 


Rewolucja rozgorzała na dobre. Zdemoralizowane i podburzone tłumy 
przewalają się ulicami nadmorskiego miasta portowego, rozbijając okna 
wystawowe i obrabowując sklepy. 
Gromada wyrostków z jakimś zbirem w czerwonej koszuli i takimże 
berecie na czele, który niósł kubeł z naftą, pOdbiegła w kierunku kościoła, 
aby go podpalić. 
Za chwilę zabytkowa świątynia z drzewa cisowego, stoi w płomieniach, 
a motłoch skacze swój taniec szatański, bluźniąc i złorzecząc. 
Inni dObijają się do drzwi plebanii. Otwiera im ksiądz - staruszek, 
zwracając się do nich ze słowami: 
- Dzieci moje, cóż wy czynicie najlepszego? 
Zawahali się. Przecież ten ksiądz ich chrzcił, nauczał zasad wiary, 
modlił się za nich, pocieszał, niejedną łzę otarł, niejedną udrękę złagodził... 
Ale już zjawia się zbir w czerwonej koszuli, chwyta staruszka za rękę 
i ciągnie za sobą w ulicę. 
Diabeł wstąpił również w innych, otoczyli kapłana, popychając go 
i naigrawając się prowadzą w stronę komendy czerwonej milicji. 
Na placu znęca się tłum nad jakimś mężczyzną w żołnierskiej bluzie, 
któremu z rozbitej głowy spływa krew. W tej chwili przewrócili go: kopiąc 
i tratując... 
Samochody z czerwonymi milicjantami przelatują szybko przez ulice, 
zatrzymując się przed tym, to owym domem, z którego co chwila wyprowa- 
dzają przerażonych mieszkańców, aresztując ich i odwożąc do więzienia. 
W jednym z samochodów wiozą dwóch oficerów marynarki: Feliksa 
Fourniera i Josa Quesada. 
Oficerowie mają ręce skrępowane na plecach sznurami. Otacza ich 
sześciu milicjantów uzbrojonych w karabiny. 
Autobus stanął przed gmachem, w którym mieściła się główna ko- 
menda czerwonej milicji. 


.. 


.. 


.. 


W tej chwili stało się coś nieprzewidzianego, co przerażeniem i stra- 
chem napełniło rozbestwione tłumy. 
Huk armatni rozdarł powietrze. Za nim - drugi, trzeci, czwarty... 
kanonada! 
To powstańcy generała Franco atakują port od strony morza. 
W porcie stoją dwie kanonierki i jeden torpedowiec czerwonych. 
Mogliby się bronić, ale na okrętach brak oficerów, gdyż wszyscy zostali przed 
kilku dniami wymordowani przez zbuntowanych marynarzy. 
Jedyni dwaj oficerowie, to dopiero co zaaresztowani: Feliks Fournier 
i Jose Quesada. Oni tylko mogliby poprowadzić okręty wojenne czerwonych 
do walki z atakującymi powstańcami. 


.. 


.. 


.. 


W drzwiach ukazuje się główny komendant czerwonej mil1cj1. Chwilę 
zastanawia się - 1 podchodzi do skrępowanych oficerów, 


7Y
>>>
- Panie Fournier, wie pan, co pana czeka - śmierć! Ma jednak 
pan możność uratowania sobie życia, ale pod wrunkiem, że obejmie pan 
komendę nad torpedowcem i wyruszy pan do walki przeciw atakującym 
powstańcom. 
Fournier zmierzył czerwonego komendanta wzrokiem dumnym, a je- 
dnocześnie pogardliwym i rzekł: 
- Wolę raczej śmierć, niż to dowództwo. Mój honor oficerski nie 
pozwala mi zbrukać czci moich dzieci. Możecie mnie zabić, ale takim 
czynem, aby wysługiwać się wrogiej bandzie czerwonej miedzynarodówki _ 
nie shańbię swego honoru oficerskiego. 
Czerwony komendant nie tracił jednak nadziei, że uda mu się pozyskać 
oficera, więc rzekł: 
- Daję panu 10 minut czasu na zastanowienie się, 
- Decyzję już powziąłem; w szeregach bolszewickich walczyć nie 
będę - odrzekł dumnie Fournier. 
- W takim razie zostanie pan rozstrzelany - rzucił z wściekłością 
komendant. 
- Jestem gotów, a decyzji nie zmienię - twardo rzekł oficer. 
- Weźcie go... i pod mur - krzyknął komendant do otaczających go 
milicjantów, 
Rzuciła się zgraja na Fourniera i bijąc go, kopiąc, plując mu w twarz 
- poprowadziła go na miejsce strącenia. 
Dosięgnięty kulą, zdołał jeszcze przed śmiercią wykrzyknąć: "Niech 
:
yje Chrystus-Król! Niech żyje Hiszpania!". 
. . . 
Podobnie postąpił i zginął towarzysz Fourniera, drugi oficer Jose 
Quesada. 


111 
p; 
si 
ją 
M 
S2 


w- 
W- 
Ol 
k( 
Pi 
W- 
ni 


sI 
st 


N 
st 
w- 


PH.213?b 


n: 


ła 
ja 
dl 
O] 


d: 
t
 
r
 
p 
W 
81 


81 
k 
P: 
it 
a. 
tE 


Wyrób Polskiej Spółki Akcyjnej ..PER SIL" 


SI 
tl 


AO 


ł)
>>>
ntl. JToJZfl ku. '(J0'(JTtl.wlfl 90
'(JoJtl.TCZflj 


) 
[. 


. 
ryzys g
spodarczy, który przez kilka lat gnębił nas okrutnie, prze- 
I1U?ą ł l nastąpił okres poprawy gospodarczej w kraju i na świecie, Budżet 
p.anstwowy .został. zrównoważony, wytwórczość przemysłowa wzrasta, ożywia 

lę handel l rzemiosło, rolnik za swe plony może otrzymać wreszcie opłaca- 
Jącą mu się cenę, zmniejsza się bezrobocie, łatwiej o pieniądze i kredyt, 
Można wreszcie swobodniej odetchnąć i spokojniej obmyślać plany na przy- 
szłość. . 
Ciężkie ślady zostawił po sobie kryzys gospodarczy. Zaniedbana upra- 
Wa roli, braki w inwentarzu, zabudowania wymagające naprawy, podupadłe 
warsztaty rzemieślnicze, brak towarów na składzie w handlu, nieczynne, 
opuszczone fabryki i urządzenia przemysłowe od lat nieodnawiane - wszyst- 
ko to wymaga teraz naprawy, a więc większych lub mniejszych kapitałów 
Pieniężnych, Podobnie i w gospodarstwie prywatnym każdego z nas wiele 
Wydatków zostało odłożonych do lepszych czasów, gdyż w okresie kryzysu 
nie było środków na ich zaspokojenie. 
Ale kapitały pieniężne potrzebne są nie tylko do naprawienia braków 
spowodowanych kryzysem. Musimy pamiętać, że po latach "tłustych" na- 
stępują znowu "chude", musimy więc gromadzić rezerwy na przyszłość. 
Jedyną drogą do zdobycia kapitałów jest koniec końcem oszczędność. 
Nawet gdy kapitały potrzebne otrzymujemy w drodze pożyczki, to korzy- 
stamy z oszczędności cudzych, które musimy kiedyś zwrócić przez oszczędność 
Własną. 
Chwała Bogu, kryzys gospodarczy miał tę dobrą stronę, że nauczył 
nas oszczędzać. Z musu staliśmy się oszczędni. 
Obecnie, kiedy dochody nasze się poprawiają i oszczędność staje się 
łatwiejszą, musimy zwiększyć naszą oszczędność, a przede wszystkim uczynić 
ją więcej regularną, planową i rozumną. Nie na oszczędności od wypadku 
do wypadku, lecz na oszczędności stałej i systematycznej, choćby niewielkiej, 
opiera się dobrobyt rodzin i narodów. 
Rozumne, racjonalne oszczędzanie polega na tym, aby unikać wy- 
datków zbędnych i w danej chwili niekoniecznych, a z drugiej strony na 
takim użyciu zaoszczędzonych pieniędzy, aby przynosiły właścicielowi ko- 
rzyśĆ w postaci procentów, a społeczeństwu pożytek w postaci nowych ka- 
Pitałów. Dlatego sprawa, gdzie należy składać oszczędności, jest bardzo 
Ważną zarówno dla oszczędzającego, jak i dla społeczeństwa, narodu i pań- 
stwa. 
Jest rzeczą zrozumiałą, że nikt rozsądny nie będzie przechowywał 

WYch oszczędności w domu, gdzie by były narażone na niebezpieczeńs
wo 
kradzieży lub zniszczenia, a w najlepszym razie leżałyby bezczynnie nie 
Przynosząc dochodu. Człowiek przezorny i rozsądny powierza swe pieniądze 
instytucjom przeznaczonym do ułatwiania ludziom rozumnej oszczędności, 
a. W pierwszym rzędzie komunalnym kasom oszczędności {KK.O'. Kasy 
te bowiem całkowicie odpowiadają interesom jednostki i zbiorowości. 
Pieniądze złożone na książeczkę w komunalnych kasach oszczędności 
są bezpieczne, gdyż ręczą za ich zwrot całym swym majątkiem i dochodami 
te powiaty i miasta, które Kasę założyły. Poza tym gospodarka Kasy jest 


s 


8l 


.Ja...-
>>>
pod ciągłym nadzorem samorządu, państwa i własnych Związków K. K. O., 
które co roku przeprowadzają w Kasach dokładną rewizję. Należy przy tym 
pamiętać, że nazwiska osób składających pieniądze Kasa obowi
an8 jest 
trzymać w tajemnicy, zaś wkłady do wysokości zł. 2.500.- nie mog
 być 
zajęte przez komornika, sekwestratora czy urząd gminny - za długi i po- 
datki. 


Oprócz bezpieczeństwa oszczędzający w KKO. ma dużą korzyść. Bez 
żadnego trudu i kłopotu pieniądze przynoszą mu dość duży procent, który 
Kasa wypłaca lub dopisuje na książeczce przeważnie 2 razy do roku. W razie 
potrzeby wkładca może w każdej chwili udać się do Kasy z książeczką, gdzie 
otrzyma zwrot swych oszczędności, albo pożyczkę. Bo komunalne Kasy 
oszczędności z zebranych od ludności pieniędzy udzielają pożyczek na weksle, 
na zastaw książeczki lub pożyczek państwowych, na hipotekę itd. Pierw- 
szeństwo mają ci, którzy oszczędzają w danej Kasie. 
Dzięki ostrożnej gospodarce. K, K. O. zdobyły całkowite zaufanie spo- 
łeczeństwa. W 350 istniejących w Polsce K. K. O. było zebranych na 
31 marca 1988 roku 812 milionów złotych oszczędności, jeden milion i 598 
tysięcy ludzi posiadało książeczki oszczędnośriowe tych Kas. Pożyczek 
udzieliły Kasy w tym czasie 658 milionów złotych. 
A więc na drodze ku poprawie własnego bytu i dobrobytu kraju mu- 
simy oszczędzać choćby niewielkie sumy, ale ciągle i stale w kom unalnej 
kasie oszczędności swego powiatu lub miasta, 


L, 
U: 


r p' 
,.
 - .1

. 
r
 
'1 . 


.
 .:.... 
,!
 
. -!tIN .
 
'. . 
#.- .
 J$\ 
'.
 


.. 


o
 


, 
;, 



 


.", 
. 


. . 

..., 
I 



 .,. 


Mlął-JtI-tschal: 


Centralna siedziba misJI 00. Dominikanów polskich (do artykułu "polsct 
Dominikanie w ChInach" na str. 5). 


v 
o 


R
 


.......
>>>
._r'- 


."".,.' 
.t
'
' 
". . ' -
 '.. 
".
.-
:
f;.- 
'... .. '''', ,: 
%"-
..-' 
. ł.:l


.ł,i.." 
:"'_..;


\
 ;-':A . 
 . 
, 


,. -;;... "'?-. 


':. ',-,; 


,
.." ;.: 
'-t::.- 
 


Y.. 
 
'.,. .:J '1 
" 
f' ,.. _.. . 
"ł ....łt
 


rł" 
. 


;':"''l'ł.. 

.:



. 

., _'ł 





 


.
 


". II"" _. _' 


ł.- 



 ."'.:...;". 
-. A
" :.:. 
. . ...."" _.,. . 
,. 


(o.,. 



.. 
 


',. 


...
!' .. 


, 
U 
1 H#f. I
 7 
.. '0,;-, 
,I Iii I ..0 .:'.11 '01 
Ił- T---
---- 
."J: .,,:; ,I 
. 
j
 .1, 

 :,,- _ 


'L '..... 



" ..
 I " 
-tlI '. .. ;;w.. 
. '. l 
-. 

t 'v: 
1\', ol . . 
'\

 \ ' . '!\.
 
. 
 
I'" 



j: 


...,,,,. 


--. 
, oj 


Ił: 
_' -
 
-" 


-,: ,... 


" 



. 


Lourdes. Na zdjęciu przedstawione są 3 koścloly wzniesIone amfiteatralnie t. zn. jeden nad 
drugIm. NajnlJ!:szy z nich - to Bazylika Ró:l:ailcowa, wewnątrz której znajduje się pIętnaścIe 
kaplic rÓ:l:ailcowych wyobra:l:ajllrcych 15 Tajemnic Rótańca ew, 


" 


., ,
.. 
_ł:'
 :\P
' '"- . 
. 
..
.
 
 
,.
 
..
"''''.i',.t 



. 



. 



. 


.. 
" ., ... '. 
, 
 I 
. 

, 

 r- ,I , 
.
 . 
',. J 
-.ił 'I.
 . 1!'/ 
\- , 1,'111 
 
łij,d
 

. .... i1I1U 1 I," 
., . 
 :, 
1i"!I . 

ł' 
'., '---- , .. .. . 

. , 
h1k 
 
, 


'IV tej grocie objawlla się Matka NajśwIętsza małej, świętej ju:l: dzIsiaj Bernadecle. Tu 
oŚWIadczyła: ..Jam jest Niepokalane PoczęcIe", tu wypowiedziała znamienne słowa: ..Chcę, 
aby przychodzono tu . procesją" 


83
>>>
£.ou.rJQ
 


W pierwszym półroczu 1858 r. potoczyły się w Lourdes wypadki, które 
miały ściągnąć uwagę całego świata na małą dotychczas nieznaną mieścinę 
położoną u stóp Pireneil. 
Czternastoletnia dziewczynka Bernadette Soubirous, naj starsza córka 
biednego młynarza, ma 18 kolejno po sobie następujących, cudownych 
widzeń. Pierwsze z nich miało miejsce 11 lutego. Dwudziestego piątego 
tego samego miesiąca, ukazuje się jej po raz dziewiąty Nieznajoma Pani 
nadziemskiej piękności i nakazuje dziecku zrobi\: rękami wgłębienie w ziemi. 
W otrzymanyem w ten sposób wgłębieniu zaczyna bić źródło; pierwszego 
dnia była to cienka nitka wody, która nazajutrz osiąga grubość palca, 
a w kilka dni potem, grubość ramienia. 
Tak powstało cudowne źródło, nigdy nie wysychające, które zasila 
obecnie dziewięć łazienek, gdzie kąpią się chorzy i które dostarcza cudownej 
wOdy niezliczonym rzeszom pielgrzymów, którzy ją piją lub zabierają ze 
sobą. 
W dniu 27 lutego, w czasie jedenastego widzenia, Bernadetta, otrzy- 
muje następujące polecenie: "Idź i powiedz duchownym, że w tern miejscu 
ma być wybudowana kaplica". 
W dniu 2 marca, Nieznajoma powtarza jej zlecenie dodając: 
"Chcę aby przychodzono tu z procesją". 
Proboszcz Lourdes, którego o tern zawiadomiono, oburzył się. 
"Odpowiedz tej Pani, rzekł do Bernadetty, że z proboszczem Lourdes 
trzeba mówić jasno 1 wyraźnie. Ona chce mieć zbudowaną kaplicę? Ona 
chce mieć procesje? Z jakiego tytyłu żąda takich zaszczytów? Kto Ona 
jest i skąd pochodzi?", 


"' 


-\
 


Na zboczach PireneJów pas, sIę stada owiec. WspomnIeć nale
, 
e św. Bernadeta była' 
równld pasterką. 


84
>>>
W międzyczasie rozpoczął się nie- 
powstrzymany napływ ludności z oko- 
licy i sąsiednich departamentów do 
groty Massabielle. Zaczęły się mnożyć 
zadziwiające wypadki uzdrowień, które 
naoczni świadkowie zakwalifikowali 
jako cuda. 
święta Benadetta Jako mała dziewczynka. 
Jednakże dopiero w cztery lata 
prawie, po pierwszym wiedzeniu dnia 
18 stycznia 1862 r. biskup Tarbes Msr, Laurence, ogłosił autentyczność wizji, 
zezwolił na oddawanie czci Matce Boskiej z Lourdes w obrębie swojej die- 
cezji i postanowił rozpocząć budowę 
bazyliki na wskazanym miejscu. 
Tak powstały trzy najłówniejsze 
punkty w Lourdes: Grota Massa- 
bielle, Cudowne 
ródło, Bazylika. 
Jakże zare'agowały tłumy na 
ostatnie życzenie wyrażone w czasie 
wizji, "Chcę aby przychodono tu 
z procesją". 
Pierwsza wielka ceremonia reli- 
gijna miała miejsce dopiero z dwa 
lata potem, dnia 4 kwietnia 1864 r, 
Z opowiadania Henryka Lassalle, . 
jednego z pierwszych historyków 
Matki Boskiej z Lourdes, podajemy 
następujący wyjątek: 
"Niezliczone masy ludzi przybyło 
na to wielkie święto. Procesja o ja- 
kiej pamięć ludzka nie wspomina, 
wyruszyła z pięćdziesięciu do sześć- 
dziesięciu tysięcy ludzi wije się 
wzdłuż ukwieconej drogi, prowadzą- 
cej do słynnych skał Massabielle... 
. . . 


Pytanie zostało przez pewien czas 
bez odpowiedzi. 
Dopiero 25 marca, w czasie szesna- 
stego widzenia, dziewczynka na bła- 
galne prośby dostaje odpowiedz: "Je- 
stem Niepokalane Poczęcie". 
Jeszcze dwa widzenia miały miej- 
sce po tern objawieniu, Jt'dno 7 kwiet- 
nia, drugie 16 lipca. To ostatnie, osiem- 
naste z kolei zamyka serię cudownych 
wizji. 


. 


. 


. 


{ 


\ 
....,:'i. 


(
 


$'91. Bernadeta Jako zakonnica. 


. 


Uroczystość 4 kwietnia 1864 r. 
była tylko wstępem. Od tej pory 
entuzjazm wierny('h nie !"łabnie anI 
na chwilę. 


85
>>>
Uroczystość 4 kwie
 
tnia 1864 r. była tyl- 
ko wstępem. Od tej 
I 
", I pory entuzjazm wier- 
.. I nych nie słabnie ani 
na chwilę. 
Współczesne środki 
lokomocji pozwoliły 
pomnożyć dzieięcio- 
krotnie liczbę piel- 
grzymów, którzy te- 
raz ze wszystkich za- 
kątków świata przy- 
bywają do Lourdes. 
Dla nich specjalnie 
wynajęte ok r ę t Y 
przebywają morza, 
pociągi specjalne, 
pociągi pielgrzymów, 
pociągi chorych, wy- 
ruszają z najbardziej 
odległych krajów Eu- 
ropy. 
Liczba pociągów 
specjalnych, z 246 w 
r. 1922 podnosi się 
obecnie do 400, przy- 
czem fala pielgrzy- 
mów, którą prze- 
wiozły te posiągi, jest 
o wiele mniejsza od 
ilości osób pojedyń- 
czych, które przyby- 
wają ze wszystkich 
stron świata pocią- 
gami zwykłemi. 
Liczne uzdrowienia, 
fakty które cały świat 
katolicki uznaje za cudowne, mają miejsce w dalszym ciągu i roznoszą do 
najdalszych zakątków ziemi sławę cudownego miejsca. 



" 


.:.\ .-c:. 


.
..,.y 


,. 
-ł- 


." 


". 
', 


l, 


. :
 


, ,..... .............. 


.. 


:-:::L _ '. 


"*. 


.... 


............ 


, . 
., 
....'Ii' 


._ , .: , .. 
ii 


.'1 . 


A. ......, 

., 


. ":"i: 


;,
 


Widok z frontu na 3 kościoły w Lourdes. 


..,', I 


., 


ł, 


Pomo.,£k
 W'łtUló
ni
 5ztUld
.,óUl 
R. DALKOWSKI - TORUŃ. UL. SZEROKA 25. TEL. 16-19 
wykonuje arivstycznie wszelkie prace 
w zakres hafciarstwa wchodzqce. 
Specjalnie 
Sztandary wo!akowe,dlaZwiq.ków i Towar.yalw. Chorqgwie kościein. 
Firma nagrodzona licznymi medalami I dyplomami uznania. - Oferly 
a iqdanie. 


86 


.................
>>>
Lisieux - to nie- 
wielkie miasto w pół-' 
nocno - zachodniej 
części Francji. Mia- 
sto to szczyci się sta- , 
rymi murami, bra- 
mami, fortyfikacjami 
i przepięknymi koś- 
ciołami z XIV wieku. 
Kościół św. Piotra 
zaczęty był już w 
wieku XII i jest naj- 
starszym w stylu go- 
tyckim kościołem 
Normandii. 
Ale nie te stare za- 
bytki przyciągają li- 
cznych pielgrzymów 
do Lisieux. Miasto to, 
znane całemu światu 
sławę swą zawdzięcza 
skromnej, młodej za- 
konnicy, która zam- 
knąwszy się za kratą 
Karmelu po kilku la- 
tach surowego życia 
klasztornego zeszła 
z tego świata. Imię 
jej ze czcią powta- 
rzają wszystkie na- 
rody; miliony serc 
ku niej z ufnością się 
zwracają, a ona, 
wierna obietnicy da- 
nej przed śmiercią; 
różany deszcz zlewa na swych czcicieli, Tą świętą zakonicą to Teresa, wielka 
święta dwudziestego wieku, której świętość kształtowała się za murami kar- 
melitańskiego klasztoru. 
Kościół karmelitanek, nie duży, w wielkim ołtarzu mieści z marmuru 
wykutą grupę, przedstawiającą Teresę, klęczącą ustóp Matki Najświętszej, 
trzymającej Dziecię Jezus na kolanach. Za życia świętej Kościół był jeszcze 
mniejszy: później przedłużono go od wejścia i dobudowano z prawej strony 
kaplicę z grobowcem św. Teresy. Leży ona w oszklonym złocistym sarko- 
fagu, ubrana w habit zakonny: twarz, ręce i stopy dorobione z wosku, tak 
że wygląda jak żywa, we śnie tylko pogrążona, Przy grobie czuwają dwaj 
aniołowie z białego marmuru, na posadzce pełno rozrzuconych róż. Kaplica 
ta oddzielona jest od kościoła żelazną kratą i należy do obrębu klauzury za- 
konnej, 


£.i
iQU" 



, 


t 
J 


" 


... 


. 


: I : J ?
'r .\ ' 
.,. .. - 
'."\I'
'
::i -';..:' '. 
.-=- 
 
....:, .. 

- 
 
 


.;.... 


'" ,;.;
 ";f" 
 
;" 
 

 -- .. 
". ......;\... 


:..!" 


:." 


-
 
. 


! 
., 



 
łl. 
, l. 
0;;- _
. 


) 


:; .,

:;:- 


'1. 


-:..t 


,- 
.':
 :.y 


,...- :0.-" 



:}. 
 


._..- .
 r': 


. 

 .
. 


.." 
- 


.., l. 
""".- 


---łf 


A.
. ."';
 


Statuła ŚW. Teresy od DZleci,..ka Jezus w nowej bazylice 
w Llseux. 


87
>>>
Ktokolwiek przybędzie do Lisleux, odwiedza także dom rvdzin.1Y 
św. Teresy, zwany "Buissonets", gdzie mała święta spędziła lata dziecięce. 
Dom. ten zamieniony jest dziś na muzeum. Pokoje tak urządzone i umeblo- 
wane jak niegdyś za jej życia. POkazują "1 miejsce, gdzie Najśw. Panna, 
uśmiechnąwszy się do niej z figury Niepokalanego Poczęcia, uzdrowiła ją 
w jednej chwili z ciężkiej choroby. W ogródku przed domem wykuta w mar- 
murze święta jako dziewczynka piętnastoletnia tuląca się do ojca w chwili, 
gdy mu na tym właśnie miejscu wyjawia swą tajemnicę, że Bóg ją woła do 
Karmelu, 


nowa (,az1fLika jw. 7f2rf2
1f 


Bazylika wznosi się na wzgórzu za miastem. Doskonała autostrada 
wiedzie wprost pod górę. Bazylika ta - to olbrzymia świątynia, zbudowana 
w stylu romańsko-bizantyjskim. Właściwie są to dwa kościoły, jeden nad 
drugim. Dolny jest już całkowicie wykończony. W wielkim ołtarzu umiesz- 
czona jest figura św. Teresy, wykonana z białego marmuru. Górny kościół 
jest dopiero zasklepiony. Będzie to wspaniała świątynia, która pomieścić 
zdoła kilkanaście tysięcy wiernych. 


., 


.. I 
, Y
,!t
 l 
' 
1 .
 '..,J I 
r 0 1 
1:1 __;ł 
o  Ił. t.. o 
r' ....1 ," 
't 


" 


".
'- --:;.:... y 
I . 
,f. 


;'
"ł 
"../ 
.'.. 
-!"!1'i i l 
II .' 
art 
;! 


f: 
. 


I o 


( 

 


.. 


-o-v' 


..!;. ..#;;.t!..;:
 .: 



. 


. 
J oH 
".' . tJ (',; 
.... ...... 


'. "'!J." I 


;; IJ ł " 
. . o ł J-. . . 
· · 4;' t.o .
 


-:." 
:f..;-
....., ...... 


b 
I

r' I i t 
'. -J. , 
o,.}: . .' Ił '1 '{\ . tir 
o '; \. -"j' 
.. ł' 0 0 \I " 
f 
: 
ilil'" r' 
:I'
. \ ..' ;- 1 
 

o , 
" 


l' 


L 
l 


. 
 


.. frr 


l.. 


.", .' 
r. 


.:;. 


88 


L1s1eux. Nowa bazyl1ka św. Teresy od Dz. Jezus.
>>>
r 


.. 


! 

 
Ji!
 i
;' 
',' . J'
 ;1.' . ł

{ Ił ' , 
.,  " )j ; : ,.. 
: 
;
i r -cJi. _ i.' f : ' __ .' C,", If; ' L 
,{ :
';."';:' ' ?:;'
::;, 
iij.... .'.( i.t \IU
ł' 
;(1\''t'' ,,:; 
 

r;,. 

.
. .;.f ::.. 
('r!łt' ,-'1-- 'S.... "" · M.- \.., \ił. 
'
i


 J

; '}/.. "
':i'X; i::, .... . 

;\
:: 
... ;.:: .".:1 \"1 
. ." 
l. .0,-... 


,.. 


-, 
. 


.'
 
; 


... 
"ij' .:ł:,t. 
.

I:;J
 
-, 
,
, 
.:
-
..:".,. 


.;f?łł:ł:. 
A ,
 
.. . :;'"' .. ' ' 
_-,e,:." 


P tl. J. Ultl. 


1 


Na fotografii widać bazylikę św. Antoniego. 
Wielki ten cudotwórca jest do tego stopnia "padewskim", że go tu 
inaczej nie nazywają, jak ,,11 Santo". "święty". O innym przecież świętym 
nie może być mowy w Padwie, jak o św. Antonim, To ich święty, który 
na cały świat wsławił to ich miasto, więcej niż starożytna wszechnica, do 
której zewsząd zbiegała się żądna nauki młodzież. A przecież ten wielki 
uczeń św. Franciszka tylko pod koniec życia był mieszkańcem Padwy, Przy- 
był z dalekiej Portugalii, gromił potężnym słowem, sekciarzy owych czasów 
w południowej Francji i północnych Włoszech i dopiero w ostatnich czterech 
latach, nawet z przerwami, głównie działał w Padwie i tu pod miastem, 
mając lat dopiero 36, ale pełen cnót i zasług skończył życie (13 czerwca 
r. 1321). 
Nad grobem "świętego" wznosi się wspaniała świątynia, uwieńczona 
pięciu kopułami. Grób jego znajduje się w kaplicy po lewej stronie kościoła, 
Ołtarz z białego marmuru wysunięty jest ku środkowi kaplicy, tak że ludzie 
wciąż go okrążają, a posuwając się jeden za drugim dotykają dłonią lub 
czołem kamiennej płyty zamykającej od tyłu grobowiec, 
Opiekę nad świątynią, która dziś należy na mocy traktatu laterań- 
skiego do Państwa Watykańskiego, sprawują 00. Franciszkanie, pomiędzy 
którymi stale jest jeden Polak. 
Bazylika św. Antoniego posiada, podobnie jak nowsze katedry kilka 
kaplic, odgrodzonych od głównego kościoła pięknymi kratami żelaznymi. 
Jest wśród nich i kaplica polska pod wezwaniem św. Stanisława Szczeponow- 
skiego, ozdobiona malowidłami słynnego malarza Popiela, 
Kościół cały otrzymał już po wojnie barwną szatę techn1ką al fresco, 
to znaczy malowano na świeżym, mokrym tynku, Szczególnie bogato przed- 
stawia się kaplica Najśw, Sakramentu ze swymi marmurami na tle złotych 
mozaik. 


BY
>>>
2)0 d1Ttzei i 


. 
5ió
IT Z¥WQtJ0 dł.óżtzńett. 
w Pol
ctZ 


Z radością zapewne dowiecile się wszyscy, że oto wkrótce ma powstać 
na naszej ziemi w starym grodzie Przemysławowym Poznaniu nowa świątynia 
pod wezwaniem Królowej Różańca świętego, która by była macierzą wszyst- 
kich Bractw różańcowych w Wielkopolsce. Naczelnym jej przeznaczeniem 
ma być skupienie w swych murach u stóp ołtarzy Pańskich młodzieży szkol- 
nej, w szczególności młodzieży akademickiej. Wszyscy niewątpliwie przy- 
czynilibyście się chętnie do szybkiego jej powstania, Ale może niejeden 
sobie powie z żalem, że to, co by on mógł na ten cel ofiarować jest takim 
drobiazgiem, że nie warto tego posyłać. 
otóż nie! - Przykład świątobliwej założycielki 2ywego Różańca 
Pauliny Jaricot najlepiej nas uczy, że żadną najdrobniejszą ofiarą nie należy 
pogardzać, bo z takich wdowich groszy ewangelicznych rosną krocie, Wszak 
to malutkie groszowe składki ubogich robotnic liońskich były zaczątkiem 
Papieskiego Dzieła Rozkrzewienia Wiary, które dziś zbiera miliony na całym 
świecie na rzecz misji. 
Zwracamy się tedy najpierw do tych tak licznych u nas rzesz wiernych 
zapisanych do Bractw Różańcowych i mających szczególne obowiązki czci 
i wdzięczności dla Królowej Różańca świętego. Ufamy, że oni pierwsi wezmą 
gorąco do serca sprawę budowy w Poznaniu akademickiego kościoła pod 
tym tak drogim dla nich wszystkich wezwaniem. W pierwszym rzędzie li- 
czymy na członków 2ywego Różańca tak pięknie rozwijającego się w naszym 
kraju i prosimy ich gorąco, aby zechcieli $ię opodatkować na ten cel w wyso- 
kości jednego grosza przy każdej zmianie tajemnicy (dla ułatwienia będzie 
można składkę robić raz lub dwa razy do roku). Malutki to datek, mniej- 
szego już być nie może, a jednak gdybyśmy mogli dotrzeć do wszystkich róż 
2ywego Różańca w całej Polsce i zapalić je do tego dzieła, w kilka lat z sa- 
mych tylko tych drobnych ofiar 2ywego Różańca powstałaby w Poznaniu 
nowa świątynia na cześć Matki Zbawiciela. 
Pomyślmy jak wielką chwałę Bogu przyniesie ten wspólny wysiłek 
setek tysięcy najwlerniejszych dzieci Maryi rozrzuconych po całym kraju 
Ile pociechy przyniesie Sercu Eucharystycznemu Zbawiciela świątynia, którą 
tyle tysięcy ofiarnych serc budowało, Pomyślmy jak rozraduje ona serce 
najlepszej naszej Matki, skłaniając Ją do tym większej jeszcze pieczołowi- 
tości względem swej wielkiej rodziny różańcowej. Przed Jej ołtarzem, na 
którym widnieć będzie Jej postać, w chwili kiedy św. Dominikowi wręcza 
paciorki różańcowe, pokolenia za pokoleniami przychodzić będą zanosić swe 
modły, prosić o łaski, szukać pociechy i podtrzymania i składać dziękczy- 
nienia. 
A ile uspokojenia przyniesie nowa świątynia akademicka tym rodzi- 
nom. które posyłają swe dziatki do Poznania na studia, Jak często, gdy ta 
droga młodzież opultZcza domowe ognisko, aby o własnych siłach iść przez 
życie, wielka troska napełnia serca rodziców nie wiedzących do kogo ją 
skierować, pod czyją opiekę oddać. Widzą oni w swych dzieciach, nad któ- 
rymi dotąd w miarę możności sami czuwall, tyle dobrych chęci, tyle mło- 
dzieńczego zapału, ale wiedzą równocześnie dobrze, że brak im doświadczenia 
życIowego i że młode ich umysły tak łatwo poddają sIę wpływom otoczenia, 
w którym się znajdą. 


90
>>>
r ..- ------łl'""-r"" 

 . ""' l 
-1 
.. 
""'. 
.' 
1.1 ---- 
I . 
. 
'I' , I ,I , 
1:!', 
 ' . 
I. " 
I 


Tymczasem posyłając je do Poznania pod opieką Matki Najświętszej 
będą oni wiedzieli do Kogo syna lub córkę skierować. Tam około kościoła 
akademickiego Matki Boskiej Różańcowej ześrodkowane będzie życie reli- 
gijne naszej młodzieży, tam czerpać ona będzie ciągłe podniety do wiernej 
służby Bożej, do pracy nad sobą i gruntownego przygotowania się do zawo- 
dowej pracy dla dobra ojczyzny. Pod macierzyńskimi skrzydłami Najświęt- 
szej Marii Panny Królowej Różańca i Polski tworzyć się będzie w ten sposób 
elita inteligencji polskiej, mająca wkrótce stanąć na czele społeczeństwa, 
te zastępy oficerów, urzędników, prawników, lekarzy, nauczycieli, przemy- 
słowców, handlowców i innych, którzy wszyscy każdy w swym zawodzie 
będą później pracować nad zaprowadzeniem Królestwa Chrystusowego na 
ziemi i nad umocnieniem wartości duchowej Polski. 
Oto czemu ma służyć nowa fundacja Różańcowa w Poznaniu, do której 
z woli Prymasa Polski powołani zostali synowie św. Dominika l spadkobiercy 
św. Jacka, który sam przed siedmiu wiekami przyprowadził nad Wartę swych 
braci zakonnych a z nimi i swe gorące przywiązanie do Najświętszej Maryl 
Panny, 
Czyż nie warto się do nIej swym groS2lem na miesiąc przyczynić dla 
okazania naszej wdzięczności dla Tej, do Której jako do wszechpośredniczki 
łask wszelkich z takim zaufaniem się wszyscy garniemy? 
Poznań, w miesiącu Królowej kwiecia 1938. 


O. CYRYL MARKIEWICZ 
Przełowny PoznańskI 


O. HENRYK JAKUBIEC 
Prowincjał 00. DominIkanów 


Wszelkie kwoty na cele budowy kościoła nalety wpłacaf: P. K. O. 203.403 
00. DomInikanIe. Ofiara na budowO kościoła, Poznań. 


91
>>>
PRYMAS POLSKI 


Najgoręcej popieram powyższą odezwę. 
Projektowany przez Ojców Dominikanów kościół Królowej 
Różańca świętego w Poznaniu ma się stać ośrodkiem życia 
religijnego młodzieży akademickiej' i niejako widomym 
wcieleniem myśli różańcowej w Wielkopolsce. Z tych 
względów inicjatywa budowy nowej świątyni zasługuje na 
pełne poparcie, zwłaszcza ze strony miłośników Różańca 
śWiętego i wszystkich tych, którym zależy na utwierdzeniu 
myśli katolickiej w umysłach naszej gorącej młodzieży 
akademickiej, a przez nią we wszystkich dziedzinach 
pOlskiego życia. 
Wzywam przeto do ofiar na świątynię różańcową w Pozna- 
niu i proszę o udzielenie wszelkiego poparcia dziełu, które 
Zakon Kaznodziejski tutaj stwarza dla ducha akademickiej 
młodzieży. . 


Poznań, dnia 24 kwietnia 1938 r. 


t August Kardynal Hlond 


FABRYKA MASZYN 
UNIA- VENTZKI Sp. Akc. 
GRUDZIĄDZ 


d o a t a r c z a 
Kartoflarki ..Pionier" z g...-ia2dą ze atali sprężynowej - przekładnia try- 
bowa hermetYl'zuie zamk,.ięta w oliwie. 
Młocarnie 8zerokomłotne "Jutrzenka-:Vowa", atalowf'j konatrukl'ji - aiłnie 
zbudowany bęben z bijakami karbowanemi - lożyaka kul..owe przy 
bębnie i wale tranamisyjnym - wysokie kola transJ0rlowe ze .terem 
- morna i trwała budowa - zapęd maneżowy lub motorowy - 
z przetrzllsAczem lub bez. 
Wialnie I młynki z dolnym silem i bez - budowane z zdrowego materialu 
drzewn"go - konstrukcja proata i celowa - wielka wydajność - duże 
zalety praktyczne. 
Sieczkarnie toporowe "Tarant" 2 i B kosowe z rUChf\mll pallZczlI - 
uznane zagranirll za najpraktycznipjsze na auchll i zielonll paazę - 
3 rudzaje aieczki - zapęd maneżowy lub motorowy. 
Parniki tar ulepazonej konslrukcji, gwarantujące najaprawniejsze parowanie 
okopowych na paszę. 
tąd'lcle we wBZJ.tklcb a
hdarb maRaYD I Dor.
dal 
roluicaJcb, a gdale Icb Diema, wekate irOdło Dabycla. 
aanaralna ReprazantacJa 


Domaliski I Zalisl W Poznaniu . Piat WolnoStl14 . 'elet. 46-91 


92
>>>
. 




 

 
-- 


...., 


 


-=-- - 
nrG 
 


napisała Danuta Wierzchucka 


Była prostą, starszą kobietą o zniszczonych ciężką pracą rękach, 
o twarzy spalonej słońcem. 
W spłowiałych jej oczach czaiła się nieustanna troska o chleb, znamię 
walki, trudnej walki o byt. Lecz w tych zatroskanych oczach wyrobnicy 
odbijało się nieraz niebo, na stężałych w ustawicznym smutnym zamyśleniu 
rysach zakwitał uśmiech błogiej radości. 
Wtedy wyrobnica uśmiechała się do drobnego, płowowłosego chłopaka, 
który był jej synem. 
Patrząc w oczy dziecka, myślała, że praca zginająca ją do ziemi, rosząca 
czoło licznymi kroplami potu - jest jej szczęściem, bo pozwala nakarmić 
dziecko, 
Często, gdy zasnął, patrzyła spokojnie na zaróżowione od snu policzki 
chłopca, na szczupłe, opalone rączki i marzyła, że wyrośnie na uczciwego 
człowieka, że nie powstydzi się go nigdy, a może nawet będzie się nim mogła 
pochwalić przed ludźmi! 
Chłopiec rósł szybko, był zdrowy, wesoły i przejawiał dużą inteligencję, 
która wdowę wprawiała w zdumienie, nawet w zachwyt. 
W szkółce powszechnej wyróżniał się zdolnościami i pilnością. To też, 
gdy matka przychodziła po r.::czne świadectwo, nauczyciel mówił do niej 
z uśmiechem: 
- Ho, ho, kobieto, będą z niego ludzie! 
I choć brakło jej nieraz sił, choć często nie mogła odprostować bo- 
lących pleców, a nogi uginały się w kolanach, pracowała dniem i nocą, by 
oddać Jędrusia do miasta, do klas... 
Gdy wreszcie pociąg uniósł go do dalekiej Warszawy, do gimnazjum 
i widziała prawdziwą radość w oczach syna, nie skarżyła się przed nikim, 
że ciężko jej nieraz bywało, oj ciężko... 
Bóg tylko jeden widział i liczył nieprzespane noce, wczesne ranki i dnie 
długie przy robocie spędzone. 
Nielada też pociechą były z nieznanego przychodzące miasta listy od 
Jędrka. Po pracy zapalała naftową lampeczkę i wyraz po wyrazie czytała 
o tym, że chłopiec uczy się bardzo dobrze, że tylko mu za matką 1 za wsią 
tęskno,że chciałby jak naj prędzej być w domu, przy matuli... 
Grube jak perły naj cenniejsze, radosne łzy płynęły po zmęczonej 
twarzy 1 spadały na zapisane drobnym pismen. kartki listu.
>>>
. 


Matka cieszyła się. 
Gdy pewnego lata przyjechał z Warszawy, z trudem u!wiadomiła sobie, 
że znikł już drobny, mały Jędrek płaczący u jej stóp, lecz stoi koło niej, 
wyższy o głowę, rosły barczysty chłopak. I czuła że to już nie tamto dziecko 
z całą szczerością opowiadające matce swe troski i zmartwienia, lecz dorosły, 
obcy jej jakby chłopak. Mówił jej o swym życiu w stolicy, lecz tak nie wiele, 
tak jakoś nie zrozumiale, że przeczuła coś złego. 
Nie wszystko było jasnym w słowach syna: - Co tam, ja stara - 
głupia jestem, to może i nie rozumiem tego. Już tam mój Jędrek sam wie 
najlepiej, co złe, a co dobre... Ma chłopak jaśniejszą od mojej głowę, pojęty 
jest jak mało kto we wsi... 
Ale raz zauważyła z lękiem, że nie mówi wieczorem i rano pacierza 

e nie poszedł w niedzielę do kościoła. Na zapytanie matki, odparł jakby 
ze wstydem, lecz nadrabiając miną: 
- W mieście, mamo, ludzie tak często nie chodzą do kościoła i nie 
modlą się taki.jak dawniej... 
- Co ty, synku, nie obrażaj Pana Boga! I w mieście i na wsi ludzie 
się modlą, bo Bóg jest wszędzie. 
Gdy pojechał jesienią do Warszawy, poszła, pchana jakimś smutnym 
przeczuciem do proboszcza, by wytłumaczył jej tę dziwną zmianę w Jędrku. 
- Oj, pilnujcie, Janowa chłopaka, odparł jej proboszcz zasępiwszy 
się na twarzy, - bo go ci przeklęci komuniści wciągną w swoją pułapkę. 
I długo, długo tłumaczył jej ksiądz, jakie niebezpieczeństwo grozi Jędrkowi. 
Cień padł na duszę wdowy. Wciąż myślała o Jędrku i tych tam ko- 
munistach. W nocy śniło się jej, że potworny czarny pająk chce wciągnąć 
chłopaka do swej sieci, a mały, jasnowłosy Jędruś wyciąga szczupłe rączki 
do niej, wołając: mamo, ratuj... mamo I !! 
Raz wśród takiej bezsennej nocy usłyszała ciche pukanie do drzwi. 
Zerwała się nasłuchując: 
- Mamo, to ja, otwórz, to ja, Jędrek... 
Drżącymi dłońmi otworzyła drzwi z klucza, zdziwiona i przerażona 
zarazem, 
W drzwiach stał chłopiec jej, Jędrek i drugi jakiś wysoki, którego 
w myśli przezwała "drabem", patrząc na twarz pochmurną, oczy biegają.ce, 
jak u dzikiego zwierzęcia, postać ogromną i ciężką. 
- Skąd ty, tu, Jędruś, poco przyjechałeś? 
- Cicho... mamo... Ja tu musiałem przyjechać z towarzyszem Anto- 
nem... Proszę, nic nikomu o tym nie mówić... i dać nam jeść, jesteśmy głodni 
i zmęczeni.., 
Myśli plątały się jej w głowie, trzęsącymi się rękoma naszykowała im 
gorącego mleka, chleba i jajek. Teraz dopiero zauważyła, że przydźwigali 
z sobą dużą pakę owiniętą grubym, twardym płótnem. 
Zmartwiałymi z przerażenia oczami, przez mgłę teraz widziała, jak 
porozumiewali się z sobą po cichu, jedząc prędko i żarłocznie. Ten obcy 
myszkował po izbie zielonymi oczyma i co chwila szeptał coś Jędrkowi, na- 
zywając go towarzyszem Andrzejem. 
Rano, gdy spali na łóżku Jędrka, wstała, lecz nie mogła wziąć się do 
pracy, przejęta grozą i rozpaczą. 
Co robić, myślała gorączkowo, serce biło jej w piersi, a w głowie czuła 
straszną pustke, 


94
>>>
Postanowiła wreszcie po długim myśleniu nie puścić więcej Jędrka 
do Warszawy. Nie dać go już w łapę potwornemu pająkowi, nie dać iO na 
3ffiarnowanie. 
Słońce było już na ni,ebie wysoko, gdy podeszła do komina, by uszy- 
kować śniadanie. W tern wzrok jej padł na tajemniczy pakunek leżący poa 
ławą. . 
Tknięta dziwnym przeczuciem przeżegnała się i ująwszy ciężką pakę 
wymknęła się cichutko z izby, zdążając do pobliskiej sadzawki. Nie namyśla- 
jąc się ani chwili rzuciła do głębokiej wody dziwny ładunek, jakby prze- 
czuła, że tu kryje się tajemne zło grożące jej dziecku. 
Spali jeszcze, gdy blada i zmęczona wróciła do izby. Przysiadła pod 
oknem, opierając na drżącej dłoni głowę. 


I ' 


", -'
 
fr /f
 ,
 

 . 
( 
 \ 
 

 . 
 
,. \h
0 
 
l il rJi.,
 

t\.
ł 
" /.'
 -
- 

 ;lł'j 
orf 1, lJN1ł; if!I 


Ze szlochem rozpacz'Y J
dre/c rzucił 
się /CU matce. 


Przez okno śmiało się słońce, a rozkwitający bez pachniał tak pięknie. 
Podniosła ku niebu oczy z ufnością powierzając swój los Bogu, który przecież 
nie pozwoli, by na tym pięknym świecie zapanowało zło. 
Hałas otwieranych drzwi przerwał jej modlitwę. Blady, wychudły 
Jędrek podszedł do niej i pochylił się nad jej dłońmi. 
Nie wytrzymało biedne matczyne serce. Przytuliła tę płową głowę do 
piersi i całując czoło swego syna szeptała cichutko: 
- Mój synu, moj biedny synu... ja cię uratuję, syneczku, ja cię... 
- Halo, towarzyszu Andrzeju, a gdzie nasza paczka! - zabrzmiał 
od drzwi twardy głos "draba". 
Jędrek zerwał się z kolan i wzrok jego padł na puste miejsce pod ławę. 
- Mamo, gdzie jest... ta... paczka? - zapytał zdławionym głosem. 
W chacie zapanowała przykra chwila milczenia. Wdowa wstała i wy- 
prostowawszy swą drobną postać spojrzała odważnie w oczy towarzyszowi 
Antonowi. 
- Wrzuciłam tę paczkę do stawu, żeby mi syna nie gubiła! A ty Jędrek 
już do Warszawy nie wrócisz! 


9"
>>>
"Drab" rzucił się ku niej z zaciśniętymi pięściami: 
- Ty, ty... stara jędzo, syczał przez zęby, coś ty zrobiła, głupia babo, _ 
wszystkie ważne dOkumenty partii do wody!! - Towarzyszu Andrzeju, 
ładnie się wasza matka nam przysłużyła, ładnąście mi dali gościnę, MUsimy 
wracać do partii, zatraciła naszą prawę, ta jędza, ta... 
Pchnął kobietę na ścianę, aż zatoczyła się i upadła na ziemię. 
Jędrek stał blady i z nogami jakby wzrosłymi w ziemię. 
Towarzysz Anton chwycił go za rękę i pociągnął ku drzwiom. Lecz 
wzrok Jędrka spotkał wzrok leżącej matki. Stare, siwe oczy błagały u stóp 
synQ o litość. Z ust wybiegł szept drżący: 
- Zostań, synku!... 
Ze szlochem rozpaczy Jędrek rzucił się ku matce, "Drab" spojrzał na 
niego, nacisnął czapkę na głowę, splunął przez zęby i wypadł przed chatę 
trzaskając drzwiami. 
A matka święciła teraz największy triumf swego życia. Zwyciężyło 
jej serce w walce o losy jej dziecka. 
Jasne, wiosenne słońce kładło ciepłe promienie na jej siwe włosy 
i płową głowę syna. 


. 


. 


. 


Kilka dni po tym policja schwyciła uc
stników zamachu na jednego 
z dostojników państwowych i zlikwidowała niebezpieczną jaczejkę komu- 
nistyczną. Między innymi na 15 lat więzienia skazany został towarzysz Anton. 
Podczas rożprawy wyszły na jaw wszystkie jego zbrodnie, Teraz dopiero 
zrozumiał Jędrek jak wielkie było serce jego matki, które uchroniło go przed 
upadkiem. 


96
>>>
Jotgen. 


£un'ł Iłttd 9fifJzp.ttnią 


(Reportaż z Hiszpanii). 


Komuniści w swoich planach opanowania świata, na jednym z pierw- 
szych miejsc stawiali sprawę wywołania pożogi rewolucyjnej w Hiszpanii, 
bowiem w pomyślnym wyniku zbolszewizmowania półwyspu Iberyjskiego, 
Europa znalazłaby się niejako w kleszczach komunizmu pomiędzy Rosją 
a Hiszpanią. 
Udało im się swoje plany zrealizować w lutym 1936 r. 
Opanowanie narodu hiszpańskiego przez komunistów było dla niego 
wielkim nieszczęściem. Za swój błąd naród hiszpański płaci obecnie stru- 
mieniami przelanej krwi najlepszych swoich synów, którzy prowadzą krwawą 
walkę z bandą bolszewicką, chcąc kraj uwolnić od czerwonych ciemiężców, 
którzy ludność mordują, a kraj niszczą. 


Straszna statystyka. 
Dokładny stan zniszczenia Hiszpanii da się ustalić dopiero po całko- 
witym uwolnieniu jej z pod jarzma bolszewickiego. Jednak dotychczasowe 
dane, chociaż jeszcze niezupełne, są wprost przerażające. 
Liczba zniszczonych względnie całkowicie spustoszonych kościołów 
wynosi około 20 tysięcy. Ilość zamordowanych kapłanów tylko z pośród 
kleru świeckiego (nie licząc zakoników i zakonnic) - wynosi 6 tysięcy.. 
Polowano na nich z psami, ścigano poprzez góry, tropiono zawzięcie, gdzie 
mogli się ukryć. Mordowano ich bez procesu, dlatego tylko, że są kapłanami. 
Rewolucja ta jest niewymownie okrutna. Rzeź pr,zybrała formy straszliwego 
barbarzyństwa, Wymienia się ponad 300 tysięcy ofiar z pośród świeckich, 
których zamordowano jedynie z powodu bądź to ich przekonań pOlitycznych, 
bądź też religijnych. W ciągu pierwszych trzech miesięcy rewolucji stracono 
w samym Madrycie przeszło 22 tysiące osób. 
Niema prawie wsi, gdzieby nie było ofiar tej straszliwej rewolucji. 
Znęcano się przytem nad ludźmi w sposób najokrutniejszy: wielu okropnie 
okaleczona, a potem ścięto; innym wydłubywano oczy, wyrywano język; 
innych rozcinano, palono, zakopywano żywcem, zarąbywano siekierą. Sło- 
Wem - stosowano najokropniejsze katusze. 


Przerażające przykłady. 
Prasa podaje, krew w żyłach mrożące, opisy zbrodni komunistycznych 
w Hiszpanii. oto niektóre przykłady bestialstwa bolszewickiego: 
W miejscowości Ultera, w Andaluzji aresztowano członka organizacji 
"Falanga". Kilkuletnie jego dziecko przywiązano mu do nogi, potem oblano 
ObYdwu naftą i podpalano. 
Karliście wziętemu do niewoli na odcinku pod Saragossą obcięto sie- 
kierą obie stopy i pozostawiono go tak na szosie, by umarł z upływu krwi. 
W Antiquera, w pobliżu Malagi, wymordowano całą rodzinę, złożoną 
z 12 osób, pOdejrzaną o sympatię dla powstańców. Członkowie bojówki 
komunistycznej nożami rzeźnickimi podrzynali gardła wszystkim, począwszy 
Od BO-letniego dziadka, a skończywszy na naj młodszym wnuk", który liczył 
zaledwie 15 dni. 


7 


97 


...0111....
>>>
Po zajęciu miejscowości Constantina powstańcy weszli do opustosza- 
łego i nawpół spalonego klasztoru. Na podwórzu klasztornym znaleźli 30 za- 
mordowanych zakonnic. Wszystkie miały wyprute wnętrzności. 
W słynnym' już Almendralejo, w prowincji Estramadura, gdzie za- 
kładników krzyżowano i żywcem palono, znaleziono pod miastem cmentarz 
żywcem pogrzebanych. Piędziesięciu zakładników zakopano żywcem w po- 
zycji stojącej, w ten sposób, że sto rąk sterczało ponad ziemią, jakgdyby 
wzyV{ając pomocy niebios. 
Pewnego ojca rodziny rozstrzelano w oczach żony i kilkorga nieletnich 
dzieci, które następnie zmuszono do kopania gołemi rękoma mogiły dla ojca. 
Gdy dzieci niedość szybko to robiły, czerwoni oprawcy zmuszali ich do poś- 
piechu, grożą
, że jeśli nie będą prędzej pracowały, natychmiast również 
rozstrzelają ich matkę, 
Wojska narodowe, posuwające się naprzód stale napotykają ciała 
paroletnich dzieci, które mają porozbijane główki kolbami. 
W niewielkiej wiosce Cascatralejo narodowcy zaskoczeni nagle przez 
czerwonych - schronili się do miejscowego kościoła. Gdy po 9 godzinach 
nadeszła odsiecz i komunistów przepędzono, ujrzano straszliwy widok: 
w całej wiosce nie pozostał ani jeden dom i niemal ani jedni mieszkaniec; 
wszystkie domy zostały spalone, prawie wszyscy mieszkańcy wymordowani. 


Prześladowanie umarłych. 
Nietylko nad żywymi się znęcano, ale również prześladowano umar- 
łych. Zostały sprofanowane groby i cmentarze. Wydobywano z podziemni 
klasztorów szczątki zmarłych biskupów oraz różnych duchownych, ustawio- 
no je pod murami i strzelano do nich. 
W sławnym klasztorze w Ropall zniszczono grobowce: pomiędzy nimi 
znajdował się grobowiec założyciela dynastii katalońskiej Wilfreda. Czaszką 
wielkiego biskupa Torras y Bages - bawiono się jak piłką. 
W Madrycie i na starym cmentarzu Huesca otworzono setki grobów, 
aby obrabować trupów. 
Pewne formy tych prześladovrań nasuwają myśl, że mogli robić to lu- 
dzie, albo o zamoroczonym umyśle, lub też jednostki pozbawione wszelkich 
uczuć ludzkich. 


Prześladowanie Chrystusa i Matki Bożej. 
Nasuwa się mimo woli uwaga, że chyba nienawiść piekieł ucieleśniła 
się w tych krwiożerczych komunistach, kiedy okrucieństwa ich są wymie- 
rzone nietylko przeciw żywym i umarłym, ale nawet przeciw Bogu. 
świadczą o tem porozbijane pomniki Chrystusa, połamane krzyże 
i krucyfiksy; tysiące przecudnych obrazów Matki Najświętszej znieważono 
w sposób bestialski, a liczne wizerunki świętych Pańskich zostały pokłute 
bagnetami. 
"Przysiągłem, że się pomszczę na tobie" - wołał jeden z bolszewików 
do Zbawiciela, zamknięteg(' w tabernakulum i strzelając do niego z pisto- 
letu - dodał: "Poddaj się czel'\
')nym, poddaj się marksizmowi". 


Piekło Hiszpanii. 
Na opisanie wszystkich wyrafinowanych okrucieństw, za pomocą 
których komunizm usiłował zniszczyć najlepsze oechy ludu hiszpańskiego - 
nie wystarczyłaby księga o tysiącu stronicach. 


98
>>>
Wściekłość szumowin proletariatu hiszpańskiego skierowała się głównie 
przeciw wszystkiemu, co się do nich odnosiło z dobrocią, wyrozumiałością 
i sercem. Najcenniejsze gmachy świadczące o 20-wiekowej kulturze chrzeŚ- 
cijańskiej systematycznie niszczono, Zostały również zniszczone niezUczone 
skarby artystyczne i historyczne, które sianowiły dumę HiszpanU, 
Przepadły w płomieniach i wybuchach dynamitu cudowne, jedyne 
w świecie budowle w stylu maurytańskim i romańskim, oraz liczne obrazy 
przepiękne sławnych mistrzów sztuki malarskiej, 
Niema dość silnych słów, aby napiętnować tych dzikich grabieżców 
dwudziestego wieku, zażartych w niszczeniu wartościowych zabytków. 
Wszędzie w Hiszpanii można było poznać rękę Moskwy i straszliwe czyny 
rosyjskich czekistór. 


Precz z komunistami. 
Widząc kraj pogrążający się w taką otchłań zbrodni i niedoU, armia 
regularna z gen. Franco na czele powstała przeciw bandzie bolszewickiej. 
Walka się jeszcze toczy. Wprawdzie zwyciężają obrońcy wolności 
narodu - powstańcy. Ale ile to ofiar, ile krwi kosztuje! 
Nieszczęsna dola jest tego narodu, który podda się wpływom kolT'u- 
nistycznym. 


Stefan Pertkiewicz 


o oJ.'fJu
łtl.cJ, 


Powszechnie znanym jest słowo "odpust", Nie każdy jednak rozumie 
co wyraz ten oznacza. 
Znaczna część gorliwszych katolików rozumie jakie jest znaczenie 
i doniosłość odpustów i dlatego stara się je uzyskać bądź to przez dokony- 
wanie dobrych uczynków pobożnych, bądź też przez odmawianie .modUtw, 
lub odbywanie pielgrzymek pobożnych do miejsc odpustowych, 
Ale są inni mniej gorliwi, a nawet obojętni, którzy nie rozumieją ani 
wyrazu, ani znaczenia o d p u s t u, nie dbają o to, aby odpust taki uzyskać. 
Nie dbają o odpusty, ponieważ o nich nic nie wiedzą. 
Aby więc przyczynić się do rozpowszechnienia znajomości odpustu, aby 
zachęcić do korzystania z licznych odpustów jakie Kościół św. udziela swym 
wiernym - piszemy niniejszy artykuł. 
Odpust, wedlu g określenia Kościoła jest to odpuszczenie kary doczes- 
nej, należnej za grzechy, zgładzone już co do winy, którego to odpuszczenia 
udziela władza kOścif'lna w imieniu Boga ze Skarbca Kościoła; żyjącym 
w formie rozgrzeszel'ia, a zmarłym w formie wstawiennictwa. 
Dla łatwiejszego zrozumienia przytoczonych wyżej słów, które okreśiają 
odpust - zastanówmy się nad istotą i skutkiem grzechu. 
Wiadomo jest, że człowiek popełniając świadomie i dobrowolnie grzech 
Śmiertelny, buntuje się przeciw naj świętszej woli Boga, a przez to gardzi 
i wyrzeka się wiecznej szczęśliwości, zasługując sobie na karę wieczną, Prócz 
tej kary wiecznej skazuje jeszcze Pan Bóg człowieka na karę doczesną za 
nieprawne użycie dóbr doczesnych. 


99
>>>
Przy popełnianiu grzechu powssechnego, człowiek nie wyrzeka ii, 
wprawdzie Boia, ale narusza itosunek przyja
ni, jaki mi
d.zy Bogiem a czło- 
wlek.1em Istnieć powinien, a przez to 6clliia na liebie karo d.oczesn
 któr, 
musi ponieść w tym, lub przyszłym życiu. 
Przez Spowiedź i żal doskonały, Pan Bóg przyjmuje napowr6t grzesz- 
nika do swej łaski, odpuszcza karę wieczną, ale pozostawia do odpokutowania 
karę doczesną. Tak więc kary należne nam za grzechy już odpuszczone 
odpokutować możemy w tym życiu przez dobrowolne uczynki pokutne jakimi 
są: post, umartwienie i modlitwa, lub też przez wszelkie cierpienia spoty- 
kające nas z dopuszczenia bożego o ile znosimy je z poddaniem się woli 
Bożej, będąc przy tym wolnym od grzechu ciężkiego. 
Nie wiemy jednak jak wielką karę ustanowił Pan Bóg za każdy grzech 
ciężki lub powszedni, wiemy natomiast, że Bóg w swej nieprzebranej dobroci 
spieszy człowiekowi z pomocą z okupieniu kary, dając nam możność uzys- 
kania o d p u s t ó w, na które składają się zasługi Chrystusa Pana i świę- 
tych. 
Chrystus Pan, prze swe pełne cierpień życie, przez mękę i śmierć swoją 
pojednał nas z Bogiem, a zadośćuczynienie jakie śmiercią swą Bogu za nas 
złożył nietylko, że zrównoważyło grzechy całego świata, ale nieskończoną 
ilość razy przewyższyło je. Z zasług tych korzystać możemy w postaci od- 
pustów, jakie Ko
. łół św. nam udziela, 
Do zasług Chrystusowych dochodzą jeszcze zasługi Matki Jego Naj- 
świętszej, która będąc Niepokalaną, nie popełniła nigdy żadnej winy, za 
którą musiałaby pokutować, a jednak w życiu swym śWiętym wiele cierpiała, 
wiele ponosiła ofiar, nieustanne zanosiła modły... Wartości tych uczynków, 
zadość Bogu czyniących, które niepotrzebne były Jej, Niepokalanej, przy- 
łączone zostały do zasług Chrystusa Pana i złożone w ogólnym skarbcu 
Kościoła, 
Zycie świętych męczenników i wszystkich sprawiedliwych, których 
uczynki pokutne o wiele razy przewyższały miarę zadośćuczynienia, jakiego 
wymagał od nich Bóg - oto znów nowy nadmiar zadośćuczynienia, z którego 
w formie odpustów korzystać możemy, czy też dusze cierpiące w czyścu przez 
nasze wstawiennictwo. 
Tak oto skarby cierpień Chrystusa, modlitw, ofiar, dobrych uczynków 
Matki Najświętszej i świętych znajdujące się w Skarbcu Kościoła św. leżą 
w ręku namiestnika Chrystusowego, który ma władzę gładzić winy przez 
sakrament pokuty, a kary należne za te winy, darowywać przez odpust. 
Gdy zrozumieliśmy co "odpust" oznacza, zastanówmy się choć chwilę 
nad tym co czynić należy, aby odpust uzyskać. 
Aby dostąpić odpustu, trzeba mieć intencję czyli wolę pozyskania 
odpustu, trzeba wypełnić warunki, jakie do uzyskania odpustu są potrzebne. 
Liczne rodzaje odpustów, jakie uzyskać możemy, podzielone są na 
odpusty nadane dla wszystkich wiernych, inne znów przywiązane są do 
oznaczon
:ch bractw, stowarzyszeń, sodalicyj, do oznaczonych modlitw, 
miejsc, przedmiotów i do oznaczonego czasu. 
Jedne z tych odpustów są cząstkowe czyli niezuppłne, a drugie zupełne. 
Odpustf'm cząstkowym jest ten odpust, przez który Kościół ze swego skarbca 
udziela zadośćuczynienia na odpuszczenie pewnego, ściśle oznaczonego wy- 
miaru kary. 


100
>>>
Odpust zupełny polega na udzieleniu człowiekowi ze skarbca Kościoł8 
tyle zadośćuczynienia ile potrzeba na odpuszczenie wszystkich kar doczes- 
nych, należnych za grzechy. 
Warunkami zwyczajnym.1 wymaganymi do uzyskania odpustu są: 
spowiedź, Komunia św., nawiedzenie Kościoła lub kaplicy publicznej i mo- 
dlitwa na intencję Ojca św. 
Wiele trzebaby mówić jeszcze o odpustach. Są całe księgi poświęcone 
dekładnemu omówieniu wszystkich odpustów i warunków ich dostąpienia. 
Niesposób jednak omówić wszystkich w krótkim niniejszym artykule. W po- 
szczególnych wypadkach wyjaśni to ksiądz proboszcz, 
Dlatego też, poprzestając na gorącej zachęcie do szerszego zaintere- 
sowania się tym wielkim dobrodziejstwem Kościoła św., do korzystania z tych 
wielkich łask - zwróćmy uwagę na odpusty odbywające się w naszych pa- 
rafiach. 
Odpust w parafii. 
Zbytecznym,zda się, jest omawianie tego powszechnienie znanego 
każdemu parafianinowi święta, jakim jest odpust w parafii. Wiadomo, że 
każda parafia, każdy Kościół ma swego Patrona, ma swój tytuł, którym 
może być jakaś Tajemnica Boża lub któryś ze świętych lańskich, 
Otóż, gdy według kalendarza kościelnego przypada dzień poświęcony 
Tajemnicy Bożej, lub świętemu, który obrany jest za Patrona kościoła _ 
wtedy parafia cała święci ten dzień uroczyście. A ponieważ do uroczystości 
takiej przywiązany jest odpust zupełny - przeto takie dnie świąteczne 
nazywają się powszechnie odpustami. 
Do tego wielkiego święta każda parafia przygotowuje się poprzednio. 
Zawczasu mówi o nim, każdemu parafianowi chodzi o to, żeby dzień ten 
wypadł jak naj uroczyściej, najokazalej, dokłada się do tego wiele starań, 
gdyż odpust dla parafii jest prawie najważniejszym dniem z całego roku 
kościelnego. 
Obok przygotowań zewnętrznych, wglądają ludzie w swe serca aby 
je również godnie przygotować na przyjęcie Pana Zastępów. 
Bo to przecież odpust.., odpust zupełny, którego w dniu tym dostąpić 
można. Wielu parafian rozumie to dobrze i dobrze się do tego przygotowuje. 
Ale ze smutkiem stwierdzić trzeba, że obok całkowitego zrozumienia 
odpustu jakie jest u znacznej części" parafian - bywają i tacy, dla których 
odpust jest świętem dlatego tylko, że w dniu tym nie idzie się do pracy, że 
Przyjdzie wielka ilość wystrojonych ludzi, że przyjdą znajomi, że będą poroz- 
stawiane kramy z zabawkami, strzelnice, karuzele, karczmy. Wielu jest 
jeszcze takich, szczególnie wśród ludzi młodych, którzy w ten sposób odpust 
pOjmują. 
Dlatego też, znając doniosłość odpustów, obowiązkiem naszym jest 
zwrócenie bacznej uwagi na młodzież, szczególnie z obcych parafij przybyłą, 
aby przystosowali się do powszechnego nastroju, pobożnego skupienia, jakie 
Winno ogarnąć wszystkich w tym wielkim i świętym dla parafii dniu. 
Odpust w parafii - to święto wielkie. 
Aby odpust docenić całkowicie, należy pamiętać, że kto dostępuje 
Odpustu zupełnego w całej rozciągłości, ten jest w takim stanie, jakgdyby 
dopiero co otrzymał chrzest, Gdyby zaraz umarł po uzyskaniu takiego 
Odpustu, poszedłszy prosto do nieba, 


Artykuł nInIejszy opracowano prllY pomocy dzIełka Ks. W. BliInydt& T. J. 
p. t. ..Odpust". 


tOL
>>>
.napisał Stefan Pertkiewicz 


Nie był on znów taki mały, bo miał swoje 12 lat, ale że wzrostu miał 
stosunkowo niewiele, więc też utarło się powszechnie we wsi, żeby nażywać 
go "małym". A że dobrą i znaną na całą okolicę robotę katolicką prowadził 
przeto dostało mu się drugie, zaszczytniejsze przezwisko - "apostoł". Jedno 
z drugiem, a więc wzrost niewielki, a praca chwalebna, złożyło się raz
m, 
że Romka Chyżego nazywano ogólnie ."małym Apostołem". 
Kim był Romek Chyży i na czym jego apostolstwo polegało? 
Otóż Romek, jak wspomnieliśmy, był niewielkim 12-letnim chłopakiem, 
o głowinie białej niby ten len mięciuchny, przez co znów chłopcy co złośliwsze 
"siwkiem"go nazywali. Przy domu pracował jak każdy w jego wieku wy- 
rostek: krzątał się koło gospodarstwa, z ulubieniem szczególnym zajmował 
się końmi ojcowskimi, orał, bronował, włóczył, a nawet roku ubiegłego, gdy 
ojciec leżał w szpitalu, on pola poobsiewał i obsiał dobrze, równo, a że Pan 
Bóg z pogodą też jakoś szczególnie błogosławił, więc "jego" żyto było lepsze 
nawet od ojcowskich zasiewów: 
_ Będziecie mieli pociechę z tego chłopaka - przygadywali ojcu są- 
siedzi, widząc tę białą, wszędzie krzątającą się głowinę Romkową. 
_ A wiecie? - odpowiedział ojciec - i ja myślę, że wyrosną z niego 
poczciwi lUdzie. 
- 2eby się ino nie zepsuł - dodał zazdrosny trochę Wawszczak, mając 
takiego samego j ak Romek syna pierworodnego, ino że chłystka znanego 
wsi całej. 
_ Ano, Jak Bóg da tak będzie - zakończył krótko Chyży - ojciec 
Romków. 
Ale Romek nie zepsuł się. Na lnianej głowinie i czystym jak naj czystsze 
płótno sercu nie osiadła nalżejsza plama brudu ni grz"echu. 
Jakim był do lat dwunastu - takim i nadal pozostał. 
Ojcu zawsze pomagał dużo i ochotnie. Matka spoglądając w jego 
dobre, niebieskie oczy często łzy radości roniła, dziękując gorąco Bogu za 
ten dar niezasłużony . 
_ Czy to aby nie za duże szczęście, że my oto takie proste i zwyczajne 
ludzie mamy dziecko takie pobożne, mądre, uczciwe, dobre i pracowite? - 
zastanawiała się sama w sobie. Czy to się aby czym złem kiedy nie skończy? 
- myślała trwożnie, 


to:!
>>>
Niewiadomo! Serce matczyne jest zawsze trwożliwe, zawsze pełne 
obaw i temu dziwić się nie należy. 
A Romek? . 
Romek zawsze był jednaki. Każdego dnia gdy powrócił z pola brał się 
do pracy wokół gospodarstwa, a potem siadał na zydelku, nogi z grubszego 
brudu obmył, wymoczył ździebko, bo bolały od całodziennego utykania i leciał 
ochoczo na wieś, że ino migotała ta jasna lniana głowa wśród ciemnych 
zielonych drzew, którymi drogi wysadzone były. 
Roznosił gazety, 
Roznosił nie dla pieniędzy, bo ani grosza od nikogo za to nie dostawał, 
ale roznosił tak z dobrawoli, rozumiejąc jak wielkie jest znaczenie gazet ka- 
tolickich dla wsi. 
Ostatecznie, to jego apostolstwo byłoby niczym nadzwyczajnym, gdyby 
nie to, że pOlegało na pewnego rodzaju walce. 
Oto pod jego bokiem prawie roznosili mu gazety i różne pisma bez- 
bożnicze i socjalistyczne. Banda ludzi, pozbawionych wiary zleciała się 
gdzieś ze świata do domu zamożnego nawet gospodarza, którego nazwiska 
prawdziwego nie chcę narazie wspominać, a nazwę go tylko przezwiskiem 
"Długas", jako że był największy wzrostem z całej wsi. Otóż Długas dał się 
nakręcić przybyłym ze świata komunistom, gościł ich u siebie, a gdy sam 
stał się z czasem zaciekłym bezbożnikiem - u niego była prawdziwa stacja 
całej tej komunistycznej bandy. Oczywiście swoją bezbożną robotę zaczy- 
nali od zebrań i wieców, a gdy ten sposób propagandy nie odnosił pożądanego 
dla nich skutku - zaczęli sprowadzać gazety. 
I złe, bezbożne gazety robiły swoje, 
Sporo gospodarzy zaczęło ziębnąć w zapale, jaki od dziada pradziada 
dla wIary św. okazywali, od proboszcza stronili, od uczciwszych gospodarzy 
trzymali się zdaleka, tworząc osobną grupę, jeżeli jeszcze nie zdecydowanych 
wrogów kościoła to w najlepszym razie zupełnie dla tych spraw obojętnych 
i nieprzychylnych. 
I tutaj właśnie rozpoczynała się praca apostolska Romka. Wiedząc 
o tym, że gazety potrafiły tak pozmieniać ludzi - zczął roznosić gazety dobre, 
katolickie. 


10:3
>>>
Roznosił je każdego dnia, choć strudzony był mocno po ciężkiej cało- 
dziennej pracy. 
. A gdy widział, że ten trud. jego zaczyna w pojedyńczych ludziach 
wydawać swoje owoce - wtedy serce rozpierała mu radość szczera, wielka, 
dziecinna, a w strudzone ciało wstępowała jakaś nowa, dziwna, nieopisana 
moc. A duch Romkowy rósł ze szczęścia, że ino błyszczały radością te oczy 
dobre, niebieskie. 
Zagrzany i zachęcony powodzeniem w tej swoej apostolskiej pracy 
poszedł kiedyś do Długasa, i zostawił tam swoją gazetę. Siedzieli akurat 
wszyscy w dobranej bezbożnej kompanii. A że nie zbili go za to, czego się 
nawet spodziewał - więc chodził tam codziennie. Mieli go zbić? Czy grożne 
było dla nich to dziecko drobne? Przecież ich było wielu, mieli powagę 
wieku, mieli pieniądze..,! 
Ano, nic niewiadomo Długasie, czy to dziecko o białej lnianej głowinie 
nie zawojuje was i waszej bezbożnej bandy. 
. . . 


Minęły długie tygodnie, Długas siedział sam. Zamyślony był Jakiś 
i niemrawy. Towarzysze jego wyjechali przed tygodniem do miasta i do dziś 
nie powrócili, 
Wszedł Romek, zwyczajem swoim zostawił gazetę i do wyjścia się za- 
bierał, gdy Długas zagadnął: 
- Zaczekaj no chłopcze,.. 
Romek przystanął, a Długas dalej ciągnął: 
- Ty dawno już roznosisz te gazety? 
- Od siedmiu miesięcy. 
- Toś dużo sobie zarobił? 
- Nic! 
- A jakże! Darmobyś latał tyle czasu? 
Cisza. Romek nic nie odpowiada, aż wreszcie zapytany powtórnie 
przez Długasa mówi z trudem niemałym : 
- Dokładam jeszcze do tego, ale to nic. Cieszę się, bo ludzie czytają... 
- Dokładasz? 
- Za tę gazetę, którą wam zostawiam to... płacę ja sam. 
I rozpłakał się Romek, że zdradził się nieopatrznie ze swej, mocno 
dotąd strzeżonej tajemnicy, jako że ze swoich uskładanych pieniędzy płaci 
gazetę za Długasa. 
Ale może i dobrze, że to powiedział, bo i Długasowi jakoś na sercu 
miękko się zrobiło, coś jakby za grdykę ułapiło go, że nie mógł żadnego słowa 
wymówić ino wziął Romka za ramię, bliżej siebie przyciągnął i do twardej 
chłopskiej piersi przytulił te jasną kudłatą głowinę. 
. . . 


Następnego dnia, gdy wieczór się zbliżał, przed domem Chyżego stał 
Długas. A gdy Romek, codziennym zwyczajem nogi z brudu obmył, wymoczył 
ździebko, bo bolały od całodziennego utykania i wziął pęk dobrych kato- 
lickich gazet - wtedy podszedł do niego Długas, i (o rety!) rękę na przy- 
witanie dzieciaka wyciągnął, poprosił o połowę tych gazet i ręka w rękę 
roznosili obaj, przyczem Długas w każdym domu opowiadał, że zerwał raz 
na zawsze z komunizmem i bezbożnictwem. 


1O
>>>
e==""- 
V 


.- 



 


-"... 


. /

 
t
.f-ł:7 


. .. 


- DZięki temu smykowi postanowiłem rozpocząć nowe życie - objaś- 
niał, a przy tych słowach tulił lnianą głowinę Romka, jak wczoraj, gdy 
wobec Boga przyrzekli sobie pracować razem w rozszerzaniu dobrych, kato- 
lickich pism. 


. 


. 


. 


Jakoś tak jesienią, Romek, wracając wieczorem do domu zaziębił się. 
Zwyczajnie, jak dziecko: gorączka się podniosła, zaczął majaczyć, grymasić 
w prostym jedzeniu, ciągle mu było czegoś brak, ciągle postękiwał cichutko, 
pOpłakując przytym od czasu do czasu. 
Skończyła się jesień, przeszła zima, wiosenne słońce przygrzewać po- 
cZęło na dobre - a Romek leżał. 
Zmarł w dzień Zwiastowania Bożej Matki, 25 marca. 
Nie wyjdzie już teraz na świat Boży, oj, nie wyjdzie z gazetami. Przy- 
pną mu anieli skrzydła białe i będzie sobie latał między nimi pracując 
w robocie jaką mu tam przydzielą. A Długas nie będzie już na niego pod 
domem wyczekiwał tylko przyjdzie do Romkowego ojca, do matki, weźmie 
gazety i poleci na wieś... 
Będzie rozdawał dobre katolickie gazety wszystkim, za swoje pieniądze, 
stać go przecie na to, 
Niech to będzie pamiątka po Romku, którego we wsi nazywali "Małym 
Apostołem". 


L05
>>>
Jotgen. 


R¥cQ..,zQ. (,Q.z o"ęża 


Nauka Kościoła dzieli wiernych na trzy zasadnicze grupy: dusze 
zbawionych w niebie - to kościół tryumfujący, dusze cierpiące w czyścu - 
którego obowiązkiem, z jednej strony, jest obrona zasad nauki Chrystusowej, 
a z drugiej - powiększanie Królestwa Bożego na ziemi przez zdobywanie 
coraz to nowych dusz dla ChrYiitusa, a więc tych, które jeszcze nie poznały 
zasad nauki chrześcijańskiej, oraz odbijanie tych, które popadły w niewolI;' 
szatana. 
Aby działanie żołnierzy Chrystusowych było korzystne dla Kościoła 
i aby mogli oni skuteczną akcję rozwinąć - muszą być ci żołnierze przygo- 
towani do zadań jakie mają spełnić, a nadto powinni być wyposażeni w od- 
powiednie środki, służące tym celom, 
Stąd też Kościół poucza nas o zasadach nauki Chrystusowej, już od 
naj młodszych lat naszego dzieciństwa; najpierw na naukach katechizmo- 
wych, potem w szkole, następnie w naukach i kazaniach kościelnych i wresz- 
cie w organizacjach katolickich, 
Utrwalają w nas wiarę i naukę Chrystusową - Sakramenta św. 
W działaniach zaś naszych - dopomaga nam łaska Boska, 
Ażeby uprosić u Boga łaski potrzebne -- służy nam modlitwa. 
Modlitwa jest jednym z naj potężniejszych środków, przydzielonych 
człowiekowi przez Boga dla ułatwienia mu jego drogi życiowej, oraz zdobycia 
nagrody zbawienia, 
Modlitw jest wiele i to naj przeróżniejszych. Modlitwą jest nawet 
gorące westchnienie człowieka do Boga. Modlitwą są akty strzeliste - 
napr
ykład: "Boże zlituj się nade mną", "Chryste zmiłuj się nad nami", 
"Maryjo, wstaw się za mną" i t. p. 
Wielkie wartości posiadają modlitwy: ..Ojcze nasz" czyli Modlitwa 
Pańska, boć przecież nauczył jej sam Jezus Chrystus; "Zdrowaś Maryjo" czyli 
Pozdrowienie Anielskie - modlitwa ułożona ze słów Matki Najświętszej oraz 
posłańca Bożego do Najświętszej Maryi Panny i wreszcie wykład wiary 
Chrystusowej - Skład Apostolski, rozpoczynający się od słów ..Wierzę 
w Boga..... 
Jeżeli więc nawet te westchnienia, te akty strzeliste i te krótkie 
modlitwy - jak: Ojcze nasz, Zdrowaś Maryjo, Wierzę w Boga itp. - mają 
znaczenie u Boga, to jakżesz potężnym głosem człowieka jest wieniec złożony 
z tych modlitw i przetkany rozważaniem wielkich Tajemnic Wiary, to jest 
Różaniec św. 
Tembardziej Różaniec św. jest potężną modlitwą, że, w objawieniu 
św. Dominika, zaleciła go do odmawiania sama Matka Najświętsza i jest on 
szczególnie miłą modlitwą dla Matki Boskiej. 
Ponieważ Matka Najświętsza jest Pośredniczką u Boga zarówno na- 
szych próśb jak i otrzymywanych łask .- więc też skuteczność modlitwy 
Różańcowej jest przeogromna, co zresztą zostało stwierdzone zarówno na 
przykładach jednostek, jak i narodów. 
Różaniec św. w wielu, wielu już wypadkach był jednym ratunkiem, 
który spowodował orędownictwo i pomoc Matki Najświętszej. 


tOf)
>>>
Nic więc dziwnego, że Idtolica Apostolska Różaniec św. w dzisiejszych 
czasach zaleca, jako skuteczny środek, mogący zwalczyć ataki berz;bożnictw8 
i wytępić błędy komunistów. 
Papież Pius XI w swej encyklice ,,0 Różańcu św. N. M. P." - zdecy- 
dowanie wskazuje Kościołowi wojującemu na Różaniec św., jakQ zwycięski 
oręż do walki z bezbożnictwem, mówiąc: 
"Różaniec Św. jest nietylko skutecznym orężem w walce z wrogami 
Boga i nieprzyjaciółmi wiary, ale krzewi także i rozwija cnoty ewangeliczne 
i zdobywa dla nich dusze. 
Przede wszystkim podsyca wiarę katolicką, odradzającą się łatwo pod 
wpływem rozważania świętych Tajemni(' i podnosi dusze do prawd od Boga 
użyczonych. . 
Przyzna to każdy, że doniosłe znaczenie posiada on zwłaszcza w dzi- 
siejszych czasach, kiedy pewna niechęć do spraw duchowych i pewna odruza 
do nauki chrześcijańskiej opanowała niemało dusz, nawet pomiędzy wier- 
nymi. 
Natomiast ożywia nadzieję osiągnięcia dóbr nieśmiertelnych tryumf 
Jezusa Chrystusa i Matki Jego, który w.ostatniej części Różańca rozważamy, 
ukazując nam niebo otwarte i wzywając nas do zdobywania wiecznej 
ojczyzny". 
Jasny stąd wniosek - każdy żołnierz Chrystusowy, występując do 
walki z wrogami Boga i nieprzyjaciółmi wiary, musi posiadać odpowiednią 
zbroję, oręż do walki zwycięskiej - tym orężem jest Różaniec św. 
Kto więc ma zdecydowaną wolę prowadzenia walki o zwycięstwo zasad 
nauki Chrystusowej, - musi iść do tej walki wyposażony w oręż, gdyż 
inaczej - będzie ..rycerzem bez oręża", a stąd i wątpliwe byłoby jego zwy- 
cięstwo. 
Szczególniej słowa Ojca św" odnośnie uzbrojenia się w stosowny oręż 
do walki - znajdują dziś zastosowanie do wiernych, zorganizowanych 
w Akcji Katolickiej. 
Dlatego też papież Pius XI, ten wielki papież Akcji Katolickiej spe- 
cjalny fragment poświęca Akcji Katolickiej we wspomnianej encyklice - 
zaznaczaj ąc: 
"Bojownikom Akcji Katolickiej Różaniec św. niech doda bodźca do 
ochotniejszego i gorliwszego apostolstwa". 
Wyposażyć żołnierzy Kościoła wojującego w skuteczny oręż na czasy 
dzisiejsze, to jest dać do rąk wszystkich wiernych Różaniec św. - oto hasło 
rzucone przez Papieża Piusa XI do świata katolickiego w jego encyklice 
,,0 Różańcu św. N. M. P.". 


Ostrzegamy przed naśladownictwem I 


Tylko Z tym znakiem jest 
prawdziwa )))) 
 
od 
50 lat znane porcelena "ĆMIELÓWu 


ZNAK FABRYCZNY 


107
>>>
.!Jtl.k uniknąć. nitl(,Qz'fJiQ(!zQń
lwtl. 

9rz'ł(,iQnitl. i 
'fJtl.lQnitl. 
iq (,Ud.'łnków 


Wiadomości o grzybach domowych, niszczących nasze domy, są naogół 
jeszcze bardzo mało rozpowszechnione. Natomiast każdy wie, jak wielkim 
niebezpieczeństwem jest pożar. Jednakże mało kto wie także o tym, że 
można tanim kosztem zabezpieczyć się na zawsze przed pożarem: 
Choć dziś coraz więcej wznosimy budynków murowanych, niepalnych 
i mniej narażonych, zdawało by się, na zagrzybienie i spalenie, niebezpie- 
czeństwo nie jest obecnie wcale mniejsze, aniżeli było przed wojną. Drewna 
nie można wyrugować z bydynków nawet murowanych, a wystrczy nie- 
właściwy sposób budowy, chore drewno, wilgoć itp., aby w budynku usadowił 
się grzyb. Także i z pożarami nie jest wszystko w porządku, gdyż np. wią- 
zania dachów, poddasza i wiele innych części wnętrza domów są zrobione 
z drewna, A właśnie dziś w wieku samolotów, zagrażających nalotami 
i obrzuceniem bombami zapalającymi, górne części budynków z drewna są 
najwięcej narażone na zapalenie się. 


-- 


Owocni" srzyba domo" "Bo na 
podłodze. 


Wróćmy jednak do grzybów. Otóż drewno stanowi znaktmite podłoże 
dla rozwoju kilku gatunków z pośród hich, najbardziej niszczących nasze 
budowle, Potrzebują one jednakże także pewnej ciepłoty, którą im dajemy 
opalając mieszkania, no i wilgoci, która bądź podsiąka z ziemi przy złej 
izolacji, albo zjawia się wskutek zacieków lub wreszcie osadza się, jako na- 
stępstwo wadliwej wentylacji (wietrzenia). 
O występowaniu grzyba przekonamy się po nieprzyjemnym zapachu, 
wypełniającym pomieszczenie. Stęchlizna ta powoduje u osób wrażliwych 
bóle głowy i omdlenia. Dalej deski pOdłogowe zaczynają się uginać pod 
nogami, a parapety i futryny wykrzywiają się, W dalszym swoim rozwoju 
grzyb wychodzi na powierzchnię z ukrycia, w którym rosnął dotychczas, 
i rozrasta się, jako biała watowata powłoka na drewnianych i innych częś- 
ciach budynku. Wreszcie z grzybni tej wyrastają ciała owocowe, skórzasto- 
mięsiste, koloru żółtego z białą obwódką. Wskazuje to na rozwój już b. daleko 
posunięty. 
Należy natychmiast po dostrzeżeniu opisanych objawów występowania 
grzyba zająć się energicznie jego zwalczaniem. Trzeba starać się usunąć go 
aż do najdrobniejszych śladów, gdyż inaczej wystąpi on ponownie. Nie 
wystarczy poprostu zamienić chore drewno nowym, zostanie ono bowiem 
również wkrótce zniszczone przez grzyb. Oto krótki opis zabiegów, które 
należy przeprowadzić celem odgrzybienia: 
1, Zerwać podłogę i usunąć legary oraz dolne części futryn drzwio- 
wych w miejscach opanowanych przez grzyb, 
Z, Usunąć także podsypkę podpodłogową, przerośniętą grzybnią, i za- 
stqpić ją suchym piaskiem, najlepiej rzecznym, 


108
>>>
3. W bUdynkach murowanych odbić tynki conajmniej 10 cm ponad 
Ilranice grzyba. 
4. W bUdynkach drewnianych - odbić tynki na znaczną wysokość 
celem przekonania się, czy bale i słupki nie są już zarażone, 
5. Przebić w fundamentach otwory, zapewniające krążenie powietrza 
po założeniu podłóg. 
6. Obnażone z tynku ściany wysmarować roztworem środka grzybo- 
bójczego p. n. "Fungomur", który nie zabarwia tynków. 
7. POdwaliny, legary i dolne części desek podłogowych należy wysma- 
rować dwukrotnie środkiem "Kreodina A". Można .nim smarować 
także drewno niezupełnie suche. 
8. Futryny, odrzwia i parapety trzeba posmarować wodnym roztworem 
środka p. n. "Fungol". 
Aby zabezpieczyć przed grzybem nowo wznoszony budynek, należy 
zastosować środki podane pod 6 - 8 w podobny sposób. 


Deski pomalowa ne nie- 
slruteczn:rm środkiem 
karbolineum. 
Jedyniegórna warstwa 
;est niezniszczalna, 


{. 
\:
 

 


;. 

1 
t.... """' Ifł '.';. 
""'" ' ..... \ 
. . ',. . 
. .
 
.,... 


! 


: ił 


. 
',' \ 


Odgrzybianie najlepiej przeprowadzi nam fachowiec, ale .w wypadku, 
gdy nie możemy go sprowadzić, zwróćmy się o poradę do laboratorium drze- 
woznawczo-mykologicznego "Fungus", Warszawa, Nowogrodzka 49, nadsy- 
łająo następujące dane: a) rodzaj gruntu, na którym stoi budynek, b) data 
wzniesienia lub przebudowy budynku, c) materiał, z którego budynek jest 
zbudowany (drewno, cegła, beton, pustaki lub t. pJ, d) jaka jest konstrukcja 
podłóg, e) odręczny planik pomieszczenia z zaznaczeniem, gdzie grzyb wy- 
stępuje, f) nadesłać próbkę chorego lub podejrzanego drewna. Na zasadzie 
tych danych laboratorium udzieli porady, ustalając nazwę grzyba i sposób 
postępowania przy odgrzybianiu. 
Sposób zabezpieczenia przed ogniem jest prosty: wystarczy posmaro- 
wać powierzchnię drewna roztworem "Antiflaminy", aby drewno takie stało 
się trudno zapalnym. Nawet, gdy buchają nań płomienie, zwęgla się ono 
jedynie, a nie płonie, więc pożar nie jest w stanie szerzyć się dalej. 
"Antiflamina" jest środkiem rozpuszczalnym w wodzie, a tym samym 
drewno, wystawione na działanie niepogody, może po pewnym czasie stracić 
swą ognioodporność, gdy środek zostanie wypłukany. Jest jednakże i na to 
rada, Mianowicie smarujemy drewn() po nasyceniu "Antiflaminą" i po 
wyschnięciu roztworem wosku sztucznego, niepalnego, dzięki czemu po- 
wierzchni drewna nie czepia się woda. i .,Antiflamina" nie wypłukuje się. 
S, N. 


100
>>>
- 


GRZYB DOMOWY 
OGIEŃ 


. 
l 


e 


TO WROGOWIE TWEGO 
MIENIA I ZDROWIA 


Łatwiej zapobiec ogniu. niż 
ugasić pożar. Łatwiej zabez- 
pieczyć się przed grzybem. lub 
wytępić go na początku. niż 
później, Można stracić zdro- 
wie w zagrzybionym domu, 


Środki grzybobójcze: 
Fungo1. Fluodin. Fungomur. I 
Kreodina A i B. Acichlor. 
Kreopasta. Fungopasta, 


Środek ogniochronny: 
A n t i fl a m i n a. W o s k o l e 
- sztuczne woski niepalne, 


Środki owadobójczę: 
A n t i l a r v i n y Nr. 1. 2 i 3, 


Badanie zdrowołności drewna, Pora- 
dy, Przeprowadzenie robół odgrzy- 
biajqcych z g war a n c j q. 


»FUNG US« s. Z O. O. 
WARSZAWA. NOWOGRODZKA 49. TEL. 9-81-92 i 9-99-84. 


- 


110
>>>
Rady pr8ktyczne 


PRZEClIOWYWANIE KAWY, HERBATY 
I KORZENI 


Jedną z najwa:!;nlejszych zalet kawy, 
herbaty I korzenI jest aromat, który bardzo 
łatwo sle ulatnIa. Chcąc ten!u przeszko- 
dzIć, trzeba trzymać kawe, herbate I wszel- 
kIe korzenie w puszkach blaszanych, szkla- 
nych, a najlepIej w porcelanowych her- 
metycznie zamknietych. PuszkI powinny 
zawsze stać w ciemnym miejscu, gdy:!; 
światło przyczynIa sle do ulatniania aro- 
matu. 


PRZECHOWYWANIE CYTRYN 


Oszczedna gospodyni powInna zaopa- 
trywać me w cytryn)' wówczas, kIedy są 
najtailsze. Przechowanie Ich nIe jest 
trudne: trzeba ka:!;dą sztuke owInąć w an- 
gIelską bibułkę, albo posmarować bIałkiem, 
:!;eby nie dopuścić przystepu powietrza. 
Potem układa sle owoce w pUdle papie- 
rowym, przesYPując je trocInamI; w. po- 
krywce wierci me dziury a pudło stawia 
się w miejscu suchym, przewIewnym. Przed 
u:!;yclem cytryny trzeba ją przez klika 
godzin potrzymać w zImnej wodzIe, a bę- 
dzIe śwlem. 


2eby okulary nIe zachodziły mgłą, na- 
Idy je w następujący sposób zabezpIeczyć: 
suche szkła trzeba potrzeć mydłem, albo 
przejechać po nich kilkakrotnie palcem 
umaczanym w mydle. Potem nale:!;y szkła 
starannie W).trzeć do czysta gałgankiem 
albo kawalklem zamszu. Tak "spreparo- 
wane" szkła nie zaj!lą mgłą, nawet, kiedy 
podczas wielkIego mrozu wejdziemy do 
dobrze ogrzanego pOkoju. 


CZYSZCZENIE KOLDER STEBNOWANYCH 
Kołdry pierze sle w letniej mydlanej 
wodzie I następnie kładzie sle przez noc 


.. 


do zImnej mlekklej wod)'. najlepiej d_- 
czowej. Na drugi dzleil kołdry wyciska sle 
do mO:!;lIwej suchoścI I wiesza je. Końce, 
w których sle wilgoć najdlu:!;ej trzyma, 
trzeba klika razy wycIsnąć. Równie:!; wa:!;- 
nym jest, podczas schnIecia kołdr)', wy- 
trzepać je klika razy, alJy się wata spul- 
chniła I nie zbiła (zfllcowlała) w niektó- 
rych miejscach. NastępnIe zaleca się pod- 
czas schniecIa koldy obracać klika razy 
na ró:!;ne Btrony, schną wówczas równo- 
miernie, przez co unika sle tego, :!;e po 
wyschnleclu pozostają sle brzydkie, 
ółte 
pasma. 


. . 


. 


Zapach śledzia z noMw I ły:!;ek dla slf 
natychmiast uspnąć, gdy bezpośrednio po 
u:!;yclu zostaną oczyszczone, a następnie 
wytarte popiołem. 


. 


. 


Aby uniknąć przylepianIa sle :relazka 
przy prasowaniu krochmalonych rzeczy, 
nale:!;y przy rozrabianIu krochmalu wlać 
odrobinę mleka przed wlaniem wOd)'. Sku- 
tek będzIe taki, :!;e prasować mo:!;na bez 
oporu :!;elazka a bIelizna otrzyma plekny 
połysk. 


. 


. 


Kwiaty w donIczkach, chcąc uchronIć 
przed zeschnieciem, gdy sle jest zmuszo- 
n)'ITl wyje:!;d:!;ając zostawić, na dłu:!;ej bez 
opieki naldy zabezpieczyć w ten sposób, 
:!;e jeden koniec pasma trykotowanej ma- 
terU wło:!;yć do ziemi w donIczce, a drugi 
do naczynia z wodą, z którego kwiat wilgoć 
bedzle czerpal. 


. 


Chcąc uchronić pieczywo w piecu od 
zwęglenia sle ze spodu lub zwlerzchu. 
nale:!;y pOdczas pieczenia wstawIć do pieca 
garnuszek z wodą, która parując, chroni 
pieczywo od przypalenia. 
. 


. 


Dyplom Uznania P. W. K. 1929 r. 
'fa.(,rIJka. ortjl.nÓW 51Q6tl.n 1 ru.
zcz'łń
ki 
WŁOCŁAWEK. UL. P. O. W, 17, TEL. 13-61. 
Poleca na dogodnych warunkach i naiła- 
niej organy wszelkich systemów oraz re- 
monty. przeróbki. strojenia; dostawia i in- 
staluje elektrowentylatory do organów. 
- 


I 


111
>>>
TARYFA POCZTOWA 


LISTY. Miejscowe: 
20 gramów 
20 do 250 gramów 
250 do 500 gramów 
500 do 1000 gramów 


do wag! 
ponad 
ponad 
ponad 


15 gr 
30 gr 
40 gr 
60 gr 


Zamiejscowe: 
do wag! 20 gramów 25 gr 
ponad 20 do 250 gramów 50 gr 
ponad 250 do 500 gramów 80 gr 
ponad 500 do 1000 gramów 120 gr 


KARTKI POCZTOWE. Miejscowe: 
pojedyńcze 10 gr 
z opłaconą odpowiedzią 20 gr 


Zamiejscowe: 


pojedyńcze 
z opłaconą odpowiedzią 


D R U K I. 
do wagi 20 gramów 
ponad 20 do 50 gramów 
ponad 50 do 100 gramów 
ponad 100 do 250 gramów 
ponad 250 do 500 gramów 
ponad 500 do 1000 gramów 
ponad 1000 do 2000 gramów 


15 gr 
30 gr 


5 gr 
10 gr 
15 gr 
25 gr 
50 gr 
60 gr 
70 gr 


Nadane jednorazowo. 
ponad 500 do 1000 sztuk 70"10 
ponad 1000 do 5000 sztuk 65"10 
ponad 5000 do 10000 sztuk 60"10 
ponad 10000 50"10 
opłata za druki odpowiedniej wagi. 


PAPIERY HANDLOWE I PRÓBKI 
TOWARÓW. 
do wagi 100 gramów 15 gr 
ponad 100 do 250 gramów 25 gr 
ponad 250 do 500 gramów 50 gr 
ponad 500 do 1000 gramów 60 gr 


O b r Ó t z a g r a n i c z n y. 
aj Do Czechosłowacji, Litwy, Ru- 
munii i Węgier, 


KARTKI POCZTOWE. 
pojedyńcze 
z opłaconą odpowiedzią 
bJ do innych krajów 
z opłaconą odpowIedzią 


112 


2
 gr 
50 gr 
30 gr 
60 gr 


L I S T y, 
a) Do Czechosłowacjt, Litwy, Ru- 
munii i Węgier do 20 gram. 45 gr 
za każde dalsze 20 gram. 25 gr 
b) do inych krajów 20 gram. 55 gr 
za każde dalsze 20 gram. 30 gr 


za każde 


DRUKI. 
50 gramów 10 gr 


PAPIERY HANDLOWE, 
za każde 50 gramów 10 gr 


POLECENIE PRZESYLEK 
LISTOWYCH. 
Obrót wewnętrzny z U. P. 
Gdańsk 30 gr 
Obrót zagraniczny łącznie z 
Wolnym m. Gdańskiem 45 gr 
E x p r e s w kraju 50 gr 
zagraniczne 100 gr 
Opłaty za przesyłki listowe w 
kraju i zagraniczne adreso- 
wane "poste restante" 10 gr 


Zwrotne poświadczenie odbioru 
przy nadaniu przesyłki w kraju: 
U. P. Gdańsk 25 gr 
zagranicą z Gdańskiem 55 gr 
PRZEKAZY POCZTOWE. 
do 20 zł 20 gr 
ponad 20 do 50 zł 40 gr 
ponad 50 do 100 zł 60 gr 
ponad 100 do 500 zł 100 gr 
ponad 500 do 1000 zł 150 gr 
ponad 1000 do 2000 zł 200 gr 
ponad 2000 do 5000 zł 300 gr 
Przesyłki mieszane opłata jak pa- 
piery handlowe: (druki, próbki to- 
warów, papiery handlowe), 
Za telegramy zamiejscowe opłata 
od wyrazu 15 gr - zasadniczo 
25 gr 
Wysokość opłat obowiązujących 
przy wpłatach blankietami P. K. O. 
od dnia 1 września 1934 roku jest 
nastęjująca: 


do 50 zł 10 gr 
powyżej 50 do 100 zł 20 gr 
powyżej 100 do 250 zł 30 gr 
powyżej 250 do 500 zł 40 gr 
powyżej 500 do 750 zł 60 gr 
powyżej 750 do 1000 zł 80 gr 
powyżej 1000 do 5000 zł 150 gr 
powyżej 5000 250 gr
>>>
° 
tO 
oc s .................................... O 
...¥NNNNNNQ) 


OOOO II.a 
Ao 


"ł.. cIS 
0.....:1 M tOt-j:) 
O 
Po 
cIS 
N 
g S 
 

.¥g

I:E

 
.. g . . . . . . Po 
= "'O..........Moo:ItO o 
a.,g 't3 



 . 
[,.. 
& 
 


 
 ,

 
r" \ \a 
 . 
\

.. 


..... 
N 
.....:CS :E 
- 
.:.: O 

 
 
 



 I 
 Q) 
N 
 o OO...iNMM.8 
O Ao"" .s. 
 
 
a. cIS 
s 
 

:E
g

IP. 

OOO...i...iN.g 
"" 


(Po 
.
 
()'t C , 


. \!b 


-!€ 
o 
tO 


+ 
Q) 
blJb.Ob.Ob.Ob.Ob.Or:: 
c1S..!od..!od..!od..!od..!od..!od@ 
b.O.....MtOOtOOI-4 
cIS ..........C"I,s:: 
i::0000008 
't3't3't3't3't3't3:;;a 
N 
O 
cIS 
Il. 


L 


PACZKI 
YWNOśCIOWE. 
I10nad 100 ponad 300 ponad 
do 100 km do 300 km do 600 km 600 km 
do 5 kg 0.50 0.50 1.- 1.20 zł 
ponad 5 do 6 kg 0.50 0.50 1.20 1.50 zł 
ponad 6 do 7 kg 0.50 0.70 1.30 1.70 zł 
ponad 7 do 8 kg 0.50 0.80 1.50 2.- zł 
ponad 8 do 9 kg 0.60 0.90 1.60 2.30 zł 
ponad 9 do 10 kg 0.60 1.20 2.- 2.90 zł 
ponad 10 do 15 kg 0.80 1.60 3.- 4.50 zł 
ponad 15 do 20 kg 1.- 2.20 4.- 5.50 zł 
Paczki ochronne + 50"/0, dopłata za pilne 50 gr. 


PACZKI WARTOśCIOWE do 10.000 złotych. 
Opłata jak za zwykłe paczki i opłata asekuracyjna za każde rozpoczęte 
100 zł 10 groszy 
TELEGRAMY 
YCZENIOWE l KONDOLENCYJNE. 
Za każde słowo 5 gr. - najmniej jednak 75 gr. - opłata podstawowa 25 gr. 


8 


113
>>>
( ZAWSZE AKTUALNE 


l 
J 


TYTUŁY 


N-RY "CZYTANEK RO:2:ANCOWYCH" 


które dotychczas wyszły z druku i są na składzie do nabycia w Insty- 
tucie Różańcowym w cenie 2 zł za 100 sztuk. "Czytanki Różańcowe" 
są nadzwyczaj korzystnym materiałem do rozdawania w ('zasie kolendy. 


ROK 1932 
Nr. okazowy. Chwała na wysokości 
Bogu, a na ziemi pokój ludziom 
dobrej woli. 


ROK 1933 
l, żywy Różaniec wobec Akcji Ka- 
tolickiej 
2. Apostolstwo świeckich w żywym 
Różajicu 
3. Duch Boży i duch pogaństwa 
(wyczerpane) 
4, żywy Różaniec w walce z bez- 
wstydem i niemoralnością. (\\'y- 
czerpane) 
5. Nabożeństwo Majowe w Kół. Ż. 
R. (wyczerpane) 
6, żywy Różaniec a Boże Ciało (o 
Najśw. Sakramencie) 
7. Odrodzić wszystko w Chrystusie 
8. Apostolstwo. Chorych a żywy 
Różaniec 
9. Śladami św. Dominika 
10. Różaniec św. czcigodne nabo- 
żeństwo 
lI. Pogaństwo zalewa świat 
12, Żywy Różaniec w walce z sek- 
ciarstwem 


ROK 1934 
14. żywy Różaniec a dobra prasa 
15. żywy Różaniec a św. Bernadeta 
16. Prawdziwe przyczyny dzisiej- 
szego kryzysu 
l7. O katolicką Polskę 
18. Królowo Korony Polskiej módl 
się za nami 
19. Bóg Panem naszym 
20. Przyjdź Królestwo Twoje 
21. Cud nad Wisłą 
22. Różaniec przeciw bezbożnictwu 
23, Chryste, króluj nam 
24. W Chr)'stusie zbawienie - w 
Chrystusie odrodzenie 
25. Pokój Chrystusowy w króles- 
twie Chrystusowym 


ROK 1935 
26. Za wiarę i Ojczyznę 
27. Polska musi się odrodzić 
28. Do szeregów Akcji Katolickiej 
29. Błogosławieni miłosierni 
30. Katolicy na front 
31, UzdrowieniePolski przez kato- 
lickie rodziny 
32. Potrzeba rycerzy ducha 
33. OdlJUst czy rozpust 
34. O katolicką opinię 
35. W Różańcu siła i zwycięstwO! 
36. Pamiętajmy o zmarłych 
37, O rekolekcjach zamkniętych 


Rok 1936, czwarty rok wydawnictwa "Czytanek Różańcowych" przyniósł 
prenumeratorom tychże "Czytanek" miłą niespodziankę, Do każdego egzem- 
plarza "Czytanek Różańcowych" od roku 1936 dołączony jest bezpłatny do- 
datek w formie nowelki lub opowiadania - a tytuł stały tego dodatku brzmi: 
"Wiara i życie w przykładach". Wykaz poszczególnych tytułów bezpłatnych 
dodatków niżej podajemy. 


CZYTANKA 


DODATEK 


-ł 


ROK ]936 
38, Budujmy Polskę nową 
39. Prawda o Księżach w Polsce 
40. życie katolickie w l)arafii 
41. Proboszcz i parafianie 
42. IUy chcemy Boga 
43, Niedziela i święto w parafii 


114 


W nowy Rok 
Ostatnie rozgrzeszenie 
Siostra Aleksandra 
Osieroceni 
ślubujemy 
Powrót do Boga 


-ł
>>>
I CZYTANKA 
14. Kościół katolicki w Polsce 
45, Wielka rocznica 
46. Ratujmy dusze młodzieży 
47. Październik miesiąc Maryi 
48. Chorzy I ubodzy w parafii 
49. Kolęda \\ parafii 


DODATEK 


Bezimienny Bohater 
.zołnierze z różańcem 
Czyja wina? 
Wostatniej gOdzinie życia 
Drewniane krzyże 
Franusiowa pasterka 


ROK 1937 
50. Chrystus i wiara ponad wszyst- 
ko 
51. Rzym czy M.Jskwa? 
52. Czym jest parafia? 
53. Misje i rekolekcje w paarfii 
54, Dlaczego komuniści prześladują 
księży 
55. Chrystus w szkole i wychowaniu Tryumf Krzyża 
56. Powszedni dzień w parafii Nie rZllcim ziemi... 
57. Twórzmy Front Różańcowy Za wierną służbę 
58. Zaufajmy Księdzu Katolickiemu Apostoł robotników 
Począwszy od 59 numeru "Czytanek Różańcowych" obok zasadniczego 
tematu, który w poszczególnych "Czytankach" jest opracowywany, obok do- 
tychczasowych bezpłatnych dodatków p. t. "Wiara i życie w przykładach" _ 
drukowany jest jeszcze specjalny dział ,,0 Różańcu św." Dział ten ma na 
celu omawiać poszczególne zagadnienia praktyczne, związane z Różańcem 
św., jak również poruszać różne kwestie praktyczne z zakresu działalności 
Stowarzyszeń Różańcowych. Wykaz tytułów działu ,,0 Różańcu św." poda- 
jemy jednocześnie z tematami "Czytanek Różańcowych" i dodatków "Wiara 
i życie w przykładach". 
I 


Bohaterski chłopiec 


Cudowne ocalenie 
Znaleziony Różaniec 
Na misjach 
Cicha zasługa 


CZYTANKA 


DODATEK 


"O RÓ.zAŃCU ŚW'" 


65. O godności małżeństwa 
i rodziny 
66. Przez Maryję odrodze- 
nie Polski 
67. O dzisiejszych obowiąz- 
kach katolików 
68. Korzystajmy z odpus- Cudownie ocalony 
tów 
69. .zycie społeczne w pa- Społeczny czyn 
rafji 
70. Gazety i książki w pa- 
Iały Apostoł 
rafji 
WSZYSTKIE, WYKAZANE WYŻEJ "CZYTANKI RÓŻAŃCOWE" ZAMAWIAĆ 
MOŻNA W INSTYTUCIE RÓŻ. PO CENIE ZNIŻONEJ 2 ZŁ ZA 100 SZTUK. 


59. .zywy Różaniec Dzieci Dwie drogi życia 
60. Kapłan u łoża chorego Różaniec - uciecz- 
ką biednych... 
61. W parafii jak w ro- W grudniową noc 
dzinie 


ROK 1938 
62. Różaniec lekarstwem 
naczasy obecne 
63. Walczmy z pijaństwem 
64. O postach i wstrzemię- 
źliwości 


Wynagrodzone a- 
postolstwo 
Ofiara pijaństwa 
Dwa Różańce . 


Robotnik z Ró- 
żańcem 
Majowe rrabożeń- 
stwo 
Spóźniony żal... 


Jak należy odmawiać Ró- 
żaniec 
Historia powstania Różań- 
ca św. 
"O Różańcu św. Najśw. 
Maryi Panny". 


II 


Jak powstał Różaniec .zywy 


Objawienie w Lourdes 
.zywot Marii Pauliny Jari- 
cot założycielki .zywego 
Różańca 
O Bractwie Różańca św. 


Św. Filomena - Patronką 
.zywego Różańca 
Różaniec, a Boże Ciało 


Wykaz niektórych odpus- 
tów Różańca św. 
Św. Dominik 


Pielgrzymka do Lourd 


tt5
>>>
l\lIARY I WAGI 


Miary długości. 
a) metryczne: 
Metr (m) = 10 dm = 100 cm 
= 1000 mm. 
Kilometr (km) - = 1000 m. 
decymetr (dm) = 0.1 m. 
centymetr (cm) = 0.01 m. 
milimetr (mm) = 0.001 m. 
b) polskie: 
mila poLska = 8 stajom = 8534: m. 
pręt = 7 1 /! łokcia = 4.32 m, 
sążeń = 3 łokciom = 1.73 m. 
łokieć = 2 stopom = 58 cm. 
stopa = 12 calom = 29 cm. 
cal = 12 liniom = 24 mm. 


Miary powierzchni: 
a) metryczne: 
Metr kwadratowy (m!) = 100 dm! 
= 10000 cm! = milionowi mm! 
ar (a) = 100 m!. 
hektar (ha) - 100 a. 
b) polskie: 
włóka = 30 morgom = 16 ha, 79.6 a. 
mórg = 30 prętom kwadr. = 56 a. 
pręt kwadratowy 56.25 łokcia 
kwadratowego = 18.66 m!, 
sążeń kwadratowy = 2.99 m t , 


1t6 


KOMUNALNA 
KASA OSZ[ZĘDNOSCI 
miasta Torunia (w RatlIslu) 
Rok załoJenia 1843 


Obecny stan wkładów przewyższa 
4.001.100,- zł 
llośt książeezek oszczędnościo- 
wych w rękach wkladców -15.000. 
Calkowite bezpieczł'ńatwo wkła- 
dów gwarantuje poręczenie Mlash 
Wkłady do kwoty 2.500 zł nie po- 
dlC'gają zajęciu. 
TIJemnlcl wkład6w usłlwowo zlstrzełonl 
Kaaa udziela kr('dytów w róznej 
formie i na dogodnych warun- 
knch i wykonuje wazyst\ie ope- 
racje bierne i czvnne wchod
ące 
w zakres normain. statutu KKO. 


Tel. Dyrekcja 15-87. 


Miary objętości. 
a) metryczne: 
M
tr sześcienny (m 3 ) 1000 dm 3 
= milionowi cm
. 
litr (1) = 1 dm 3 . 
hektolitr (hl) = 100 l. 
b) polskie: 
sążeń sześcienny (miara drzewa) 
= 5.16 m 3 . 
korzec = 32 garcom = 128 l 
niezupełnie dokł, 
garniec = 4 kwartom = 4 l 
niezupełnie dokI. 
kwarta = 16 kwaterkom = 1 l. 
niezupełnie dokI. 
antał = 18 garncom. 
antałek = l/t albo l/a antała. 


Wagi. 
a) metryczne: 
kilogram (kg) = 100 dkg = 1000 g. 
tonna (t) = 1000 kg. 
centnar metryczny (q) = 100 kg. 
dekagram (dk) = 0.01 kg. 
gram (g) = 0.001 kg. 
decygram (dg) 0.1 g 
centygram (cg) = 0.01 g 
miligram (mg) 0.001 g 
b) polskie: 
centnar = 100 funtom = 40 kg 
55 dkg. 
funt polski = 32 łutom = 405.5 g. 


-4.
>>>
.IAR1\rIAHKJ \V P()LSCE 


Woj. Białostockie.. 


Augustów, mIasto pow. JarmarkI w pierw- 
sze wtorki: po Nowym Roku, po NIe- 
dzieli Palmowej, po św. StanIsławie, po 
św. Antonim, po św. Piotrze I Pawle, po 
św. Wincentym, po św. BartłomIeju, po 
sw. Marcinie. Co wtorek I piątek targ. 
Bakałarzewo, pow. SuwalkI. Jarmarki: 
9 stycz., 6 lut., 13 marca, 24 kwietnIa, 
19 czerwca, 31 lipca, 6 listopada. 
Bargłów, pow. Augustów. Co czwarto targ. 
Białowieża, pow. Blelsk. Co ponledz. targ. 
Białystok, mIasto powIatowe. JarmarkI: 
24 czerwca. Co czwartek targ. 
Bielsk, miasto powiatowe. Jarmarki: 7 sty- 
cznIa, pierwszego czwartku Wlelk. Postu 
w czwartek środopoścla, w pIerwszy 
dzIeń po Wniebowst., trzeciego dnia ZieJ. 
św., w pierwszy dzIeń po oktawie Bo
e- 
go Ciała, 22 wrześn., 20 grudn. Co czwar- 
tek targ. 
Boćki, pow. Blelsk. Jarmarki: w pierwszą 
srodę po 1 ka
dego miesiąca. Co środę 
targ. 
Brańsk, pow. Blelsk. Jarmarki: w pIerwszy 
dzień po św. Kazimierzu, pierwszego 
dnIa po Zlel. św., pierwszego dnia po 
św. Małgorzacie, po św. Michale. po 
św. Barbarze. Co poniedziałek targ. 
Brańszczyk, pow. Ostrów. Jarmarki: w 
pierwsze worki po 1 I 15 ka
d. miesiąca. 
Brok, pow. Ostrów. Jarmarki: we wtorki 
po 1 ka
dego miesIąca. Co pIątek targ. 
Brzostowica, pow. Grodno. Co wtorek targ. 
('horoszcz, pow. Białystok. Jarmarki: 19 
marca I 1 pa:l:dz. I w pierwszy ponie- 
dzIałek po 1 pa
dzlernlka. 
Ciechanowiec, pow. Blelsk. Jarmarki: w 1 
czwartek ka
dego parzystego miesiąca. 
Co czwartek targ. 
Ciechanowiec, gm. Klukowo, pow. WysokIe 
MazowieckIe. - Jarmarki W pierwsze 
ponledz. : po 2 lutym, 23 kwietnia, po 
święcie Bo
ego Ciała, 10 sIerpnia, 21 wrze- 
śnia I 30 list. Co ponledz. I czwartek targ 
Czerwin, pow. Ostrołęka. Jarmarki we 
wtorki: po 28 stycz., po NIedz. Zapustnej, 
po 1 kwietnia, po 29 września. po 1 li_ 
stopada, po 13 grudnIa. 
Czerwienie, pow. Ostrów. Jarmarki: po św. 
Agnieszce, po NIedz. Zapust., po NIedz. 
KWlet,. po św. Marl1 MagdalenIe, po św. 
Michale, po św. ŁucJI. 
Czyżew, gm. DmochY-Gllnkl, pow. Ostrów. 
JarmarkI we wtorki: po Nowym Roku, 
po św. Józe!le, po św. MacIeJu, po św. 
Stanisławie, po św. Jakóble, po św. MI- 
chale, po św. Szymonie, po św. Mikołaju. 
Dąbrowa, pow. Sok6łka. Jarmarki: we 
wtorki po św. Franciszku. WszystkIch 
św., WielkIej Nocy, ZIeJ. Św. Co wtorek 
targ. 
Długosiodło, pow. Ostrów. Jarmarki: w 
środę po 1 ka
.dego mIesiąca. 
Drohiczyn, pow. Blelsk. Jarmarki: :19 p
_ 
dzlemlka (3 dniowy). Co ponledz. targ. 
Filipów, pow. Suwałki. JarmarkI: 5 lutego, 
26 marca, 28 maja, 20 sierpnia, 24 wrze- 
śnia, 12 listopada. 
Goniądz, p. Białystok. JarmarkI: w plew- 
sze ponledz. po 29 sycz., 13 czerw., 1:1 
sierpnia. Co ponledz. I piątek targ. 
Goworowo, pow. Ostrołęka. Jarmarki: w 
czwartek po 15 ka
deKo mlesl"ca. Co 
czwartek targ. 
Grajewo, pow. Szczuczyn. JarmarkI: mle- 
elecznle w ponledz. po I I 15 katdeKo 
mlesl"ca. Co wtorek I pl"tek targ. 
Grodno, miasto po\t. JarmarkI eo ponl.dz. 


Grodzisk, pow. Blelsk. Jarmar;tl we wtorki 
po 1 I 15 kaMego miesiąca. 
Hainówka, pow. Blelsk. Co środę targ. 
Hołynka, pow. Augustów. JarmarkI po 3 
Królach, po św. Józefie, po św. Stanisła- 
wie, po św. AnnIe, po św. Michale, po 
NIepokalanem Poczęciu. 
Indura, pow. Grodno. Co wtorek targ. 
Jałówka, pow. Wołkowysk. Jarm.: 1 ka
- 
dego mIesiąca. 
Janów, pow. Sokółka. JarmarkI we wtorki 
po: 3 Królach, św. MacIeJu, św. KazImIe- 
rzu, św. Józe!le, św. Jerzym, WnIebo- 
wstąpieniu, św. AntonIm, św. SzymonIe 
I Judzle. św. Andrzeju, liw. Tomaszu. 
Co wtorek targ. 
Jedwabno, pow. Kolno. Co środę targ. 
Jeziory, pow. Grodno. Jarmarki: I pa
dz. 
(st. st.), 14 pa:Mz. (now. st.). 
Kleszczele, pow. Blelsk. Co ponledz. targ. 
Knyszyn, pow. Białystok. Jarm.: w pIerw- 
szy czwartek po 3 Królach, w pIerwszy 
czwartek po półpościu, w pierwszy czwar- 
tek po WnIebowz.. w pierwszy czwartek 
po Bo
ym Ciele. Co czwartek targ. 
Kolno, miasto pow. JarmarkI: 8 marca. 
4 maja, 5 lipca, 27 września, 4 pa
dz., 
29 lIstop. Co czwartek targ. 
Krynki. pow. Grodno. JarmarkI: 7 stycz., 
3 lutego, 5 marca, 24 kwIetnia, 9 maja, 
14 czerwca, 6 lipca, 16 sierpnia, 9 wrze- 
śnia, 4 paźdz., 3 list., 9 grudnia. Co 
czwartek targ. 
Lipsk, pow. Augustów. Jarmarki: 12r'ocznle 
w pIerwszą środę każdego miesiąca. Co 
ponIedzIałek targ. 
Łapy, gm. Pośwlętne, pow. Wysokle-Ma- 
zowlecll.!e. Jarmarki w pierwszy czwar- 
tek ka
dego miesiąca. 
Łomża, miasto powIatowe. JarmarkI: w po- 
niedziałek po Oczyszcz. NMP" w 2 po- 
nledzlalek WIelkiego Postu, po NIedz. 
Kwlet., w ponledz. po NMP. Szkaplerz- 
neJ, w ponledz. po św. Michale, w po- 
niedziałek po św. Stanisławie Kostce. 
Co wtorek I piątek targ. 
Łunna, pow. Grodno. W pierwszy wtorek 
kaźdego miesIąca targ. 
Mała Narewka, pow. Blelsk. JarmarkI pier- 
wszego dnia każdego mies. Co wtorek 
targ. 
Mlastków. Jarmarki w środę po 1 kaMego 
miesiąca. 
Milejczyce, pow. Blelsk. Jarmarki: 15 lu- 
tego, 9 września, 19 grud. Co wtorek targ. 
Myszyniec, pow. Ostrolęka. Jarmarki: w 
środę po 6 stycz., po 25 marca, po 15 
czerwca, po 15 sierpnia, po 29 września, 
po 11 listopada. 
Nur, pow. Ostrów. JarmarkI: w 1-szą 
środę po św. Pawle PusU. po półpoście, 
po Zesł. Ducha św., po M. B. Szkaplerz- 
neJ, po św. Jadwidze. Co środę targ. 
OdeIsk, pow. Sokółka. Jarmarki: na 3 dzień 
po ZieJ. św., 30 czerw.. 3 lipca, 27 grud.. 
Co środę targ. 
Orla, pow. IIlelsk. JarmarkI w pIerwsze 
wtorki po 1 ka
d. mIes. Co wtorek targ. 
Ostrołęka, miasto pow. Jarmarki w środy: 
po 14 lut., po 19 marca, po 2 lipca, po 
14 września, po 1 listopada, po 8 gru- 
dnIa. Co wtorek targ. 
Ostrów, miasto pow. JarmarkI po św. Bła- 

eJu, po pólpoście, po św. StanisławIe, 
po Bo
ym CIele, po Nar. NMP., po iw. 
Jadwidze, po św. FeliksIe. Co poniedz. 
I c!!wartek targ. 


117
>>>
Pieski, pow. Wołkowysk. Jarm.: 25 stycz., 
25 lut. 26 marca, 25 kwlet., 10 I 25 maja 
25 czerwca, 25 lipca, 25 slerp!1la, 25 wrze- 
Ania, 25 patclz., 25 listopada, 7 I 27 IITU- 
dnIa.' 
Poręba, pow. Ostrów. JarmarkI: w śrOdy 
po 15 kaidego mIesiąca. 
Porozów pow. Wołkowysk. Jarmarki: 10 
ka:l:dego miesiąca. 
Raczki, pow. Augustów. Jarm.: po NIedz. 
Zapustnej, po św. Trójcy, po Niedzieli 
Przewodn., po Przem. Pańsko 
Radziwiłłów, pow. Szczuczyn. Jarmarki: 
w I-sze czwartkI po 3 Królach, po św. 
Marku Ewang., po św. Alojzym, po NIe- 
pokalanym Pocz. Co czwartek targ. 
Rajgr6d, pow. Szczuczyn. Jarmarki we 
wtorki po: Oczyszczeniu NMP., św. Ka- 
zimierzu, Zwlastow. NMP., św. FilipIe I 
Jakóble, Nar. NMP. I po św. Franciszku. 
Co wtorek I pIątek targ. 
Roś, pow. Wołkowysk. Jarmarki: 10 lutego. 
10 marca, 10 kwietnia, 10 maja, 12 czer- 
wca, 10 lipca, 10 sIerpnia, 11 wrześnIa, 10 
pa.1:dzlernlka, 10 lIstop., 11 grud.. oprócz 
tego w środopoście, 2 patdz., 3 listopada. 
Sejny, miasto pow. Jarm.: w pierwszy 
wtorek kaidego mIesiąca. Co wtorek I 
pIątek kaidego tygodnia targ. 
Slemlatycze, pow. Blelsk. Jarm.: w pierw- 
szy czwartek po 1 kaidego miesiąca. Co 
czwartek targ. 
Sokoły, pow. WysokIe-Mazowieckie. Jar- 
marki; w pierwsze wtorkI po Nowym 
Roku, po nledz. Wstępnej Wlelk. Po- 
stu, po św. Józefie, po niedz. Przewo- 
dnIej, św. AntonIm Padewsklm. po św. 
Małgorzacie, po Wnlebowz. NMP. I 
przed św. Mikołajem Biskupem. Co 
czwartek targ. 
Sokółka, mIasto pow. Co ponIedzIałek 
I czwartek targ. 
Sopoćkinie, pow. Augustów. Jarmarki: 
po św. Trójcy, po św. Edwardzie. 
Suchowola, pow. 8okółka. Jarmarki: w 
czwartki po Nowym Roku, po M. B. 
Gromnicznej, po ZwIastowaniu NMP.. 
w Wielki Czwartek, po św. Stanisła- 
wie, po św. Piotrze, po św. Michale, po 
Nlepokal. Poczęciu. Co czwartek targ. 
Suwałki, miasto pow. Jarmarki: w środę 
po 3 Królach, po św. Romualdzie, św. 
Benedykcie. Przewod. NIedz., św. Sta- 
nIsławie, św. Antonim, po Szkaplerz- 
nej, św. Rochu, św. Justynie, św. Fran- 
cIszu, Wszyst. św., św. Andrzeju. Co 
wtorek I plą'ek targ. 
Swisłocz, pow. Wołkowysk. Jarmarki 15 
katdego miesIąca. Co czwartek targ. 
Szczuczyn. mIasto pow. JarmarkI: we 
wtorkI. Co pIątek targ. 
TYkocin, pow. Wysokie MazowIeckie. Jar- 
marki we wtorki po: Oczyszcz. NMP.. 
św. Trójcy, św. Wincentym a Paulo. 
św. Marcinie, św. Fraclszku Seranf.. 
św. Tomaszu Ap. Co wtorek I piątek 
targ. 
Mliajny, pow. SuwałkI. Jarmarki: 6 lut. 
27 marca, 13 czerw., 18' lipca, 22 sierp.. 
3 patdlzernlka. 
Wołpa, pow. Grodno. W pIerwszy ponledz. 
kaidego mies. targ. 
Wysokie MazowIeckie, miasto pow. Jarm. 
w ponledz. po: 3 Królach, Starozap. 
NIedz., Kwiet. NIedz., św. Filipie I Ja- 
kÓble, św. Janie, Nar. NMP., Wszyst. 
św., po 1 tego mIesIąca, kiedy nIe ma 
rocznego jarmarku. Co ponledz. I czwar- 
tek targ. 
Zabłud6w, pow. Białystok. Jarmarki: w 
ponIedziałki po 1 kaMeKo mleellj,CtL. Co 
ponledzlal..k targ. 


118 


Zambor6w, pow. Łomża. Jarmarki we 
wtorkI po św. Walentym, NIedz. środop.. 
Zlel. śwl"tk., św. Idzim, św. Łukuzu. 
św. ŁucjI. Co czwartek targ. 


Woj. Kieleckie. 


Będzin, miasto pow. JarmarkI: środa 
ka:l:dego tygodnia. 
Białobrzegi, pow. Radom, jarmarków 6. 
w środy: po św. Walentym, po św. 
Marku Ewang., przed św. Janem Chrzcie., 
po św. Rochu, po św. Łukaszu, po św. 
ŁucjI. 
Brzesko Nowe, pow. Miechów, JarmarkóW 
6, we wtorki po Nawróceniu św. Pa- 
wła, po św. Ezechjelu, po św. Florenty- 
nie, po św. BartłomIeju, po św. Kata- 
rzynel, po św. ŁucJI, male tnrgl w po- 
neldzlalek kaid ego tygodnia. 
Busko, pow. Stopnica, targi małe raz w 
tygodniu we środę, jarm. 5, w środy po 
3 Królach, po NIedz. środop., jarmark 
cIągły 4-mles. przez cały czas kąpieli 
letnIej od I czerwca do 1 patdzlernlka 
trwający z wyłącz. nIedzieli I śwIąt uro- 
czystych, po Wszystko świętych, po 
Nlepokal. Pocz. NMP. 
Chęciny, miasto, pow. Kielce. targi w po- 
nIedziałkI, Jarmarków 6, we wtorki: po 
św. Macieju, po św. Wojciechu, po św. 
Piotrze I Pawle, po Narodzeniu NMP.. 
po Wszystkich śwIętych, po Nlepok. 
Pocz. NMP. 
Chmielnik, pow. StopnIca, targi wIelkie 
raz na tydzień w czwartek, w razie 
śwIęta w pIątek, targi małe 4 razy w 
tygodniu: w poniedziałek, wtorek. śro- 
da I piątek, jarmarków 6, w czwartkI 
po 3 Królach I po św. Józefie. w środę 
po św. Wicie. w czwartki przed ŚW. 
Idzim, po św. MIchale, po św. Andrzeju 
ap. 
Czeladź, miasto, pow. Będzln, jannarkl 
we czwartek kaidego tygodnIa. 
Częstochowa, miasto pow.. targi we wtor- 
ki I pląkl kaidego tygodnia, jarmar- 
ków 6, w ponIedzIałek po św. Agnleczce. 
po NIedz. KWlet., w środę po ZieJ. świąt. 
w poniedziałek po św. Wojciechu, po 
św. Wojciechu, po św. MIchale, po św. 
ŁucjI. 
Dależyce, pow. Kielce, targi w ponledz. 
(nie odbywają się obecnie) Jarmarków 2, 
w środy: przed św. Filipem I Jakóbem 
I po św. Michale. 
Dąbrowa, miasto, pow. Będzln, Jarmarki 
w poniedzIałki I piątkI kaM. tygodnia. 
Działoszyce, pow. Pińczów, jarmarków 6, 
we wtol'kl: po św. Macieju: po św, woj- 
ciechu, po św. MarII MagdalenIe, po 
św. Michale, przed św. Marcinem. 
przed św. Tomaszem. 
Fałków, gm. Ruda Malenlecka, pow. Koń- 
skie, targi we czwartkI. 
Głowaczów, pow. Kozienice, jannarkl I 
targI odbywają się kaidego tygOdnl1L 
we wtorkI. 
Gniewoszów, pow. KozIenIce, JarmarkI po 
Naw. NMP., po św. Michale, w drugi 
ponledz. po św. Szymonie I Judzle. 
Gowarczów, pow. KońskIe. Targi w po- 
niedziałkI po św. Józefie, we wtorkI po 
św. Stanisławie, w poniedzIałkI po św. 
Annie, po św. Michale, przed św. SZy- 
monem I Judą, przed EW. TomaszelU 
Apostołem. 
Iłia, miasto pow. co poniedzIałku jarmar- 
ki: po Oczyszczeniu NMP., po ZwIasto- 
wanIu NMP.. po św. StanIsławie, po 
WniebowzięcIu NMP., po św. Jadwidze, 
Po NIepokalanem P6częclu NMP.
>>>
Iwaniska, pow. Opatów, Jarmarki w ponIe- 
dzlalki: po 3 Królach, po Niedzieli śro- 
dop., po Zielonych Św1lłtkach, po św. 
Mar11 Magdalenie, przed św. Idzim przed 
św. Szymonem I Judą. 
Jedlińsk, osada, pow. Radom, Jarmarki 
We wtorki (JarmarkI nie stałe). 
Jedrzejów, miasto pow. targI wielkIe w 
czwartki, jarmarków 6 w czwartek po 3 
Królach, po św. KazImierzu, w środę 
po św. Wojciechu, w piątek po Bo
ym 
CIele (B-dniowy), na św. Franciszka 
Serafickiego (B-dnIowy), we czwartek 
po św. Katarzynie. 
Kazimierze Wielka, pow. Pińczów. dzień 
targowy poniedziałki. 
Kielce, miasto pow., targi w pIątki, jar- 
marków 6, we wtorki: po św. Agnieszce, 
po NIedz. Kwietniej, po św. Trójcy. 
przed św. Rozalią, po Wszystkich Świę- 
tych, po 3-clej NIedzieli _\dwcntu. 
Klimontów, pow. Sandomierz, Jarmarki 
w każdy wtorek. 
Kłobucko, pow. Częstochowa, targi we 
środę ka
dego tygodnIa, jarmarków 6. 
we wtorki: po 3 Królach, po św. Józe- 
fie, po św. Stanisławie. po św. Małgo- 
rzacie, po św. Michale, po św. Marcinie. 
Końskic Przedbórz, miasto pow., targi we 
wtorki, jarmarków 6, we wtorki: po Na- 
wrceónlu św. Pawła. po św. Macieju. 
po św. Józefie, po św. JakÓble, po św. 
Urszuli. przed św. Mikołajem. 
Koprzywnica, osada, pow. Sandomierz 
Jarmarki w ka
dy czwartek. 
Korczyn Nowy, pow. Stopnica, targi wiel- 
kie raz na tydzień w poniedziałek, tar- 
gi male raz na tYdzień w piątek. 
Koszyce, pow. Pińczów, Jarmarków 6, we 
wtorki: po 3 Królach, po Niedzieli śro- 
dop., po ZleL św.., po Wnleb. NMP., po 
św. Jadwidze, po św. Andrzeju. 
Koziegłowy, pow. ZawIercle. Jarmarki w 
ka
dy czwartek. 
Kozieni-e, miasto pow., Jarmarki I targi 
odbywają się w czwartki ka
dE'go tygo- 
dnia. 
Krzepice, pow. Częstochowa, targI we 
czwartki ka
dego tygodnia, jarmarków 
6, w ponledz. po św. DorocIe, po NIedz. 
Środop., we wtorek po ZleL Świątk., w 
ponledz. po NMP., SzkapI., po Narodze- 
niu NMP., po Nlepokalanem Poczęciu 
NMP. 
Kromołów, pow. Zawlercle, Jarmarki w 
ka
dy poniedziałek. 
Książ Wielki, pow. Miechów, male targi 
We środę ka
dego tygodnIa, jarmarków 
6. w środy: po 3 Królach, po św. Grze- 
gorzu, po św. Barnable, po św. KajE'ta- 
nie, po św. EI
blecle, po św. Łucji. 
Lelów, osada, pow. Włoszczowa, w ponIe- 
działek targi małe. Targi odbywają się 
Jedynie w dnie powszednie za wyłą- 
czeniem uroczystych ŚWiąt narodowych, 
państwowych I kościelnych, jarmarków 
6. w środy: po 3 Królach, po św. Ma- 
cieju, po św. Wojciechu, po Bo
m Cie- 
le, po Narodzeniu NMP., po św. MarcI- 
nie. 
Lipsk, osada, pow. Ił
a, co drugi wtorek 
targ. 
Lagów, pow. Opatów, Jarmarki we czwart- 
ki po 3 Królach, po Oczyszczeniu NMP.. 
po św. Wojciechu, przed św. Janem 
Chrzclc. po św. Bartłomieju, w czwar- 
tek po św. Marcinie. 
Lopuszno, osada pow. KIelce, co czwar- 
tek targ. 
Magnuszew, osada gminy Trzebień, pow. 
Kozienice, Jarmarki I targi odbywają 
sIę w poniedzIałki (co dwa tygodnie). 


Małogoszcz, pow. Jędrzejów, targi małe 
w środy. Jarmarków 6, w czwartek: po 
św. Agnieszce. po NIedz. środ., w środę 
po św. Stanisławie, przed św. Janem 
Chrzcic., w czwartki przed św. Wa- 
wrzyńcem, przed św. Szymonem I Judą. 
Miechów, miasto pow., małe targI odby- 
wają się We wtorek ka
dego tygodnia, 
jarmarków 6, w ponledz.: po Oczyszcze- 
niu NMP., We wtorek po NIedz. KWlet., 
w ponledzlalkl przed św. Janem Chrzclc.. 
po Narodzeniu NMP., po św. Marcinie, 
po św. Łucji. 
Mniów, osada, pow. Kielce. co ponledzla- 
lek targ. 
Modrzejów, na terenie miasta Sosnowca. 
pow. Będzln, targi we czwartek ka
dego 
tygodnia, jarmarków 6, w ponledz.: po 
3 Królach, po św. Kazimierzu, po św. 
Leonie, przed św. Janem Chrzcic., po 
Wniebowzięciu NMP., po św. Andrzeju, 
przed Szymonem I JUdą, przed św. To- 
maSZem. 
Mstów, pow. Częstochowa, targi w ponledz. 
co dwa tyg. Jarmarków 6, we wtorki: 
po Trzech Królach, po św. Wojciechu. 
przed św. Janem Chrzcicielem, po 
Wniebowz. NMP. 
Odrowąż, pow. Końskie. targI w ponIe- 
działki. 
Odrzywół, pow. Opoczno, targI we środy: 
po św. Fabianie I Sebastianie. po św. 
Józefie, przed Znalezieniem Krzy:l:a 
św.. po Przemienieniu Pańsklem, po 
św. Jadwidze, przed św. Mikołajem. 
Oksa, pow. Jędrzejów, targi male we 
wtorki. 
Olkusz, miasto pow., targi małe We wtor- 
ki I piątki, Jarmarków 6, w poniedział- 
ki: po św. Agnieszce, po NIedz. środop., 
po Wniebowstąpieniu Pańsklem, po św. 
Annie, po św. MIchale, po NIepokala- 
nem PoczęcIu NMP. 
Opatów, miasto pow.. Jarmarki w środy 
I piątki: w środy: po NIedz. Zapustnej. 
po NIedz. KWlet., przed św. Janem 
Chrzcic., po św. Bartłomieju, po św. 
MarcinIe, przed sw. Tomaszem Aposto- 
łem. 
Opoczno, miasto pow., targi w czwartkI: 
po 3 KroIach. po NIedz. Przewod. po 
św. Mar11 Magdalenie, po św. Bartło- 
mIeju, po św. Mateuszu, po Wszystkich 
śwlęt. 
Opatowiec, pow. Pińczów, dzień targowy 
środy. 
Osiek, pow. Sandomierz, Jarmarki male 
w kaMą środę. 
Ostrowicc, pow. Opatów. Jarmarki w 1'0- 
nledzlalkl I czwartki. 
Ożarów, pow. Opatów, Jarmarki we wtor- 
ki: po Oczyszczeniu NMP., po NIedz. 
Środop., we wtorek po św. Stanlslawle. w 
ponledz. po św. Bartlomleju, po {,w. Łu- 
kaszu, po l-szej niedzieli Adwentu. 
Pacanów, pow. Stopnica, targI małe raz 
na tydzień w czwartek, Jarmarków 6. 
we wtorki: po 3 Królach, po NIedz. śro- 
dol', po św. KUjanie, przed św. Wa- 
wrzyńcem, po św. MIchale, po BW. Mar- 
cinie. 
Pilica, pow. Olkusz, targi małe we wtor- 
ki: jarmarków 6, w ponledzlalkl: po 3 
Królach. po św. Kazimierzu, po św. Sta- 
nlslawle, po Nawiedzeniu NMP.. przed 
św. Idzim, po Wszystkich świętych. 
Pińczów, miasto pow., jarmarków 6, we 
wtorki: po św. Dorocie. po św. Grze- 
gorzu, po św. Piotrze I Pawle, po św. 
Bartłomieju, po św. UrszUl1, po św. 
Łucji. 
Pogoń, na terenie miasta Sosnowca, pow. 
Będzln. targi we wtorki I piątki ka
de- 
go tygodnia. 


119
>>>
Połaniec, pow. SandomIerz, Jarmarki ma- 
łe w ka:l:dy wtorek. 
Proszowice. pow. Miechów, małe targI WP 
środę kllŻdego tygodnia, Jarmarków 6. 
w śr'ldy: po św. Pawle pustelniku, po 
św. Tomaszu z Akwinu, po św. Małgo- 
rzacie, po św. Elżbiecie, po św. TekU, 
po św. Marcinie. 
Przyrów, pow. Częstochowa, targi we 
wtorki co 2 tygodnie, Jannarków 6, we 
wtorki: po św. Dorocie, po NiedzIeli 
KWlet., po św. ZofU, po św. AnnIe, po 
św. Michale, po św. ŁucJI. 
Przysucha, pow. Opoczno, targi w czwart- 
ki. 
Przytyk, pow. Radom. JarmarkI w ponie- 
działki: po św. Kazimierzu, po NIedz. 
Kwlet., przed św. Filipem a Jakóbem, 
po Bożym Ciele. po Podwyższeniu 
Krzym św., przed Bo:!:em Narodzeniem. 
Radom. mIasto pow., Jarmarki w czwart- 
ki: na św. Jana Chrzclc. (5-dnlowy) I 
od dnia 9 września (5-dnlowy). 
RadoszycI", pow. KońskIe, targi we środy, 
Jarmarków 6, we środy: po 3 Królach, 
po św. WoJciechu, po Bo:!:ym Ciele, po 
św. AnnIe, po św. Mateuszu, po św. 
Marcinie. 
Raków. pow. Opatów. Jarmarków 6, we 
wtorki: po 3 Królach. po św. Józefie. 
przed św. Janem Chrzcic., po św. An- 
nie, po Wniebowzięciu NMP., po Św. 
Mateuszu. 
Sandomierz, miasto pow., JarmarkI w 
ka:!:dy poniedziałek, targi w ka:!:dy 
czwartek. Na targach spędu zwierząt 
g0f3podarsklch nie ma. 
Secemin, Jarmarków 6. w czwartkI: po św. 
Leonie, po św. SulplcJuszu. przed św. 
Alojzym, po św. BartłomieJu, po św. 
Łukaszu, po Bo:!:em NarodzenIu. 
Sędziszów, pow. Jędrzejów, targi małe we 
wtorkI. 
Sielec, na terenie miasta Sosnowca, pow. 
Będzln, targi w piątkI każd. tygodnIa. 
Sienno, osada pow. 11m, targi co 2 tygo- 
dnie we wtorki, Jarmarków 6. w ponIe- 
działki: po 3 Królach, po św. Grzegorzu, 
po św. WoJciechu, po św. Piotrze I Pa- 
wIe.. po św. Mateuszu, po św. MarcInIe. 
Siewierz, pow. Zawiercle, Jarmarki w 
każdy wtOrek. 
Skalbmierz, pow. Pińczów, Jarmarki we 
czwartki: po św. Józefie, po św. Pio- 
trze I Pawle, przed św. Wawrzyńcem, 
przed św. IdzIm, po św. Franc. Seraf., 
po Wszystkich świętych. 
Skała, pow. Olkusz, targi małe w środy, 
Jarmarków 6, w środy: po św. Pawle pu- 
stelniku, po św. Kazimierzu, przed św. 
Filipem I Jakóbem, po św. Annie, po 
św. MIchale, po Nlepokal. Pocz. NMP. 
Skaryszów, pow. Radom, Jarmarki we 
wtorki: po NIedz. Wstępnej (3 dnIowy), 
po NIedz. Przewod.. po św. Jakóble 
Apostole, po św. BartłomieJu, przed św. 
Szymonem I Judą. przed sw. Tomaszem 
Apostołem. 
Skarżysko Kamienna, pow. Końskie, targi 
we wtorki. 
Sławków, pow. Olkusz, targi małe w czw. 
Słomniki, pow. Miechów; małe targI od- 
bywaJą sIę we czwartek ka:!:dego tygo- 
dnia, jarmarków 6, w poniedziałki: po 
św. Agnieszce, po NledzleU Ś1'odop., po 
św. Piotrze I Pawle, po św. BartłomieJu, 
po POdwyższeniu Krzy:!:a św., po św. 
Franciszku Borg. 
Słupia Nowa, osada pow. Kielce, targi we 
środy, Jarmarków 6, w środy: po 3 Kró- 
lach, po św. Benedykcie, przed Znale- 
zIeniem Krzym św., przed św. Wa- 
wrzyńcem, po Podwyższeniu Krzym 
św., przed św. Barbarą. 


120 


Słupia, pow. Włoszczowa, w ponledzla- 
lek targi małe. TargI odbywaJą sIę Je- 
dynie W dnie powszednie za wyłącze- 
niem uroczystych świąt narodowych. 
państwowych I kościelnych. 
Sobków, pow. Jędrzejów, targi małe w 
środy, Jarmarków 6, we wtorki: po św. 
MacieJu, po św. WoJciechu, po św. Pio- 
trze I Pawle, po św. Augustynie, przed 
Św. Kryspinem, po św. ŁucJI. 
Solec, osada, pow. 11m, targI co dwa ty- 
godnie we środy, jarmarków 6, w środy: 
po 3 Królach, po 40 męczennik.. po św. 
Stanisławie, po św. Antonim, po św. 
Franciszku Seraf., po św. MarcInie. 
Staszów, miasto pow. SandomIerz, targI 
w każdy czwartek, JarmarkI w ka:!:dy 
ponledzlalek. Na targach spędu zwie- 
rząt gospOdarskich nIe ma. 
Stopnica miasto pow., targi małe raz na 
tydzień we wtorek, Jarmarków 6. w śro- 
dy: po 3 Królach, po NledzlE'lI Przewo- 
dnieJ.. po św. Antonim, po św. MarII 
Magdalenie, po św. Franciszku, przed 
św. MIkolajem. 
Suchedniów, pow. Kielce, targi w czwartkI. 
Szczekociny, miasto, pow. Włoszczowa w 
środy targi duże, w piątkI targi maIl". 
Targi odbywają się JedynIe w dnie po- 
wszednie za wyłączeniem uroczystych 
świąt narodowych, państwowych I ko- 
ścielnych. 
Szydłów, pow. Stopnica, targI małe raz 
na tydzień w środę. 
SzydłOwiec, pow. Końskie, targi we środy, 
Jarmarków 6, w ponledzlalkl: po 3 Kró- 
lach, po NIedz. Środop., po NIedz. Kw., 
przed św. Wa\t'rzyńcem, po św. Francl- 
,-,zku, po św. Marcinie. 
Tarłów, osada, pow. Hm, targi co dwa ty- 
godnie w ponledz1alkl, Jarmarków 6, we 
wtorki: po św. ApolonII, po NIedz. 
KwietnioweJ, po św. TróJcy, po Wniebo- 
wstąp. NMP., po św. Jadwidze, przed 
św. Tomaszem. 
'l'ąpkowice wieś w gmInie OmrowicI", pow. 
Bądzln, co poniedziałek targ. 
Wierzbnik miasto, pow. Hm, JarmarkI co 
czwartku. 
Wiślica, pow. Pińczów, targi w czwartki, 
Jarmarków 6, we wtorki: po św. AgnIe- 
szce, po Zielonych świątk., po św. Mał- 
gorzacie, po Nar. NMP. po św. Jadwidze, 
po św. Marcinie. 
Włoszczowa, miasto pow., W poneldzlałek 
targi duże, w piątek targi male. Targi 
odbywają sIę Jedynie w dnel powszednie 
za wyłączenIem uroczystych dnI naro- 
dowych, państwowych I kościelnych, 
Jarmarków 6, we wtorki: po 3 Królach, 
po NleazleU KwietneJ, po św. TróJcy, 
przed św. Idzim, po św. Franciszku Se- 
raf., po Wszystkich świętych. 
Wodzisław, pow. Jędrzejów, targI wielkie 
w poniedzIałkI, Jarmarków 4, w ponie- 
działki: po 3 Królach, po NIedzIeli a dep., 
we wtorki po św. Stanlslawle, po św. 
MałgorzacIe, po św. MIchale, po św. 
Marcinie. 
Wolbrom, pow. Olkusz, targI małe, w 
czwartkI. Jarmarków 6. w środy: po 
Oczyszczeniu NMP., po NIedz. Kwie- 
tnieJ, po św. Antonim Pad., po Wnie- 
bowzięciu NMP. po św. Jadwidze, po 
św. ŁucJI. 
Zagożdżon, wieś gminy Jedlnla, pow. Ko- 
zienice, targi w soboty ka:!:dego tygo- 
dnia. 
Zamów, pow. Opoczno, co poniedzIałek 
targ. 
Zawichost, miasto pow. SandomIerz, Jar- 
markI małe w ka:!:dą środę. 
Ząbkowice, pow. Olkusko-Slewlerskl, CO 
poniedziałek targ. 


l,
>>>
tarnów, pow. OPOCZnl. 00 poniedziałek 
targ. 
żarnowiec, pow.Olkus,', taral małe w 
poniedziałkI, jarmarków 15, .w ponie- 
działki: po 3 Królach I po iw. FrancIsz- 
ce Rzym., we wtorek po św. Stanisła- 
wie, w ponledz. po Narodz. NMP., po 
św. Łukaszu I po WszystkIch Świętych. 
żarki, pow. Zawlercle. JarmarkI w ka:l:dą 
środę. 
Zawlercie, targi w ka:l:dy czwartek. 
Zwoleń, miasto pow. Kozienice, !armarkl 
I targi ka:l:dego tygodnia w czwartkI. 


Woj. Krakowskie. 
Alwernia, pow. Chrzanów, targi co środę. 
Andrychów, pow. wadowicki: ka:l:dego 
miesiąca w I-szy wtorek jarmark. Co 
wtorku targ. 
Baranów, pow. Tarnobrzeg: od czasu woj- 
ny targi się nie odbywają. O l1e w 
dzień targowy przypada święto, targ 
odkłada się na dzień następny w wy- 
mienionych miejscowościach. 
Biała, miasto pow.,: Jarmarki na konie: 
3-go ponledz. po 3 Królach, pierwszy 
ponledz. po św. Jakóble Apost., 2-go 
poniedziałku po św. Janie Nep.. l-go 
poniedziałku po św. Szymonie I Judzle, 
19 marca, ostatni ponledzlalek przed 
NIedz. Palmową, l maja, 25 lipca, 10 
sierpnia, 24 Sierpnia. Co wtorku I sobo- 
ty targ. 
Biecz, pow. gorlicki: Jarmarki w pierw- 
szy poniedziałek ka:l:dego mIesiąca. 
Ka:l:dego ponledz. targ. 
Blażowa, pow. Rzeszów, targI co środę, 
6 jarmarków: 7 stycznia, 12 marca. 8 
maja, 2 lipca, 30 września, 12 listopada. 
Bobowa, pow. grybowski: co czwartku 
targ 
Bochnia, miasto pow.: jarmarkI 12 I 28 
stycznia, 9 l 23 lutego, 8 I 22 marca, 5 
I 19 kwietnia. 1. 17 I 31 maja, 14 I 26 
czerwca, 12 I 26 lipca, 9 I 20 sIerpnIa, 
6 I 20 września, 4, 18 I 31 pa:l:dzlernlka, 
13 I 29 listopada, 16 I 27 grudnia. Tar- 
gi co drugi czwartek. 
Bolesław, pow. Dąbrowa. Jarmarki co dru- 
gi czwartek po jarmarku w żabnie. 
Borowa. pow. mieleckI. Co wtorek targ. 
Borzęcin, jarmarki co drugi wtorek. 
B zesko, miasto pow.: co drugI wtorek W 
miesiącu Jarmarki a w k
dy wtorek I 
piątek targI. 
Brzostek, pow. Pl1zno. co wtorek targ. 
Chrzanów, miasto pow.: w 2-gl ponie- 
działek po 3 Królach. w ponledz. po 
NMP. Gromn. na św. Grzegorza, na św. 
Jakóba I Filipa, na św. Malgorzatę, na 
Jana Chrzciciela, na święto Wnlebowz. 
NMP., na św. Jakóba apost., na św. 
Franciszka Borg., na św. Szymona I Ju- 
dy, na św. Marcina apost., na św. MI- 
kołaja blsk. Co czwartku targ. 
Ciężkowice, pow. grybowskl: co środę targ. 
C*hów, pow. Brzesko, targi co drugi 
wtorek. 
Czarny Dunajec, pow. Nowy Targ, targI 
co ponledzlalek. 
Czudec, pow. StrzyMw, targi co środę. 
Czernich6w, pow. krakowski: 12 jannar- 
ków w ka:l:dą środę po pIerwszym. 
Dąbrowa, miasto pow., co 2-g1 poniedzia- 
łek jarmark. 
Dębica, pow. Ropczyce: 2 stycznia, 2 lu- 
tego. 19 marca, 23 kwietnIa, w 2-g1 
po Bo:l:ym Ciele, 13 lipca, 24 sierpnIa, 
w dzień św. Jadwigi, 4 grudnIa. Co 
środy targ. 
Dobczyce, pow. wIelicki: 12 jarmarków a 
to w pierwszą sobot
 ka:l:dego mlesl"ca. 
Targi co drug" środ
. Targi odbywaj" 
sl
 w drugim tYlrodnlu. 


Dukla, pow. Krosno, 12 Jarmarków. 
ł'rysztak, pow. StrzyfJów, \.&rgl 00 OlIWili'- 
tek. 
Głog6w, pow. Rzeszów, targi co ponledli. 
Gorlice, mIasto pow.: ma 12 Jarmarków 
we wtorki po następujących śWIętach: 
3 Królów, św. Mateuszu. Nle.dz. Kwlet., 
św. Filipie I Jakóble. Wnlebowst.. św. 
Jana Chrzcic.. św. MarII Magdalenie, 
Wnlebowz. NMP., Narodzeniu NMP., św. 
Franciszku Seraf., św. Marcinie, trze- 
ciej nledz. Adwentu. Ka:l:dego wtorku 
targ. 
GrYbów, mIasto pow., co ponledz. targ. 
Gd6w, pow. Wieliczka, targi co drugą śro- 
dę. Targi odbywają sIę w jednym tygo- 
dniu. 
Jabłonka. pow. Nowy Targ, targI co dru- 
gą środę. 
Jasło, miasto pow.: Jarmarki: 7 stycznIa. 
3 lutego, 23 kwietnia, 21 wrześnIa, 2 listo- 
pada I l grudnia. Co piątku targ. 
Jaworzno, pow. Chrzanów, targI co czwar- 
tek. 
Jawornik Polski, pow. Rzeszów, targI co 
ponledzlnłek, 9 jarmarków: 24 lutego 
w ponledz. po niedz. Kwletn., 1 maja, 
24 czerwca, 12 I 24 sIerp., 23 września, 7 
pa:l:dzlernlka, 2 grudnia. 
Jodłowa. pow. Pl1zno, co drugi wtorek 
targ. 
Jordanów. pow. Maków, targi co drugI 
ponledzlalek, w razie święta W dnIu 
następnym. 
Kalwaria, pow. wadowicki: Jarmarki dwie 
środy w ka:l:dym miesiącu, po jarmar- 
kach w Lanckoronie. 
Kamień. pow. NIsko. targi co wtorek. 
Kamienica. pow. Limanowa, Jarmarki co 
trzeci wtorek. 
Kańczuga, pow. Przeworsk, targi co wtorek. 
Kańczuga, pow. Przeworsk, targI co wtorek. 
Kęty, pow. bIalskI: targi co ponIedziałek. 
Pierwsze targI w miesiącu oznaczone są 
jako Jarmarki, w drugI poniedziałek po 
3 Królach, w poniedziałek po Wniebo- 
wstąpieniu, w ponledz. po św. Krzy:l:U, 
w ponledz. po Narodzeniu NMP. Ka:l:dy 
trwa 8 dnI. 
Kołaczyce, pow. Jasło. targI co drugi po- 
niedziałek. 
Kolbuszowa, miasto pow. TargI co wtorek. 
Uwaga pod SOkołów. 
Krosno, miasto pow.. targi co ponledzla- 
lek. Prócz tego 12 jarmarków, których 
daty oznacza sIę na ka:l:dy rOk. 
Krościenko, pow. Nowy Targ, targI co 
drugi poniedziałek. 
Krzeszowice, pow. Chrzanów, co ponie- 
działku targ. 
LImanowa, miasto pow., jarmark co dru- 
gi ponledzlalek. 
Lipnica Murowana, pow. bocheński, jar- 
marki: 11 stycznia, l I 22 lutego, 14 
marca, 4 I 25 kwlet.. 9 I 30 maja, 20 czer- 
wca, 11 lipca, I I 22 sierpnia, 12 wrz., 
3 I 25 paMzfernlka, 14 listopada, 5 I 27 
grudnia. . 
LUbień, pow. myślenlckl: w pIerwszą śro- 
dę ka:l:dego miesiąca JarmarkI. 
Łabowa, pow. Nowy Sącz, targi 4 pa:Mzler- 
nlka, 18 paźdzelrnlka I co drugI czwar- 
tek, 3 stycznia, we czwartek po Grom., 
25 kwietnia. w ostatni czwartek Wlelk. 
PaBtu, w 3 czwartek po św. Janie Chrz.. 
we czwartek po 6 sierpnia, we czwartek 
po św. LucJl. 
Łańcut, miasto pow., co wtorek a w razie 
święta w dniu następnym. Jarmarki 7 
stycznia, 3 lutego, w środopośclu, około 
15 marca, 15 maja, 13 czerwca, 13 lipca, 
215 lipca, 24 sierpnIa, 5 pa:l:dzlernlka, 
11 listopada, 30 listoPada ( w razIe iwl
- 
ta W dnIu nast
pnym). 


1
1
>>>
Leżajsk. pow. t.ańcut. targi co wtorek l!. 
w razIe śwIęta w dniu następnym. Jar- 
marki 21 stycznia, 23 maja, w piątek 
po Wnłebowst.,. 24 slf'rpnl
, 14 września, 
4 pa
Mzlernlka. 12 listopada. 6 grudnia 
Iw razIe święta w dniu następnym). 
Lanckorona, pow. WadowIce, jarmarkI: 
pierwsza środa po l-szym I pIerwsza po 
l5-tym kal!:dep;o mIesiąca. 
Lapanów, pow. bocheńskI. Jarmarki: 9 I 23 
stycznia. 6 I 20 lutego, 5 I 19 marca, 2. 
16 I 30 kwietnIa, 14 I 28 maja, 11 I 25 
czerwca. 9 I 23 lipca, 6 I 20 sierpnIa. 
3 I 17 wrześnIa, 1. 15 I 29 pa
dzlernlka, 
12 I 26 listopada. 10 I 24 grudnIa. 
LiszkI. pow. Kraków. tarl':I we środę po 
15-ym a w razIe przeszkody w następną 
środe. 12 jarm. zawsze w pIerwszy po- 
niedzIałek kal!:de
o mIesiąca. 
Majdan. pow. Kolbuszowa. tarp;1 co ponie- 
działek. Uwal(a pod "Sokołów". 
Lącko. pow. Nowy Sącz. Tar
1 4 pa
dz.. 25 
pa
dz., I co trzecI czwartek. 
Lukowice, pow. Limanowa, jarmarkI co 
trzecI czwartek. 
Maków. miasto pow., targi co drugI czw. 
w razie śwIęta we środę. 
MIelpc, mIasto pow.: pIęć jarmarków w na- 
stępujące czwartki: po G1'omn., po św. 
Trójcy, po Wnlebowz. NMP., po św. Ma- 
teuszu, po św. MarcInie. TargI co ponIe- 
dzIałek I czwartek. 
Milówka, powIat 2:ywlec. Targi co drugi 
wtorek. 
Mszana Dolna. pow. Limanowa. JarmarkI 
co drugi poniedzIałek. 
Muszyna. pow. Nowv Saćz. W ponledzla- 
Ipk po Gromn... po Wnlebowst., po św. 
Małl1;orzacle. PO śW. Michale, po pośwIe- 
cenIu kOŚcIoła, PO OfiarowanIu NMP. 
Tar!:1 8 pa
dz., 23 pa
dz. I co drugi po- 
nlpdztałek. 
Myślenlce, miasto pow., targi co wtorek 
I platek. JarmarkI co drugi ponIedziałek. 
Nif'dźwiedź, pow. LImanowa. Jarmarki co 
.d1'ul1;ą środę po IImanowsklch. 
N.ebylec. pow. StrzyMw. TargI co ponle- 
działok. 
Nie/:owic';, pow. Bochnia. Jarmarki: 3, 17 
I 31 stycznIa. 14 I 28 luteRo. 13 I 27 mar- 
ca, 10 I 24 kwietnia, 8 I 22 maja. 5 I 19 
czerwca, 3, 17 I 31 lipca. 14 I 28 sIerpnIa. 
11 I 25 wrześnIa, 9 I 23 paMz., 6 I 20 
listopada, 4 I 18 grudnIa. 
NiepołomnIce, pow. bocheńskI. JarmarkI: 
10 I 24 stvcznla. 7 I 21 lutego. 6 I 20 mar- 
ca, 3 I 17 kwIetnia. l, 15 I 29 maja, 12 I 
26 czerwclI, 10 I 24 lipca, 7 I 21 sierpnia, 
4 I 18 wrz., 2 16 I 30 paMz., 13 I 27 listo- 
pada, 11 I 24 grudn. Targi co drugI wto- 
rek. 
Nowy Sącz, miasto pow.. co wtorek I pIą- 
tek targ. 
Nowy Targ, miasto pow. Co 4-ty ponledz. 
.1armark. TargI co czwartek. 
Ołplny, pow. Jasło, co 2-gl czwartek targ. 
Osiek, pow. Jasło, co czwartek targ na 
bydło. 
Oświęcim, miasto pow. TargI co czwartek 
Pilzno, pow. OśwIęcim: 1 I 28 stycznIa, 24 
lutego, 19 l 31 marca, 23 kwietnia. 8 I 9 
maja, 24 czerwca jarmark na plótno, 22 
lipca, 15 I 28 sIerpnIa, 29 września, 28 
pa
dzlern., 30 lIstop., 15 grudnia. Co po- 
nIedziałek targ. 
PiwnIczna, pow. Nowy Sącz. Jarmarki 2 
stycznIa, w poniedziałek po nIedzieli 
środop., we wtorek po ZIe1. śwIąt., 25 
lipca, 24 sierpnIa. Targi: 3 pa
dz. I 17 
pa
dz.. I co drugą środę naprzemian 
z targami w Starym Sączu. 
Prądnik Czerwony, pow. Kraków, Targi we 
środę po 15-ym a w razIe przeezkodY w 
nasto:pną Brodę. 
RogI, pow. Krosno, 3 jarmarkI. 


122 


Przeworsk, miasto pow. 'targi w ponled:t., 
środy I .plątkl. 
Przecław, pow. MIelec. Co wtorku targ. 
Rabka, pow. Maków. TargI co drugi po- 
niedziałek. 
Radlów, pow. Brzesko, co środę targ. 
RaJcza, pow. 2:ywlec. Targi co czwartek, po 
15-tym kal!:del':o mIesIąca. 
Radomyśl Wielki, pow. Mielec. TargI co 
czwartek. 
Rudnik n. S.. pow. NIsko. Targi co czw.. 
wrazle śwIęta rzym.-kat. targI odbywają 
się dnia następnego. 
Radomyśl 11. S.. pow. Tarnobrzeg. TargI co 
ponledzlalek. 
Raniźów, pow. Kolbuszowa. Targi co czw. 
Rzepiennik Strzyźewski, pow. Gorlice, tar- 
gi co czwartek. 
Rzeszów, miasto pow. Targi co piątek, 7 
Jarmarków: 19 marca, 24 kwIetnIa na 
św. Tr6cję, 7 czerwca, 22 lipca, 21 wrz.. 
2 lIstop.. 21 grudnIa. 
Rozwadów, pow. Tarnobrzeg. Targi co wto- 
rek. 
Ropczyce, miasto pow.: 7 stycznIa, w l-szy 
piątek przed niedz. wstępną przez cały 
tydzień, w 1-szy poniedziałek po nledz. 
przewodniej, w 3-cI dzień po ZieJ. świąt.. 
przez 3 dnI, 22 lipca, 14 wrześnIa. 28 
pa
dzlernlka. 9 grudnia. Co drugi ponie- 
dzIałek targ. 
Sędziszów, pow. Ropczyce, co piątek targ. 
Skawina, pow. Kraków, co . czwartek targ. 
Skrzydlina. pow. Limanowa, jarmarki po 
tymbarskich co drugi czwartek. 
slemien, pow. Maków, targi co drugi po- 
niedziałek. 
Sokołów, pow. Kolbuszowa. TargI co środę. 
Uwaga: O Ile dni targowe przypadają 
uroczyste święta, wówczas w Majdanie 
odbywa się targ dnia następnego,. t.j. 
we wtorek, w Kolbuszowej we środę, w 
Ranl
owle dnia poprzednIego, t.j. we 
środę, a w SokołowIe dopiero następnej 
środy. 
Sucha, pow. Maków, co 2-g1 wtorek targ. 
Sułkowice, pow. MyS1enlce, co 2-gI ponle- 
dzialek jarmarkI. 
szczepanów, pow. Brzesko. Targi co drugą 
środę. 
Szczucin, pow. Dąbrowa, co środę jarmark. 
Szczurowa. pow. Brzesko. jarmarki co dru- 
gi czwartek. 
Tarnobrzeg, mIasto pow.. targi co środę. 
Tarnów, miasto pow. Jarmarki pIerwszy 
ponledzlalek w styczniu, 3 lut., 19 mar- 
ca, w drugI ponledzlalek w sierpniu, 29 
wrz., w drugI poniedziałek w pa
dzler- 
nlku, lIstop. I grudniu. Co wtorku I 
piątku targ. 
Trzciana, ł'0w. bocheńskI. Jarmarki: 3, 17 
I 31 stycznia, 14 I 28 lutego, 13 l 27 
marca, 10 I 24 kwIetnia, 8 I 22 maja, 5 
l 19 czerwca. 3, 17 l 31 lipca, 14 l 2Jl 
sierpnia, 11 I 25 września, 9 I 23 pa
- 
dzlernlka, 6 I 20 listopada, 4 I 18 grudn. 
Tuchów, pow. Tarnów, co wtorek targ. 
Tyczyn, pow. Rzeszów. TargI co ponledz., 
10 jarmarków: 2 stycznia, 25 stycznia, 
4 marca, 26 kwIetnia, 3 maja, w ponle- 
dzlalek po Bo
ym Ciele, 22 lipca, 17 sier- 
pnia, 28 pa
dzlernlka, 25 listopada. 
Tylicz. pow. Nowy Sącz, w następujące 
poniedziałki: po 3 Królach, po NIedz. 
Palmowej, po ZieJ. świątkach, po św. 
Piotrze I Pawle, po św. Jędrzeju, po 
Wszystkich świętych. Targi: 11 pa
dz.. 
25 paźdz. I co drugi czwartek naprze- 
mian z targamI w Labowej. 
Tymbark, pow. IImanowskl: Jarmarki co 
drugi ponIedzIałek. 
UjanoWice, pow. Limanowa, tarsl co dru- 
gi czwartek. 
Uścle Ruskie, pow. gorlickI. 14 tarsów. da- 
ty oznacza sIę na ka
dy rok.
>>>
Uicie solne, pow. bo"heńs'd. JarmarkI: 
2, 16 I 30 stycznia, 13 I 27 lutego, 12 I 
215 marca, 9 I 23 kwietnIa, 7 I 21 maja, 
4 I 18 czerwca, 2, 16 I 30 l1pca, 13 I 27 
sIerpnia, 10 I 24 wrześnIa, 8 I 22 patdz., 
5 I 19 l1stop., 3 17 I 31 grudnIa. 
Wadowice, miasto pow. JarmarkI: Pierw- 
szy czwartek po 1-szym I pIerwszy czw. 
po 15-ym ka:1:dego mIesIlIca. Co czwart- 
ku targ. 
Wieliczka, mIasto pow.: w 4-ty ponledz. 
ka:l:dego miesilIca. Co drugi poniedziałek 
targ. Targi odbywaj II sIę w jednym ty- 
godniu. . 
Wielopole, pow. Ropczyce, co drugI ponie- 
działek targ. 
Wiśnicz nowy. TargI w ka:1:dll środę. Jar- 
marki: 4 I 25 stycznia, 15 lutego, 7 I 28 
marca. 18 kwietnia, 9 I 30 maja, 20 czer- 
wca, 11 l1pca, l I 22 sierpnia, 12 września, 
3 I 24 pa:1:dzlernlka, 14 listopada, 5 I 26 
grudnia. 
stary Sącz, pow. Nowy SlIcz. Targi: 10 
pa:Mz., 24 pa:1:dz. I co drugll środę na- 
przemIan z targami w Piwnicznej. 
strzytów, miasto pow., targI co wtorek. 
Wiśniowa, pow. Wieliczka, co 2-gl czw. 
targ. Targi Odbywaj II sIę w jednym ty- 
godniu. 
Wojnicz, pow. Brzesko. Targi co drugi po" 
niedziałek. 
Zakliczyn, pow. Brzesko. TargI co drugi 
poniedziałek. 
Zator, pow. Oświęcim. TargI. co ponledz. 
zassów, pow. Pilzno. Targi co wtorek. 
Zabno, pow. Dllbrowa. Jarmarki co drugi 
poniedziałek. 
Zawoja, pow. Maków. Targi co drugI wto- 
rek. 
Zdynia, pow. gorlickI: 9 targów, daty 
oznacza się na ka:l:dy rok. 
Zmigród Nowy, mlastecl'lko, pow. jasielskI. 
Jarmarki: we wtorki po M. B. Gromn.. 
'!" środopośclu, po św. Wojciechu, po 
sw. Janie, po św. Jakóble, po św. JadwI- 
dze I po św. ŁucjI. 
Zywiec, miasto pow.: 9 jarmarków: w po- 
niedziałek po Trzech Królach. po Wnle- 
bowst. Pańsk., po św. Piotrze I Pawle, 
po św. Michale, po św. BartłomIeju, po 
św. Macieju, po św. Marcinie, przed 
Świętami Wlelkanocneml I 21 grudnia. 
Targi co środę. 
ZOłynia, pow. Łańcut. JarmarkI: 25 stycz- 
nia, 24 lutego, 19 marca, w poniedziałek 
Wielkiego Tygodnia, l maja, p6nledzla- 
lek po św. Trójcy, 24 czerwca, 22 lipca, 
10 sierpnia, 8 września, 21 września, 28 
pa:1:dzlernlka, 25 listopada, 21 grudnIa 
(w razie święta w dniu następn.. 


Woj. Lubelskie. 


.\Ieksandrów, osada Józefów, pow. Biłgo- 
raj. Jannarkl: ponledz. po: l stycz., 2 
lut., 19 marca, 13 lipca, 26 lipca 15 
sierp., 21 września, l paźdz. I 8 grudnia 
ka:l:dego roku. Targ ponledz. (w razie 
święta, pIlItek kaM-ego tygodnia. 
Annopol, pow. Janów Lubelski, osada An- 
nopol. Dni targów czwartek ka:l:dego 
tygodnIa. 
Bełżyce, osada Beł
ce, pow. Lublin. Dni 
jarmarków środa po: nledz. Białej, 8 
maja, 13 lipca, 29 wrześnIa, l listopada 
I 13 grudnia. DnI targów wtorek ka:1:de- 
go tygodnia. 
Biała Podlaska, miasto pow. DnI targów 
czwartek ka:l:dego tygodnia. Dni jarmar- 
ków pierwszy czwartek kaM-ego mle- 
slllca. 
Biłgoraj, miasto pow. Dni Jarmarków 
oow. po: estycz., 24 lut., 25 marca, 22 lip- 
ca, 15 IIlerpnla I 4 pazdz. ka:l:dego roku. 
DnI targów czwartek katdego tygodnia. 


Brzeziny, osada MIlejów. pvw. Lublin, 
targ czwartek kaM-ego tygoanla. 
Brzozówka, stacja kol. Szastarka, powIat 
Janów LubelIlkI, targ śrOda kaM-ego tYK. 
BIałopole, pow.. Hrubieszów, targ ka:l:dy 
poniedziałek. 
Bukowa, osada SawIn, pow. Chełm. targi 
poniedziałek ka:l:dego tygodnia, jarmar- 
ki pierwszy poniedziałek ka:l:dego dru- 
gIego tygodnia. 
Bychawa, pow. Lublin, dnI Jarmarków 
środa po: 6 stycz., niedz. środp., 22 lip- 
ca, 21 września I 21 pa:1:dzlernlka oraz 
przed l maja katdego roku. 
Chełm, miasto pow., dni Jarmarków: 
pierwszy wtorek ka:l:dego drugiego mle- 
slllca. DnI targów wtorek l pilItek kaM-e- 
go tygodnia. 
Chudowola, osada MIchów, pow. Lubar- 
tów, targi środa ka:l:dego tygodnia. 
Cyców, wieś Cyców, pow. Chełm. Jarmar- 
kI wtorek po: 19 marca I 6 grudnia ka:l:- 
dego roku, targI wtorek ka:l:dego dru- 
giego tygodnia. 
Czajki, osada Kraśniczyn, pow. Krasny- 
staw, targi poniedziałek ka:l:dego tygodn. 
Czemierniki, osada Czemlernlkl, pow. Lu- 
bartów, jarmarkI wtorek po: 21 stycz., 
24 lut., 25 marca, 8 maja, 29 czerwca, 
15 sierpnIa, 28 pa:M. I 30 listopada. 
Drzewce, osada Wllwolnlca, pow. Puławy, 
targi środa kaMego tygodnia. 
Dubienka, pow. Hrubieszów, targ czwar- 
tek ka:l:dego tygodnia. 
Frampol, osada Frampol, pow. Biłgoraj 
jarmarki poniedziałek po: 6 lut., 4 mar- 
ca, 25 kwietnia, 13 czerwca, 16 lipca l 18 
pa:1:dz. ka:l:dego roku. Targ poniedzIałek 
kaMego tygodnIa. 
GarwolIn, miasto pow., jarmarkI środa po: 
24 lut., niedzieli przewodnIej, 10 czerw- 
ca, 24 sierp., 25 wrześnIa I 21 grudnia 
ka:1:dego roku. TargI śrOda ka:l:dego ty- 
godnia. 
Goraj, osada Goraj, pow. Biłgoraj, targi 
środa katdego tygodnIa. 
Gorzków, osada Gorzków, pow. Krasny- 
staw, jarm. l, we wtorek po 8 maja ka:l:- 
dego roku, targI czwartek ka:1:dego tyg. 
Grabowiec, osada Grabowlec, powiat Hru- 
bieszów, targi ponledzlalek każdego ty- 
gOdnIa. 
GUłów, osada Adamów, pow. Łuków, jar- 
marki ponIedzIałek po: 4 marca, 24 sierp.. 
15 pa:Mz. I 30 listopada oraz przed 1 
maja l 24 czerwca. TargI poniedziałek 
ka:1:dego tygodnia. 
Horodło, osada Horodło, pow. HrubIeszów. 
targi ponIedziałek ka:1:dego tygOdnIa. 
Horodyszcze, osada Wlsznlce, powiat Wło- 
dawa, jannarkl poniedzIałki po: 24 kw.. 
24 czerw. I 15 sierpnIa. TargI: poniedzia- 
łek po 15-m ka:l:dego miesIlIca. 
Hrubieszów, mIasto pow., targI wtorek 
ka:1:dego tygodnIa. 
Irena, osada Irena, pow. Puławy, targi 
środa ka:l:dego tygodnia. 
Izbica, osada Izbica, pow. Krasnystaw, 
dnI Jarmarków pierwsza środa na po- 
cZlltku ka:l:dego kwartału. Dni targów 
pilItek kaMego tygodnia. 
Janów Podlaski, miasto J. P., pow. Kon- 
stantynów z sIedzibIl w Janowie Podla- 
skIm, dnI Jarmarków wtorek po 10 I 25 
katdego miesilIca. . Dni targów wtorek 
po 10 ka:l:dego mIesilIca. 
Janów Lubelski, miasto pow., dnI jarmar- 
ków: 2 stycznia, 3 lutego, 4 marca, 4 
maja, 24 czerwca, 14 września, 2 lIstop., 
9 grudnia. TargI czwartek ka:l:dego ty- 
godnIa. 
Jarczów, osada Jarczów, pow. Tomaszów 
Lub., targi środa kaMego tygodnia. 
Jarosławlec, osada UchanIe, powiat Hru- 
bieszów, targI środa kaM. drugiego tyg. 


123
>>>
Jaszczów, BIskuplce, pow. LubUn, dni jar- 
marków 7 _tycznIa, 8 maja, 27 września 
1 11 U_top. TarKI ponIedziałek katd8jlo 
tygodni". 
Kazimierz, osada K., pow. Puławy. Dni 
JarmarkÓw wtorek kal!:dego tygodnia. 
DnI targów pIątek kaMego tygodnia. 
Kock, miasto Kock, pow. Łuków. Dni jar- 
marków: wtorek po 2 lut., 19 marca, 28 
kwietnia, 4 pal!:dz., 4 Ustop. I 13 gru- 
dnia DnI targów wtorek kal!:dego tygo- 
dnia. 
KOdeń, osada K., powiat Biała. DnI jar- 
marków wtorek po l5-ym każdego mie- 
sIąca, wtork po 11, po 12, po Zlelon. 
Świąt. - roczne. . 
,{omarów, osada K., pow. Tomaszów Lub. 
Dni targów poniedziałek kal!:dego tygo- 
dnIa. 
Kosów, osada Kosów, pow. Sokołów. DnI 
jarmarków wtorek po: l-ym I 15-ym 
każdego miesiąca. Dni targów wtorek 
kal!:dego tygodnIa. 
Końskawola, osada K., pow. Puławy. DnI 
Jarmarków wtorek kal!:dego tygodnia. 
Kraśnik, mIasto Kraśnik, pow. Janów Lu- 
belski. DnI Jarmarków: 7 stycz., 24 lut.. 
następny dzień po nledzleU Palm., 13 
maja, 13 czerw., w lipcu na św. KUjana, 
nast. dzIeń po 15 sierp., nast dzień po 
14 września, 4 paMz., 11 lIstop. I 4 grud. 
DnI targów: wtorek każdego tygodnia. 
Krasnobród, osada Krasnobród, pow. Za- 
mość. Dni targów: wtorek kal!:dego ty- 
godnIa. 
Krasnystaw, miasto pow. DnI jarmarków: 
targów: wtorek I piątek kal!:dego tygod. 
Krył6w, osada Kryłów, pow. Hrublesoow. 
Dni targów czwartek kal!:dego tygodnia. 
Krzeszów, osada Krzeszów, pow. Biłgoraj. 
Dni targów środa kal!:dego tygodnia. 
Krzczonów, wieś K., pow. Lublin. Dni 
Jarmarków 8 stycz., 5 marca, 14 kwlet.. 
2 lipca, 10 września I 5 list. Dni targów 
czwartek kal!:dego drugIego tygodnia. 
Kurów osada K. pow. Puławy, dni targów 
czwartek każdego tygodnia. 
Łaskarzew, osada Ł., pow. GarwolIn, dni 
targów wtorek kal!:dego tygodnIa. 
Łaszczów, osada Ł., pow. Tomaszów Lub.. 
dni targów wtorek kal!:dego tygodnia. 
Łęczna, mla08to Ł., pow. Lubarów. Dni 
Jarmarków ponledzlalek kal!:dego tygo- 
dnia, ponadto na ..Bol!:e Clalo" oraz l 
września kal!:dego roku. DnI targów pią- 
tek kal!:dego tygodnia. 
Lubartów, miasto pow. Dni Jarmarków 
wtorek po: 6 stycznIa, NIedz. Palm., 8 
maja, 26 lipca, 24 sierpnia, św. Dlonl- 
zym.. ponadto wtorek kal!:dego drugIego 
tygod. DnI targowe wtorek I piątek 
kal!:dego tygodnia. 
Lomazy, osada Ł., powIat BIała Podlaska. 
Dni Jarmarków pierwszy poniedziałek 
kal!:dego mIesiąca. 
Łosice, mIasto ŁosIce, pow. Konstantynów 
z sIedzIbą w Janowie PodJ. Dni jarmar- 
ków środa po: 21 stycz., niedzIeli Palm., 
niedzieli przewodn., 8 maja, 24 czerw- 
16 lipca, 15 sierpnIa, 29 wrześnIa, 2 
pal!:dz., 10 lIstop. I 8 grudnIa oraz przed 
niedz. środop. Dni targów środa po l I 
l5-ym kal!:dego miesIąca. 
Łuków, miasto pow. DnI Jarmarków wto- 
rek: w l-ym tygodniu Wlelk. Postu, 
ostatnim tygodniu przed Wielkanocą, 
l-ym tygodniu po ZIeJ. ŚwIąt., w l-ym 
tygodniu po 8 września. DnI targów 
czwartek każdego tygodnIa. 
Łysobyki, pow. Łuków. Dni Jarmarków o 
11e nie będzie dnI targów co drugI wto- 
rek świąt rzym. kat. 
MacieJowice, osada M., powIat GarwolIn. 
Dni tarKów ponled.. każdego tyKodnIa. 


124 


Markusz6w. OBada M., pow. Pulawy. DnI 
jarmarków ponIedzIałek kal!:dego tyg. 
Międzyrzec, mlaeto M., powiat Radzytl.. 
DnI Jarmarków: czwartek po l-ym I 
l5-ym (wzgJ. l-go I l5-go) kaMego mie- 
siąca. Dni targów wtorek, czwartek kal!:- 
dego tygodnia. 
Modliborzyce, osada M., powiat Janów 
LubelskI. DnI Jarmarków: 21 stycznia. 
24 lut., 12 marca, 26 marca, 25 kwietnia. 
9 maja, pierwszy dzień po Zlel. Świąt.. 
30 czerwca, 22 lipca, 10 sierp., 24 sIerp., 
D września, 22 września, 15 pal!:dz., 28 
paMz., 13 list., 25 list. I 21 grudnia. DnI 
targów poniedzIałek każdego tygodnIa. 
Mordy, mIasto M., powIat Siedlce. DnI Jar- 
marków: poniedziałek po: l-ym kal!:dego 
miesiąca, oraz czwartek po: 4 marca I 29 
września każdego roku. Dni targów 
czwartek kal!:dego tygodnIa. 
Niedzwica Kościelna, wIeś N. K., pow. Lu- 
blin. Dni targów pIerwszy ponledzlalek 
kal!:dego miesiąca. Dni Jarmarków po- 
niedziałek po: WnleboWBt. Pańsko I św. 
BartłomIeju. 
Opole. wieś Podedworze. DnI targów środa 
po 10-ym kal!:dego mIes. 
Opole. osada O., powIat Puławy. Dni jar- 
marków poniedziałek każdego tygodnia. 
Osieck. osada O., powIat GarwolIn.. Dni 
Jarmarków czwartek po 6 stycz., nie- 
dzieli śwl
topustnej. ZIeJ. świąt, 16 lipca 
I l-ej nleqzlell adwentu, oraz przed l 
wrześnIa każdego roku. Dni targów 
czwartek kal!:dego tygodnia. 
Ostrów Siedlecki. pow. Włodawa, dnI jar- 
marków poniedziałek po: 26 maja, 28 
czerwca, 13 lipca, 15 pa,Mz. I 20 lIstop., 
oraz przed lO-tym sierpnia. Targi w 
czwartek każdego tygodnia. 
Par('zew, miasto P., powiat Włodawa. Dni 
Jarmarków wtorek po: 6 stycznia. 2 lut., 
4 marca. 23 kwietnIa, 8 maja, 30 maja. 
24 czerwca, 5 wrześnIa, 2 paźdzlern. I 8 
grudnia, oraz w 2 tygodniu po l5-tym 
sierpnia. Dni targów wtorek I czwartek 
kal!:dego tygodnia. 
Parysów. osada P., powiat GarwolIn. Dni 
jarmarków wtorek kal!:dego drugiego ty- 
godnIa. 
Puławy, miRsto pow. DnI Jarmarków: śro- 
da każdego tygodnIa. Dni targów wto- 
rek I pIątek kal!:dego tygodnia. 
Pawłów, osada Pawłów, powiat Chelm. 
Dni jarmarków środa po: 25 marca, o- 
piece św. Józefa, Zlelon. Świąt, Bol!:ym 
Ciele, 15 sIerp. I 4 grudnIa kal!:dego ro- 
ku. DnI targów środa każdego tygodnia. 
PiaskI Wielkie, osada P. W., powIat Lu- 
blin. Dni jannarkÓw środa po: 24 lutego. 
niedzieli 'Palm.. św. KUj anIe, 14 wrześn. 
I l lIstop., oraz przed 29 grudnIa. Dni 
targów środa każdego tygodnia. 
Piszczac, osada P., pow. Biała Podlaska. 
Dni jarmarków pierwsza środa każdego 
miesIąca. Dni targów środa kal!:dego ty- 
godnia. 
Radecznica, wIeś R., powiat Zamość. Dni 
targów środa kal!:dego drugiego tygodnia. 
Radzyń, miasto pow. Dni Jarmarków po- 
niedziałek po l-ym kal!:dego miesiąca. 
Dni targów środa kal!:dego tygodnia. 
Rejowiec. osada R.. powIat Chelm. DnI 
jarmarków ponledz. po 17 lut. I przed 
24 kwietnia każdego roku: środa po: 
Zlelon. Świąt. I 15 sierp. kal!:dego roku. 
Dni targów poniedziałek kal!:dego tyg. 
Rossocz, osada R., powIat Biała Podlaska. 
środa po lO-tym kal!:dego miesIąca. 
Ruchna, osada Llw. pow. Węgrów. Jar- 
markI 4 rocznie. DnI targów pierwszy 
czwartek kal!:dego miesIąca. 
Rybitwy, osada Józefów, pow. Puławy. 
DnI tarj
ów czwartek kaltdego tygodnia.
>>>
ftyki, oSl.dl. R., pow. Oarwolln. DnI jar- 
marków czwartek ka
dego tygodnIa. 
SarnakI, OBada B., pow. Konstantynów 
z sIedzIbIj w Janowie Pod!. Dni jarmar- 
ków wtorek po 21 stycz., niedzieli 6ro- 
dopustnej, 23 kwietnia, 8 maja, 29 wrze- 
snla I 18 pa:Mz. Dni targów wtorek po l 
I 15 ka
dego mies. 
Siedlce, miasto pow. Dni Jarmarków wto- 
rek po: 6 stycznia, 2 lut.. wstępny czyli 
środop., 4 maja, Św. Trójcy, 24 czerw., 
26 lipca, 21 września I 11 lIstop., tudzle
 
wtorek po 1-ym I 15-ym ka
dego mie- 
siąca. Dni targów wtorek I piątek ka
- 
dego tygodnIa. 
Siedliszcze, osada B.. Chełm. Dni jarmar- 
ków czwartek po: 2 lut.. 19 marca, Bo- 

m Ciele, 15 sierp.. 29 września I 11 
list. ka
dego roku. Dni targów czwar- 
tek ka
dego tygodnia. 
Sklerbieszów, wieś B., pow. Zamosć. Dni 
jarmarków 8 lipca ka
dego roku. Dni 
targów pierwsza 6roda ka
dego mie- 
siąca. 
Sadowne, osada B., pow. Węgrów, dni 
targów: od I kwIetnia do 30 wr?eśnla, 
wtorek ka
dego tygodnia od l pa:!:dz. 
do 30 marca ka
dego tyg. 
Skupie, osada Mokobody. pow. Bledlce. 
dni jarmarków pierwsza środa ka
dego 
miesiąca oraz pierwsza ilroda po 15-ym 
października ka
d. roku (jarmark ro- 
czny). 
Slawatycze, osada B., pow. Włodawa, dni 
jannarków poniedziałek po 1-ym ka
de- 
go mies. Dni targów ponledz. ka
dego 
tygor'nla. 
Sobibó,. Maposzyn Mały, pow. Włodawa. 
dni targów ka
da 6roda o Ile nie będzie 
świąt rz. kat. . 
Sobirów, Wola Uhruska. dni targów czwar- 
tek ka
dego tygodnia. 
Sobienie Jezior:!, osada B. J., pow. Gar- 
wolin, dni ta.:gow wtorek ka
dego tygo- 
dnia. 
Sobolew, osada S., pow. GarwolIn, dni 
targów czwartek każdego tygodnIa. 
Sokołów, miasto pow., dni jarmarków 
czwartek po.: 6 stycz., I!o
ym Ciele, 16 
sierpnIa, 29 wrze6nla, 30 paźdz. oraz w 
Wielki Czwartek. Dni targów czwartek 
każdego tygodnIa. 
Ster dyli, osada Bt., pow. Bokołów, dni 
jarmarków poniedzIałek po: 21 stycz., 
24 lut.. 10 marca, l maja, 15 czerw., 25 
lipca, 24 sierp., 21 września, 15 I 28 
paźdz., 11 lIstop. I 21 grudnia. Dni tar- 
gów poniedziałek ka
dego miesiąca. 
Stoczek, osada Bt., pow. Węgrów, dnI jar- 
marków: poniedziałek ka
dego tygodnia. 
Stoczek, mIasto Bt., pow. Łuków, dni jar- 
marków wtorek ka
dego drugIego tygo- 
dnia. 
Swierze, osada Ruda Huta, powiat Chelm. 
Dni targów czwartek ka
dego drugiego 
tygodnIa. 
Swierze, oDQda B., pow. Chełm. dnI tar- 
gów środa ka
dego drugiego tygodnia. 
Szczebrzeszyn, miasto B., pow. Zamość 
dni targów wtorek ka
dego tygodnia. 
Tornogród, osada T., pow. Biłgoraj, dni 
jarmarczne, wtorek po: 6 stycznia, Nie- 
dzieli Palm., 2 lipca I 14 września, oraz 
przed 10 sierp. I 28 pa
dz. DnI targów 
wtorek ka
dego tygodnia. 
Tomaszów miasto T., pow. T. Lub., dni 
targów czwartek ka
d£go tygodnia. 
Turka, osada Dorohusk, pow. Chełm, dni 
targów czwartek ka
dego tygodnia. 
Turobin, osada T., pow. Krasnystaw, dni 
jarmarków wtorek po: 25 stycz., 19 
marca, 23 kwletn., św. Trójcy, 29 czerwca, 
16 sierpnia, 15 paźdz. I 4 grudnIa. Dni 
targów czwartek ka
dego tygodnIa. 


Tyszowce, oSl.da.- T., pow. Toml.szów Lub.. 
dni Jarmarków 6roda po: 11 atycz., l lut., 
19 I 22 lut., 29 marca, 10 maja, 21 maja, 
31 maja, 21 czerwca, 1\ lipca, 9 sIerpnia, 
13 wrześnIa I 8 list. DnI targów 6roda 
ka
dego tygodnia. 
Urzędów, osada U., pow. Janów Lub., dni 
jarmarków pierwszy poniedziałek po 
Popielcu. pierwszy ponIedziałek po 
Wielkanocy, 15 czerwca, 10 sierpnIa, 18 
paźdz. I 9 grudnia. DnI targów ponie- 
działek ka
dego drug:ego tygodnIa. 
Węgrów. miasto pow.. dni jarmaków wto- 
rek ka
dego tygodnia, 2 roczne W mar- 
cu I listopadzie). Dni targów piątek 
ka
dego tygodnia. 
Werbkowice. wieś W., pow. HrubIeszów, 
dni (jarmarków) targów czwartek ka
- 
dego tygodnia. 
Włodawa, miasto pow.. dni jarmarków 
czwartek po Wielkanocy prawosław., 4 
lipca, 28 sierpnia I 14 października. Dni 
targów czwartek ka
dego tygodnIa. 
Wohyli, osada W., pow. Radzyń, dnI jar- 
marków poniedziałek, o Ile nie będzie 
świąt rz. kat. DnI targów poniedziałek 
ka
dego tygodnia. 
Wojslawice, OBada W., pow. Chełm, dni 
jarmarków środa po: 19 marca, św. 
Trójcy, 24 kwietnia, 8 września, 29 wrz. 
I 25 11top. kaMego tygodnia. Dni targów 
.środa drugiego ka
dego tygodnia. 
Wola Czolnowska, osada Baranów, pow. 
Pu.awy, dni targów wtorek ka
dego ty- 
godnia. 
Wola Wereszczyńska, wieś Wereszyn, dni 
targów środa ka
dego drugiego tygodn. 
Wysokie, osada W., pow. Krasnystaw, dni 
Jarmarków pierwsza 6rOOa kaźdego mie- 
siąca, o Ile nie będzie świąt rz. kat. 
Zakanale, osada Konstantynów. pow. Kon- 
stantynów z siedzibą w JanowIe Pod!. 
dni jarmarków wtorek po 5-ym kaMe- 
go miesiąca. 
Zaklikow, osada Z., pow. Janów Lub., dni 
Jarmarków 22 stycz., nast. dzień po 
niedz. środopostnej, 27 lipca, 25 sIerp- 
nia, 2 lIstop. I 14 grudnia. Dni targów 
środa ka
dego tygodnIa. 
Zakrzówek, osada Z.. pow. Janów Lub.. 
dni targów czwartek ka
dego tygodnia. 
Zamość, mIasto pow., dni jarmarków po- 
niedziałek po: 7 lut., 9 marca, Wnle- 
bowst. Pańsklem, 12 lipca, 21 września. 
Dni targów czwartek kaźdego tygodnia. 
2:elechów, miasto 2., pow. GarwolIn. dni 
targów wtorek I pIątek ka
dego tygodn. 
Zemborzyce, osada Glusk, pow. Lublin, 
dni targów co drugI poniedziałek, o Ile 
nie będzie św. rz. kat. 
2:ółkie 1 wka, osada 2., pow. Krasnystaw, 
dni targów ponIedziałek ka
dego tyg. 
Zwierzyniec, wieś Z., pow. Zamość dnI 
targów środa ka
dego tygodnia. 


Woj. Lwowskie. 


Baligród, pow. liski: Ka
dego poniedzIał- 
ku targ tygodniowy: w mzle święta tar- 
gi nie odbywają się. 
Baranów, pow. tarnobrzeski: co wtorku 
targ. 
Bełz, pow. sokalski: Co czwartku targ. 
W pierwszy dzień po św. Btefanle mucz. 
ruskim, W pierwszy ponledzlalek Zapust. 
grec.-kat., w pierwszy poniedziałek po 
Niedzieli KwietnIej rusk.. Wielkanoc- 
nych świętach rusk., w pierw. wtorek 
po Zlel. Świętach rusk., 2 lipca, 2 sierp.. 
13 paźdz. 27 list., 13 grudnia. 
Bircza miasto, pow. dobromlIski: 2 stycz., 
29 czerwca, 6 paźdz.; co środo targ. 


125
>>>
Blatowa, pow. ne&zowskl: 6 stycznIa, 12 
marca, 2 lipca, 8 sIerpnIa, 11 i 211 wrześ., 
13 grudnIa. KatdeJ 'rody tara. 
Bóbrka, ml,e.sto pow.: 16 stycz., 17 marca, 
8 maja, 26 lipca, 31 pal!:dz., 7 grudnia. 
Co czwartku targ. 
BrzozóW, miasto pow.: w ponIedzIałek 
wzgl. wtorek po 3 Królach, w dzień św. 
Doroty, - zawsze w poniedzIałek, wzgl. 
ponIedzIałek po środOpośclu (w razIe 
śwIęta wtorek), w dzIeń św. WoJciecha, 
wzgl. wtorek po Ziel. śwIętach, w dzień 
św. Piotra I Pawła, poniedz. w dzień 
św. Magdaleny, ponledz. w dzień św. 
BartłomieJa, w dz. św. Krzy:!:a w dzIeń 
św. Franciszka, w dz. W. śwIętych, 4 
grudnIa. Katdego poniedzIałku targ. 
BUkowsko, pow. Sanok. Co czwartek targ. 
Chodorów, pow. Bóbrka. Jarmarki 14 pat- 
dzlernlka. 
CieszanóW, m. pow. Co wtorku targ. 
czudec, pow. Strzy:!:6w. Co środy targ. 
Domoradz, pow. BrzozÓw: 7 stycz., w. 
pIerw. środę po św. Walentym, 4 marca 
w pIerwszą środę po św. Kazimierzu, 1 
maja, w pIerwszą środę po św. Filipie 
I Jakóble, 2 lipca w pierwszą środę po 
Naw. N. P. MarII, 5 wrześ. w pierwSZą 
środę po św. Wawrzyńcu, 11 lIstop., w 
pierwszą środę po św. MarcinIe. 
Dobromił, miasto pow.: 19 stycz., od l do 
18 sIerpnia. KaMy ponledz. targ. 
Drohobycz, mIasto pow. Co ponledz. targ. 
Dubiecko, pow. przemyski. 25 stycz., 20 
lutego, 27 marca, 6 I 30 czerw., 4 wrze- 
snla, 4 pa:tdZ.. 2 I 27 listopada, 21 grudn. 
Dukla, pow. krośnieński: 7 stycz., 24 lu- 
tego, 19 marca, po Wnlebowst., Botym 
CIele, 24 czerw., 22 lipca, 30 września, 20 
lIstop., 20 grudnia. Co czwartku targ. 
Dynów, pow. Drzozów: 10 stycz., w dzIeń 
św. Pawła, czwartek, 2 lut. w dzień św. 
Pawła, czwartek, 2 lut.. w dzIeń N. P. 
M. Gromn., czwartek, 19 marca, w dzień 
św. Wojciecha, czwartek, 14 kwlet., w 
dzIeń św. Waleriana, czwartek, w nast. 
dzień po Wnlebowst. Pańsk., 13 czerw- 
ca, w dzIeń św. AntonIego, CZW., 25 lip- 
ca, w dzIeń św. Jakóba, czwartek, 20 
sIerp., w dzień św. Stefana, czwartek, 9 
września, w dzień po Matce Boskiej Sie- 
wnej, 10 pa:tdzler., w dzień M. B. Rótań- 
cowej, 5 lIstoP., w dzień św. Eltblety, 
czwartek, 6 grudnia, w dzień św. Mlko- 
laja. Co czwartku targ (w razie śwIęta 
w piątek). 
Frysztak, pow. Str:!:yzów. Co czwartku 
targ. 
Głogów I Jawornik połskl, pow. Rzeszów, 
mimo, te posiadają koncesje na targi i 
JarmarkI, targi I jarmarki po wojnie nie 
odbywają się. 
Gródek Jagiell., miasto pow. KaMego 
czwartku targ. 
Jaćmierze, powIat Sanok. - Jarmarki w 
ponIedz. I wtorek po nIedzieli środop., 
8 i 9 maja, 24 i 25 czerwca (podług ka- 
lendarza pol.). 
Jarosław, mIasto pow. Co piątkU targ. 
Jaryczów nowy, pow. lwowskI: 21 styczn.. 
30 maja, 19 wrześnIa, 11 listopada. Co 
środy targ. 
Jawornik, pow. rzeszowskI. Co ponledz. 
targ. 
Jaworów, miasto pow.: 13 maja, l sIerp., 
6 pa:tdzlernlka, 6 grudnia. Co ponIedz. 
targ. 
Kamień, pow. NIsko. Co wtorku targ. 
Kańczuga, pow. przeworskl. TargI odby- 
wają sIę co wtorku. Jarmarki odbywają 
się w naJbllt.szy wtorek po: Trzech Kró- 
lach, NiedzIeli staropustnej, św. Grze- 
gorza, Niedzieli czarnej, Zlelon. śwIąt, 
św. PIotrze I Pawle, św. MarII Magdale- 


Uf) 


nie, WnIebowzięciu, św. RozalU, iw. MI- 
chale, Karolu, Barbarze. 
Kolbuszowa, mIasto pow. Co wtorku tarKo 
Komarno, pow. Ruc1k1. Co pono targ. 
Korczyna, pow. Krosno. Co pląrek targ. 
Krakowiec, pow. Jaworowskl. Jarmarki 
odbywają sIę: pIerwszy czwartek po: 
rusko Nowym Roku, Rus. śwltenju, św. 
Józefie, rusko Wielkiej NOcy, św. Jakó- 
ble, rusko Czesnlm chrzcIe, św. Łuka- 
szu, ruskim Dmytrze, św. Katarzynie. 
rusko Mloklaju. Co czwartek targ. 
Krosno, miasto pow.: pierwszy ponledz. 
po Nowym Roku, 3 kwlet.. w ponledz. 
po św. Trójcy, 31 lipca, pierwszy ponIe- 
działek w mIesIącu na św. Szymona I 
po 22 pażdz. pierwszy poniedzIałek. 
Kulików, pow. :!:6łklewskl: 14 styczn., 14 
lut., 14 kwletn., 5 maja, 21 czerwca, 20 
lipca, 28 sierpnia, 27 września, 12 pat- 
dZlern., 10 list., 20 grudnia. 
Letajsk,. pow. łańcucki. 21 stycznia, 23 
kwietnia, 9 maja, 23 sIerp., 14 wrześnIa. 
4 paźdz., 6 grudnIa. Co wtorku targ. 
Lubaczów, pow. cleszanowski. Co ponie- 
działek targ. 
Lwów, mIasto stoł. Małopolski. Co piątku 
targ. 
Lutowiska, pow. liskI. Według obrządku 
gr.-kat.: Po Nowym Roku, po Strydenl. 
W środę środopustną. po św. Jurze. po 
WnIebowstąpieniu, po ZIelonych Świę- 
tach, w piątek po 9-tym czwartku od 
Świąt WielkiejnocY, po św. Piotrze, po 
Przemienieniu Pańsklem, po Nar. 
NMP., w dniu Luki (31 patdZ. rzym.- 
kat.), po św. MIkołaJu. Co czwartku 
targ. 
Łąka, pow. sambor. Od czasu wybuchu 
wojny targI ani JarmarkI nie odbywają 
się. 
Łańcut, mIasto pow.: 7 stycz., 3 lutego, 
13 czerw., 13 lipca, 24 sierpnIa., 4 patdz., 
11 I 30 listopada. Uwaga: Prócz rego 
odbywają sIę JarmarkI w terminie nle- 
stałym: l. Czwarty wtorek po wielkIm 
poście, 2. poniedzIałek po WnIebowstą- 
pIenIu. Co wtorku targ. 
Lisko, pow. Llsko. Co wtorku targ. W ra. 
zle śwIęta targ! w dzień nast. 
Majdan, pow. Kolbuszowa. Co poniedzIa- 
łek targ. 
Mikołajów, pow. B6brka. Jarmarki odby- 
wają się: l. Następnego dnIa po rusko 
św. StefanIe, 10 stycz., 2. następnego 
dnIa po Trzech Świętych. 13 lut.. 3. na- 
stępnego dnIa po Palmowej niedzIeli. 4. 
w dniu rusko Botego CIała. 5. 15 maja 
(rzym.-kat.) 6 I 10 czerwca (rz.-kat.) 
7. W dniu rusko Uspanla Anny 7 sIerp., 
8. 10 wrzM. (rz.-kat.), 9. W dniu rusko 
Pokrowyj 14 pal!:dz., 10. 15 list. (rz.-kat.). 
Mosty WielkIe, pow. :!:6łklewski. Co środy 
targ. 
Mrzygłód, pow. sanocki. Jannarkl odby- 
waJą sIę po ruskIeJ: Matce Bosk. Grom- 
nIcznej. ZwIastowanIu, PrzewodnIej nIe- 
dzIeli, Bot. CIele (pol.), Matce Boskiej 
Zielnej, WzniesIeniu Krzy ta, św. MI- 
chale, św. MIkołaJu. W razIe święta naj- 
bll:!:szy ponleciZ. 
Naroi, pow. Lubaczów. Co czwartek targ. 
Nawarja, pow. lwowski: 18 stycz., 14 lut., 
11 lipca, 18 sierpnia, 26 września, 10 li- 
stopada. Co środy targ. 
Niebylec, pow. strzy:wwskl. Co ponie- 
dzIałku targ. 
Niemirów, pow. rawskI. W razIe śwIęta 
polskiego, ruskIego jarmark odbywa się 
w następny dzień. Co czwartku targ. 
Oleszyce, pow. LubaczÓw. So środy targ. 
Podbuź, pow. Drohobycz. Od czasu wy- 
buchu wojny targi ani jarmarki nie od- 
bywają się.
>>>
I 
I 


PruchnJk, pow. JarosławskI. JarmarkI od- 
bywają się 23 stycznia, 24 lutego, 20 
marca, 10 i 24 kwiet., 8 maja, 16 czerw., 
13 I1pca, 26 I1pca, 7 sierpnia, 11 września, 
16 pazdz., 13 I1stop., 7 i 27 grudnia. 
PrzemysI, miasto pow.: 13 stycz., 6 kwiet., 
6 I1pca. Co piątku targ. 
Przeworsk, miasto pow.: 2 stycz., 19 mar- 
ca, l maja. 27 I1pca, 4 paźdz., 19 I1sto- 
pada. Co poniedz., środy i piątki na ar- 
tykuły spożywcze targ. . 
Radomyśl, pow. Tarnobrzeg. Co ponie- 
działek targ. 
Radymno, pow. jarosławski: 2 stycz.. 14 
iut., 4 marca, 10 marca, 23 kwietnia, 8 
maja, 16 lipca, 10 i 24 sierpnia, 21 wrze- 
śnia, 18 paźdz., 21 listop.. 22 grudnia. 
Co poniedziałku targ. 
Ranizów, pow. Koibuszowa. Co czwartku 
targ. 
Rawa ruska. mIasto pow. W raZie święta 
polskiego, ruskiego jarmark odbywa się 
w następny dzień. Co poniedz. targ. 
Rogi, 'pow. Krosno: 26 lipca, 24 sIerpnia. 
6 grudnia. 
Rozwadów, pow. Tarnobrzeg. CL wtorku 
targ. 
Rudki, miasto pow. Co wtorku targ. 
Rudnik, p. Nisko. Co czwartku targ. 
Rymanów, pow. sanockI. Co poniedziałek 
targ. W poniedzialki, w ktorych odby- 
wają się jarmarki w Krośnie, odpadają 
targi w Rymanowie. 
Rzeszów, miasto pow.: 19 marca, 23 kwiet., 
na św. Trójcę, 2 I1pca, 21 wrześ., 2 list., 
21 grudnia. Co piątku targ. 
Sambor, miasto pow. Co czwartku targ. 
Sanok, miasto pow. Co środy targ. (w ra- 
zie święta w piątek). 
Sądowa Wisznia, pow. mościcki: 2 stycz., 
6 czerw., 28 sierp., 21 paźdz. Targi ty- 
godniowe ka:Mej środy. 
Sleniawa, pow. JarosławskI. Co czwartku 
targ. 
Sokal, miasto pow.: 18 stycz., 24 lut., .18 
lipca, 4 pa:Mz., 2 I 22 I1stoP.. 13 grudnia. 
Co poniedziałku targ. 
Sokołów, pow. KoJbuszowa: 25 marca, 29 
czerw., 25 I1pca, 11 paźdz. Co środy targ. 
Stary Sambor, mIasto pow. Kal!:dego wtorku 
targ. 
Strzeliska nowe, pow. bóbreckl. Następne- 
go dnia po św. Jordanie rusk., następ- 
nego dnia po ruskich Ziel. Świętach. 
W sierpniu nast. dnia po gr. K. Usp. 
Boh. W grudniu po gr. K. Uwedenlu 
Boh. nast. dnia. Co poniedzialek targ. 
Strzyżów, miasto pow. Co wto:ek targ. 
Szczerzec, pow. lwowski: 2 stycznIa, pierw- 
szy wtorek po Ziel. Świąt., 13 I1pca, 30 
wrzcś. Co czwartku targ. 
Tarnobrzeg (Dzików), miasto pow., W 
kal!:dą środę targ. 
TUCZYli, pow. rzeszowski: 24 stycznia, 4 
marca, na Zwiastowanie NMP., w piątek 
po Bożem Ciele, 22 I1pca, 17 sierp., 21 
pal!:dz., 28 pal!:dz., 25 I1stopada. . 
Uhnów, pow. rawski: W razie święta pol. 
sklego, ruskiego lub I!:ydowsklego jar- 
marki Odbywają się w następny dzień. 
20 stycz., 20 lut., 13 czerwca, 13 lipca. 
20 wrześ., 31 paMz. KaI!:dego piątku 
targ. 
Ulanów, pow. Nisko. Co ponledz. targ. 
Ustrzyki doIlle, pow. Lisko. Według obrz. 
gr.-kat.: Po Nowym Roku, po StrYdeni, 
w środę środopustną, po św. Jurze, po 
Wniebowstąpieniu, po Zielonych Św., 
w piątek po 9-tym czwartku Od śwt-.t 
Wielkiejnocy, po św. Piotrze, po Prze- 
mienieniu Pańskiem, po Nar. N. P. Marji. 
w dniu Luki (31 paM-z. rzym.-kat.), po 
św. Mikołaju. Co śrOdy targ. 


Wielkie Oczy, pow. jaworowski: 4 styOl!i., 
8 lut., 29 marca, 31 maja, 19 I1pca, 23 
sierp., 4 pal!:dz., 6 grud. Co jrodJ tarKo 
Winniki, p. lwowskI. Co soboty tarKo 
Zołynia, pow. łańcuckI: 25 stycznia, 24 lut.. 
19 marca, l i 31 maja, :I -1 Czerwca ,27 
I1pca, 10 sierpnIa, 24 września, 28 pal!:dz.. 
25 I1stopada i 21 grudnia; prócz tego 
odbywa się jarmark O terml1lic niestałym 
w poniedziałek po niedzlel1 palmowej. 
:lółkiew, miasto pow.: 2 i 20 stycznIa. 
3 i 27 lutego, w środę 4-go tygodnia 
rusko wielk. Postu, 3 maja, 30 czerwca, 
14 sierpnia, 14 wrzesnia, 2 i 11 J1stopada, 
5 grudnia. Co wtorku targ'. 


WOj. Łódzkie. 
Powiat Brzeźiński. 
B
dków: aj Jarmarki w środy; po sw. 
Agnieszce, po św. Józefie, przed Znale- 
zieniem św. Krzyża, po sw. Bartlomieju. 
przed św. Szymonem i Judą, po św. Ka- 
tarzynie, b) Targi w środy. 
Brzeziny: a) Jarmarki w czwartki: po 10 
i 2l-ym kal!:dego ntlesiąca, bj TargI w 
czwartki. 
Głowno: a) Jhrmarki we wtorki: po Trzech 
Królach, po Oczyszczeniu N. M. P. po 
św. Jakóbie, przed św. Idzim, po św. Ka- 
tarzynie. b) Targi we wtorek. 
Jeźów: aj Jarmarki w środy: po l-ym 
I l5-ym kal!:dego miesiąca. b) Targi w 
środy. 
Katarzynów: TargI we wtorkI. 
Stryków: aj Jarmarki w czwartki, po I-ym 
każdego miesiąca. b) Targi w czwartkI. 
Tomaszow Mazowiecki: Targi we wtorki 
i piątkI. 
Ujazd: JarmarkI w poniedzIałkI. 
powiat Kaliski, 
Błaszki: a) Jarmarki we wtorki: po 2-gim 
lutego, po PrzewOdniej Niedziel1, po 
13 czerwca, po 16 sierpnia, po 28 wrześ., 
po 25 I1stopada oraz po 8-ym stycznia, 
marca, maja, I1pca, września i I1stopada. 
b) Targi w poniedziałki, z wyjątkiem po- 
niedziałków w tygodniach, w których 
odbywają się jarmarki. 
Ceków: JarmarkI w poniedziałki po 14-ym 
każdego miesiąca. 
GOdzlsze-Wlelkie: Jarm: w czwartkI po 
l4-ym kal!:dego miesiąca. 
Chocz: aj Jarmarki we wtorki: przed l 
stycznia, przed I marca, przed l maja. 
przed l lipca, przed l września, przed 
l I1stopada. b) Targi we wtorki przed 
l-ym kal!:dego parzystego miesiąca. t. j. 
przed l lutego, przed l kwIetnia itd. 
Iwanowice: Jarmarki we wtorki: po Trzech 
Królach, po św. Kazimierzu, po św. 
Trójcy, po Przemienieniu Pańskiem, po 
Nar. N. M. P., po św. Andrzeju. ' 
Kalisz: a) Jarmarki we wtorkI: po 2 lutego 
przed św. Markiem, 19, 20 i 21 maja 
(3 dni), przed św. Idzim, po św. Jadwi- 
dze, po św. MarcInIe, b) TargI we wtorki 
i piątkI. 
Koźmienk: a) Jarmarki w środy: po l-ym 
każdego miesiąca. b) TargI w środy. 
Opatówek: Jarmarki w poniedziałki: po 
pierwszym kal!:dego miesiąca. 
Stawiszyn: a) Jarmarki w poniedziałkI po 
8-ym kal!:dego miesiąca. b) Targi w 
czwartki, wyłączając czwartki w tygod- 
niach, w których odbywają się jarmarki. 
Strzałków: JarmarkI w czwartki: po l sty- 
cznia, po l marca, po l maja, po l I1pca, 
po l września, po Il1stopada. 
Powiat KolskI. 
Babjak: a) Jarmarki we wtorki: po 
 lu- 
tego, po 5 kwIetnia. po 5 czerwca, po 
5 !Sierpnia, po 
 pal!:dziernika, po 5 gru- 


t:!7
>>>
dnia. b) Targi w ponIedziałkI po 15 ka- 
2dego mlealąca. . 
Brudzew: a) Jarmarki w ponIedZiałki po 
l-ym ka2dego miesiąca. 
Dąble: a) Jarmarki w czwartki: po l-ym 
k
dego mIesIąca. b) 'I)arKI w poniedział- 
ki I czwartkI. 
.{oło: a) Jarmarki we wtorkI: po I-ym 
ka2dego miesiąca I po Oczyszczeniu 
NMP., po niedzieli śrOdopustnej, po św. 
Stanisławie, po podwy2szenlu św. Krzy- 
2a, po św. SzymonIe I Judzle, po św. 
Katarzynie. b) Targi we wtorki I piątkI. 
Kłodawa: a) Jarmarki we wtorki: po 7 ka- 
2dego miesiąca. b) Targi w wtorki I 
piątkI. 
Izbica: a) Jarmarki w czwartki: po Trzech 
Królach. po św. Kazimierzu. po św. Sta- 
nisławie, po Nawiedzeniu NMP., po św. 
Franciszku Borg., przed św. Mikołajem. 
b) Targi w czwartkI. 
Som polno: a) Jarmarki w środy: po Oczy- 
szcz"nlu NMP., po NIedzieli Kwietniowej, 
po ZIelonych świątkach, przed św. Ja- 
nem, po POdwy2szenlu Krzy2a św., przed 
Bo2em Narodzeniem. bl Targi w czwar- 
tkI. 


Powiat Koniński. 
Gollna: a) 12 jarmaków rocznie w środy 
po 14-ym ka2dego miesiąca. bl Targi 
w ponledzlalkl. 
Grodziec: Jarmarki we wtorki po 14-ym 
ka2dego miesiąca. 
Konin: a) Jarmarki we wtorki: po 7-ym 
ka2dego mIesIąca. b) Targi we wtorki 
I piątkI. 
Kramsk: Jarmarki w poniedzIałkI: po 15 
stycznia, po 15 marca, po 15 maja, po 
15 lipca, po 15 wrześnIa, po 15 listopada. 
Krzymów: Jarmarki w poniedziałki po 15 
lut., 15 kWlet., 15 czerwca, 15 sIerpnia, 
15 listopada I 15 grudnIa. 
Rychwał: a) Jarmarki w poniedziałki przed 
l ka2dego miesIąca. b) TargI w ponie- 
działki. 
Rzgów: Jarmarki w poniedziałki po 20-ym 
ka2dego parzystego miesiąca, t. j. po 
20-ym lutego, po 20-ym kwietnia itd., 
po 15 stycznia, po 15 kwIetnia, po 15 
lipca, po 15 pażdz. 
Alesin: a) Jarmarki w poniedziałki: po 
15-ym ka2dego mIesiąca. b) TargI w po- 
nIedziałkI. 
TUliszków: Jannarki w środy przed 15-ym 
ka2dego mIesIąca. 
Władysławów: a) Jannarki w środy: przed 
św. Józefem, przed ZIelonemi ŚwIątkami, 
przed św. Janem, przed św. BartłomIe- 
jem, przed WW. świętymi, przed pierw- 
szą Niedzielą Adwentu. b) Targi w środy. 
Powiat Łaski. 
Lutomlersk: a) Jarmarki w środy. po św. 
Bła2eju, po NiedZieli Palmowej, po św. 
Piotrze I Pawle, po św. BartłomIeju, po 
św. Jadwidze, przed św. BKrbarą. b) Targi 
w środy. 
Łask: a) Jarmarki w czwartkI: po Trzech 
Królach, po Niedzieli Palmowej, po Zie- 
lonych Świątkach, po NawiedzenIu NMP., 
po WnIebowzięciu NMP., po św. Michale. 
b I Targi w czwartkI. 
Pabjanice: al Jarmarki w poniedziałek 
po św. Agnieszce, we wtorek po św. 
Józefie, w poniedzIałek po św. Alojzym, 
w poniedziałek przed św. Wawrzyńcem 
w czwartek przed św. Szymonem I Judą, 
w czwartek przed św. Tomaszem. b) 
Targi we wtorki I piątkI. 
Szczerców: a) Jarmarki we czwartkI: po 
f3w. AgatonIe, po św. Józefie, po f3w, 
Urbanie, po św. Jakóble, po NarodzenIu 
NMP., po WW. świętych. b) Targi w 
czwartkI. 


128 


Wldawa: a) JarmarkI: 23 lutego, 16 marca. 
:l kwietnIa, 13 lipca, 16 listopada, 21 
grudnia. b) Targi w ponIedzIałkI. 
Zelów: Targi w środy. 
PowIat Łęczycki. 
Grabów: a) Jarmarki w środy: po 15-ym 
ka2dego miesiąca. b) Targi w środy. 
Łęczyca: al Jarmarki we wtorki po l-ym 
ka2dego miesiąca. bl Targi we wtorki 
I piątkI. 
Ozorków: a) Jarmarki w ponledzlalkl: po 
7-ym ka2dego miesiąca. bl Targi w po- 
niedziałki I piątkI. 
POddębice: al Jannarkl we wtorki: po 
Trzech Królach, po św. Józefie, po f3w. 
Stanisławie. po św. MarII Magdalenie, 
po św. Tekli, po św. MarcinIe. b) Targi 
we wtorkI. 
Piątek: a) Jarmarki w poniedziałkI: po 
15-ym ka2dego mIesiąca. b) Targi w po- 
niedziałki. 
Wartkowice: Jarmarki w ponledzlalkl: po' 
20 stycznia, po 20 marca, po 20 maja, po 
20 lipca, po 20 wrzef3nla, po 20 listopada. 


, 


Powiat ŁódzkI. 
a) Jarmarki w czwartki: 
ka2dego miesiąca. b I Targi 


Aleksandów: 
po 10-ym 
w pIątki. 
Chojny: Targi w środy. 
Kazimierz: Jarmarki we wtorki po 5-ym 
stycznia, po 5-ym marca, po 5-ym maja, 
po 5-ym lipca, po 5-ym wrzef3nla, po 5-ym 
listopada. 
Konstantynów: a) Jarmarki w ponIedzIał- 
ki: po l-ym ka2dego miesiąca. bl Targi 
w poniedziałkI. 
Łódź: aj Jannarkl we wtorki: przed Oczy- 
szczeniem NMP. przed Niedzielą Kwlet., 
przed św. Antonim, przed f3w. Hipolitem, 
przed św. Szymonem I Judą, przed św. 
Tomaszem Apostolem. b) Targi we wtorki 
I piątkI. 
Ruda Pabjanicka: TargI w czwartkI. 
Tuszyn: Jarmarki we wtorkI. 
Zgierz: a) Jarmarki w środy: po 15 ka2- 
dego miesiąca. b) Targi we wtorki I piąt- 
ki. 


ł 


Powiat Piotrkowski. 
Bełchatów: a) Jarmarki w poniedziałki: 
po NiedzIeli środopustnej, przed św. 
Stanisławem, po św. Erazmie, przed Na- 
rodzeniem NMP., po św. Aniołach Stró- 
:I:ach, po Bo2em Narodzeniu. b) Targi 
w ponledZialkl. 
Gorzkowice: Targi w poniedziałkI. 
Kamieńsk: a) Jarmarki w środy: po Oczy- 
szczeniu NMP., po św. Józefie, przed św. 
Filipem I Jakubem, po św. Marjl Magda- 
lenIe, po f3w. FrancIszku Serafickim, 
przed św. Tomaszem Apostolem. bJ Targi 
w środy. 
Kleszczów: TargI we wtorki po l-ym 
I 15-ym ka2dego miesiąca. 
Piotrków: aj Jarmarki w ponIedzIałki: 
po f3w. Stanisławie, po św. Janie Chr:
cl- 
clelu, po św. JakubIe, po św. Marcinie. 
b) Targi we wtorki I piątkI. 
Ręczno: Targi we wtorki po l-ym I -5-ym 
ka2dego ml
sląca. 
Rozparza: TargI w czwartkI. 
Srocko: Targi w poniedziałkI. 
Sulejów: al Jarmarki w ponledzlalkl: po 
św. Agnieszce, po św. Grzegorzu, we 
wtorek po św. Stanisławie, w poniedzia- 
łek po Wniebowst. NMP., Po Podwy2- 
szenlu św. Krzy2a. po św. LeonardzIe. 
bl Targi w środy. 
Wolbórz: al Jarmarki we wtorki: po św. 
Kazimierzu, po Wniebowstąpieniu Pań- 
sklem, po f3w. PIotrze I Pawle, po św. 
Rochu, po św. JadwIdze, po św. Miko- 
łaju. b) Targi w czwartki, 


I 


... 


'1
>>>
I 


Powiat Radomskowski. 
Brzezienlca: a) Jarmarki w poniedziałkI 
po l-ym I 15-ym ka:td. mIes. b) Targi 
w ponIedzIałki po 15-ym ka
dego mIes. 
Koniecpol: a) Jarmarki w czwartki po 
15-ym ka:tdego miesiąca. b) Targi w 
czwartkI. 
Pajęczno: a) Jarmarki we wtorki po 15 
ka:tdego miesiąca. b) Targi we wtorki 
po l-ym I 15-ym ka:tdego miesiąca. 
Pławno: a) Jarmarki we wtorki po l-ym 
ka:tdego miesiąca. b) Targi we wtorki 
po 15-ym ka:tdego miesiąca. 
Radomsko: al Jarmarki w czwartkI po 
l-ym ka:tdego mies. b) TargI w czwartki. 
Sulmierzyce: a) Jarmarki w ponIedziałki: 
po 15 stycznia, po 15 marca, po 15 IItItja, 
po 15 września, po 15 listopada. b) TargI 
w ponIedziałki przed l I 15 ka:tdego 
miesiąca. 
WieIgomłyny: a) Jarmarki w poniedziałkI: 
po l stycznia, po l marca, po l maja, 
po l lipca. po l września, po l listopada. 
b) TargI w ponledzialkl. 
żytno: a) Jarmarki w środy po l-ym ka:t- 
dego miesiąca. b) Targi w Brody. 
Powiat Sieradzki. 
Braszewice: a) Jarmarki w środy po l-ym 
ka:tdego miesiąca. 
Burzenin: a) Jarmarki w środy po l-ym 
ka:tdego miesiąca. b) Targi w środy: 
Sieradz: a) Jarmarki we wtorki po l-ym 
ka:tdego miesiąca. b) Targi we wtorki 
i piątkI. 
Szadek: a) JarmarkI w środy po 15-ym 
ka:tdego miesiąca. b) Targi w środy. 
Warta: a) Jarmarki w czwartkI po I-ym 
ka:tdego mIesiąca. b) TargI w czwartkI. 
Zdzin: Jannarkl w poniedziałki po l-ym 
ka:tdego miesiąca. 
Zduńska Wola: a) Jarmarki we wtorki 
po 20 ka:tdego miesiąca. b) Targi we 
wtorkI I .plątkl. 
Złoczew: a) Jarmarki w poniedziałkI po 
14-ym ka:tdego miesIąca. b) Targi w po- 
niedziałki. 



 


Powiat Słupecki. 
Kazimierz-Biskupi: a) Jannarkl w śrOdy, 
po 20 stycznia, po 20 marca, po 20 maja, 
po 20 lipca, po 20 września, po 20 listo- 
pada. 
Kleczew: a) Jw'marki we wtorki po l-ym 
ka:tdego mIesiąca. b) Targi we wtorki 
I piątkI. 
Pyzdry: aj ,Jarmarki w czwartki po 15-ym 
ka:tdego miesIąca. b) Targi w czwartkI. 
Skulsk: Jarmarki w poniedziałki po 8-ym 
ka:tdego miesiąca. 
Słupca: a) Jarmarki w poniedziałki po 
I-ym ka:tdego miesIąca. b) Targi we 
wtorkI I piątki. 
Wilczyn: Jarmarki w środy: po 15 lutego. 
po 15 kwietnia, po 15 czerwca, po 15 
sierpnIa. po 15 pazdzlernlka, po 15 gru- 
dnia. . 
Zagorów: a) Jarmarki w środy po l-ym 
ka:tdego miesiąca. b) Targi w środy. 


- 


Powiat Turecki. 
Dobra: a) Jannarkl w poniedziałki: po 
św. 
alentym, po Przewodniej Niedzieli. 
po sw. Trójcy, po św. Mateuszu, po 
WW. świętych, przed św. Tomaszem. 
bl Targi w środy. 
Turek: a) Jl}rmarkl we wtorki po 15-ym 
każdego mIesiąca. b) Targi we wtorki 
I piątkI. 
Uniejów: a) Jannarkl we wtorki: po św. 
Macieju, po Przewodniej Niedzieli, przed 
Zielonymi Świątkami, po św. Wawrzyńcu 
przed św. Michałem. przed św. Andrze- 
jem. b) Targi w czwartki. 


! 


Powiat Wieluński. 
Bolesławiec: a) JarmarkI w poniedziałki: 
po 15 stycznIa, po 15 marca, po 15 maja, 
po 15 lipca. po 15 wrzesnla, po 15 listo- 
pada. b) Targi w poniedziałkI. 
DZiałoszyn: a) Jarmarki w czwartki: IX) 
Trzech Królach, po Wielkanocy, przed 
Zielonymi świątkami. po św. JakubIe, 
po WW. świętych. przed Bo:tem Naro- 
dzeniem. b) Targi w czwartkI. 
Kraszewice: Jarmarki we wtorki po 14-tym 
ka:tdego mIesiąca. 
Lututów: a) Jarmarki w czwartki: przed 
l-ym ka:tdego mIesiąca. b) TargI w 
czwartkI. 
Osiaków: a) Jarmarki w ponIedziałki: po 
l stycznia, po l marca, po I maja, po 
l lipca, po l września. po l listopada. 
b) Targi w poniedziałkI. 
Praszka: a) Jarmarki w środy po 15-ym 
każdego miesiąca. b) Targi w środy. 
Rudniki: a) Jarmarki w ponledzlalkl po 
l-ym ka:tdego miesiąca. b) Targi w 
ponledzlalki po 15-tym ka:tdego miesiąca. 
Skomlin: a) Jarmarki w czartkl po l-ym 
każdego miesiąca. b) Targi w czwartki 
po 15-ym ka:tdego mies. 
Wieluń: a) Jarmarki we wtorki po l-ym 
każdego miesiąca. b) Targi we wtorki. 
Wieruszów: a) Jannarkl w poniedziałki 
po l-ym ka:tdego miesiąca. - b) TargI w 
środy. - Jarmarki I targi przypadające 
na uroczyste dnie śwIąteczne, odbywać 
się będą dnia następnego. 


Woj, Nowogródzkie. 
Powiat Baranowicze. 
Baranowicze: Jarmarki: 3-stycz., 23 kwlet, 
I l pażdz. Targi w poniedziałki I czwar- 
tkI. 
Lachowicze: Targi w środy I piątkI. Jar- 
marki: 25 maja, 21 czerwca I 27 pa:t- 
dzlernlka. 
Mołczadż. Targi w środy. Jarmarki: 23 
kwiet., 12 lipca. 2 sierp., 27 września. 
Horodyszcze: Targi w poniedziałek. 3 jar. 
dorocznie, 7 maja, 4 czerwca I 10 pa:tdz. 
Ostrów: Targi w dnIu 15 każdego miesiąca. 
Jannarkl: 8 I 19 stycz.. 7 kwlet., 22 maja, 
12 lipca, 19 I 28 sierpnia, 21 wrześnIa, 
14 pażdzlernlka, 10 listopada. 27 listo- 
pada, 14 I 19 grudnia każdego roku. 
Stołowicze: Jarmarki: 28 sIerpnia I 24 
września. 


Powiat Lida. 
Lida: TargI w ponIedziałkI. 
Ejszyszki: . TargI w czwartkI. Jarmarki: 
18--20 maja, 8--10 czerwca. 
Woronowo: TargI we wtorkI. 
Iwje: Targi w środy. Jannarkl: 2 stycznia, 
l lutego, 18 maja, 8 czerwca, 30 czerw 
29 września, l I 2 listopada. ., 


Powiat Szczuczyn. 
Szczuczyn: Targi w poniedzIałki czwar- 
tkI. 
Wasiliszki: Targi we wtorkI. Jarmarki 2 
w rQku. 24 kwiet. i 5 czerwca. 
Ostryna: Targi w poniedziałkI. 
Zołudek: Targi w poniedzIałki. 
Bielica: Targi w poniedziałkI. 
Sobakińce: Targi w środy. 
Sobotni ki: Targi w poniedziałkI. Jarmarki 
pierwszy poniedziałek każdego miesiąca. 
Bieniakonie: Targi w środy. 
Nowy-Dwór: Targi w czwartki. 
Raduń: Targi w środy. 
Lipniszki: Targi w czwartkI. Jarmarki: 7 
stycznia, 5 marca, 11 czerwca. 16 I 26 
lipca. 16 sierpnia, 9 wrześnIa. 
Skrzybowce: Targi w środy. 


129 


j
>>>
Powiat Nieśwież. 
NIeśwież: Targi w środy I pIątkI. 
Kleck: Targi w poniedzIałkI. 
Snów: TargI we wtorkI. 
Horodziej: Targi w czwartkI. 
Sił'niawka: TarKI w czwartkI. 
Zaostrowiecze: Targi w czwartkI. Jarmarki 
22 maja I 1 września. 
Powiat Nowogródek. 
Nowogródek: TargI w ponledz. I czwartkI. 
Jarmarki: 1 marca, 22 czerwca, 19 sier- 
pnia. 17 grudnia. 
Zdzięcioł: Targi we wtorkI I piątkI. 
Lubcza: Targi we wtorki I piątkI. 
Korelicze: Targi w środy. Jarmarki: 5 sty- 
cznIa. 18 kwietnia, 6 czerwca, 29 czerwca. 
6 sIerpnIa I 8 września. 
Nowojelnia: Targi w środy. 
Dworzec: Targi w ponIedziałkI. 
Powiat Słonirn. 
Słonirn: TargI w ponIedz. I czwartkI. 
Byteń: Targi 20 każdego miesiąca. Jar- 
markI: 12 llpca I 27 patdzlernika. 
Dł'reczyn: Targi we wtorki i 23 każdego 
miesiąca. 
Kozłowszczyzna: TargI w poniedzIałkI. 
Powiat Stołpce. 
Stołpce: targi we wtorki i piątkI I czwartkI: 
Jarmarki: 6 marca, 14 kwietnIa. 22 maja, 
12 września, 9 patdzlernlka, 8 llstopada, 
19 grudnia. 
Mir: TargI w ponIedziałkI. Jarmarki: 24 
lutego. 8 czerwca. 22 llpca. 
Derewne: TargI w czwartkI. 
Rubieżowicze: Targi w poniedzialkl. 
Turzee: Targi vle wtorkI. JarmarkI: 6 maja 
I 9 grudnia. 
Powiat Wołożyn. 
Wołożyn: Targi w ponledzialkl i czwartkI. 
Jarmarki: 12 stycznia, 23 lutego, 12 
kwietnia, 14 czerwca, 17 września. 
Traby: Targi we wtorkI. 
Wiszniew: Targi we środy. Jarmarki: we 
środc po Trzech Królach, w środę po- 
pielcową, w środę pierwszą i drugą postu, 
po wszystkich świętych. 
Naliboki: Targi w poniedziałki. 
Iwienie(': Targi w środy. 
Wolrna: TargI w czwartkI. 


Woj. Poleskie. 


Powiat Brzeski. 
Brzesć n. B.: Targi wielkie 1 I 16 ka,Mego 
miesiąca. Targi male środa i piątek każ- 
dego tygodnia. 
Wysokie Litewskie: TargI małe w czwartek 
ka,Mego tygodnia. Targi wielkie 20 każ- 
dego miesiąca, oraz 9 lutego. 24 maja, 
. 2 llpca. 11 września I 4 grudnia. 
Kamieniec Litewski: Targi wielkie 5 sty- 
cznia, 13 stycznia, 3 lut.. 5 lut.. 5. 14 
i 25 marca, 5 kwlet., 5 i 6 maja, 15 maja, 
5 I 25 czerw.. 12 i 15 IIp., 15 sierpnia, 
19 sierp., 5 i 14 września, 5 października. 
14 października, 5 i 21 llstopada. 5 I 17 
grudnia. - Targi małe w czwartek każ- 
dego tygodnIa. 
Czernawczyce. gm. Turna: 10 każdego mIe- 
siąca. 28 sierpnia, 10 llstopada I 19 gru- 
dnia. 
Czerniany: 22 każdego miesiąca. 
WieI kory ta: TargI wielkIe: 8 stycznia, 
8 marca. 8 kwietnia. 8 maja. 8 llpca, 
8 sierpnia, 8 wrześnIa, 8 patdziernlka. 
8 llstopada. 
Pożeżyn-Maslewicze, gm. Wielkoryta: Targi 
wielkie 4 każdego miesiąca. 


130 


Małoryta: Targi wielkie 15 i 28 kat.dego 
miesiąca. 
Dornaczewo: Targi wielkie w każdą "rodę 
. po 15-ym każdego miesIąca I w czasIe 
świąt prawosławnych, w WnIebowstą- 
pienia P. I św. Łukasza. 
Mokrany. gm. Wielkoryta: Targi wielkie: 
25 kwiet., 25 czerw., 25 llpca i 25 wrze.. 


l 


Powiat Drohiczyn. 
Drohiczyn: Targi wielkie każdego 15 mie- 
siąca, oraz w każdy poniedziałek wiel- 
kiego postu (prawosł.) Jarmarki: 15 lu- 
tego każdego roku. Każdego poniedzIał- 
ku po prawosławnej niedzlell przewo- 
dnIej, oraz każdego 22 maja, 6 sierpnia, 
1\ września, 19 llpca. Targi małe w po- 
niedziałki każdego miesiąca. 
Wołowel. JarmarkI 5-go dnia każdego 
mIesiąca. 
Odrożyn : Jarmarki: 8 jarmarków rocznych 
w dn. 12 lutego, 22 marca, 3 maja. 25 
czerwca. 2 i 14 sIerpnia, 9 patdzlernlka 
I 17 grudnia każdego roku. 
Janów: Targi małe w środę każdego ty- 
godnia. Jarmarki: 5 jarmarków rocz- 
nych - 4 stycznia, 6 maja, 7 llpca 
14 I 27 październIka każdego roku. 12 
jarmarków miesięcznych 5-go każdego 
miesiąca. Jarmarki dodatkowe: 2 kwiet., 
12 września. 22 llstopada każdego roku. 
Chomsk: Jarmarki: w dniach 2 I 19 sty- 
cznia, 1 lutego. 1 marca, 1 kwIetnIa, 
1 czerwca. I I 12 llpca, 2 I 28 lipca, 
I I 27 wrześnIa. 14 października, 21 listo- 
pada, 22 grudnIa każdego roku, oraz 
w środę przed wielkim postem (prawosł.), 
t. z. "maślennica" i w środę środopoścla 
każdego roku. 
Motol: Targi wielkIe: 9 stycznIa, 12 sty- 
cznia. 22 marca, 7 kwietnia, 15 maja, 
14 sierpnia, 22 września, 9 października, 
8 listopada, 7 grudnia, 17 grudnia każ- 
dego roku i w dziesIąty tydzień po 
Wielkiej Nocy "Dzleslatucha". TargI 
małe we czwartek każdego tygodnia. 
Powiat Karnień-Koszyrski. 
Karniei. Koszyrski: 52 JarmarkI rocznie 
w każdy wtorek. 
Soszyczno: 24 JarmarkI w pierwszą I trze- 
cią środę każd
go miesiąca. 
Rzeczyea: TargI wielkie 15-go kaidego 
miesiąca. 
Werchy: 12 jarmarków l-go każdego mie- 
siąca. 
Wielka Głusza: 24 jarmarków 1 i 10 kat- 
dego miesiąca. 
Kryrnno: 12 jarmarków 3 dnIa każdego 
miesiąca. 
Lubieszów: 12 jarmarków. lO-go każdege 
miesiąca I tradycyjnie 15 maja, 13 lipca, 
21 września i 19 grudnia. 
Lubiaż: 4 jarmarki rocznie w każdą osta- 
tnią środę przed świętami W. Noc)' 
I Bożego Narodzenia, oraz 30 llpca I 15 
wrżeśnla. 
Pniewno: 12 jarmarków 2 każdego mie- 
siąca. 


2 


Powiat Kobryński. 
Kobryń: l. Rynek. 2. pl. 3 Maja. TarBl 
małe w poniedziałki i czwartkI. l. Rynek 
2. pl. 3 Maja. 3. Targowica. JarmarkI 
lO, 20 I 30 każdego miesiąca. 
Antopol: TargI male co poniedziałek. Jar- 
marki: l-go każdego miesiąca, 20 sty- 
cznIa, 22 marca, pierwsza 1!I"0da po Wiel- 
kiejnocy. lO-ty poniedz. po Wielkiejnocy, 
2 sierpnia, 27 wrzesnla, 27 paźdzIernika, 
9 grudnia. 
Dywin: Jarmarki 4 I 17 każdego mleeiąca. 
Horodec: Jarmarki: 5 każdego mlee1ąc.... 
drugi dzień po Wnlebowst. Pań8kle.., 
12 września. 


...
>>>
Samary: Jarmarki 12 k
dego miesiąca. 
Lelików: Jarmarki 25 ka
dego miesiąca. 
Tewle: Jarmarki 7 i 26 każdego miesIąca. 
Czerniany: Jarmarki 23 każdego miesiąca. 
Mokrany: 25 ka
dego miesiąca. 
Nowosiółki: Jarmarki: 2 stycznIa. 1 marca. 
1 maja, I lipca. 1 września, 10 listopada. 
Zabinka: Jarmarki: 15 i 25 każdego mie- 
siąca, 28 października i 14 października 
jarmark odpustowy. 


Powiat Kosowski. 
Kosow-Poleski: TargI małe w czwartki 
kazdego tygodnia z wyjątkiem przypada- 
jljcych w tym dniu świąt. 
Różana: Jarmarki: 15 rocznie. które od- 
bywają się 10 dnia ka
dego mie,;iąca w 
środę czwartego tygodnia wielkiego po- 
stu. 12 lipca I 19 sierpnia. Targi małe; 
W każdy poniedziałek z wyjątkiem przy- 
padających w dniu świąt. Targi duże: 
12 listopada I 19 sierpnia, oraz w 4-ym 
tygodniu wielkiego postu. 
Telechany: Targi du!!:e 20 stycznia, 7 kwiet- 
tnia. 6 maja, 7 lipca, 11 września, 21 
listopada. TargI małe co czwartek, oprócz 
dni świątecz. 
Jwacewicze: JarmarkI duże 16 lutego. 6 
maja. 27 wrzeiinia, 9 listopada. Targi 
małe w każdą środę oprócz dni śwlątecz. 
św. Wola: Jarmarki du
e: 9 stycznia i 27 
września i ponIedziałek przewodni, we- 
dług starego stylu. Targi małe: W pierw- 
szy wtorek miesiąca a jeśli w dniu tym 
przypada święto - targ odbywa sIę w 
dniu poprzedzajljcym, czyli :ze w pierwszy 
poniedziałek danego miesiąca. 


Powiat Luniniecki. 


Luniniec: Jarmark wielki 1 i 15 kaMego 
miesiąca. O lIe w wymienione dni wy- 
padnie święto, jarmark odbywa się na- 
stępnego dnia powszedniego. Targi małe 
każdego dnia z wyjątkiem sobót i dni 
śwIątecznych. 
Lachwa: Targi wielkie 15 każdego mIe- 
siąca. 
Kożangródpk: 22 maja i 19 grudnia ka!!:- 
dego roku jarmarki male. 
Wiczyn: Na drugi dzień ZieJ. śwIąt według 
starego stylu i 28 sierpnia jarmarki małe. 
Hancewicze: Targi wielkie 12 razy do roku. 
Odbywają się w l-szy czwartek ka!!:dego 
miesIąca, o Ile w dzień jarmarczny wy- 
padnie święto. jarmark odbywa się dnIa 
następnego I 40 targów małych w ka
dy 
pozostały czwartek. 


Powiat Piński. 


Poho
t-Zahorodzki: Targi wielkie: 20 sty- 
cznIa, 22 maja, 2 sierpnia. 10 paźdzlpr- 
nlka. 
Moroczno: TargI wielkie 20 stycznia, 7 
kwietnia, 12 wrzesnia, 12 listopada. 
TargI małe 27 każdego miesiąca. 
Pińsk: Targi wielkie 8 kwietnia, 21 wrze- 
śnia, 19 grudnia, wg. star. stylu. drugi 
dzień Zielonych ŚWIąt, dziewiąty piątek 
po Wielkanocy I 15 sierpnia każdego 
roku. - Targi male w poniedziałki, środy 
i piątki. 
l.ahiszyn: Targi wielkie 15 stycznia, 15 
lutego, 7 kwietnia, 12 lipca. 19 sierpnia, 
14 października. - Targi male l-go ka!!:- 
dego miesiąca. 
Lemieszewicze: Targi wielkie: 22 maja, 
21 września. 
Serniki: 15 każdego mIesiąca, 22 maja, 
7 lipca. 8 listopada, 19 grudnia. 
Suckze: Co drugi miesiąc 15-go. 


Powiat Prużański. 


Prużana: TargI wielkie: 19 stycznia. 27 
października i 10 listopada ka
dego roku. 
Targi małe w poniedziałki i czwartki 
każdego lygodnla. 
Szereszów: Targi małe w czwartek ka!!:dego 
tygodnia. Targi wielkie: 23 stycznia, 
22 marca, 4 sIerpnia, 14 paźdzIernika. 
14 listopada. 
Sielec: Targi wielkIe: 23 stycznia. 22 malca. 
4 sierpnia, 14 października. 14 listopada. 
Malecz: Targi wielkie: 12 lipca, 14 wrześnIa. 
21 listopada. 9 grudnia. 
Bereza Kartuska: Targi wielkIe: 1 sty- 
cznia. 23 kwietnia. 29 czerwca. 15 sIer- 
pnia, 8 września, 14 paźdzIernika. w osta- 
tni czwartek przed popielcem, po Wiel- 
kanocy, wedlug starego stylu, 5 ka
dego 
miesiąca. - Targi małe w czwartek ka!!:- 
dego tygodnia. 
Linowo: Targi małe w środę ka
dego roku. 
Targi wIelkie 3 listopada k
dego roku. 


Powiat StoIiiIski. 


Stolin: Targi wielkie: 15 stycznia, 15 lu- 
tego, 15 i 21 marca, 15 kwietnIa, 6 1 15 
maja, 15 i 30 czerwca, 15 lipca. 15 I 19 
sierpnia, 15 września, 15 pa!!:dzlernlka 
15 i 29 listopada, 15 grudnia. 52 targi 
małe co czwartek. 
Dawigródek: Targi wielkIe l-go kaMego 
miesiąca. Targi małe co środa i piątek 
!!:adnego tygodnia. 
Płotnica: Targ wielki 14 paźdzIernika. 


Woj. Stanisławowskie. 


BOhordczany, miasto pow.: Jarmarki: 
15 stycznia. 8 lutego, 6 kwiet., 19 maja, 
22 czerwca, 8 lipca, 29 sierpnia, 22 wrześ., 
14 pazdziernika, 9 listopada. Targi co 
drugą środę. 
Bolechow, pow. Dollwa: Co ponIedziałek 
targ. 
BOłszowce, pow. Peczenl!!:yn: Jarmarki 16 
lipca. Co poniedziałki targ. 
Bukaczowce, pow. ROhatyn: Jarmarki: 
2 stycznia, 25 lutego, 26 marca. 5 maja, 
22 czerwca. 8 lipca. 10 sierpnIa, 13 wrześ., 
2 listopada, 6 grudnia. Targi w czwartek. 
Bursztyn, pow. Rohatyn: Targi we wtorek. 
Delatyn pow. Nadwórna: Co ponIedzIa- 
łek targ. - JarmarkI: 16 stycz., 24 marca, 
24 kwietnia. 1 czerwca. 27 sIerpnia, 9 
września, 20 wrzesnia, 20 listopada, 20 
grudnia. 
Dolina, m. pow.: 18 stycz., 16 lut., 9 mar., 
13 kwiet.. 14 maja, 8 czerwca, 8 lipca, 
3 sierpnia. 7 wrzesnia, 15 pazdz., 16 listo- 
pada, 27 grudnia. Każdego wtorku targ. 
Halicz, pow. stanisławowski: 25 marca, 
5 lipca. 14 pa!!:dziernika. Targi w środę. 
Gwoździec. pow. Turka: Co ponledzlalek 
targ. 
Horodenka, miasto pow.: 13 stycznia, 14 
lutego, 1 marca, 6 kwietnia, 7 maja, 
2 czerwca, 11 lipca, 27 sierpnia, 20 lIstop., 
Targ we wtorek. 
Jabłonów, pow. Peczeni!!:yn: 31 stycznIa, 
15 lutego, 14 maja. 29 sierpnia, 14 pa- 
ździernika. 30 grudnIa. 
Kałusz, miasto pow.: Co poniedz. targ. 
KoIomYJa, miasto pow.: 13 stycznia, 21 
lutego, 2 sierpnia, 4 września, 31 paźdz., 
18 grudnia. - TargI w środę. 
Kosów, miasto pow.: Ka
deJ środy targ 
tygodniowy. 
Lanczyn: Jarmarki: 10 stycznia, 30 marca, 
25 lipca. 
MikolaJów n. D., pow. Zydacz6w: Targi 
we wtorek. 


t31
>>>
ł 


Nadworna, mIasto pow.: JarmarkI: 20 I 21 
stycznia, 7 I 8 kwietnIa. 5 czerwca, 10 
I 11 lipca, 7 sierpnIa. 15 i 16 październIka, 
5 grudnia. - Co wtorku targ. 
Obertyn, pow. horodeńskl: Co ponIedziałek 
targ. 
Ottynia, pow. tłumacki: 20 I 29 stycznIa, 
16 lutego, 22 marca, 19 kwIetnia, 14 maja, 
28 czerwca, 21 lipca, 20 sierpnia, 13 wrze- 
śnia, 2 i 29 lIstopada,23 grudnia. - 
TargI tygodnIowe co wtorku. 
Peczeniżyn, miasto pow.: Jarmarki: 20 sty- 
cznia. 16 lutego, 22 marca, 8 kwietnia, 
6 maja, 8 lipca, 29 sIerpnia, 14 pa!;dZ., 
9 listopada, 17 grudnia. Targi we wtorek. 
Rohatyn, miasto pow.: Jarmarki 17, 18 
i 19 marca. T argl w środę. 
Różniałów, pow. Dolina: Jarmarki: 15 sty- 
cznIa, 10 lutego, 3 maja. 13 lipca, 14 sier., 
22 września, 20 pa!;dzlernika, 22 listopada, 
Targ w środę. 
Sokole, miasto pow.: TargI w środę. 
Smorze, pow. Skole: Jarmarki we wtorki 
co 2-3 tygdnle. 
Aniatyn: JarmarkI 8 lutego. 14 pa!;dzlern., 
5 listopada, 17 grudnIa. Targi w środę. 
Sołotwina, pow. Bohorodczany: Jarmarki: 
10 stycznia, 16 lutego, 14 marca, 10 maja, 
11 czerwca, 2 sierpnia, 3 pa!;dzlernlka, 
22 listopada, 20 grudnia. 
Stanisławów, miasto pow.: Jarmarki 15 lut., 
30 marca, 15 maja. 16 czerwca, 7 sierp., 
14 września, 5 grudnia: TargI w czwartek. 
Stryj, mIasto pow.: TargI w czwartek. 
Tłumacz, miasto pow.: Targi w poniedzia- 
łek. 
Turka. mIasto pow.: Jarmarki: l stycznia, 
l lutego, l kwIetnia. l maja. I lipca, 
l sIerpnia, l września. l pa!;dzlernlka, 
l listopada. Targi w środę. 
Wysocko, pow. Turka: Jarmarki pierwsze- 
go każdego miesiąca. 
Zablotów, p. śnlatyn: Targi we wtorek. 
2urawno, pow. Zydacww: JarmarkI: 29 
stycznIa, 27 sierpnia. 13 paźdz.. 21 lIstoP. 
Targi w środę każdego tygodnIa. 
2ydaezów, miasto pow.: Jarmarki: 20 sty- 
cznia, II wrześnIa, 9 listopada. Targi 
w środę. 


Woj. Tarnopolskie. 
Powiat Borszezów. 
Borszez6w: Targi w ponIedziałkI. 
Jezierzany: Targi w piątkI. 
Mielnica: Targi we wtorkI. 
Korolówka: Targi w czwartkI. Jarmarki 
w środopol!ciu i Wnlebowstąp. obrz. 
gr.-kat. 
Skała: TargI w środy. 
powiat Brody. 
Brody: Targi w poniedzlalkl. 
POdkamień : Targi w czwartkI. 
powiat Brzeżany. 
Brzpżany: TargI w środy. 
Kozowa: Targi w poniedziałkI. 
Narejów miasto: Targi w czwartki Jar- 
marki: 20 stycznia, 8 kwietnia. 


Powiat Buczaez. 
Buczacz: Targi w czwartkI. 
JazIowiec: Targi we wtorkI. 
Kolopiee: Targi co drugi wtorek. 
Monastcrzyska: Targi w środy. 
Potok Złoty: Targi w środy. 
Ujście Zielone: Targi w czwartkI. 
Powiat Czortków. 
Czortków: Targi w poniedZiałkI. JarmarkI: 
21 maja, 12 lipca. 28 sierpnIa, 20 grudnia. 


Ul 


l' 


powiat Kopyezyńee. 
Chorostków: Targi w poniedzIałkI. 
Probużna: Targi we wtorkI. 
Kopyezyńee: Targi w środy. 
Powiat Kamionka Str. 
Kamionka Str.: Targi we wtorek. 
Busk: Targi we wtorkI. 
Milatyn Nowy: Targi w czwartkI. 
powiat podhaJee. 
podhajee: TargI w czwartkI. 
Horożanka: Targi w środy. 
Zawałów: Targi we wtorkI. 
powiat Przemyślany. 
Przemyślany: TargI w poniedzialkl. 
Gliniany: TargI w czwartkI. 
powiat Radzieehów. 
Toporów: TargI co drugi czwartek. 
Radziechów: Targi w poniedziałki. 
Witków Nowy: Targi co drugI! środ
. 
stojanów: TargI co drugi wtorek. 
Lopatyn: Targi co drugI! środę. 
powiat Skałat. 
Skałat: Targi we wtorki. 
Grzymałów: Targi w czwartki. 
Podwołoczyska: Targi w czwartkI. 
Powiat Tarnopol. 
Kozłów: Targi w czwartki. 
Tarnopol: TargI w środy. Jarmarki: 2 sty- 
cznia, 14 lutego, 24 czerwca, 26 lipca, 
18 sierpnia, 26 wrzesnia. 
Mikulińee: Targi w poniedZiałkI. 
powiat Trembowla. 
Budzanów: Targi w czwartkI. 
Trembowla: Targi we wtorkI. Jarmarki 
7 I 16 . lipca. 
powiat Zaleszezyki 
Tłuste: TargI w czwartkI. 
Zaleszezyki: Targi we wtorkI. 
powiat Zbaraż. 
Zbaraż: TargI w poniedziałkI. 
powiat Zborów. 
Pomorzany: Targi w środy. 
Zależce: TargI w poniedziałki. 
Zborów: TargI we wtorki. 
Jezierna: Targi w poniedziałkI. 
powiat Zloczów. 
Złoczów: TargI w poniedzialk1. 
Olesko: TargI co drugi wtorek. 
Sokołówka: Targi co drukI! środę. 


. 



 


Woj, Warszawskie, 
Baranów, jann. 6, w poniedziałkI po św. 
Agnieszce. po NIedz. Zapustnej, po NIedz. 
Kwietniowej, po św. MarU Magdalenie, 
po Wniebowzięciu NMP. przed św. Szy- 
monem i Judą. 
Biała, pow. Rawa Mazow., jarm. w piątki 
po św. Wojciechu, po bl. Jakubie Strenie, 
po Padn. Krzyża św.. przed św. Toma- 
szem ap. Co piątek targ. 
Bielawy, pow. Lowlcz, jarm. 5, we wtorki: 
po sw. Józefie, przed św. Filipem, po 
Nawiedzeniu NMP., przed św. Szymonem 
i Judą, przed św. Tomaszem Apostolem. 
Bielsk. pow. Płock, jarmarków 6, w środy: 
po NIedzieli Kwiet., po Wniebowstąp. 
Pailsklem, przed św. Janem Chrz.. po 

sz


ie, po ścIęciu św. Jana, po św. 


. 


.
>>>
. 


Bieżuń, pow. SIerpc. jarm. 6. we wtorki: 
po 3 Królach, po NIedz. Środop., po św. 
Stanisławie, po św. Małgorz.. po Nar. 
NMP., po sw. Mikołaju. 
Błonie. miasto pow., jarmarków 6, we 
wtorki: po OczyszczenIu NMP., po NIedz. 
Kwietnej, po św. Trójcy, po sw. Augu- 
stynIe, po św. Łukaszu, po św. Katarzy- 
nie. 
Bobrowniki. pow. Lipno, jarm. 5, w środy: 
po Oczyszczeniu NMP.. po sw. Wojciechu, 
po Wniebowzięciu NMP., po św. Fran- 
ciszku Seraf., po św. Andrzeju. 
Bodzanow, pow. Płock, jarm. 6, w czwar- 
tki po NawrócenIu św. Pawła, w środy 
po Niedzieli środopust., po sw. Stani- 
sławie, po św. Kosmie I Damajanie, po 
św. Łuko.szu Ewang., po św. Klemensie. 
Bolirn.ów, pow. ŁowIcz, jarmark 6, we 
wtorki: po 3 Królach, po św. Kazimie- 
rzu, po św. UrbanIe, po św. Annie, po 
Nar. NMP., po św. MarcinIe. 
Brześć Kujawski, pow. Włocławek, jar- 
marków 6, we wtorkI: po Nowym Roku, 
po św. Wa
entym, przed św. Stanisła- 
wem biskupem, po św. Józefie Kal., po 
św. Stefanie, po Wszystkich świętych; 
z pozostawIenIem jednego dnia jar- 
marcznego w tygodniu zamIast w pIątek 
także we wtorek. 
Chodecz, pow. Włocławek, jarm, 6, w po- 
niedziałek po Oczyszczeniu NMP.. we 
wtorek po św. Józefie, w ponIedzIałkI 
przed św. Filipem I Jakubem, po św. 
DominIku, po św. Jadwidze I Teresie, 
przed św. Tomaszem Apostołem. 
Chorzele, pow. Przasnysz, jarmarków 6. 
ponledzlalkl: przed Zapustami, po NIe- 
dzIeli Kwlet.. po Bożem CIele, po Nar. 
NMP., po Wszo świętych. po Nlepokal. 
PoczęcIu NMP. 
Chrostkowo, pow. Rypin, Jarmarki w po- 
nledzialkl: przed bł. Andrzejem Bobołą. 
przed bł. Bogumiłem, po bł BronIsła- 
wie, po NMP. Loretańskiej. Co trzecI 
ponIedziałek targ. 
Ciechanowiec, pow. WYSOko MazowIecki, 
jarmł\Fkow 6, w ponledz. po: M. B. 
Gromnicznej, św. Wojciechu. Bożem 
Ciele, św. Wawrzyńcu, św. Mateuszu, 
iw. Andrzeju. 
Ciechanów, miasto pow., jarmarków 6. w 
środy: po św. Weronice, po NIedz. śro- 
dop., po św. StanIsławie, po św. MarII 
Magdalenie, po Nar. NMP., po św. Mar- 
cinie. 
Czernikowo, pow. Lipno, w pierwszą środę 
ka:l:dego miesiąca targ. 
Czersk, jarmarków 6, we wtorkI po 3 Kró- 
lach, przed św. Janem Chrz., po św. 
JakubIe Apostole, po św. Michale, przed 
św. .SzYmDnem I Judą, przed Tomaszem 
Apost. 
Czerwińsk, pow. Płoński, jarm. 6, we wtor- 
ki: po 3 Królach, po św. Wojciechu, po 
św. Małgorzacie, po Nar. NMP., przed św. 
Szymonem I Judą, po św. Marcinie. 
Dobre. pow. Mińsk-MazowIecki, co ponie- 
działek targ. 
Dobrzyń nad Drwęcą, pow. Rypin, jar- 
marków 12, we wtorki: po Nowym Roku, 
po RW. KazImierzu, po NIedzIeli Kwlet., 
po św. StanIsławie, przed św. Janem 
ChJzclc., po NawIedzeniu NMP., po św. 
BartłomIeju, po św. Mateuszu, po ś... 
Jltdwidze, po św. Marcinie, po św. Ka- 
tltrzynle I po św. LeokadII. 
Dobrzyń nad Wisłą, pow. IJpno, jarm. 6, 
w poniedziałkI: po św. Macieju, po Niedz. 
Środop., po Wnlebowst. Pańsk., po św. 
MarII MagdalenIe, po św. Franciszku 
Seraf., po Nlep. Pocz. NMP. 


II- 



 


,. 


Drobin, pow. Plock. jarmarków 6. .. środę 
po Zwiast. NMP., we wtorek po św. 
Stanlslawle. w środy po św. Antonim 
Pad.. po św. MarII Magd., we wtorki 
przed św. Szymonem I Judą, po ś... 
KatarzynIe. 
Dzierzgowo. pow. Przasnyrz, jarmarki.. 
środę: po bł. Andrzeju BobolI, po ZwIa- 
stowaniu NMP., przed bł. Jolantą, po ś... 
Bronisławie. Co środę targ. . 
Fałenica. pow. Warszawa, co czwartek targ. 
Gorobin, pow. Gostynln, jarmarków 6, we 
wtorki: przed Niedzielą Zapustną, przed 
NIedz. Palmową, przed Wnleb. Pańsklem. 
po B. Ciele, po Narodz. NMP., przed św. 
Mikołajem. Ustanowlone:l:e tygodniowe 
Jarmarki, odbywać się będą w czwartkI 
zamiast w piątkI. 
Glinojeck, pow. Ciechanów, Jarmarki .. 
srodę: po Dobrosławie, po św. Anasta- 
zym, przed bł. Szymonem z LIpnicy I po 
św. Jadwidze. - Co srodę targ. 
Gołymin. pow. Ciechanów. JarmarkI.. 
poniedzIałki: po Zw1ast. NMP., po ś". 
Władysławie, po św. Bartłomleju,.pe 
św. SalomeI. Co trzeci poniedziałek ta
 
Gostynin, miasto pow.: Jarmarków 6, w.. 
wtorki: po św. WeronIce, po św. Gertru- 
dzie, po św. Stanisławie, po św. JakubIe, 
po św. Andrzeju, przed św. Tomaszem 
Apostołem. 
Góra Kalwaria, pow. Grójec, JarmarkI 4 
w środy: po 3 Królach, po Wielkiejnocy, 
po Zielonych świątkach. po Bożem Ciele. 
Grodzisk, pow. Błonie, jarmarków 6, w po- 
niedziałek po NiedzIeli Zapustnej, we 
wtorek po św. Wojciechu, w poniedziałkI 
po św. Annie. po św. Marcinie, przed Ś". 
Tomo.szem Apostołem. 
Grójec, miasto pow.: Jarmarków 6, po ś... 
Marku. po św. Annie, przed św. Idzim, 
w czwartki: po sw. Walentym, po św. 
Marku, po św. Annie, przed św. Idzim, 
po św. Jadwidze, przed św. Mikołajem. 
Iłow, pow. Sochaczew, jarm. 6, w czwartkI: 
po św. Walentym. po 40 męczennIkach, 
po św. Bazylim, przed św. Idzim, po św. 
Jadwidze, przed św. 'Tomaszem. 
Jabłonna, pow. Warszawa, odbywają sIę 
targi dla sprzeda:l:y produktów spo:l:y- 
wczych I wyrobów wiejskich, we wtorki 
ka:l:dego tygodnia, a tak:l:e 6 Jarmarków 
w ciągu roku, w czwartki. a mianowicie: 
l. po Oczyszczeniu NMP., 2. po ś". 
Wojciechu, 3. po św. Antonim, 4. p. 
św. Jabuble, 5. po św. Mlchałe, 6. po ś... 
Łukaszu. 
Jadów, pow. Radzymln, jarmarków 6, .. 
poniedziałek po 3 Królach. w poniedzia- 
łek po św. Helenie, w środę po św. Sta- 
nIsławie, w ponledz. po św. Józefie Kat., 
po Narodz. NMP.. po św. Bor. 
Janów, pow. Przasnysz. jarm. 6. w ponie- 
działek po św. Kazimierzu, w środę po 
św. Stanisławie, w poniedziałek przed ś". 
Janem Chrz., po św. Bartlomieju, po 
Podwy:l:sz. Krzy:l:a św., po św. Andrzeju. 
Jeziorna Królew.. pow. Warszawa, co po- 
niedziałek targ. 
Kaluszyn, pow. Mińsk Mazow.. Jarmarków 
6, we wtorki: po 3 Królach, po św. Ma- 
cIeju, po Niedzieli Kwiet., po św. Bar- 
tłomieju, przed św. Szymonem I Judą, 
przed św. Tomaszem Apostołem. 
Karczew, pow. Warszawa, JarmarkóW 6, 
w poniedziałki: po św. Walentym, po 
NIedz. KWlet., po św. Trójcy, po ś". 
Bartłomieju, po Wszyst. Świętych, po 
św. Lucjl. 
Kiernozia, pow. ŁowIcz, jarmarków 6, we 
wtorki: po 3 Królach, po Oczyszczeniu 
NMP., po ZwIast. NMP., po św. Mał- 
gorzacie, po Podwy:l:szenlu Krzy:l:a ś..., 
po NIepokalanem PoczęcIu NMP. 


I
l
>>>
Kikół. pow. Lipno. jarmarków 6. po św. 
Wojciechu. w poniedz. po św. Trójcy, 
po św. Rochu. po św. Mateuszu. po Wszo 
świętych. przed św. Tomaszem Aposto- 
łem. 
Kołbiel, jarmarków 6. w środy: przed św. 
Karolem Wielkim, po św. Wlnc. Ferar- 
jUszU, po św. Trójc
. po św. Michale. 
po św. Marcinie, po NIepokalanem Po- 
częcIu NMP. 
Kowal, pow. Włoclawek. jarmarków 6. 
w środy: po św. Wojciechu. przed św. 
Janem Chrz., po sw. Jakubie. Ap., po 
Nar. NMP.. po św. Urszuli, przed św. 
Mikołajem. 
Krasnosielc, pow. Mińsk-Mazowiecki. jar- 
markI: we wtorkI: przed św. Agnles"ką, 
św. Józefem, po św. StanIsławie, św. 
PIotrze 1 Pawle. przed św. Mateuszem. 
po WszystkIch świętych. Co wtorek 1 so- 
botę targ. 
Krośniewice, pow. Kutno. jarmarków 6. 
w ponledzlalek po OczyszczenIu NMP., 
we wtorkI po św. Józefie, po św. Auto- 
nIm. po św. MIchale. po św. MarcInIe, po 
3-clej nIedzIeli Adwentu. Co czwartek 
targ. 
Kutno, mIasto pow.. jarmarków 6. w czwar- 
tkI: przed św. Walentym, po NIedz. 1'11'0- 
dopust., przed św. FUipem 1 Jakubem. 
na ZIelone śwIątkI. 10 dnI od wtorku. w 
czwartki po św. Franciszku Seraf., I po 
św. EI:l:blecle. 
K':lczborg, Jarmarków 6. we wtorki: po 
sw. Dyonlzym. po św. KlotyIdzie. po św. 
EI:l:blecle, po św. Tekli, przed św. Szy- 
monem 1 JUdą, przed św. Wiktorią. 
Latowicz, pow. Mińsk Mazowiecki jarmar- 
ków 12: na św. Dorotę, na Wniebowstą- 
pienIe PańskIe, na św. Wawrzyńca, na 
św. Franciszka. na św. Katarzynę męcz., 
na św. Malgorzatę. na WIelkI Czwartek 
na św. Rocha. na św. SebastIana 1 Fa
 
blana, na św. Jakuba. na ZIelone śwIąt- 
klIna 3 Króli, oprócz tego odbywa sIę 
jeszcze 14 targów .tosownle do przywUe- 
jów mIasta. 
Leoncin, pow. Sochaczew. Jarmarki w po- 
niedzialkl: po św. Andrzeju Bobol!. po 
św. zom, po M. B. Zielnej. po Ofiaro- 
wanIu NMP. Co drugi ponIedzIałek targ. 
Lipno, mIasto pow.: Jarmarków 6, w po- 
nIedzIałkI: po 3 Królach, po NiedzIeli 
KwIetnej, po WnIebowstąpIenIu panek., 
po NMP. Szkaplerznej. po św. Michale 
po św. Szymonie I Judzle. . 
LUbicz, pow. LIpno, JarmarkI: w środę 
przed bł. Andrzejem Bobolą, po św. 
Jan
e Nep.. po bl. SzymonIe z Llpnlcy. 
po sw. JadwIdze. Co środę 1 sobotę targ. 
Lubień, pow. Włocławek. jarmarków 6, 
w ponledzlalek po 3 Królach, we wtorek 
po NIedz. Przewod., w ponIedzIałki po 
BW. Trójcy, po św. Bartłomieju, po Wszo 
świętych, po św. ŁucJI. 
Lubraniec. pow. Włocławek. jarmarków 6 
w ponledzlalkl po św. Bła:l:eju 1 po Nlcdz: 
Kw., we wtorek po BW. JulII, w ponie- 
dzIałkI po św. Aleksym, po św. Piot
ze 
1 Em1l1anie, po św. LeonardzIe. 
Lowicz, miasto pow., jarmarków 6, w po- 
niedziałkI po NIedz. Staropust., we wto- 
rek po NIedz. Kwlet.. na św. Jana Chrz. 
3-dnlowy. w ponledzlalkl po Wniebo- 
wzięcIu NMP.. na Mateusza 8-dll1owy, 
w poniedziałek po św. Andrzeju. 
Lyszkowice, pow. Łowicz, jarmark! w po- 
niedziałkI przed bł. Andrzejem Bobolą. 
po św. Bonifacym. po M. B. ZIelnej. po 
św. JadwIdze. Co ponIedziałek targ. 


134 


Maków, miasto pow.. JarmarkI w srody: 
po sw. Mac1eju, św. Marku. przed św. Ja- 
nem Chrz.. po św. Bartłomieju. św. 
Łukaszu, przed sw. Tomaszem. Co 
odę 
targ. 
Mińsk Mazowiecki, mIasto pow.. JarmarkI 
2, w poniedzlalkI po NIedzIeli BIałej 
i przed ZielonymI świątkamI. 
Mława, mIasto pow., jarmarków 6. we 
wtorki po św. Mac1eju. przed św.. Filipem 
1 Jakubem. po św. Trójcy, po św. Pio- 
trze 1 Pawle, po św. Michale. przed św. 
MIkolajem. 
Mogielnica, pow. Grójec. Jarmarków 6. 
we wtorkI po 3 Królach, po NIedz. Kw!et., 
po Zielonych śwIątkach, po Wnlebow. 
NMP., po św. FrancIszku Seraf., po św. 
ElżbiecIe. 
Mrozy, pow. Mlńsk-Mazow., co wtorek 
targ. 
Mszczonow, pow. Blonle, jarmarków 6, 
w poniedziałki: po NawrócenIu św. Pa- 
wła, po św. Marku. przed św. Janem 
Chrzc.. po Św. Bartłomieju, po św. MI- 
chale. po NIepokalanem Poczęciu NMP. 
Nadarzyn, pow. Blonle, jarmarków 6. w 
ponIedziałkI: po 3 Królach, po NI"dz. 
Środopost.. po św. AnnIe, po Podwy:l:- 
szenlu Krzy:l:a św., po św. Leonardzie. 
po św. ŁucjI. 
Nasielsk, powIat Pułtusk. Jarmarków 6, 
we wtorkI po NIedz. środop06t., po sw. 
Wojc1echu. po św. Jakóble, po św. MI- 
chale, po WSZystkich śwIętych. po Nlep. 
Poczęciu NMP. 
Nieszawa, miasto pow., jarmarków 6, we 
wtorkI: po św. FabianIe 1 SebastianIe, 
po św. Józefie. przed św. Janem. po św. 
BartłomIeju, po św. MIchale. po św. 
Marcinie. 
Nowe Miasto, pow. Płońsk, Jarmarków 6. 
w ponIedzIałek po NIedz. Wstęp.. w C2W. 
przed NIedz. KwIetnIową, w srodę przed 
WnIebowstąpIeniem Pańsklem. w czwar- 
tek po św. Rochu. w poniedzIałek po 
Nar. NMP.. w czwartek po św. JadwIdze. 
Nowe miasto nad PUlcą, pow. Rawa Ma- 
zowiecka, jarmarkI w czwartkI po M. B. 
GromnIcznej, po św. Kazimierzu, po św. 
MałgorzacIe, przed św. Wawrzyńcem, po 
św. Tekli. przed św. Marcinem. Co cEwar- 
tkI targ. 
Nowy-Dwór, jarmarków 6. w środy: po 
NawrócenIu św. Pawła, po św. Józefie. 
po św. Serwacym, po św. Henryku, po 
św. NIkodemie, po św. Marc1nle. 
Okuniew, pow. Warszawa, podczas lata, 
od l kwIetnIa do l pa:l:dzlernlka, targi 
w czwartkI ka:l:dego tygodnIa; w pozo- 
stałych zaś miesIącach roku. w czwartkI 
co 2-gl tydzień, po l 1 15 ka:l:dego mIe- 
sIąca, a oprócz tego jarmarków 6. w po- 
nledzlalek po NIedz. Przewodn., we wto- 
rkI przed Nowym Raklem, przed śwI
tem 
Bo:l:ego CIała. przed św. Rochem. pl'2ed 
św. MIchałem. po św. Mlkolaju. 
Osięciny, pow. Nleszawa, jarmarków 6. 
w środę po 3 Królach. w pIerwsze wtorki 
kwietnia I czerwca. w pIerwszy ponIe- 
dzialek lipca, w trzeci ponIedziałek wrze- 
śnia I pażdzlernlka. 
Osmoli n, jarmm-ków 6. we wtorki: po św. 
Agnieszce, po BW. KazImIerzu. po sw. 
Jakubie Apost., po św. Stanisławie. po 
św. Kundydze czyli po dniu 3 paźdz., 
po św. MarcinIe. 
Otwock, pow. Warszawa. cO czwartek targ. 
O:l:arów, pow. Warszawa. co środę tar
. 
Piaseczno, pow. Warszawa, jarmarków 6, 
w poniedzIałki: po NIedz. Starozap., po 
NIedz. Kwlet.. po św. JakubIe, po św. 
Michale. po Wszystkich śwIętych. po- 
św. ŁucjI. 


. 


.. 


.. 


..-
>>>
.. 


Piotrków, pow. Nleszawa, jarmarków 6. 
w pomedzlalek po 3 Królach. w pierwszą 
niedz. postu, w piątek przed NIedz. Kw., 
w poniedziałki po Wnlebowst. Pańsk., 
po św. Jakubie. po Wszystkich świętych. 
Płock, miasto pow.. JarmarkI 2, we wtorki: 
przed sw. Janem Chrzcicielem I po św. 
Michale. Co wtorek I piątek targ. 
Płońsk, miasto pow.. jarmarków 6. we 
wtorki: po NIedz. Kwiet.. po Zielonych 
świątkach, po św. Piotrze I Pawle, po 
św. Bartłomieju. po Wszystkich ŚWlęt., 
po NIepokalanem Poczęciu NMP. 
Popowo Kościelne, pow. Pułtusk. l-szy 
czwartek każdego miesiąca targ. 
Pruszków, pow. Warszawa, co czwartek 
targ. 
Przasnysz, mIasto pow. jarmarków 6, w 
środy: po Oczyszczeniu NMP., po Niedz. 
Kwlet., po Wnlebowst. Pańsklem. po 
św. Katarzynie. 
Przedecz, pow. Wlocławek. jarmarków 6, 
we wtorki: po sw. Walentym. po NIedz. 
Kwlet., po św. Antonim, przed św. Wa- 
wrzyńcem, po sw. Lukaszu, przed św. 
MIkolajem. 
Pułtusk, miasto pow., jarmarków 6, we 
wtorki: po 3 Królach, po św. Józefie, po 
ZIelonych świątkach, po Narodzeniu 
NMP., po św. Jadwidze. po św. EI
blecle. 
Puszem Marjański, pow. Skierniewice, l 
I 3 poniedziałek targ. 
Raciąż, pow. Slerpc. jarmarków 6. we 
wtorkI: po św. Agnieszce. po NIedz. Kw., 
po ZIelonych świątkach, po Wniebo- 
wzIęciu NMP... po św. Michale, po św. 
Andrzeju. 
Radzanów, pow. Mława, jarmarków 6. we 
wtorki: po Zwlast. NMP., po św. Woj- 
cIechu, po Wniebowst. PańsItlem. po św. 
Antonim, po sw. Jakubie. po ścięciu św. 
Jana. 
Radziejów, pow. NlesZRwa. jarmarków 6. 
we wtorki: po 3 Królach, po NiedzIeli 
KWlet., po św. Trójcy, po WniebowzIę- 
ciu NMP., po św. Jadwidze, po Nlepokal. 
Poczęciu NMP. 
Radzymin, miasto pow., jarmarków 6, we 
wtorki: po św. Dorocie, po św. JoachI- 
mie, po św. Juwencjuszu, po Wniebo- 
wzięciu NMP., po św. Remlgjuszu, po 
Nlepokał. Poczęciu NMP. 
Kawa Mazowiecka, miasto pow., Jarmarki: 
we wtorek przed św. Maciejem, po św. 
StanIslawie. przed bl. Czesławem Odro- 
wą:!;em, po M. B. Siewnej, po św. Bar- 
barze, co wtorek targ. 
Raciążek, pow. Maków, Jarmarki w po- 
nledzlalkl: po św. Trójcy. po NMP. 
SzkapI.. po Nar. NBP.. po Wsz. śwIętych. 
RlY'pin, mIasto pow.. jarmarków 6. we 
wtorki: po św. Macieju, po św. WojcIe- 
chu, po św. Piotrze I Pawle, po św. 
Ignacym. po św. Michale, po WszystkIch 
Świętych. 
Serock, pow. Pułtusk, Jarmarki 4. w l wto- 
rek po św. Mateuszu, w środy: po 3 
Królach, po św. Kazimierzu, po św. Pio- 
trze I Pawle. 
Sierpc, mIasto pow.. jarmarków 6. w śro- 
dy: po Oczyszczeniu NMP., po św. Grze- 
gorzu, po św. Marku" po św. WIcie, po 
Wszystkich świętych, po św. Lucjl. 
Skempe, p. Lipno Jarmarków 6, w czwar- 
tek po św. Macieju, w środę po św. Sta- 
nisławie, w czwartek po św. Małgorza- 
cIe, po Narodz. NMP., po św. Franci- 
szku, po św. Marcinie. 
Sienlca, Jarmarków 6, w ponledzlalek po 
3 Królach, po Nletlz. Kwlet.. we wtorek 
po św. Stanisławie. w ponledzlaikl po 
Narodzeniu NMP., po św. Jadwidze, po 
Wazystklch Świętych. 


.. 



 


Skierniewice, miasto pow.. jarmaków 6, 
w czwartki po 3 Królach, I po NIedz. 
środop.. w rodę przed św. Filipem I Ja- 
kubem, w czwartek po św. Jakubie A- 
postole, po sw. Franciszku Seraf. po św. 
EI
blecle. . 
Skrwilno, pow. Rypin. JarmarkI w czwart- 
ki: po 3 Królach. po bl. Wincentym Ka- 
dłubku. po M. B. śnldnej, przed św. 
Stanlslawem Kostką. Co czwartek targ. 
Służew, pow. Nleszawa. jarmarków 6, Y'e 
wtorki: po Oczyszczeniu NMP., po sw. 
Józefie, po Zielonych świątkach. po św. 
Annie, przed św. Szymonem I Judą, po 
św. LucjL 
Sobota, pow. Lo\\'lcz, jarmarków 6. we 
wtorek po 3 Królach, w W. Czwurtek, 
w czwartek po Zlel. świątkach, po św. 
WIcie, po św. Bartłomieju, po Wszyst- 
kich świętych. 
Sochaczew, miasto pow.. jarmarków 6, 
we wtorkI po św. Prysce czyU po dnIu 
18 stycznia. po NIedz. Kwlet., po św. 
Wojciechu. po Zielonych św.., po św. 
MarII Magdalenie. po św. UrszuU. 
Sochocin, pow. Plońsk. jarmarków 6, w 
środy po św. Bła
eju, po św. Stanl,,}a- 
wie, przed sw. Janem Chrzcic., w czwart- 
ki po św. Dominiku, po Podw. Krzyża 
św., po św. Klemensie. 
Stanisławów, pow. Mińsk Mazowiecki, jar- 
marków 6, we wtorki: po 3 Królach, po 
NIedz. środop., po św. Piotrze I Pawle. 
po św. Mateuszu, po Św. Marcinie, po 
św. Lucjl. 
Strzegowo, pow. Mława. Jarmarki w po- 
niedzIałkI: po św. MarII Kleofasowej. po 
Bł. Boguminie, po św. Zuzannie. przed 
Św. Józefem. Co ponIedziałek targ. 
Szreńsk, pow. Mława. jarmarków 6 w 
czwartki: po 3 Królach, po Niedz. Kw., 
w środy: przed św. Janem Chrzcic., ,po 
św. Jakubie, przed św. Idzim, po sw. 
Jadwidze. 
Tarczyn, pow. Grójec. jarmarków 6, w 
środy, po św. Kazimierzu, po NlłOdz. 
Przewod., po św. Bogumile, po sw. Ma- 
teuszu, przed św. Szymonem I Judą, 
przed św. Tomaszem Apostołem. 
Tłuszcz, pow. Radzymin, JarmarkI we 
wtorki po św. Andrzeju BoboU, po św. 
Anastazym, po bł. Jolancie, przed św. 
Bronisławą, po św. Jadwidze. Co wto- 
rek targ. 
Warka, pow. Grójec. jarmarków 6. w śro- 
dy: po Oczyszczeniu NMP., po NIedz. 
Środ., po św. Stanisławie, po św. Tekli, 
po św. Leonardzie. po NIepokalanem 
PoczęcIu NMP. 
Warszawa, Jarmarki 2, w maju w 2-gI 
poniedziałek po św. Filipie I Jakubie, w 
listopadzie. w ponledzlalek po Wszyst. 
śwIętych. Ka
dy trwa trzy tygodnIe: 
pierwszy tydzień wstępny. drugi właścI- 
wy targowy, a trzecI tydzień wyplat się 
zowie. - Prócz tego Jarmark na włOłnę 
od dn 15 czerwca, trwający przez dni 3. 
Kontrakty na św. Jana Chrzclc. -- Jar- 
mark chmielny od 25 ,,'rzE'śnla 10 dni 
trwający. 
Wiskiti, pow. Błonie, jarmarków 6. we 
wtorki: po św. JózeCle. po sw. Stanisła- 
wie. po Bo
ym Ciele. po Wnlebowstąp. 
NMP.. po św. Kosmie I DamianIe, po 
Wszystko świętych. 
Włocławek, miasto pow., jarmarków 6. w 
czwartki po 3 Królach I po św. JanIe 
Bo
_, we wtorek po św. StanIsławie. w 
czwartki po św. Dominice, przed Nar. 
NMP.. po św. Leonardzie. 
Wolmin, p. Radzymln, Jarmarki w czwar- 
tek przed sw. Janem Złotoustym. po św. 
KlemensIe, po św. PaschaUnie. po św. 
SzymonIe z LIpnicy. po św. Eustach)'m, 
po sw. GertrudzIe. Co czwartek targ. 


135
>>>
Wyszków, pow. Pultusk, jarmarków 6. we 
wtorki: po św. ApolonII, po św. Grze- 
gorzu. po św. Antonim. po PrzemIenIe- 
niu Pańsklem. po św. Justynie, po św. 
ŁucjI. 
Wyszogród, pow. Płock. Jarmarków 6 we 
wtorki: po św. Józefie. po WnlebowstllP. 
Pańskiem, po Bo
ym Ciele, po św. Jaku- 
bie, po św. Michale, po św. Lucjl. 
Zakroczyn. pow. Warszawa. Jarmarków 6, 
we wtorkI: po św. Pawle pustelniku. po 
św. Katarzynie Sen.. po św. Marku I 
Marcelim, po św. Kunegundzie, po Na- 
rodzeniu NMP., po św. MarcinIe. 
Zawidz, pow. Slerpc, Jarmarki: w 1 po- 
nIedziałek k
dego miesiąca. 
Zduny, pow. Łowicz, JarmarkI w piątek: 
po św. Wincentym Kadłubku, przed św. 
Stanisławem, po św. EI
bIecle. Co 1 plll- 
tek targ. 
Zieluń, pow. Mława, JarmarkI we wtorek: 
przed bł. Andrzejem BoboIII, po św. Zo- 
111, przed św. Ładysławem, przed św. Sa- 
lomell. Co czwartek targ. 
2uromin. pow. Slerpc, Jarmarków 6, w po- 
niedziałki: po 3 Królach, po św. PiotrZe 
I Pawle, po Nar. NMP., po WszystkIch 
świętych. 
2ychylin. pow. Kutno, Jarmarków 6, w po_ 
niedziałki: po 3 Królach. po św. Grzego- 
rzu. we wtorek po św. Wojciechu, w 
poniedziałki po św. Piotrze I Pawle, po 
św. Mateuszu. przed św. Szymonem 
I Judą. 
2yrardów. pow. Blonle, Jarmarki w pierw- 
sze śrOdy: w lutym. kwietniu. czerwcu. 
sierpniu, patdzlernlku I grudnIu. Co 
środę I sobotę targ. 


Woj. Wileńskie. 


Brasław, miasto pow. Jarmarki w naj- 
bllżsZII środę po 2-glm lutym, 23 kwiet- 
nia I 2 paźdzIernika. Targi w środy I 
pllltkl ka
dego tygodnia. 
Budsław, pow. Wilejka. Co poniedziałek 
targ. 
Daugieliszki, pow. Śwlęclany. Targi w po- 
niedziałki kaMego tygodnia. 
DOłhinów, pow. Wilejka. Co czwartek targ. 
Druja, pow. braslawskI. Co wtorek I pIII- 
tek targ. 
Dmjsk, pow. Brasław. Jarmarki: 7 stycz- 
nia. 9 maja I 12 sierpnia. Co wtorek 
targ. 
Dryświaty, pow. braaławskl: Targi we 
czwartki kaMego tygodnia. Jarmarki w 
l-szy czwartek po 1 (Nowym Roku), 
2 św. Kazimierzu. 1 maja, 11 I 12 lipca. 
w l-szy czwartek po 1 październIku 
oraz ostatnI czwartek listopada. 
DUkszty, pow. śwlęclany. Targi we środy 
ka
dego tygodnia. 
Duniłowicze, pow. postawskI. Targi we 
wtorki k
dego tygodnIa. 
Dziewieniszki, pow. Oszmlana. Jarmarki: 
23 kwietnia, 9 września I l-go paździer- 
nika. TargI we czwartki ka
dego tygo- 
dnIa. 
Dzisna, miasto pow. Co wtorek I piątek 
targ. Jarmarki: pllltkl przed Bo:zym 
Narodzeniem, Wielkiejnocy wg. nowego I 
starego stylu. 
Głębokie, pow. D.zlsna. Co ponIedziałek, 
czwartek I pilItek targ. JarmarkI we 
czwartki przed św. Bo
ego Narodzenia, 
t. zw. "Kraśnik". 
Gródek, pow. mołodecki. Co wtorek targ. 
JarmarkI w l-szy wtorek po niedzieli 
PrzeWodniej wg. starego stylu. . 
UoducisZkl, pow. śwlęclany. Targi we 
czwartki ka
dego tygodnia. 


13*1 


Holszany, pow. Oszmlana. Jarmarki 23 
marca, ostatnI poniedziałek po WIel- 
kiejnocy, 23 kwIetnia, 13 I 24 czerwca, 
16 sierpnIa, 8 września I 9 grudnia. 
Targi w poniedziałkI ka
dego tygodnIa. 
Hołubicze, pow. dzlśnleńskl. Targi we 
wtorki ka
dego tygodnia. 
Hruzdowo, pow. postawskI. TargI W" Bro- 
dy każdego tygodnia. 
Ignalino, pow. śwlęclany. Targi we czwart- 
ki ka
dego tygodnia. 
IIja, pow. Wilejka. Co środę targ. Jarmar- 
ki: 19 stycznia I 2 sierpnia. 
Jaazuny, pow. wileńsko-trockI: TargI 20-go 
ka
dego miesiąca. 
Jody, pow. braslawskl. Co wtorck targ. 
Kiemieliszki, pow. śwlęclany. Targi we 
środy ka
dego tygodnia. 
Kobylniki, pow. postawskI. Jarmarki: ł 
stycznia, 5 lutego, 4 marca, 24 marca. 
11 czerwca, 22 lipca, 16 sIerpnIa, 29 wrze- 
śnia I lO-go listopada. TargI we wtorkI 
kaMego tygodnia. 
Komaje, pow. śWlęclany. Targi we Brody 
ka
dego tygodnia. JarmarkI: 3 lutego, 
20 marca, 24 kwIetnia. 30 czerwca. 2 
października, 2 listopada oraz w trzecI 
dzień Zielonych śwlllt. 
Koziany, pow. braslawskl. Targi we środy 
ka
dego tygodnia. 
Krzywicze, pow. Wilejka. Co ślodę tergl. 
Kurzeniec. pow. Wilejka. Jarmarki: Drugi 
wtorek po Wielkiejnocy, pierwszy wto- 
rek po Bo
ym Narodzeniu, ostatni wto- 
rek przed Wielkim Postem, oraz 6 sierp- 
nia. 8 września I 9 grudnia. 
Landwarów, pow. wileńsko - trockI. Ka
- 
dego tygodnia co pon,edzlałek targ. 
Lebiedziewo, pow. mołodeckl. Jarmarki 
zaś pierwszy poniedziałek po Nowym 
Roku oraz w dniach 29 lutego, 15 lli&ja. 
29 lipca, 7 października I 8 grudnIa. Co 
poniedziałek targ. 
Lużki. pow. dzlsleńskl. TargI we wtorki 
każdego tygodnia. 
Lyntupy, pow. śwlęciany. JarmarkI 1 ma- 
ja, w trzeci dzień po Wielkiej Nocy I w 
dzień Zielonych śwlllt. - Targi we 
czwartki ka
dego tygodnIa. 
Mejszagola, pow. wileńsko-trockI. Katde- 
go tygodnia co ponIedziałek targ. 
Miadzioł, pow. postawskI Jarmarki: 111 
stycznia, 15 lutego, 15 maja, 6 lipca, 14 
sierpnia, 14 I 29 paźdzIernika, 11 I1sto- 
pada. 21 grudnIa. Targi we czwartki 
każdego tygodnia. 
Miory, pow. brasławskI. Targi w ponie- 
działek kaMego tygodnIa I we czwartek 
ka
dego tygodnia. Jarmarki: w najbll
- 
sZli środę, czwartek I pilItek po 6 stycz- 
nia. (Trzech Króli) 27 czerwca (św. Ja- 
na) 1111stopada (Wszystkich śwIętych). 
Mielegiany, pow. śwlęclany. Targi w po- 
niedziałkI ka
dego tygodnIa. 
MichalIszki, pow. wileńsko-trockI. - Jar- 
mark 29 wrześnIa, targi 14 I 28 katdego 
miesIlIca. 
Niemenczyn, pow. wlleńsko-trocki. Targi 
we czwartek ka
dego tygodnia. 
Nowa Wilejka, pow. wileńsko-trockI. 'Iar- 
gl we wtorek I piątek ka
dego tygudnla. 
Nowo-Świeciany, pow. śwlęclany. Jarmar- 
ki 2 lut. 19 marca, 29 czerwca, 13 paOldJI. 
Targi we wtorki I pllltkI ka
dego tygo- 
dnIa. 
Nowe Troki, mIasto pow. Targi we czwar- 
tek ka
dego tygodnia I w pierwszy po- 
nledzlalek ka
dego mIesiąca. JarmarkI 
6 stycznia, 19 marca, 13 czerwca, 21 
października. 
Nowy Pohost, pow. brasławakl. TargI we 
czwartki ka
dego tygodnIa. 


.,. 


.. 


...
>>>
- 


fIł- 


Olkieniki, pow. wlleńsko-trockl. Targi we 
wtorki każdego tygodnia. 
Olkowicze, pow. Wilejka. Targi w ponie- 
działkI. 
Opsa, pow. brasławskI. Targi w ponIe- 
działki. JarmarkI 24 I :5 czerwca I w po- 
niedziałki I wtorki ostatniego tygodnia 
Adwentu. 
Orany, pow. wileńsko-trocki. Targi we 
wtorkI każdego tygodnia. 
Ostrowiec, pow. wUeńsko-trockl. TarlZl w 
poniedziałek każdego tygodnia. 
Oszmiana, mIasto pow. Jarmarki: 23 
kwietnia I każdego następnego dnia po 
następujących świętach: WnlebowRtą- 
pienIe. Wniebowzięcie Najśw. MarII Pan- 
ny, Bożego CIała. oraz 15 sIerpnia, 29 
I 30 wrzesnla. TargI we .czwartki każ- 
dego tygodnia. 
Plissa, pow. dzlśnleńskl. Targi we !irody 
każdego tygodnia. 
Pod brodzIe, pow. Śwlęclany. Targi w po- 
niedziałki każdego tygodnia. Jarmarki: 
w pierwszy czwartek każdego mit'sląca. 
w poniedziałek po nledzlel1 palmowej. we 
wtorki po nledzlel1 różańcowej. 
Postawy. mIasto pow. Targi w poniedział- 
ki każdego tygOdnia. 
Prozoroki, pow. dzlsleńskl. Targi w J;onle- 
dzlalki każdego tygodnia. 
Rudzi
zkl, pow. wUeńsko-trockl. Targi 
we srody każdego tygodnia. 
Słobodka, pow. brasławskI. Targi w po- 
niedziałki każdego tygodnIa. 
Smorgonie pow. Oszmlana. Jarmarki: 26 
lutego, 
 maja, 29 czerwca, 
 slerpJ.la, 
10 wrzesnla, I pażdzlernlka. w k..zdą 
srodę przed Bożem Narodzeniem, oraz 
24 grudnia. 
świr, pow. Śwlęc1any. Jarmarki: 20 kwlet., 
2 I 30 czerwca, 12 pażdz., 2 listopada I 
7 grudnia. Targi we czwartk: kazdego 
tygodnia. 
SWięciany, miasto pow. Jarmlrkl: od l-go 
do 5-go stycznia I od l-go do 7-go wrze- 
snla. Targi we wtorki I pilłtkl kaMego 
tygodnia. 
Szarko.wszczyzna. pow. dzlslCńskl. Tolrgl 
we _ srody każdego tygodnia. 
Szeml!'towszczyzna, pow. Święclany. Ta.rgl 
we srody każdego tygOdnia. 
Szurnsk, pow. wUeńsko-trockl. Targi W 
każdą środę. 
Taboryszki, pow. wileńsko-trocki. Targi 
25-BO każdego mIesiąca. 
Turgiele, pow. wUeńsko-trockl. 
8 maja. targi lO-go każdego 
Turmint, pow. brasławskI. Targi 
ki każdego tygodnia. 
Widze. pow. Braslaw. Jann.: \lo" pl
rwszy 
wtorek po 6 stycznia (Trzech &1'011), 
dnIu Bożego CIała po 16 lipcu (N.P. 
Marl1 SZkaplerznej) po dniu Matki Bo- 
skiej Różańcowej. po Przewodniej Nie- 
dzieli I we środę w połowie Wle!:tlego 
Postu (Środopust.). Targi we wtorki 
każdego tygodnia. 
Wielkie SolecznIki, pow. wUeńsko-trockl. 
Targi l-go każdego mIesiąca. 
Wilejka, miasto pow. - Targi we czwart- 
ki każdego tygodnia. 
Wilno, mIasto pow. Jarmarki: l. Plac Łu- 
klskl 4 marca. na sw. KazimIerza. 2, ul. 
Ponarska 54. 4 marca przez dni ł.Uka. 
3. przy kOSclele sw. Piotra 29 czrwca. 
4. przy kosciele św. Jerzego 23 kwietnIa. 
5. przy kosciele św. Jana 24 czen,ica. 
Targi we wtorki 1 piątkI. 
Wojstom, pow. WUejka. Targi w I,onle- 
dzlalkl każdego tygodnia. 
Wołkołata, pow. postawski. Targi we środę 
każdego tygodnia. 


JarmarkI 
miesiąca. 
We wtor- 


.. 


... 


Worniany. pow. wlleńsko-uockl. TarlII we 
czwartki każdego tygOdnia. 
2uprany, pow. Oszmlana. Jarmarki: 3. 
czerwca, 25 lipca. 2 listopada. 


Woj. Wołyńskie. 


Aleksandria, pow. rówiE'ńskl. T..rg l-go 
I 15-go każdego mIesiąca. 
Beresteczko, pow. horochowskl. Co czwar- 
tek targ. 
Berezno, pow. kostopolskl. Jr.rmarkl: 111 
stycznia, 22 czerwca, 12 lipca, 22 wrze- 
śnia. Targi w każdą srodę. 
Bereżce, pow. Krzemieniec. Targ w każdy 
ponledlzałek. 
Białozórka. gm. Blałozórka, pow. Krzemie- 
niec. Co ponledzlalek targ. 
Boremel. gm. Boremel. pow. Dubno. S I 
20 każdego miesiąca targ. 
Bucyń, pow. KoweI. Targi 13 I 28 każdego 
miesiąca. 
Czartorysk, pow. łuckl. Targi l I 5 po- 
niedz. każdego miesiąca. 
Derażne. pow. kostopolskl. Targi w każdy 
czwartek. 
Dubno. miasto pow. Co ponledz. targ. 
HołobY, pow. KoweI. TargI w każdy wto- 
rek. 
Horochów. miasto pow. Co c7-wartek targ. 
Hoszcza. gm. Hoszcza, pow. Równe. Targ 
w każdą środę. 
Jeziorany, gm. Warkowicze. pow. Duhno. 
Targi drugI czwarty wtorek kazdego 
miesiąca. 
Katerburg, pow. krzemIenieckI. Targ w 
każdy czwartek. 
Kiwerce, pow. łuckl. Targi każdy wtorek. 
Klewań, pow. rówieńskl. Co czwartek targ. 
Kniahinim, pow. dubieńskl. Targ w 
każdy wtorek. 
Kołodno. pow. krzemIenIecki. Targ w każdy 
wtorek. 
Kołki, pow. łuckl. Targ każdy wtor
k. 
Korzec. pow. Równe. .Jarmarki w dniu 
popielca. 9 marca, 9 maja. 24 czerwca. 
20 lipca, 15 sierpnia, 6 pażctzlernlka I 
15 każdego miesiąca targ. 
Kostopol, miasto pow. TargI w każdy wto- 
rek. 
Kowel. miasto pow. Co czwartek targ. (W 
razie święta dnia następnego.). 
Kozin, pow. dubleńskl. Targi w każd.. 
środę. 
Krymno. pow. Kowel. Targi co drugi v.to- 
rek. 
Krzemieniec. miasto pow. Targ w kaMy 
wtorek. 
Kupiczów, pow. kowelskl. TargI w każm. 
środę. 
Lubomi, miasto pow. Co ponled1Jałek 
targ. 
Ludwipol, pow. kostopoIski. 7 I 21 każde- 
go miesiąca targ. 
Łanowce, pow. KrzemienIec. Targ w Jtai- 
dą środę. 
Łokacze, pow. horochowskl. Targi w l-u- 
dą srodę. 
Łuck, miasto pow. Co czwartek tarli". (w 
razie święta dnIa następnego). 
Maciejów, pow. KoweI. Co środę targ. 
Maniewicze, pow. Kowel. Targ co ,IJUKI 
wtorek mIesiąca. 
Miedwie:te, pow. łuckl. Targi 2 I ł ponie- 
działek każdego mIesiąca. 
Międzyrzec, pow. Równe. 10 I 25 k&li:dege 
miesiąca targ. Jarmarki 10 marC3. 29 
maja, 11 lipca. 27 września I 22 grudnIa. 
Mielnica, pow. kowelskl. Targi w bM4 
środę. 
Młynów, pow. dubleńskl. JarmarkI Ił 1 28 
każdego mIesiąca. 
Murawica, pow. dubleńskl. Jarmarki 7 I 
21 każdego mIesiąca. 


1
7
>>>
Mielce, pow. kowelskl.. Targi ka
d('"o 5 
dnIa miesiąca, 22 czerwca, 25 lipe:!. 19 
sierpnia I 19 grudnia. 
Niesuchoiże. pow. kowelskl. Targ' w ka
- 
dy poniedziałek. 
Nieświcz. pow. łucki. Targ w ka:i:dy ponIe- 
dzlalek. 
Mizocz, pow. zdołbunowskl. Targi l I 15 
ka
dego miesiąca, oraz 2 h;.t.. 11 marca, 
23 kwietnia. 6 8ierpnla. 11 września. 28 
pazdzlernlka. 25 listopada I 9 grudnIa 
według starego stylu. 
Olyka, przedm. Zaworocie. pow. łucki. 
Targ w ka
dą środę. 
Ostróg, pow. zdoIbunowskI. Co czwartek 
targ. 
Ostrożec, pow. dubleńskl. Targi we wto- 
rek ka
dego tygodnia. 
OŻdziutycze. pow. chorochowskl. Talgl w 
ka
dy piątek. 
Poczajów. pow. krzemienieckI. Tmg w ka
- 
dy czwartek. 
Poryck, pow. Włodzimierz. Co wtorek targ. 
Powursk, pow. kowelskl. Targi 13 I 27 
k
dego miesIąca. 
Radziwiłłów. pow. dubleńskl. Targi małe 
w ka:i:dy wtorek. 
Ratno, pow. kowelskl. Jarmarki (J i 21 
ka
dego miesiąca. 
Rożyszcze. pow. łuckl. Targ w hu
dy po- 
niedziałek. 


Równe. m.ssto pow. Targi w każdy pOIlie- 
dzialek. 
Sienkiewiczowka, pow. luckl. Targ w kM- 
dą "rodę. 
Stepań. pow. k08tOpolskl. Targi w ;..,)żdą. 
"£odę. 
Szumsk, pow. kr?emlenleckl. Ta..gl w ka
- 
dy poniedziałek. 
Szaek, pow. lubomeIski. Targ co drugA 
środę. 
Torczyn, pow. Łuck. Co wtorek targ. 
Tuczyn. pow. Równe. Jarmarki 5 I 20 każ- 
dego miesiąca. 
Turzysk. pow. kowelskl. Targi w Każdy 
poniedziałek. 
Uścilug, pow. Wlodzlmlerz. Co środę targ. 
Jarmarki 11 I 12 marca, oraz 14 I 15 paź- 
dziernika kiW:dego roku. 
Warkowicze. pow. Dubno. Targi w czwar- 
tek każdego tygodnia. 
Wiśniowiec, pow. krzemhmleckl. Talr: w 
kaźdy poniedziałek. 
Włodzimierz. miasto pow. Tbrgi w katd}o" 
poniedziałek I czwartek. 
Wyszogródek, pow. krzemienieckI. Targ 
w ka
dy czwartek. 
Zdolbunów, miasto pow. Co środa tnrg. 
Zofjówka, pow. łuckl. Targ w ka
dy wto- 
rek. 
W razIe świąt przypadających w te dni 
- targi przenoszą się na dzień następny. 


4ł- 


. 


"A V E 


M A R I A" 


Krótkie rozważania różańcowe na 31 dni 
Dawało się bardzo odczuwać brak popularnie 
i przystępnie opracowanych rozważań różańco- 
wych. dla ogółu wiernych, na każdy dzień miesiqca. 
Brak ten usunqł Instytut Różańcowy. wydajqc 
ksiqżeczkę p, ł. ,.A ve Maria" (Krótkie rozważania 
różańcowe na 31 dni). Str. 120. 
Ksiqżeczka nadaje się zarówno do czylań paździer- 
nikowych. podczas nabożeństw Różańcowych 
w kośdele. ja
 i do prywalnego UŻYlku pobożnych 
osób przez cały rok. 
Zamawiać w Instytucie Różańcowym w Toruniu. Cena l zł. 
Przy większych zamówieniach 10 - 20 % rabatu - ksiqgkami 


... 


... 


Odznaki organizacyjne Ż. R. 


Inslylul Różańcowy posiada na składzie odznaki organizacyjne tżelony) - dła 
członków :l:ywego Różańca. klóre przesyła zainteresowanym. na zamówienie; 
Odznaki dla członków 2 R. oksyd. srebro zł. 0.30 
Odznaki dla zelalorów 2. R. zł. 0.50 
Odznaki dla nadzelalorów. 
członków zarzqdu Stow. Z. R. - emal. złocona zł. 2.00 


t3R 


-
>>>
4ł- 


p 


... 


ł...- 


a3 

ł3&




&




&



ł3&



ł3&



ł3&

 ffi 
00.....- ---- ---- --- --.....- --.....- --00 
I ORZ EJ niK I ELEKTRYCZnE I 

 mł 

 produkuje i dostarcza 
 
łoi łoi 
do wszystkich celów 

 
 

 doskonałej jakości 
 
im im 
lO! -r I. I /2 I D l I I lO! 

 rtl.u.,.¥Rtl. '::f.,.ztZjnLRów Co. tZRt.,.¥czn¥cn 
 
im "GRO ' DEK " im 
mł mł 
im Spółka Akcyjna li 
JJ I,ł 
· jp Toruń, Fosa Staromiejska l. jp 
mł mł 
im Oddział w Warszawie, Marszałkowska 150 i 

 O d d z i a ł w G d y n i, Droga Okrężna 58 mł 
im im 
mł lIG R 6 D E K" I 
im posiada specjalne biuro artystycznego oświetlenia i ogrze- li 
mł wania kościoł6w. kt6re wykonuje. wedłuu projekt6w dy- 
 ł 
f I rektora inż. Hoffmanna całe instalacie oświetlenia elek- f I 
trycznego kościoł6w. n a n a j n o w s z y c h zasadach 

 estetyki, sztuki i ściśle w zgodzie z przepisami liturgiki. 
 
iOj wykonuje kompletne instalacje ogrze'Vlo ania elektrycznego iOj 
lO! elektrycznych n a p ę d 6 w d m u c h a w do orgn6w lO! 
M i napęd6w dzwon6w. M 
im CENNIKI. PROJEKTY. PORADY NA ŻĄDANIE BEZPŁATNIE Im 
co 00 
CD &




&



ł3&



B&



B&



B&

&

 CD 
ex: ____ ____ ____ __....._ ____ -_ __cx 


13
>>>
I 


Sp. Akc. Fabryk Metalowych pod Firmq 


NORBLIN, B
 BUCH i T. WERNER 


w WARSZA WIE i GŁOWNIE koło ŁOWICZA 
Zarzqd: Warszawa :!elazna 51. Tel, 618-80 i 569-90 
PO[tlCtl. nOUlOCZfl!łnfl, 
UI'łkUlinłnfl . i ł"Ultl.łfl 


ROK ZAŁO:!ENIA 1809 


--- 


PLtLł(27"1f 


----- 


ł- 


.' 


.: 
" 


\ 
., 


." 


, 
 
,'\ \( i 

, ... \\\ \ '\ 
",\
 
. .
 
 
 


J -......... 


'............ 
'-' 


.". 


Specjalny dział przedmiotów kościelnych: 
MONSTRANCJE. KIELICHY, PUSZKI DO KOMUNI- 
KANTÓW, KRZYŻE, LICHTARZE. LAMPY i t p, 


.. 


Krycie kościoł6w blachq mledzianq. ledynie wiecznie 
trwałq. gwarantowanej dobroci o 99,5"1" czy.tel miedzi. 


Magazyny fabryczne w Warszawie: 
Bracka 16. Tel. 618-81 - Marszałkowska 127. Tel. 630-82 
w Łodzi. Piotrowska n. - - w Krakowie. Sw, Jana 2. 
w Gdyni. Świętojańska 53. 


HO 


---
>>>
..,..- 


". 


. 


". 


... 


n

rl4
!!



.

 
I 
 

 NASIONA 
 
.1 9 
 ' . 
WARZYWNE S£J 
KWIATOWE 
. AA


 
 
Ir. I ROLNE 
 

 B 
ft ROŚLINY l:Ił 

 DRZEWA U 
ł
 KRZEWY 
 
, BYLINY g 
li IRÓŻE 
 . 
a CEBULKI KŁĄCZE KWIATOWE 

 
n NARZĘDZIA OGRODNICZE ",

 

 i środki chemiczne 
G do zwalczania chorób i szko- L, 
dników roślinnych 



 - 


. 


-- 



 


NAWOZY 


, 
) 


poleca firma 
I BRACIA HO SER g 
Rok założenia 1848 d 
g 
1.; 


WŁASNA HODOWLA I PLANTACJA 
Warszawa, Aleje Jerozolimskie 43 
- - Telefony: 7-05-81. 9-05-81. 9-81-74 - - 


Wysyłamy kaidq zam6wionq ilość. 
KATALOGI NA tYCZENIE BEZPŁANIE. 


II
.

 


.
 


... "... '\1 


141
>>>
W. NOGA D S
[(A 
FABRYKA ŚWIEC I WYROBÓW WOSKOWYCH 
GNIEWKaWO k/TORUNIA 
TELEEON 4t5 
--- 
Firma szczerze katolicka, znana 
chlubnie w całej Polsce od lat 44 
Wysoką jakość wyrobów firmy ..Noga" stwierdza wiele listów 
uznania, jakie firma stale otrzymuje. Oto niektóre z nich: 
". Prouf opoJan/e ctnnika. hym mógł firmf polecił w piAmie diet'ujalnym 
X. Franci$zek Lisowski 
B/.kup T ornorJJ.k/ 
". J. E. Kliąd% Bi.kup je.t hardzo %adowolony, że Iw/ece dohru .if palą 
I nie kopcą. 
Z polllażanrem 
Kapelan J, E. Ks. Bp. A. Łosińskiego 
." Bfd%iemy nadal Szanowną F/rmę w.plerali, gdyż dolycllcza. fe./dmy 
a towaru %upelnie %adowo!eni. 
Z prawJ%lwem poważaniem 
Ks. P. Zawada 
Rektor S.mlnollum 
..' Firma Panów ;e.1 mi znana oJJaUJna % dodarc%anla dohrych Iwlec 
% doh,ych "o.unków % aar%ądami Icolclolów. 
Bp. Stanrslaw Łukomski 
'" Slwierd%ilem. że Iwlece pala .ię równo. nie dymią I nie kuywlą .ię. 
FI,mf Panów mogf wohec lego .umiennie polecić. 
X. Karol Rodoński 
B/.kup WloclorJJ,k/ 
.., Wypróhowalem róunre% mne wyroby firmy ,.Noga I S.Jea", lak węgielki, 
kadz/dla I ollwf do lampy wiecznej, I praekonalem ./f ./ę o Ich warlmc dob,ej 
I pierwuorzfJnef lakolci. Firma ..Noga I S.ła", kló,a w Wie/kopol.c. i na 
Pomorzu po%y.łala .oble zaufanie S%. Klienteli w.róJ Duchowień.lwa .wieckiewo 
I zakonnego le" fedyną kalolicką i rdzennie pol.ką. a pr%ytem .oIiJną I aa- 
.ługu/e %dantem mojem na %upelne %aufan/e I poparcie na terenie mia.ta .to. 
łec%nego Wa,uawy t UJo/ewóJztw c.ntralnych. 
Probo.ac% 
Ks. SI. Szadko 
.'. JeJnocn.nie Kuria dnno.l. że J E X, A,cyhl.łup życzy P. T. Firmie 
lak nalwięłuego ro%woiu I pr%uyła .we Mago.ławień.two. 
KanClerz Kurii 
Metropolitaln_j w Wilnie 
- 


142
>>>
. 


.. 


I 
! 
. 


Pomor
kLtZ Ztl.kłtl.d'ł C!.tZrtl.mLCZntZ 5. A. 
TEL. 2046 W G R U D Z I Ą D Z U TEL. 2048 


S I r o p ..P o m o r z e" zbro.jon.y stalel grzbielowq;. ceglany o dużej wylrzyma- 
łośCI. meakuslyczny. 
. Dachy Ceramiczne" bez konslrukcjl drzewnei. izolacyjne. płaskie i wysokie, 
. 00'10 lańsze od betonowych. 
D a c h 6 w k a: karpiówka. ..rzymska". ldeal. holenderka. 
p U B I a ki: kominkowe, wenlylacyjne. murowe ..Universcl'. 
BEZPŁATNE KOSZTORYS
 PROSPEKTY NA tĄDANI
 


00000000000000000000000000 
D O " W A P N O D O 
BUDOWLANE 
D (palone w bryłach) znane z Borlymenlu,jakości i wydajności D 
O W myśl norm Komilelu Normalizacyjnego przy Ministerstwie Przemysłu i Han- D 
D dlu w Warszawie wapno piechcińsk.e jesllluSle. z'Jlicza sie do pierwszej kłasy D 
I wykazuje wydalno6ć 3ł m' ma.y zla.owanel zlO ton wapna budowlanego. 
O W odzian wapnia do Iynków. D 
D Kamień wapienny dla cukrowni. celów odlewniczych i chemicznych. D 
O Tłuczeń wapienny o różnym uziarnieniu do prac belonowych i żelbe- D 
tonowych. 
D Wapno nawozowe mielone: sorlowane wapno palone z gwaran- D 
O lowanq; zawarlościq; 930/" Ilenku wapnia. bardzo drobno mielony wysoko- 
procenlowy kamień wapienny z pozoslałościq; b-Bo/u na sicie 900 oczek na D 
[] cm' z gwaranlowanq; zawarloŚCiCl 5Sul u tlenku wapnia. mieszanki nawozów D 
wapien'1ych z gwaranlowanq; zawarlościq 90. 80. 75, 7o,/" !lenku wapnia. 
O Gryzik wapienny dla drobiu, mielone wapno paslewne D 
O d o . t a r c z:a j
q : D 
8 Fabryki Wapna i Cementu "Pie(hdn" 8 
o Sp61ka Akcyjna D 
D W PIECHCINIE POD PAKOŚCIĄ D 
O Poczla Pakość. powial 
zubin - Telefon: Pakość 20 i 35 D 
O Adres lelegr.: Wapienniki Pako6ć. Slacja kol. Piechcin - bocznica wla.na D 
00000000000000000000000000 


,------------------------
 
I Spółka Akcyjna dla Handlu i Przemysłu Włóknistego I 
I ))WLÓKNO POLSKIE« I 
I WARSZAWA - ŚRÓDMIEŚCIE I 
I z A R Z Ą D : ulica O k r q g 6 8 Idom wlasny' Telefon 9-56-15 I 
BI U R O I S KŁA D Y: ulica Ok r q g 68 Idom wla.nyl Telefon 9-56-11 
I ODDZIAŁ SPRZEDAty: ulica Nalewki 28 Telefon 11-71-10 I 
F A B RYK A: ulica GO.lyil.ka 13 Idom wla.ny' Telefon 5-85-13 
Sprzedaż hurtowa przędzy wełnlanel: surowei. bieionei. koloroweł i melange I 
l oraz przędzy bawelnlanel: Burow;ej. bielonej. kolorowej I merceryzowanel ma- I 
.zynowel I na roboty ręczne. 
------------------______1 


ł4:-ł
>>>
. 


s P I S T R E Ś C I: 


Do Czytelnika 
Kalendarium . . . . . 
Polscy Dominikanie w Chinach . . . . , . 
Jak zapewnić roślinom szybki i prawidłowy rozwój? , 
Dbajmy o wysokie plony okopowych . 
Polska dla Polaków 
Na usługach Kościoła . . , . . 
Jeżeli podróżować to - wygodnie! . 
Roztropność życiowa. .., 
O czym należy pamiętać przed siewem ozimin. . . . , . 
Klasztor Św. Józefa 00. Dominikanów na Służewie w Warszawie. 
Jak pracuje Medyczne Biuro Stwierdzeń w Lourdes. 
Różaniec Swięty - wiersz 
Alfabetyczny spis świętych 
Tablica świąt ruchomych . . 
Hierarchja Kościoła katolickiego. . . . . . . . . . 
Ku chwale Maryi - reportaż z działalności Instytutu Różańcowego . 
Budujemy kościół przy Instytucie Różańcowym pod wezwaniem Królo- 
wej Różańca św. 
Krucjata Różańcowa . . . , . . . . . . . . . 
Wskazania Biskupa Morskiego J. E. Ks. Bpa Dr. W. Okoniewskiego . 
Dziejowa misja Polski 
Apostolstwo 2ywego Różańca 
Różaniec matki - szkic z życia 
Podpalacze świata . . .. ...... 
O obowiązkach katolików na podstawie uchwał synodalnych 
W Gromniczną... 
Z krainy udręczeń 
Rekolekcje w parafii 
Pod Twoją obronę - opowiadanie 
Różaniec - wiersz 
Nad granicą 
Niezłomny bohater . . . . 
Na drodze ku poprawie gospodarczej 
Lourdes 
Lisieux. . 
Nowa bazylika św. Teresy . 
Padwa ....... 
Do Braci i Sióstr 2ywego Różańca w Polsce . 
Matka . . . . . . . . . , 
Łuny nad Hiszpanią - reportaż z Hiszpanii . 
O odpustach 
Mały Apostoł . . 
Rycerze bez oręża . . . . . . . . . . . . . . 
Jak uniknąć niebezpieczeństwa zgrzybnienia i spalenia się bUdynków 
Rady praktyczne 
Taryfa pocztowa . . . . . . 
Tytuły i n-ry "Czytanek Różańcowych 
Miary I wagi 
Jarmarki w Polsce 
Ogłoszenia 


L 


Str. 
3 
4-28 
5 
7 
9 
11 
13 
15 
17 
19 
21 
23 
25 
27 
30 
31 
33 
36 
38 
41 
44 
45 
49 
56 
58 
61 
66 
68 
71 
74 
75 
79 
81 
84 
87 
88 
89 
90 
93 
97 
99 
102 
106 
108 
111 
112 
114 
118 
117 
139
>>>
o 
'" 


POLSKIE 
BIURO 
PODRÓŻY 


,,0 R B I Sił 


SPRZEDAJE: 


x łłS I £ GA RN IAX 
r --ł r .fLJl n n n.nJ ---'LILJl.J'1 
ANT¥KWA RJ AT 
\..I\..IVVVV
VV\..l\..lVVV 


lIety kolei owe, 
.a ayplalne-kra- 
zeatnlctwa na 
maaowe; bilety 
vldowlakowe ltd. 


iM 


ualne kratowe 
rakle, lotnicze; 
kuracylne. 





 
 


EI= E 4765 27 
;CXX X.X-XX X 1CXX) - . 'xxxx)Cx 


- 
- 


_.... ..-:................:.:h::t.
. .
Ln...__;___.
__. kratowe I za- 
graniczne, oraz wazelkiego rodzatu Imprezy 
maaowe. 


ZAŁATWIA: 


formalno'cl paazportowe I celne; czynno'cl 
bankowe zwlqzane z podróiq (czeki podró- 
jnlcze, akredytywy Itp.); rezerwacl4ł hoteli; 
ekapedyct4ł I ubezpieczenie ba gajy. 


INFORMUJE: 


bezpłatnie we wazyatklch aprawach zwlqza- 
nych z podrójq. 


P .0 L S K I E 
BIURO 
PODRÓŻY 


,,0 R B I SU 


... 


j
>>>
Katolickie Tow. Dobroczynności Diec. Płockiej (cCARITAS(( 
w Płocku, Sienkiewicza 14, tel. 10-36. P. K. O. 61.205. 


BĄDŹCIE MIŁOSIERNI. 


Bądź8ie miłosierni, jako Ojdec wasz miłosiernym jest. 
Opisuje nam ewangelia św. Mateusz:. jak to uczniowie i wielkie rzesze 
od Galilei i Dekapolu i z jeruzalem i z Zydowskiej ziemi j z za jordanu 
zgromadziły się koło Pana jezusa. P. jezus wstąpił na górę i wypowie- 
dział do nich owo wielkie kazanie, w którym ewangelista zawarł główne 
punkty nauki Zbawiciela. Po ośmiu błogosławieństwach, z których pierwsze 
dotyczyły ubogich, mówił o nauczaniu słowem i przykładem, o zachowaniu 
przykazań, o jałmużnie, o modlitwie, o poście i t. d., a w ostatnim wierszu 
rozdziału piątego wplótł zdanie, w którym wyraził cel swojego nauczania: 
"Bądźcież wy wtedy doskonali, jako i Ojciec wasz niebieski doskonałym jest" 
(Mt. 5, 48), A więc dlatego P. jezus nauczał, aby człowiek nie tylko unikał 
grzechu, ale stał się doskonałym na wzór samego Boga. 
To jest jednak szczególne, że w Ewangelii św. Łukasza to samo zda- 
nie w tym samym k8zaniu wyrażone jest innymi słowy, mianowicie: "Bądź- 
cież miłosierni, jako Ojciec wasz miłosiernym jest" (Ł. 6, 36). Czego nas 
uczy przez to ewangelia? - Chcesz wiedzieć, w czym byś miał zawrzeć 
doskonałość, bądź miłosiernym. Być tedy miłosiernym, jako Ojciec niebieski, 
znaczy tyleż, co być doskonałym na wzór samego Boga, 
Wielkie to rzeczy, wielka to dla nas naukal Tylko wszechmocny i mi- 
łosierny Bóg mógł ją nam grzesznym podać. 
Człowiek z natury dąży do doskonałości i każdy pragnie być doskona- 
łym, Smuci się, gdy mu kto wytknie brak, jakąś wadę, niedoskonałość; ra- 
duje się, gdy widzi w sobie choćby niewielką doskonałość, ale pragnie jak 
najwięcej mieć zalet, jak najwyżej podnieść się w doskonałości. 
Miary jednak tak wysokiej, jaką mu Bóg wskazał, nigdyby nie śmiał 
sam człowiek sobie wyznaczyć, aby stać się podobnym w doskonałości do 
Boga samego. Gdyby zaś ktoś pomyślał o takiej mierze, to znowu drogi 
do niej nie mógłby odnaleźć, Bóg i metę wyznaczył i drogę wskazał, gdy 
powiedział: "Bądźcie miłosierni", jakoby mówił: do tej wysokiej miary wznie- 
siecie się przez uczynki miłosierdzia, czyli całą naukę z kazania na górze, 
jakie wypowiedział Zbawiciel do uczniów i rzeszy, zachowacie, gdy miłosier- 
nymi będziecie. 
W jaki to sposób stać się może? 
Pismo święte nas uczy: "Nad wszystko mIelcIe miłość, która jest za- 
wiązką doskonałości" (Kol. 3, 14). Miłość więc jest doskonałością w czło- 
wieku. Ale jaka miłość? Czy ta, która szuka własnej przyjemności? - To 
me jest miłość prawdziwa. To miłość własna, inaczej pycha. 
Czy ta, która szuka spoczynku i bezczynności? - To lenistwo, nie miłość. 
Czy ta, która szuka własnej wygody i rozkoszy ziemskich? - To 
zmysłowość. 
O miłości prawdziwej powiedział Pan jezus: ..Większej nad tę miłości 
nie ma, aby kto duszę swą (t. j. życie) położył za przyjaciół swoich" (jan 
15, 13). A na innym miejscu Pismo św. mówi: ..W tym poznaliśmy miłość 
Boga, iż On duszę swą (życie swoje) za nas położył, i myśmy powinni kłaść 
duszę za braci"( l jan 3, 16). 
Wielka to była miłość, kiedy Zbawiciel życie swoje oddał za nas. Wiei. 
ka to była ofiara, wielka to była jałmużna nam dana, jałmużna prawdziwie 
Boska. My jednak możemy ofiarę życia naszego zastąpić inną ofiarą, o któ- 
rej Pismo św. na tym samym miejscu mówi: "Ktoby miał majętność tego
>>>
świata, a widziałby, że brat jego jest Vi potrzebie, a zawarłby wnętrzności 
swe przed nim, jakoż w nim przebywa miłość Boża? Synaczkowie moi, nie 
miłujmy słowem, ani językiem, ale uczynkiem i prawdą (l jan 3, 17 - 18). 
jałmużna więc dawana bliźniemu jest prawdziwą miłością. Udzielanie jał- 
mużny nazywamy miłosierdziem. Teraz więc poznajemy, co znaczyło: "Bądż- 
cie miłosierni, jako Ojciec miłosierny jest". 
W taki prosty sposób Bóg dobry wiedzie nas do tego, że możemy się 
stawać podobnymi do naSZE"go Ojca w niebie? - Przez udzielanie jałmuż- 
ny, która jest prawdziwą miłością, nie słowem tylko przemijającym, ani czem 
złudnem, co ma podobieństwo tylko. miłości, ale samą miłością nie jest. 
Pismo św. znowu nam mówi: "Bóg jest miłość" (l jan 4, 8). Będzie- 
my tu jeszcze rozważali, jak to Bóg Sam jest jałmużną nam dawaną, czy to 
przez łaskę w duszy mieszkający, czy to, jak widzieliśmy wyżej, życie za nas 
oddający na' krzyżu, czy pod postacią chleba w Eucharystji do nas przycho- 
dzący. Nietylko jałmużnikiem stał się, ale samą jałmużną. Słusznie więc 
i w tym znaczeniu powiedzieć możemy, że Bóg jest miłość. 
Gdy zaś człowiek przejawia swoją miłość, daje jałmużnę, czyli prakty- 
kuje miłosierdzie, czyni to samo, co Bóg, choć w mniej doskonały sposób. 
Co Bóg czyni, tego człowiek czynić nie może w całej pełni; ale gdy w mia. 
rę swej możności naśladuje swego Ojca w niebie, Bóg przyjmuje od niego 
to, co człowiek dać może. jeżeli dwa wdowie pieniążki tak wiele zaważyły, 
to i naszą jałmużnę, na jaką nas stać, Bóg dobry przyjmie i za miłość pra- 
wdziwą poczyta. 
Kto więc daje jałmużnę. miłość praktykuje prawdziwą i o nim można 
powiedzieć za Pismem św., że w Bogu mieszka, a Bóg w nim (I jan 4, 16). 
Ale ktoś zapyta, jakoż miłość moja łączyć mnie będzie z Bogiem, je- 
ieli jałmużnę swoją d..wać hędę człowiekowi nie Bogu. miło!'liernym będę 
dla bliźniego? Kto chce na to pewnej odpowiedzi, bo z ust boskich po' 
chodzącej, niechaj słucha, co Pismo Boże mówi: "Pójdźcie błogosławieni 
Ojca mego, otrzymacie królestwo wam zgotowane od założenia świata. Albo- 
wiem łaknąłem, a daliście mi jeść, pragnąłem, a napoiliście mię, byłem go. 
ściem, a przyjęliście mię, ubogim, a przyodzialiście mię, chorym, a nawiedzi- 
liście mię, byłem w więzieniu, a przyszliście do Dmie. Wtedy mu odpowie. 
dzą sprawiedliwi (doskonali), mówiąc: Panie, kiedyżeśmy Cię widzieli łakną' 
cym, a nakarmiliśmy Cię, pragnącym, a daliśmy Ci pić? Kiedyśmy Cię też 
widzieli gościem i przyjęliśmy Cię, albo nagim i przyodzialiśmy Cię? Albo 
kiedyśmy Cię widzieli niemocnym, albo w ciemnicy i przybyliśmy do Cie- 
bie. A odpowiadając Król, rzecze im: Zaprawdę powiadam wam, coście 
uczynili jednemu z tych braci moich najmniejszych, mnieście uczynili" (Mt. 
25, 34 - 40). 
Czyż może mieć ktoś wątpliwość, że nie przez praktykowanie miłosier- 
dzia, nie przez jałmużnę dawaną bliźniemu staje się człowiek doskonałym. 
Do nieba doskonali idą, a P. jezus powiada, że właśnie za jałmużnę udzie- 
loną temu maluczkiemu, potrzebującemu bratu, idzie się do nieba. 
jakaż radość, jaki zachwyt wieczny człowieka ogarnie, gdy stanie przed 
majestatem Boga i ujrzy, że urzeczywistniło się w nim grzesznym, nędznym 
i słabym człowieku przez praktykowanie miłosierdzia na ziemi, co P. jezus 
powiedział' "Bądźcie tedy doskonałymi, jako Ojciec niebieski doskonałym 
jest, bądźcie miłosierni, jako Ojciec miłosierny jest". 
To ja w tak zwykły sposób upodobniłem się do Boga - zapyta zdzi- 
wiony człowiek? - Tak, ty. - Wnijdź do wesela Pana twego. 
Kato!. Tow. Dobr. ((Caritas- przez cały rok stale otacza 
opiekq najuboższych. Pamiętajmy o tern. 


ł-._ł..-.....
 


, 


L' 
I,' . 
, . .'.1 
\ 
. , 
......"'-: 
,. 
-
>>>
. 


. 


I 
l
>>>